Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Қурилиш вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБуйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 11 майда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 85-сон]
(Техник ҳужжатлар)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LexUZ шарҳиSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. ШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Фанлар академияси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазир Б. ЗАКИРОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2022 йил 27 апрель,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКелишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Фанлар академияси президенти Б. ЮЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2022 йил 27 апрель
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2022 йил 27 апрель
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2022 йил 27 апрелдаги 74-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-21 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 30 июлдаги ПҚ-4794-сон «Ўзбекистон Республикаси аҳолиси ва ҳудудининг сейсмик хавфсизлигини таъминлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш жараёнларини тартибга солади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур шаҳарсозлик нормаларида қуйидаги техник жиҳатдан тартибда солиш соҳасидаги ҳужжатлардан фойдаланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.01.03-19 «Зилзилавий ҳудудларда қурилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.01-97 «Бетон ва темирбетон конструкциялари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.07-98 «Тош ва темир-тош конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.05-13 «Пўлат конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.01.16-97 «Турар жой биноларининг жисмоний эскиришини баҳолаш қоидалари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.08-98 «Ёғоч конструкциялар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.03-05 «Ижтимоий-маданий аҳамиятга эга ва коммунал соҳа объектлари, турар-жой биноларига техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш, реконструкция қилиш тўғрисидаги йўриқнома»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар заминлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-15 «Қурилиш учун муҳандислик-геодезик изланишлар. Қоидалар тўплами»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.10-12 «Қурилиш учун муҳандислик гидрометереология изланишлари». Қоидалар тўплами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.17 «Таянч геодезия тармоғи (қурилиш учун муҳандислик-геодезик изланишларда таянч геодезия тармоқларини яратиш). Қоидалар тўплами»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.01.15- «Турар жой биноларини техник кўрикдан ўтказиш тўғрисидаги йўриқнома»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.02.09-15 «Қурилиш учун муҳандислик-геологик тадқиқотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСП 13-102-2003 «Бино ва иншоотларнинг юк кўтарувчи қурилиш конструкцияларини текшириш қоидалари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 31937-2011 «Бино ва иншоотлар. Техник ҳолатни текшириш ва мониторинг қилиш қоидалари» (расмий манба: ГОСТ 31937-2011 Здания и сооружения. Правила обследования и мониторинга технического состояния);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 3.01.02-00 «Қурилишда меҳнат хавфсизлиги»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.04.01-98 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва канализацияси»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.04.05-97 «Иситиш, вентиляция ва кондиционерлаш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.04.08-13 «Газ таъминоти. Лойиҳалаш меъёрлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.08.01-20 «Турар жой бинолари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.04.17-98 «Турар жой ва жамоат биноларининг электр жиҳозлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.04.20-98 «Алоқа, сигнализация ва диспетчерлик; қурилмалари, турар жой ва жамоат биноларини муҳандислик жиҳозлари. Лойиҳалаш меъёрлари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.01.08-96 «Шовқиндан ҳимоя қилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 3.02.01-19 «Грунтли иншоотлар, заминлар ва пойдеворлар».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мазкур шаҳарсозлик нормаларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино — функционал мақсадига қараб одамлар яшаши ёки бўлишига ва ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажаришга мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат қурилиш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиншоот — ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажариш, моддий қимматликларни жойлаштириш ва сақлаш, одамларнинг вақтинча бўлиши (ҳаракатланиши), шунингдек ускуналар ёки коммуникацияларни жойлаштириш (ўтказиш, улаш) учун мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат ҳажмий, ясси ёки чизиқ тарзидаги қурилиш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреконструкция — бино ва иншоотларнинг мустаҳкамлиги ва зилзилабардошлилигига таъсир қилувчи юк кўтарувчи қисмларнинг ўзгаришига олиб келадиган ҳажми ва майдонини ўзгартириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкапитал таъмирлаш — бино ва иншоотларни ҳамда унинг конструкцияларини эскирган қисмларини таъмирлаш, объектнинг фойдаланиш имкониятларини яхшилаш ҳамда янада мустаҳкам ва тежамли конструкция ёки элементларга алмаштириш ёки тиклаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария ҳолати — объект конструкцияларини шикастланиш даражаси уларнинг қулаши мумкинлиги ҳақида гувоҳлик берувчи ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнуқсон — конструкцияни тайёрлаш, транспортировка қилиш ва монтаж босқичида юзага келадиган камчилик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзилзилабардошлик — бино ва иншоотларнинг қурилиш конструкциялари ва унинг жиҳозларининг хавфсизлигини таъминлаган ҳолда маълум кучдаги зилзила таъсирига қарши тура олиш хусусияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдастлабки (визуал) текшириш — маълумотларни тўплаш, қурилиш конструкцияларининг умумий ҳолатини аниқлаш, батафсил текшириш учун иш таркиби ва ҳажмини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбатафсил (инструментал) текшириш — қурилиш конструкцияларининг техник ҳолатини баҳолаш учун якуний маълумотларни тўплаш, асбоб-ускуналар ёрдамида конструкцияларнинг мустаҳкамлик кўрсаткичларини аниқлаш, бино ва иншоотларни реконструкция қилишда конструктив ечимларни танлаш ва бошқалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбузмасдан текшириш — бино ва иншоотлар конструкцияларининг механик ва мустаҳкамлик кўрсаткичларини замонавий асбоб-ускуналар ёрдамида уларни бузмасдан эксплуатация шароитида аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмониторинг — узоқ муддат давомида конструкцияларнинг техник ҳолатини ўлчов асбоблари ёрдамида кузатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкция — бино ёки иншоотларнинг юк кўтариш хусусияти ва унинг таъсирларини қабул қилувчи, мустаҳкамлигини, бикрлигини ва устиворлигини таъминловчи қурилиш конструкцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчегаравий ҳолат — бино ва иншоотлар юк кўтарувчи конструкцияларининг ўз функцияларини бажариши рухсат этилмайдиган ёки мақсадга мувофиқ эмаслигини белгиловчи ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланиш — конструкцияларнинг эксплуатация мобайнида юзага келадиган сифати, шакли ва ҳақиқий ўлчамларининг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги ҳужжатлар ва лойиҳавий талаблардан четланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчетланиш (оғиш) — исталган техник кўрсаткичнинг ҳақиқий ҳолатини меъёрий, лойиҳа ҳужжатлари ёки техник жараённи таъминлаш талабларидан фарқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишончлилик — бино ёки иншоотнинг ҳамда уларнинг юк кўтарувчи конструкцияларининг ўз вазифаларини эксплуатацияси мобайнида бажара олиш имконияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда шаҳарсозлик нормалари деб юритилади) қуйидагиларни амалга оширишга мўлжалланган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларни реконструкция қилиш ёки капитал таъмирлашни лойиҳалаш мақсадида текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш (бино ва иншоотларни тўлиқ эксплуатация қилиш имкониятини баҳолашда ёки иншоотларни қайта тиклаш ва мустаҳкамлаш зарурати мавжуд бўлганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг кучланиш-деформация ҳолатининг ўзгаришлари юзасидан уларнинг техник ҳолатини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий ва техноген хусусиятли ҳамда қурилиш амалга оширилаётган ҳудудлар таъсирида бўлган бино ва иншоотлардан хавфсиз фойдаланиш учун уларнинг техник ҳолатни мониторинг қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария ва иш қобилияти чекланган ҳолат бўлган бино ва иншоотларнинг жорий техник ҳолатини баҳолаш, ҳамда авария ҳолатини бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар кўриш мақсадида уларнинг техник ҳолатини мониторинг қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларда аварияларни олдини олиш, шунингдек ноёб (уникал), баланд ва катта оралиқли бино ва иншоотларнинг қулаши билан боғлиқ техник ҳолатни мониторинг қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ушбу шаҳарсозлик нормалари бино ва иншоотларни ва уларнинг қисмларини барпо этиш, мустаҳкамлаш ва капитал таъмирлашга, грунт қатламларида аниқланган камчиликларни бартараф этишга, шунингдек транспорт, гидротехник ва мелиоратив иншоотлар, магистрал қувурлар, ер ости иншоотлари, кон ҳамда ер ости ишларида амалга оширилаётган объектлар билан боғлиқ ишларга татбиқ этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Реконструкция қилинаётган ёки янги қурилиш ишлари амалга оширилаётган бино ва иншоотлар таъсири натижасида юзага келиши мумкин бўлган бинолардаги қўшимча деформациялар ва уларни қайта тиклаш, шунингдек грунт қатламини кучайтириш зарурати юзага келганда ГОСТ 31937-2011 асосида техник ҳолатни текшириш ишлари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Бино ва иншоотларда текширув ишларини олиб бориш зарур бўлганда уларнинг ҳажми, таркиби, тавсифи қўйилган аниқ вазифалар орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотларда текширув ишларини олиб бориш учун қуйидагилар асос бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг мустаҳкамлик ва деформацияланиш кўрсаткичларининг камайишига олиб келиши мумкин бўлган нуқсонлар ва шикастланишларнинг мавжудлиги (масалан, ортиқча юкланиш, коррозия ёки бошқа таъсирлар натижасида шунингдек, пойдеворларнинг нотекис чўкиши ҳамда бино ва иншоотларнинг кўп йиллар давомида эксплуатация қилиниши);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларда қаватлар сонини ошириш, уларни модернизация қилиш, шунингдек қайта режалаштириш натижасида конструкцияларда эксплуатацион юклар ва таъсирларнинг ортиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг реконструкцияси натижасида (юклар таъсири ўзгарган ёки ўзгармаган ҳолларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг юк кўтариш хусусияти ва улардан фойдаланиш сифатининг камайишга олиб келувчи сабаблар натижасида лойиҳадан четлашиш ҳолатлари аниқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳа-техник ҳужжатлари мавжуд бўлмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлардан фойдаланиш функциялари мақсадли ўзгартирилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўхтатилган бино ва иншоотларнинг қурилиши қайта тикланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт қатламларининг деформацияланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги қурилаётган иншоотлар яқинида жойлашган биноларнинг конструкциялари ҳолатини баҳолаш ва назорат қилиш зарурати туғилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнғин, табиий офатлар ёки техноген авариялар таъсирида қолган қурилиш конструкцияларининг ҳолатини баҳолаш зарурияти туғилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат ва жамоат биноларининг нормал ишлашига, шунингдек, турар-жой биноларининг яшаш учун яроқлилигини аниқлаш зарурияти туғилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг фойдаланиш (эксплуатация) муддати тугагандан сўнг (ШНК 1.04.03-05);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар конструкцияларининг эксплуатацион эскириши даражасини аниқлашда (ШНК 1.04.03-05);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуюртмачининг ташаббуси билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг технологик ўзгариши белгиланганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Бино ва иншоотларнинг кузатув-текширув ишларини амалга оширишда объект сифатида қуйидаги асосий юк кўтарувчи конструкциялар ўрганилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт қатлами, пойдеворлар, ростверклар, пойдевор плиталари ва тўсинлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеворлар, устунлар ва тиргаклар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementораёпмалар ва томёпмалар (тўсинлар, аркалар, стропил ва стропил ости фермалари, плиталар, том ёпма панжаралари (прогонлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкран ости тўсинлар ва фермалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалконлар, эркерлар ва зиналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбоғловчи конструкциялар, бикрлик элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирикмалар, тугунлар, конструкцияларнинг ўзаро бирикиш жойлари, уларни улаш усуллари ва таяниш майдонларининг ўлчамлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Текширув ишларини олиб боришда юк кўтарувчи конструкцияларнинг қандай материаллардан тайёрланганлигини ҳисобга олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Юк кўтарувчи конструкцияларнинг техник ҳолати категориясини баҳолаш бажарилган текширув ишларининг натижалари бўйича олинган ҳисоботлар асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкциялар баҳолаш категорияларига кўра қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмеъёрий техник ҳолатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишчи ҳолатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишчи қобилияти чекланган ҳолатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария ҳолатида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Меъёрий техник ва ишчи ҳолатдаги конструкцияларнинг ҳақиқий юклар таъсирида чекловларсиз фойдаланилиш мумкин. Ишчи ҳолатда бўлган конструкциялар учун эксплуатация жараёнида доимий кузатув ва текширув талаблари белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкциялар чекланган ишчи ҳолатида бўлганида, уларнинг ҳолатини кузатиш, ҳимоя чораларини кўриш, эксплуатация жараёни ва замин грунти ҳолатини назорат қилиш (масалан, юклар таъсирини чеклаш, конструкцияларни коррозиядан ҳимоя қилиш, уларни қайта тиклаш ёки кучайтириш) ҳамда зарурат туғилганда техник ҳолатнинг кейинги мониторинги амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотларнинг конструкциялари авария ҳолатида бўлганда уларни эксплуатация қилиниши тақиқланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Бино ва иншоотларнинг текширув ишларида конструкцияларнинг техник ҳолатини баҳолаш қуйида кўрсатилган сейсмик таъсир омилларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсейсмик микрорайонлаштириш харитаси (СМХ) бўйича қурилиш майдонининг сейсмиклиги (сейсмик микрорайонлаштириш харитаси мавжуд бўлмаган ҳолатда ҚМҚ 2.01.03-19 нинг 1-иловасига мувофиқ амалга оширилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсейсмик таъсирларнинг такрорийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсейсмикавий хоссалар бўйича грунтнинг тоифалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторингини олиб боришда амалдаги ШНК 3.01.02-00 нинг техника хавфсизлиги талабларига риоя қилиниши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Умумий ҳолатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ҳар томонлама текширишдан мақсад бино ва иншоотлар ҳамда уларнинг элементларини ҳақиқий техник ҳолатини, вақт ўтиши билан содир бўладиган ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда капитал таъмирлаш, реконструкция қилиш, технологик ва функционал мақсадларини ўзгартириш бўйича ишларнинг таркиби ва ҳажмини белгилаш ва ҳақиқий сифат кўрсаткичларини баҳолашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотларнинг техник ҳолатини ҳар томонлама текширишда объектни капитал таъмирлаш ёки реконструкция қилиш лойиҳаси учун маълумотлар етарли даражада бўлиши ва кузатув-текширув ишларининг вазифалари техник топшириқда ўз аксини топган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ишлари уч босқичда амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекширув ўтказишга тайёргарлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдастлабки (визуал) текширув;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбатафсил (инструментал) текширув.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текширишда тайёргарлик ишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш учун тайёргарлик ишларини ўтказишдан мақсад объект билан, унинг ҳажмий-режавий ва конструктив ечими, муҳандислик-геологик қидирув ишлари материаллари билан танишиш, лойиҳа-техник ҳужжатларини йиғиш ҳамда таҳлил қилиш, буюртмачи билан техник топшириқни келишган ҳолда ишлар дастурини тузиш ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш учун тайёргарлик ишларининг таркиби қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳа-техник ҳужжатларни йиғиш (қаватлараро инвентаризация режалари ҳамда бино ва иншоотларнинг техник паспорти, эксплуатация қилаётган ташкилот ходими томонидан бино ёки иншоотнинг кўрикдан ўтказилганлиги тўғрисидаги далолатномалари, шу жумладан, нуқсонлар рўйхати) ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳалаш ташкилотининг номи, лойиҳанинг ишлаб чиқилган ва қурилган йили, бинонинг геометрик ўлчамлари ҳамда материалларнинг тафсилотлари (бетон, пўлат, ёғоч ва бошқалар) кўрсатилган ҳолдаги бино ва иншоотнинг лойиҳа ҳужжатлари ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларда илгари ўтказилган текширувлар маълумотномалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳа, қайта режалаштирилганлик, реконструкция, капитал таъмирлаш ва бошқа бажарилган ишлар тўғрисидаги маълумотлар ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлектр энергияси, сув, иссиқлик, газ ва канализация тармоқлари уланган жойлари ва қуввати бўйича маълумотларни (зарурат туғилганда) ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлар дастурини тузиш (зарурат туғилганда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Дастлабки (визуал) текширув
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Бино ва иншоотларни дастлабки текширувининг асосий вазифаси мавжуд маълумотларни тўплаш, қурилиш конструкцияларининг умумий ҳолатини аниқлаш, батафсил текшириш учун иш таркиби ва ҳажмини аниқлашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотларни дастлабки текширувдан кўзланган мақсад биринчи навбатда авария ҳолати аниқланган ҳамда вақтинчалик уларни кучайтириш бўйича чоралар кўришга эҳтиёжи мавжуд бўлган алоҳида конструкциялар ва участкаларни аниқлашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Визуал текширувда қуйидагилар аниқланади ва белгилаб қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектнинг бутунлигича, қаватлар бўйича, нуқсонли участкалар фотосуратлари ҳамда назорат ўлчовлари ўтказилган ҳолдаги бинонинг умумий текшируви;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекширилаётган бино ва иншоотларнинг ҳажмий-режавий ва конструктив ечимлари ҳамда муҳандислик жиҳозлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқариш биноларида ишлаб чиқариш технологиясининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда қурилиш конструкцияларига муҳитнинг таъсири, коррозияга қарши чоралар тўғрисида маълумотларни тўплаш, қурилиш конструкциялари учун агрессив технологик чиқиндиларнинг мавжудлиги, хоналарнинг ҳарорат-намлик даражаси, ишлаб чиқариш муҳити ёки микроиқлимнинг ҳақиқий кўрсаткичларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар ҳамда уларнинг алоҳида конструкцияларида характерли деформацияларнинг мавжудлиги (салқиликлар, вертикалдан оғиш, буралишлар, қийшайиш, бузилишлар ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария ҳолатидаги жойларни аниқлаш (нуқсонлар ва шикастланишлар, агар мавжуд бўлса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудга туташ майдонлар, вертикал режалаштириш орқали ер усти сувларини бартараф этишнинг тўғри ташкил этилганлиги хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланиш даражаси ва нуқсонларнинг тавсифли белгилари билан аниқланадиган қурилиш конструкциялари, муҳандислик жиҳозлари, электр тармоқлари ва (зарурат туғилганда) алоқа воситаларининг техник ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтемирбетон, тош, пўлат ва ёғоч конструкцияларнинг техник ҳолатини баҳолаш ва зарур ҳолларда конструкцияларни кучайтириш бўйича биринчи навбатдаги кўриладиган чора-тадбирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Визуал текшириш натижаларига асосан нуқсонларнинг тавсифли белгилари ва шикастланиш даражаси бўйича қурилиш конструкцияларининг техник ҳолатига дастлабки баҳо берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНуқсон ва шикастланишлар белгилари орқали (мисол учун, темирбетон ва тош конструкцияларида ёриқларнинг пайдо бўлиши ва ривожланиш схемаси, ёғоч конструкцияларда биологик шикастланишлар, пўлат конструкцияларда коррозия натижасидаги шикастланишлар) конструкциялар ҳолати баҳоланади ва нуқсонларнинг пайдо бўлиш сабабларини аниқлашга имкон беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгарда визуал текширишлар натижалари қўйилган масалаларни ҳал қилишда етарли бўлмаганда инструментал текшириш ўтказилади. У ҳолда батафсил текшириш ишларини ўтказиш учун бажариладиган ишларнинг дастури ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Замин грунтининг қониқарсиз ҳолатидан дарак берувчи тавсифли ёриқлар, бино қисмларидаги оғишлар, деворлардаги ёриқлар ва деформациялар аниқланган ҳолларда қурилиш конструкцияларини тиклаш ва таъмирлаш билан биргаликда замин ва пойдеворларни мустаҳкамлаш имконини берувчи муҳандислик-геологик тадқиқотларини ҳам ўтказиш зарур бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Батафсил (инструментал) текширув
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Батафсил текшириш объектни диагностика қилишнинг асосий таркибий қисмларидан бири бўлиб, қурилиш конструкцияларининг техник ҳолатини баҳолаш учун якуний маълумотларни тўплаш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлинган маълумотлар бино ва иншоотларни реконструкция қилишда конструктив ечимларни танлаш учун асос ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Батафсил текшириш (қўйилган масалалар асосида) лойиҳа-техник ҳужжатларнинг мавжудлиги ва тўлиқлиги, тавсифи, нуқсонлар ва шикастланишлар даражасига кўра комплекс (тўлиқ) ёки танлов асосида амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКомплекс (тўлиқ) текшириш қўйилган вазифа ва режаларга асосан ишончлилик коэффициенти 1 га тенг қилиб белгиланган объектларда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚурилиш конструкцияларининг юк кўтариш хусусиятини камайтиришга олиб келадиган нуқсонлар аниқланганда ёки лойиҳа ҳужжатлари мавжуд бўлмаганда, бир хил турдаги конструкцияларнинг материаллари турли хусусиятларга эга бўлганда, материаллар агрессив таъсирлар остида бўлган ҳолатларда ҳамда бино ва иншоотларни эксплуатация қилиниши давомида бошқа ноқулай шароитлар мавжуд бўлган ҳолларда ҳам тўлиқ текшириш амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотлар конструкцияларининг техник ҳолатини комплекс (тўлиқ) текшириш давомида уларнинг умумий сони 20 тадан ортиқ бўлган ҳамда 20 фоиздан кам бўлмаган бир хил турдаги конструкцияларнинг техник ҳолати қониқарли деб топилса, текширилмаган конструкциялар танлов асосида текширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТанлов асосида текшириладиган конструкцияларнинг (аниқ шартлар асосида) умумий сони камида учта бўлса ҳамда 10 фоиздан кам бўлмаган бир хил турдаги конструкцияларнинг техник ҳолати ШНҚ 2.01.15-19 талабларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИшлаш учун ноқулай бўлган ўта хавфли жойлардаги конструкцияларни тўлиқ текширишнинг имкони бўлмаган ҳолларда танлов асосида текшириш ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини батафсил текшириш қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўлчаш ишлари (бино ва иншоотларнинг режада ҳамда баландлик бўйича ҳақиқий геометрик кўрсаткичлари, қурилиш конструкцияларининг кўндаланг кесим юзалари, элементлари ва тугунларини кўрсатган ҳолда уларнинг лойиҳага мувофиқлиги ёки ундан четлашишлар мавжудлигини аниқлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геологик изланишлар (зарурат туғилганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳақиқий қийматларни ўрнатиш (асосий юк кўтарувчи конструкциялар материалларининг механик кўрсаткичлари синов лаборатория ва бузмасдан туриб аниқлаш усулларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциялар оралиғини инструментал ўлчаш, режадаги жойлашиши ва қадами, кўндаланг кесим ўлчамлари, хоналар баландлиги, зарурий тугунларнинг белгилари ва тугунлар орасидаги масофаларнинг ўлчовларини амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеодезик асбоблардан фойдаланган ҳолда бино ва иншоотларнинг вертикал ҳолати, таянч конструкцияларнинг бир ўқда жойлашиши, чокларнинг мавжудлиги ҳамда кўндаланг кесим юзаларининг ўзгаришини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларда нуқсон ва шикастланишларнинг сабабларини таҳлил қилиш, эгилишда салқилик, вертикалдан оғиш, бўртиб чиқиш, қия эгилиш ва силжишларни ўлчаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйиғма конструкциялар таянч тугунларидаги элементларнинг силжиши ва шикастланишини аниқлаш, лойиҳа талабларига кўра йиғма конструкцияларнинг таянч майдончаларини номувофиқлиги ва ҳақиқий геометрик ўлчамларининг лойиҳадан четлашишини ўлчаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекшириш натижалари бўйича конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятини ҳисоблаш орқали текширишни амалга ошириш (зарурат туғилганда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Бино ва иншоотларда қуйидаги ҳисоб кўрсаткичлари қўшимча равишда аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтемирбетон конструкцияларда бетоннинг мустаҳкамлик тафсилотлари (синфи ва маркаси), арматуранинг мавжудлиги, жойлашиши, сони, диаметри ва синфи, қўйилма деталлар, пайванд чоклар ва арматурадаги коррозия белгилари ҳамда ҳимоя қатламининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтемирбетон ва тош-ғишт конструкцияларда ишлатиладиган материалнинг мустаҳкамлик хусусиятлари (синфи, маркаси), ёриқларнинг мавжудлиги ва уларнинг очилиш кенглиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпўлат конструкцияларда сиқилган стерженларнинг тўғрилиги, уловчи планкаларнинг мавжудлиги, элемент кесимларидаги кескин ўзгаришлар ҳолати, ҳақиқий узунлиги, пайванд чокларнинг ўлчами ва сифати, жойлашиши, парчин мих ёки болтларнинг диаметри ва сони, махсус ишлов берилган жойларнинг мавжудлиги ҳамда қирралари ва учларининг бир бирига мос келиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч конструкцияларда элементларнинг эгилиш, буралиш, кўндаланг кесим юзаларида узилишлар, шунингдек бўйлама ёриқлар, биологик шикастланган юзаларнинг мавжудлиги ва уларнинг ўлчамлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБетон ва темирбетон конструкцияларда бетоннинг мустаҳкамлигини бузмасдан текширишнинг механик, ултратовуш ҳамда конструкциядан олинган намуналарнинг мустаҳкамлигини аниқлаш усуллари асосида текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Батафсил текширишлар босқичининг ўлчов ишларини бажариш қисмида биноларнинг ишчи чизмаларини ишлаб чиқиш ҳамда ҳисоб схемаларини аниқлаштириш мақсадида юк кўтарувчи конструкцияларнинг аниқ геометрик ўқларини белгилаш учун муҳандислик-геодезик изланишлари ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик-геологик изланишлар реконструкция қилинаётган объект пойдеворининг ишчи чизмалари мавжуд бўлмаган ҳолларда, шунингдек геологик шарт-шароитлари мураккаб бўлган қурилиш майдонларда пойдеворни барпо этиш бўйича ҳужжатлар ва объект қурилиш майдончасининг муҳандислик-геологик маълумотлари бўлмаган тақдирда олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМахсус муҳандислик гидрогеологик ва гидрометеорологик изланишлари сизот сувлари кўтарилган ёки кўтарилиши кутилаётган ҳудудларда жойлашган объектларни реконструкция қилишда, шунингдек физик-геологик ва гидрометеорологик таъсирлар остида ноқулай шароитларда жойлашган биноларни эксплуатациясида ҳамда реконструкция қилинадиган объектни ноқулай омиллар таъсиридан ҳимоялаш учун чора-тадбирлар лойиҳасини ишлаб чиқишда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Бино ва иншоотларни текшириш натижалари бўйича қуйидагилар асосида техник ҳисобот тузилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотнинг тархи, қирқими, конструктив хусусияти, пойдеворлар ва уларнинг геометрияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзамин грунти ва конструкциялар материалининг деформацияланиш кўрсаткичларини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги қурилиш ёки реконструкция қилиш натижасида қўшимча деформациялар ва бошқа таъсирларни қабул қила олиш имконияти бўйича баҳолаш ҳамда зарурат туғилганда замин грунтини мустаҳкамлаш, шунингдек конструкцияларни кучайтириш учун чора-тадбирлар рўйхати асосидаги бинонинг техник ҳолати тўғрисидаги хулосаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-боб. Замин ва пойдеворларнинг техник ҳолатини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Замин ва пойдеворларнинг техник ҳолатини текшириш буюртмачи томонидан тақдим этилган техник топшириққа мувофиқ амалга оширилади. Табиий шароитнинг мураккаблиги ва ўрганилганлик даражасини ҳисобга олган ҳолда умумий текшириш дастурига кирувчи ишларнинг таркиби, ҳажми, усуллари ва бажариш кетма-кетлиги ишчи дастурда асослаб берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Бино ва иншоотларнинг замин ва пойдеворларини текширишда қуйидагилар таҳлил қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотнинг ер усти қисмлари техник ҳолатини дастлабки (визуал) баҳолаш натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворларга таъсир этувчи юклар (доимий ва вақтинчалик), пойдеворнинг ўлчамлари ва жойлашиш чуқурлиги орқали унинг турини белгиловчи материаллар ва бино ва иншоотнинг лойиҳа ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш бошланишидан олдин амалга оширилган муҳандислик-геологик изланишлар материаллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш майдонида ёки унга яқин жойлашган ҳудудларда амалга оширилган муҳандислик чора-тадбирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Зарур ҳолларда бино ва иншоотларнинг замин грунти ва пойдеворларини текшириш ишлари бошлангунга қадар грунтдан шурфлар олиш, қудуқларни бурғилаш, зондлаш ишлари амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Текшириш ишларини амалга оширишда (асосан тарихий аҳамиятга эга объектларда) янги қурилишларнинг таъсир зоналарида бўлган ер ости иншоотлари, ертўлалар, бузилган биноларнинг пойдеворлари, туннеллар, муҳандислик коммуникациялари, қудуқлар, ер ости иншоотлари ва бошқаларнинг мавжудлиги ҳамда жойлашиши аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Мавжуд бино ва иншоотлар заминининг грунти ва пойдеворини текшириш ишларининг таркиби, ҳажми ва усуллари янги қурилиш ёки реконструкция қилиш мақсадидан келиб чиққан ҳолда, мавжуд объектнинг геотехник категорияси, унинг масъуллик даражаси ҳамда амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ равишда муҳандислик-геологик шартларининг мураккаблик категориясига қараб ШНК 1.02.09-15 га мувофиқ режалаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Бино ва иншоотларни текшириш ишлари жараёнида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementяққол деформациялар ва илгаридан мавжуд шикастланишлар аниқланмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги қурилиш ёки реконструкция ишлари натижасида пойдеворларга қўшимча юклар таъсиридан чўкишлар ва конструкцияларда рухсат этилмаган деформацияларни келтириб чиқармайдиган ҳолатларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик муҳит билан иншоотларнинг ўзаро таъсир ҳудудида хусусиятга эга грунтлар, шунингдек хавфли муҳандислик-геологик жараёнлар мавжуд бўлмаган ҳолатларда бино ва иншоотларнинг замин грунти ҳамда пойдеворларида текшириш ишлари бажарилмаслигига рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Бино ва иншоотларнинг замин грунтлари ва пойдеворларини текшириш ишларини олиб бориш жараёнида ШНҚ 1.02.09-15 талабалари асосида қуйидаги ишлар амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар остидан грунтдан намуна олиш учун шурфлар ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтдан намуна олиш ва ер ости сувлари сатҳини аниқлаш мақсадида пойдеворлар яқинидан қудуқларни бурғилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт зичлигини аниқлашда зондлаш (зарурат туғилганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни штамп ёки прессиометрлар (статик юклар) ёрдамида синаш (зарурат туғилганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларни геофизик усуллар ёрдамида тадқиқ қилиш (зарурат туғилганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг физик-механик хоссалари ва ер ости сувларининг кимёвий таҳлилини лаборатория шароитида тадқиқ қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementолинган материалларга камерал ишлов бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳандислик-геологик шароитларнинг ўзгариши бўйича хулосани ўз ичига олувчи техник ҳисоботни тайёрлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Замин ва пойдеворларни текширишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш майдонининг муҳандислик-геологик тузилишини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости сувларининг таркиби ва агрессивлигини баҳолаш учун улардан намуналар олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворларнинг турлари, уларнинг режадаги шакли, ўлчами, чуқурлиги, пойдеворларни кучайтириш ва заминини мустаҳкамлаш бўйича олдин бажарилган ишларни аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворларнинг шикастланиши ва конструкция материалларининг мустаҳкамлиги аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлаборатория шароитида текширувдан ўтказиш учун пойдевор материалларидан намуналар олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгидроизоляция қатламининг мавжудлиги ва ҳолатини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Қудуқларнинг сони ва жойлашиши, зондлаш нуқталари, геофизик усулларни қўллаш (ШНҚ 1.02.10-12), шунингдек, грунтларнинг физик-механик кўрсаткичларини аниқлаш бўйича бажариладиган ишларнинг таркиби ва ҳажми қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмайдоннинг муҳандислик-геологик жиҳатдан тузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги қурилиш, шунингдек реконструкция ишларини олиб бориш натижасида пайдо бўлган кам ва ортиқча юкланган участкалардаги замин ва пойдеворларни текшириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотлар деформацияланган ҳудудлардаги грунтнинг хусусиятини батафсил тадқиқ этиш жараёнида уларда аниқланган деформациялар ҳисобга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Назорат шурфлари бино ва иншоотлар пойдеворларининг ички ёки ташқи томонларидан жойлашишига боғлиқ ҳолда ШНК 1.02.17-09 талаблари асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШурфлар қуйидаги талаблар асосида жойлаштирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдевордаги ҳар бир бўлимнинг энг кўп юкланган ва юкланмаган участкаларида конструкциялар тури бўйича биттадан шурф қазилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўшимча оралиқ таянчлар ўрнатилиши керак бўлган жойларда ҳар бир бўлим учун шурфлар қазилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдевор ва пойдеворларнинг деформациялари мавжуд бўлган участкаларда шурфлар қазиш талаб этилади, шунингдек қониқарсиз ҳолатда бўлган пойдеворлар ва бўш замин грунти чегараларини аниқлаш учун иш жараёнида қўшимча шурфлар қазиш белгилаб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Пойдевор ёстиғи кенглиги ва унинг жойлашиш чуқурлиги табиий ўлчовлар асосида аниқланиши керак. Бир томонлама шурф ёрдамида аниқланган ўлчамлар бўйича пойдеворни симметрик кўринишида қабул қилинишига рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Пойдевор материалларининг мустаҳкамлигини баҳолаш, шунингдек бузмасдан аниқлаш усуллари ёрдамида ёки лаборатория синовлари орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Пойдеворлар яқинида жойлашган шурфларнинг чуқурлиги пойдевор ёстиғи таглигининг баландлик белгисидан 0,5 — 1,0 м ўлчамда паст бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПойдевор очилган қисмининг узунлиги унинг тури ва конструкцияларининг ҳолатини баҳолаш учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Пойдеворларни текширишда қуйидагилар қайд этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетоннинг мустаҳкамлиги (синфи ва маркаси);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциялардаги ёриқлар (кўндаланг, бўйлама ва қия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарматурани очиш, арматуралар сони, унинг кесим юзаси ва профили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ҳимоя қатламининг қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва тош деворларнинг ўйилиши, ғоваклар, ўйиқлар, ҳимоя қатламининг шикастланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетоннинг коррозияланиш даражаси ва унинг чуқурлиги (карбонланиш, сульфатланиш, хлоридларнинг шимилганлик даражаси ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарматура, қуйилма деталлар, пайванд чоклари (шу билан бирга коррозия натижасида) шикастланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтош-ғишт деворлар материалларининг мустаҳкамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг таяниш схемалари, йиғма конструкциялар таяниш майдончаларининг лойиҳа талабларига мос келмаслиги ва ҳақиқий геометрик ўлчамларининг лойиҳа талабларидан четланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлар конструкциясининг кўп шикастланган ва авария ҳолатидаги қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдевор материалининг намлиги ва сув ўтказмайдиган ҳимоя қатламининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзаминнинг деформацияланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворлардаги чўкиш, оғиш (крен), салқилиги ва эгрилиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Пойдеворлар ости қисмидаги грунтларни тадқиқ қилиш учун шароит мавжуд бўлган ҳолда шурф тагидан қудуқ ковланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚидирув ишлари (қудуқлар) сони муҳандис-геологик ишлар топшириғи ва дастури билан ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиш чуқурлиги заминнинг фаол зонаси чуқурлиги, бинонинг конструктив ўзига хос хусусиятлари ва геологик шароитларнинг мураккаблигига асосланган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Шурфлаш ва бурғилаш ишлари тугаллангандан сўнг, қазилган жойдаги грунтни қатламлаб зичлаш йўли билан қайта тўлдирилади. Шурфларни қазиш ва текшириш вақтида ер усти сувларининг шурфларга кириб қолишини олдини олиш чоралари кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Грунтни текшириш натижасида олинган янги маълумотлар архив маълумотлари (мавжуд бўлса) билан ўзаро мувофиқлиги ўрганилади. Муҳандислик-геологик, гидрогеологик шароитларда ва грунтнинг хусусиятларидаги аниқланган фарқлар бинолардаги деформациялар ва шикастланишларнинг сабабларини аниқлашда, шунингдек юз бериши мумкин бўлган ҳолатларни прогноз қилиш ҳамда пойдеворни кучайтириш ёки заминни мустаҳкамлаш услубларини танлашда ҳисобга олинади (зарур бўлган ҳолларда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Динамик юкламалар таъсирлари мавжуд бўлган жойлар яқинидаги биноларни текширишда заминнинг туташ қисмларида тебранишларни келтириб чиқарадиган жойларда вибрацион текшириш ишлари ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Динамик таъсирлар мавжуд бўлган ҳолларда грунт ҳамда фойдаланишда бўлган бино ва иншоотлар пойдевор конструкцияларининг тебраниш даражаси бўйича ҳақиқий маълумотларни олиш мақсадида қуйидаги ҳолатларда вибрацион текшириш ишлари амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино яқинида ўрнатилаётган ёки ўрнатилиши режалаштирилган ускунадан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино яқинида ер усти ёки ер остидан ғилдиракли ва рельсли транспорт воситаларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреконструкция қилиш давомидаги қурилиш ишларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоот яқинида жойлашган бошқа тебраниш манбаларидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Бино ва иншоотлар, пойдеворлар ва уларнинг заминлари, шу жумладан ер ости иншоотларини вибрацион текширишлар учун 1 Гц дан 100 Гц гача частота диапазонидаги тебранишларни қайд қилувчи ускуналар мажмуасидан фойдаланиш тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Пойдевор ёки ер ости иншооти конструкцияларининг вибрацион текшириш натижалари бўйича иншоотдан нормал фойдаланиш учун мавжуд вибрациянинг рухсат этилганлиги тўғрисида хулоса қилинади ҳамда текширилаётган иншоотнинг юк кўтарувчи конструкциялари ва заминида динамик таъсирларни камайтириш ёки тебранишни рухсат этилган чегарагача камайтириш мақсадида реконструкция қилиш бўйича тавсиялар берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-боб. Бетон ва темирбетон конструкцияларни текширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Ташқи белгилари бўйича конструкцияларнинг техник ҳолатини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Реконструкция қилинадиган бино ва иншоотларнинг бетон ҳамда темирбетон конструкцияларини текширишда ҚМҚ 2.03.01-96, давлат стандартлари ва бошқа техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг талаблари ҳисобга олиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Ҳозирги вақтда амалдаги мавжуд лойиҳалаш ва ҳисоблаш тартибларига мувофиқ юк кўтарувчи конструкцияларнинг чегаравий ҳолати бўйича аниқланган нуқсонлар (меъёрий талаблардан четга чиқиш) қуйидаги турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтариш хусусиятини пасайтирувчи ёки йўқотувчи хавфни келтириб чиқарувчи нуқсонлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларни нормал эксплуатация қилишга яроқлилиги бўйича рухсат этилмаган нуқсонлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Техник ҳужжатлар мавжуд бўлганда, дастлабки текширув ўтказишдан олдин текширилаётган бино ёки иншоотларнинг ишчи чизмалари билан танишиб чиқилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИшчи чизмалар билан танишиш жараёнида қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинонинг ҳажмий-режавий ва конструктив ечимлари, текширилаётган конструкцияларни ўрганишга имконият мавжудлиги, дастлабки текширув ўтказиш учун энг мақбул йўналиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекширилаётган конструкция кўриниши, чизмалар ишлаб чиқилган вақтдаги серияси ва рақами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларни лойиҳалашда қабул қилинган ҳисоблаш схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюкларнинг турлари ва катталиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоб кесимларнинг жойлашган ўрни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпайдо бўладиган кучланишларнинг характери ва катталиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетоннинг лойиҳавий синфи ёки маркаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасосий ишчи арматура тури (олдиндан зўриқтирилган ёки оддий);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарматура элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementолдиндан зўриқтирилган конструкциялар арматураларини зўриқтириш ва анкерлаш усули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг геометрик ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекширилаётган бино ва иншоотларнинг бошқа элементлари билан конструкциялар бирикиш тугунларининг конструктив хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Бетон ва темирбетон конструкцияларни дастлабки текширишдан ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Ишчи чизмалар билан танишиш асосида дастлабки текширишни ўтказиш ишлари режалаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Дастлабки текшириш ўтказиш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларни кўздан кечириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария ҳолатидаги ва нормал эксплуатация шароити бузилган конструкцияларни аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциялардаги нисбатан муҳим нуқсонларни аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбатафсил текшириш ўтказиш дастурини тайёрлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкцияларни кўздан кечиришда, зарур ҳолларда рулетка ва лазерли масофа ўлчагич геодезик ўлчов асбоблари ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Дастлабки текшириш билан қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёриқларнинг мавжудлиги, ёриқларни кенглиги, жойлашуви ва тафсилоти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳимоя қопламаларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон рангининг ўзгариши, бўшлиқ ва синиқлар, арматура очилган жойларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ва арматуранинг ўзаро боғланишининг бузилганлиги, бетоннинг қатламланиши (уриб кўрганда хира товуш орқали аниқланади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўйилма деталларнинг силжиши, бирикиш жойларида арматура чиққан қисмларининг силжиши, йиғма конструкцияларнинг таяниш ҳолати ва уларнинг тугунларида ва бирикиш жойларида силжишларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларда кўзга ташланадиган эгилиш ва деформацияларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлик ва мой доғлари, ўйиқлар, шўрланган ёки бетоннинг бўртиб чиққан жойларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementарматура ва қўйилма деталларда коррозияланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетоннинг дастлабки мустаҳкамлиги (зарурат туғилганда) текшириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Дастлабки текшириш жараёнида конструкцияларнинг қуйидаги эксплуатация шароитлари билан танишиб чиқиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзгарувчан музлаш ва эриш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбетон ёки арматурага нисбатан таъсир қилувчи агрессив омиллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув ўтган жойлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюқори ҳарорат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementортиқча юкланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдинамик юклар таъсири ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Бетон ва темирбетон конструкциялардаги ёриқлар, уларнинг пайдо бўлиш вақтига қараб эксплуатациягача ва эксплуатация давридаги ёриқларга бўлинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. Эксплуатация давригача пайдо бўлган ёриқлар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехнологик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкиришиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳада кўзда тутилмаган схемалар бўйича йиғма темирбетон элементларни сақлаш, ташиш ва ўрнатиш жараёнида хусусий оғирликдан юкланиш натижасида пайдо бўладиган ёриқлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Эксплуатация даврида пайдо бўлган ёриқларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформация чокларини ўрнатиш талабларининг бузилиши туфайли ҳарорат деформациялари натижасида вужудга келган ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзамин грунтининг деформацияси ва пойдеворларнинг нотекис чўкиши натижасида келиб чиқадиган ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтемирбетон конструкцияларининг юк кўтариш ёки ёриқбардошлилик қобилиятидан катта бўлган кучланишлар таъсиридан келиб чиқадиган ёриқлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Кучланиш таъсирида вужудга келувчи ёриқларни конструкциянинг кучланганлик-деформацияланганлик ҳолати нуқтаи назаридан таҳлил қилиш керак. Темирбетон элементларда қуйидаги кўринишдаги ёриқлар энг хавфли ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) тўсин схемаси бўйича эгилишга ишлайдиган элементларда тўсин ва таянчларнинг оралиқ қисмларининг эгувчи момент бўйича юк кўтариш хусусиятини етарли эмаслигини кўрсатувчи вертикал ва қия ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) плиталарнинг пастки юзаларида томонларига нисбатан турли муносабатда (тўсин схемаси бўйича ишлайдиган, контур бўйлаб ва уч томондан таянган) кучлар таъсирида келиб чиққан ёриқларининг ривожланиши характерли нуқсон ҳисобланади. Плиталарнинг таянч қисмларида ишчи оралиғига кўндаланг йўналган ёриқлар плитанинг эгувчи момент бўйича юк кўтариш хусусиятини етарли эмаслигидан далолат беради. Бундай ҳолда, бетоннинг сиқилган зонаси эзилган бўлиб, бу ҳолат плитанинг бутунлай бузилиш хавфини кўрсатади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) устунларнинг четки қирраларидаги вертикал ёриқлар арматуранинг ортиқча эгилиши натижасида пайдо бўлиши мумкин. Бундай ҳодисалар яна маҳкамловчи хомутлари кам жойлашган устунларда ва уларнинг қисмларида учраши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТемирбетон устунлардаги горизонтал ёриқларнинг кенглиги кичик бўлганда хавфли ҳисобланмайди, аммо бундай ёриқлар орқали ишчи арматура коррозиясини келтириб чиқарувчи намланган ҳаво ва агрессив реагентлар тушиши имконият яратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) темирбетон конструкцияларнинг таянч қисмларида ва четларидаги ёриқлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдиндан зўриқтирилган элементларнинг четида арматура бўйлаб ёриқларнинг вужудга келиши арматуранинг анкерлаш талаблари бузилганлигини кўрсатади. Бу ҳақида таянчга яқин жойлашган участкалардаги қия кесим бўйича олдиндан зўриқтирилган арматура ҳамда таянчнинг пастки қисми чегараси зоналарини кесиб ўтувчи ёриқлар ҳам далолат беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementд) темирбетон фермалар ҳовонли панжараларининг элементлари учун характерли ёриқларига таянч тугунларидаги қия ёриқлар, тўғри чизиқли горизонтал ёриқлар, чўзилувчи элементлардаги вертикал ёриқлар, ферманинг сиқилувчи камаридаги қия ёриқлар, чўзилувчи ховонлар билан пастки камарнинг бирикиш тугунларидаги ёриқлар ва бошқалар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Темирбетон элементларда арматура бўйлаб бетоннинг қатламларга ажралиши ва ёриқлар кўринишидаги нуқсонлар арматураларнинг коррозияси натижасида пайдо бўлади. Мазкур ҳолатлар кўндаланг ва бўйлама арматураларнинг бетон билан ўзаро боғланишида бузилиш рўй беради. Арматуранинг бетон билан илашишининг коррозия натижасида бузилишини бетон сиртига уриб кўриш билан аниқлаш мумкин (бундай ҳолатда бўшлиқлар бўлганлиги сабабли овоз эшитилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБетон билан арматуранинг ўзаро боғланишининг бузилиши натижасида юзага келадиган бўйлама йўналишдаги ёриқлар ҳароратнинг кўтарилиши натижасида ҳам юзага келиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭгилишга ишлайдиган конструкцияларда одатда, ёриқларнинг пайдо бўлиши салқиликларнинг ва буралиш бурчакларининг ортишига олиб келади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТемирбетон ва пойдевор конструкцияларидаги нуқсон ва шикастланишларнинг таснифлари ва юзага келиш сабаблари мазкур шаҳарсозлик нормаларининг 3 ва 4-иловаларида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Темирбетон конструкцияларни текширишда бетоннинг мустаҳкамлигини аниқлаш учун бузмасдан текшириш усуллари ёки арматура стерженларининг жойлашишини аниқлаш, уларнинг диаметри ва синфини, бетоннинг ҳимоя қатламининг қалинлигини аниқлаш учун лаборатория синовлари ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Темирбетон конструкцияларнинг бўёқ қатламлари ҳолатини аниқлаш ва баҳолаш ГОСТ 9.407-84 методикасига мувофиқ амалга оширилиши лозим. Бунда қуйидаги асосий шикастланишлар турлари қайд этилади: (грунтовкагача) юқори қатламда майда тўрсимон дарзлар, бузилиш чуқурлигини тавсифловчи қатламларга ажралиши ва коррозия ўчоқлари фоизларда конструкциянинг бутун бўялган юзасига нисбатан тавсифланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Бетон конструкцияларда намланган ва сиртларида шўрланган жойлар аниқланганда уларнинг пайдо бўлиш сабаблари ва зарарланган майдоннинг ўлчами аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкцияларда авария ҳолати мавжуд, деб топилганда биринчи навбатда хавфсизликни таъминловчи қуйидаги чора-тадбирлар бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқулаши мумкин бўлган зоналарга одамларнинг киришининг олдини олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциянинг қулашига тўсқинлик қилувчи вақтинчалик тиргакларни ўрнатиш ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Коррозияга учраган арматура ва қўйилма деталларнинг техник ҳолатини баҳолашда коррозия тури, шикастланган жойлари ва таъсир қилиш манбаи аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Бетон ва темирбетон конструкцияларини батафсил текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Дастлабки текширув маълумотларини ҳисобга олган ҳолда батафсил текширув дастури тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Дастлабки текширув маълумотларини ҳисобга олган ҳолда батафсил текширув қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларни кўздан кечириш ва аниқланган нуқсонларни рўйхатга олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўлчаш ишлари, геодезик съемкалар, салқиликларни ўлчаш, ёриқларнинг очилиш кенгликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбузмасдан аниқлаш усуллар ёрдамида темирбетон конструкцияларнинг ҳақиқий физик-механик тафсилотларини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element66. Дастлабки текширув натижаларига асосланиб, конструкциялар ҳолатининг белгиланган вазифаларга мувофиқлигини баҳолаш мумкин бўлган ҳолларда батафсил текшириш ишлари ўтказилмаслиги мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element67. Бетон ва темирбетон конструкцияларини батафсил текширишда коррозиядан ҳимоя қатламининг ҳолати, мустаҳкамлиги, ўтказувчанлиги, бетоннинг бир жинслилиги ва бутунлиги, шу билан бир қаторда, ҳимоя қатламининг қалинлиги, арматура коррозиясининг даражаси ва чуқурлиги, ҳақиқий юклар ва эксплуатацион таъсирларни аниқлаш, эгилишга ишлайдиган, шунингдек, номарказий сиқилувчи ва номарказий чўзилувчи конструкциялар учун бетоннинг ҳисоб сиқилган зоналари томонидан ва анкерланадиган арматура участкаларидан, бетон мустаҳкамлиги камайган жойларда, эксплуатация вақтида шикастланган жойларда (ёмғир ўтиш, алмашувчи музлаш ва эриш цикллари ҳамда дастлабки текширувлар натижаси асосида аниқланган бошқа сабаблар туфайли) ҳамда бошқа конструкциялар сиртлари текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБетон конструкциялари юзаларида рангларнинг ўзгариши ҳамда нураш оқибатида ҳосил бўлган бўшлиқ тузилишли майдончалар аниқланганда бу ҳолатнинг сабаби бетоннинг етарли даражада зичланмаганими ёки унинг коррозияси натижаси эканлиги бўлиши мумкинлигидан далолат беради. Бу юзаларни болға ёрдамида уриб чиқиш керак. Бу ҳолда бўшлиқлар товушининг тавсифи унинг нафақат сирти бўйлаб, балки кўндаланг кесим юзаси бўйлаб шикастланишлар мавжудлигидан далолат беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБетоннинг мустаҳкамлиги ГОСТ 18105-2010 га мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element68. Бетоннинг коррозия натижасида емирилиш даражасини аниқлашда физик-кимёвий усуллардан фойдаланилади. Кимёвий таркибнинг ўзгаришини тадқиқ қилиш эксплуатациядаги конструкциялардан тўғридан-тўғри олинган намуналарни лаборатория шароитида дифференциал-термик ва рентген тузилиш усуллари ёрдамида текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element69. Коррозия таъсиридан шикастланган қуйилма деталлар ва арматураларнинг техник ҳолатини баҳолашда биринчи навбатда коррозия тури ва шикастланган майдонни аниқлаш лозим. Арматурада коррозия ҳолати аниқланганда, арматура коррозиясини келтириб чиқарувчи сабаблар ҳамда унга таъсир этувчи манбалар аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТемирбетон конструкцияларда арматура элементининг ҳолатини аниқлаш ишчи ва монтаж арматуралардаги бетонинг ҳимоя қатламини очиш орқали амалга оширилади. Арматурани очиш, конструкциянинг коррозия натижасида арматура стержени бўйлаб жойлашган бетоннинг ҳимоя қатламининг ажралган, ёриқлар пайдо бўлган ва коррозия натижасида рангли доғлар мавжуд бўлган заифлашган жойларида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАрматуралар юқори коррозияга учраган ҳамда ҳимоя қатламининг ажралиб тушишига олиб келувчи жойлари аниқланганда пўлатнинг ялтироқ кўриниши пайдо бўлгунга қадар диққат билан коррозиядан тозалаш керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАрматуранинг диаметри штангенциркул ёки микрометр ёрдамида ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element70. Агрессив омилларга маҳаллий (тўпланган) таъсирлар билан боғлиқ конструкцияларда кучли коррозияга учраган майдонлари аниқланганда, конструкцияларнинг қуйидаги элементлари ва тугунларига алоҳида эътибор берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбиноларнинг нол белгиси остида жойлашган ташқи деворлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалконлар ва лоджи элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости ва кўп қаватли гаражларга кириш пандуслари майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўтиш жойлари устидаги ораёпмаларнинг юк кўтарувчи конструкциялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғишт деворлар ичида жойлашган устунларнинг юқори қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпол сатҳида ёки пол сатҳидан пастда жойлашган устунларнинг пастки қисми ёки асоси, айниқса хонада чангларни намлаш ва сув орқали ювиш орқали тозаланадиган ҳолатлар мавжуд бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамли тозалаш ишлари бажариладиган хоналардаги кўп қаватли биноларнинг ораёпмаси орқали ўтган устунлар майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинонинг четки ён томонлари, ташқи ойналар ва четки фонарлар, ички сув оқизиш тизими воронкалари олди том нишабликларининг бирлашиш жойи бўйлаб жойлашган ёпма плиталари майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамлик юқори бўлган ёки сув ўтиши мумкин бўлган хоналарда жойлашган конструкциялар қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementички сув оқизиш тизими қувурлари сув қабул қилувчи воронкаларига яқин жойлашган ферма ости стропила фермаси ва стропилаларнинг таянч тугунлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшамол қайтарувчи тўсиқларнинг устунлари, аэрация фонарлари уланган фермаларнинг юқори камарлари тугунлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтомнинг нишабликлари бирлашиш жойи бўйлаб жойлашган стропила ости фермаларнинг юқори камари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғишт деворлар ичида жойлашган фермаларнинг таянч тугунлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element71. Устунларни текшириш вақтида уларнинг конструктив ечимлари аниқланади. Кўндаланг кесим ўлчамлари ва аниқланган деформациялар ўлчанади (вертикалдан оғиши, эгилиш ва тугунларнинг силжиши) ҳамда жойлашиш ўрни, ёриқлар ва шикастланишлар тафсилоти, шунингдек уларнинг жойлашган ўрни қайд қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element72. Ораёпма конструкцияларини текширишда ёпмалар тури (материал тури ва конструкция хусусиятлари), кўринадиган нуқсонлари ва шикастланишлари, айниқса таъмирланадиган ёки кучайтириладиган ёпмаларнинг алоҳида қисмларининг ҳолати, шунингдек, ораёпмага таъсир этувчи юклар аниқланади. Ёриқ ҳосил бўлиши, юк кўтарувчи конструкцияларда ва уларнинг бирикиш тугунларида ёриқларнинг очилиш кенглиги ва узунлиги чизмаларда қайд этилади. Ёриқларни кузатиш, назорат маёқлари ёки маркалар ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element73. Ораёпмаларнинг салқилиги нивелир ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element74. Темирбетон ораёпмаларнинг конструктив элементларини текширишда уларнинг геометрик ўлчамлари, қаршилик кўрсата олиш қобилияти, ҳисоб кесим юзаси, бетоннинг мустаҳкамлиги, ҳимоя қатламининг қалинлиги, ишчи арматура стерженларининг диаметри ва жойлашиш ўрни аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element75. Темирбетон конструкцияларни бевосита кўздан кечириш натижалари асосида бинонинг схематик режалари, қирқим кўринишларида қайд этилади ёки конструкциядаги шикастланишлар категорияси ҳолатини баҳолаш ҳамда нуқсонлар таснифи бўйича тавсияларига кўра нуқсонлар жадваллари тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-боб. Тош-ғишт конструкцияларни текширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element76. Шикастланган ёки реконструкция қилинадиган бино ва иншоотларни текшириш уларнинг умумий ҳолатини, мустаҳкамлиги ва устиворлигини аниқлаш ҳамда етказилган зарарларнинг келиб чиқиши сабабларини аниқлаш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТекшириш қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбевосита (визуал) текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementинструментал текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнамуналар ва материалларни танлаш ва синаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Тош-ғишт конструкцияларни дастлабки текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element77. Бевосита текшириш қуйидагиларни аниқлаш учун амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўринадиган шикастланиш ёки нуқсонлар ва деформациялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоот алоҳида конструкциялари айрим қисмларининг шикастланиш даражаси ва тафсилоти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёриқлар, деворнинг эзилган ва қатламланиш жойлари, боғланишларнинг узилиши, тўсин таянчлари остида деворларнинг шикастланиши, прогонлар, перемичкалар, эгриликлар, бўртиб чиққан жойларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида элементлар орасидаги уланиш жойларининг вертикалдан оғиши натижасида бузилишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғишт ва қоришма юзаларининг шикастланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпардоз (кошин) қатламининг ранги ва кўринишининг ўзгариши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element78. Бевосита текшириш натижалари асосида конструкцияларнинг ҳолати, механик, динамик, коррозия, ҳарорат ва намлик таъсирларидан келиб чиқадиган деформациялар ва шикастланишлар сабаблари ҳамда заминнинг нотекис деформацияланишидан келиб чиқадиган нуқсонлар ҳақида дастлабки хулосалар қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Тош-ғишт конструкцияларни батафсил текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element79. Тош-ғишт конструкцияларининг техник ҳолатини батафсил текшириш натижалари асосида баҳолашда қуйидагиларни аниқлаш талаб этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланган жойларида конструкциялар кесимининг камайиш фоизи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳа ҳолатидан ўқнинг оғиши, шунингдек девор, устун ёки устунларнинг бўртиб чиқиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворларнинг чўкиши, ораёпма тўсинларининг салқиликлари ва бошқалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг шикастланган соҳасидаги ёриқлар ва бошқа деформацияларининг ривожланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтеримнинг сифати, чокларнинг кенглиги ва чуқурлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдевор ва ташқи деворларнинг намлик ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеворнинг физик-механик таркиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element80. Теодолит ёрдамида вертикал таянчларнинг маҳкамланган белгилар билан ўрнатилган таянч чизиқларига нисбатан ҳамда симли отвеслар ёрдамида конструкцияларнинг горизонтал йўналишдаги кўчишларининг қийматлари, уларнинг лойиҳадаги ҳолатидан оғиши ҳамда деворнинг бўртиб чиқиш даражаси ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element81. Перемичка, тўсин ва ораёпма плиталарининг салқиликларини нивелир, гидравлик ёки механик усуллар ёрдамида аниқлаш тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element82. Арматураланган тош-ғишти конструкцияларни текширишда деворнинг ташқи томонида арматуралари жойлашган конструкциялар учун арматуранинг ҳолатига ва цемент қоришмасининг ҳимоя қатламига алоҳида эътибор бериш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВақт давомида ёриқларнинг ривожланиши гипс ва пластина (шиша, пўлат)лар ёрдамида маяклар ҳамда трещиномер ускунаси ёрдамида назорат қилинади. Гипс ва пластиналар кўринишдаги маяклар мойбўёқ ва сувоқдан тозаланган девор юзасига ўрнатилиши керак. Маяклар даврий равишда текшириб борилиш керак, текширишлар натижалари махсус журналга текшириш вақти ва ҳолати (ҳолатининг сақланганлиги) қайд этиб борилади. Маякларни кузатишдан олдин уларни ёриқнинг ҳар иккала тарафидан девор билан мустаҳкам қотирилганлигига ишонч ҳосил қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element83. Бутун девор майдонларида ва эшик-дераза бўшлиқлари орасидаги деворларда қоришма ва ғиштнинг мустаҳкамлигига шикаст етказмасдан аниқлаш имконини берувчи усуллар ёрдамида ҳамда девордан тўғридан-тўғри ажратиб олинган намуналардан тайёрланган қоришма қатламларини, шунингдек бутун ғиштлардан тайёрланган синов намуналарини синаш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҒиштнинг сиқилишдаги мустаҳкамлигини махсус коронкали электр дрели ёрдамида диаметри ва баландлиги 50 мм га яқин бўлган намуналарни бурғулаш ёрдамида аниқлашга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНомунтазам шаклдаги табиий тошларнинг мустаҳкамлигини аниқлаш учун тошлар фрагментидан ўлчами 40 — 200 мм бўлган кубик арраланади ёки диаметри 40 — 150 мм ёки диаметр ўлчамидан 10 — 20 мм ортиқ бўлган узунликдаги цилиндр (керн) бурғиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element84. Оддий лой, бўшлиқли ва силикат ғиштларнинг маркаси иккиланган бешта намуналарни сиқилишга ҳамда бешта намунани эгилишга (жами 10 та намуна) синаш натижалари бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЯхлит бетон блокларнинг ва турли тоғ жинсларидан ташкил топган табиий тошларнинг мустаҳкамликдаги маркаси бузмасдан аниқлаш ёки бешта намунани лаборатория шароитида сиқилишда синаш орқали аниқланади. Намуналарни синов ишларига тайёрлаш ва тажрибаларнинг ўзи ГОСТ 8462-85 талабларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element85. Тош деворларнинг ҳисоб қаршилиги тошнинг мустаҳкамлиги, турига ҳамда қоришманинг мустаҳкамлигига ва амалдаги меъёрларга мувофиқ бузиш орқали аниқланадиган усуллар ва конструкциялардан ажратиб олинган намуналарни ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ синаш амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element86. Девор теримида арматураларнинг мавжудлиги ва уларнинг сони темирбетон конструкцияларни текширишда қўлланиладиган бузмасдан аниқлаш ускуналари ёрдамида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element87. Девор термасидаги қоришманинг мустаҳкамлигини бузмасдан текшириш ускуналари ёрдамида ва ГОСТ 5802-86 га асосан қурилиш қоришмаларига қўйилган талабларга мувофиқ 2 — 4 см ўлчамда тайёрланган кубикларни синаш орқали аниқланади. Горизонтал чоклардан ажратиб олинган ва қоришмадан иккита қатламни гипс қоришмаси орқали бириктириш орқали синаш усуллари билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚоришманинг маркаси бешта кубикни синаш натижаларининг ўртача қийматини 0,7 коэффициентга кўпайтириш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотлар деворларининг мустаҳкамлигини аниқлашда лаборатория синовлари учун намуналар сони ғишт учун 10 тадан, қоришма учун 20 тадан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element88. Бино ва иншоот деворларидаги ғоваклар ҳамда пўлат конструкцияларнинг мавжудлиги, техник ҳолати ҳамда деворлардаги арматураларнинг мустаҳкамлигини аниқлаш учун амалдаги стандарт усуллардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element89. Конструкцияларда бузилишларни келтириб чиқариши мумкин бўлган деформациялар, текшириш ўтказилаётган вақтда тўхтаганига ишонч ҳосил қилинсагина, конструкцияларни текшириш бир маротаба ускуналар ёрдамида амалга оширилади. Акс ҳолда пойдеворлардаги чўкишлар, деворнинг оғиши, ёриқларнинг очилиш кенглиги, ораёпма плиталарининг салқилиги ва бошқаларни ўлчаш даврий равишда амалга оширилади ҳамда кузатишларнинг умумий давомийлиги ҳар бир аниқ вазиятга қараб махсус дастур ёрдамида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Тош-ғишт конструкцияларнинг юк кўтариш хусусияти ҳамда шикастланиш даражасини баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element90. Шикастланган арматурали ва арматурасиз тош конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятини текшириш натижалари, ғиштлар (марка), тошлар, қоришма ва арматуранинг оқувчанлик чегарасидаги мустаҳкамлигининг ҳақиқий қийматлари орқали олинган маълумотларга асосан, ташқи юклар таъсирида бузиш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШу билан бирга, уларнинг юк кўтариш хусусиятини камайтирувчи қуйидаги омиллар ҳисобга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёриқлар, музлаш, ёнғин ёки механик шикастланишлар (ғоваклар, эзилилишлар ва ҳ.к.) натижасида деворнинг сирт қатламларининг бузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдевор ва устунларнинг вертикалдан оғиши ёки уларнинг бўртиб чиқиши натижасида эксцентристетларнинг пайдо бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкаркаснинг ораёпмаси ва устунлари, деворлари орасидаги кўндаланг боғларнинг узилиши натижасида ёки деворлар орасидаги конструктив боғларнинг бузилиши натижасида уларнинг бирикиш жойларида вертикал ёриқларнинг пайдо бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсинларнинг, перемичкаларнинг таянчларини шикастланиши, таянчларда ёпма ва ораёпма плиталарининг силжиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element91. Кўзда тутилган элементга таъсир қилувчи юкларни қабул қилиш учун уларнинг юк кўтариш хусусияти етарли бўлмаса, шикастланган тош-ғишт ва арматураланган тош-ғишт конструкцияларда вақтинчалик кучайтириш ишлари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда, F — текшириш вақтида қаралаётган конструкцияга таъсир қилувчи ҳақиқий юк;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКбп — хавфсизлик коэффициенти бўлиб, арматураланмаган девор учун 1,7 ҳамда арматура тўрлари билан мустаҳкамланган девор учун 1,5 қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФ — девор материалининг мустаҳкамлиги ва эгилиши, кўндаланг кесим юзасининг ҳақиқий қийматига мувофиқ шикастланишларни ҳисобга олмаган ҳолда конструкцияларнинг юк кўтариш хусусияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКтр — шикастланишлар (ёриқлар, ўйиқлар, ёнғин натижасида шикастланишлар ва бошқалар) мавжуд бўлган ҳолда тош-ғишт конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятини камайтириш коэффициенти бўлиб, вертикал ёриқлар билан бўшлиқлар орасидаги девор ва устунлар, девор термасининг шикастланиши (заминнинг нотекис чўкиши ва ҳарорат таъсиридан пайдо бўладиган ёриқлардан ташқари) га қараб 3.1-жадвалга асосан; девор, сарбаста ва фермалар таянчлари шикастланганда 3.2-жадвалга асосан, ёнғин натижасида устунлар ва девор термасининг шикастланишида 3.3-жадвалга асосан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element92. Шикастланишларни ҳисобга олмаган ҳолда арматураланган ва арматураланмаган деворнинг юк кўтариш хусусияти (Ф) ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ ифоданинг ўнг томонига кучланганлик ҳолатининг турли кўринишларини ифодаловчи девор мустаҳкамлигининг ва арматуранинг оқувчанлик чегарасининг ўртача қийматини киритиш билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҒишт ва қоришма маркаси аниқ бўлган ҳолда деворнинг ўртача чегаравий мустаҳкамлиги R деворнинг ҳисоб қаршилиги R нинг иккиланган қийматига тенг қиймат қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3.1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Т/р |
Девор, ғиштли устунлар ва бўшлиқлар орасидаги деворларининг шикастланиш тафсилоти |
Ғиштни териш Кmpкоэффициенти | |
|
Арматураланмаган |
Арматураланган | ||
|
1. |
Ғиштларда қоришма чокларини кесиб ўтмайдиган алоҳида ёриқлар |
1 |
1 |
|
2. |
Икки ва ундан ортиқ ғишт қаторларидан ўтувчи (15 — 18 см узунликдаги) толасимон дарзлар |
0,9 |
1 |
|
3. |
Худди шундай, 1 м кенгликда девор, ғиштли устун ёки бўшлиқлар орасидаги деворларда тўрттадан ортиқ бўлмаган (30 — 35 см узунликкача) ғишт термасининг кўпи билан тўртта қаторини кесиб ўтувчи ёриқлар |
0,75 |
0,9 |
|
4. |
1м кенгликда тўрттадан кўп бўлмаган (60 — 65 см узунликкача) ғишт термасининг кўпи билан саккизта қаторини кесиб ўтувчи кенглиги 2 мм гача бўлган дарзлар |
0,5 |
0,7 |
|
5. |
Термада саккиздан ортиқ ғишт қаторни кесиб ўтувчи ёриқлар (узунлиги 65 см ортиқ) |
0 |
0,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3.2-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Т/р |
Ғишт термаси таянчларининг шикастланиш тафсилоти |
Кmp коэффициенти | |
|
Арматураланмаган |
Арматураланган | ||
|
1. |
Маҳаллий (чегаравий) шикастланишлар 2 см гача чуқурликдаги (кичик ёриқлар, қатламларга ажралиш — қатламланиш) ва тўсинлар, фермалар ва сарбасталарнинг таянчлари учларида (ёки таянч ёстиқлари) деворнинг иккита қаторидан кўп бўлмаган қаторларни кесиб ўтувчи вертикал (узунлиги 15 — 18 см гача) дарзларнинг пайдо бўлиши |
0.75 |
0,9 |
|
2. |
Худди шундай, тўрт қатордан ортиқ бўлмаган қаторларни кесиб ўтувчи дарзлар (узунлиги 30 — 35 см гача) |
0,5 |
0,75 |
|
3. |
Деворнинг четки томонларининг 2 см ва ундан ортиқ чуқурликдаги шикастланишлари ва тўсинлар ва фермаларнинг ғишт термасининг тўрт ва ундан ортиқ қаторларидан ўтувчи (узунлиги 30 см дан ортиқ) таянч ости (таянч ёстиқлари билан) ҳамда учларидаги вертикал ва қия ёриқларнинг пайдо бўлиши |
0 |
0,5 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3.3-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Ғишт термасининг шикастланиш чуқурлиги (сувоқсиз), см |
Кmpкоэффициенти | ||
|
Қалинлиги иситгич қатлами билан 38 см ёки ундан ортиқ бўлган деворлар |
Кўндаланг кесим ўлчами 38 см ва ундан ортиқ бўлган ғиштли устунлар | ||
|
Бир томонлама |
Икки томонлама | ||
|
0,5 гача |
1 |
0,95 |
0,9 |
|
2 гача |
0,95 |
0,9 |
0,85 |
|
55 гача |
0,9 |
0,8 |
0,7 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭслатма: девор ва ғиштли устунларни кўндаланг кесим юзасини ҳисоблашда девор (устун) қалинлиги шикастланишларни айириб ташлаш орқали қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element93. Қават сатҳида 1/3 девор қалинлиги қийматигача деворларнинг бўртиб чиққан ёки вертикалдан оғиши ҳисобига четлашишида уларнинг юк кўтариш хусусияти, юқоридаги юклардан пайдо бўладиган эксцентриситетларнинг ҳақиқий қийматларини ҳисобга олиб аниқланади, шунингдек девор, устун ва пардадеворларнинг катта қийматлардаги четлашишларида уларни очиб кўриш ва кучайтириш мажбурий чоралардан бири ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element94. Деворлар кесишмасида вертикал ёриқлар ҳосил бўлганда ёки девор, устун ва каркас ораёпмалари орасидаги ўзаро боғланишларнинг ажралиши ҳисобига деворларнинг юк кўтариш хусусияти ва устиворлиги, вертикал ва горизонтал (шамол) юкларининг таъсир нуқталари бўйича ўзаро маҳкамланиш нуқталари орасидаги деворнинг ҳақиқий ҳисоб баландлиги кўра аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element95. Прогонлар, таянчлардаги ораёпма ва ёпма плиталарининг силжишида деворларнинг юк кўтариш хусусияти, деворларга ораёпма плиталарининг ҳамда прогонларнинг таяниш юзалари, шунингдек эксцентриситетларнинг ҳақиқий қиймати бўйича маълум участкаларини эзилишига ва номарказий сиқилишига текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element96. Деворларда катта бузилишлар ёки пастки қаватларнинг бир ёки бир нечта бўшлиқлари орасидаги деворларнинг бузилиш ҳолатлари мавжуд бўлганда, қолган қисми аркалар схемаси кўринишида ишлаши мумкин. Ушбу ҳолатда четки девор бўшлиқлари орасидаги ёки деворларнинг участкалари ва ораёпма массасини ҳисоб олган ҳолда юқорида ётган бузилишларни ҳамда статик ҳисоб усули орқали аниқланадиган таяниш Н ва пайдо бўладиган F ортиқча юкланишлар бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТош-ғишт конструкцияларнинг шикастланиш даражаси уларнинг юк кўтариш хусусиятининг йўқолиши фоизларда қуйидагича баҳоланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкучсиз шикастланишлар — 15 фоизгача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўртача шикастланишлар — 25 фоизгача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкучли шикастланишлар — 50 фоизгача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбузилишлар — 50 фоиздан юқори.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-боб. Пўлат конструкцияларни текширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Конструкцияларнинг техник ҳолатини ташқи белгилар бўйича аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element97. Пўлат конструкциялари ШНҚ 2.03.05-13 га асосан текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПўлат конструкцияларнинг техник ҳолатини баҳолаш қуйидагиларга асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлементларнинг кўндаланг кесими ҳақиқий ўлчамларининг лойиҳа ҳолатидан четлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнуқсонлар ва механик шикастланишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпайванд, болтли ва парчин михли бирикмаларнинг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлементлар ва бирикмаларнинг коррозияланиш даражаси ҳамда тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфермалар ўқлари, прогонлар, таянч тугунларининг белгилари, тўсинларнинг ўқлари орасидаги масофалар ва бошқа элементларнинг лойиҳадан четлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсалқиликлар ва деформациялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпўлатнинг мустаҳкамлик тафсилотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element98. Конструкция элементлари ва уларнинг кўндаланг кесим юзаларининг геометрик кўрсаткичлари бевосита ўлчашлар орқали амалга оширилади. Ҳар бир ўлчам узунлик бўйича турли кесим юзаларида ҳимояланган сирт бўйлаб учта ўлчовлар орқали аниқлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТекширувлар давомида биринчи навбатда сиқилувчи элементларда уларнинг кесим юзаларининг юпқалиги сабабли кўпинча уларнинг мустаҳкамлигидан ташқари устиворлигига эътибор бериш талаб этилади. Пўлати конструкцияларда юқори масъулликга эга элементлар уларнинг бирикиш тугунлари ҳисобланади, чунки текширувларни амалга оширишнинг бошланғич жараёнида элементлар кесим юзалари ва тугунларининг лойиҳага мувофиқлиги, стерженларнинг тўғри чизиқ шаклидалиги, уланиш планкаларини мавжудлиги, айниқса сиқилувчи элементларда мавжудлиги текшириш талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element99. Конструкция элементларида ёриқларнинг очилиш кенглиги ва чуқурлигини бузмасдан текшириш ускуналари ёрдамида амалга оширилади. Ёриқларнинг мавжудлик белгиси пўлат юзаларида коррозия излари, коррозияланиш ва бўёқларнинг очилиши билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Пўлат конструкцияларни дастлабки текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element100. Табиий шароитда визуал текширувлар жараёнида пўлат конструкциялар аниқланадиган асосий нуқсон ва шикастланишлари қуйидагилар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкция элементларида бўртиб чиқишлар, салқиликлар (алоҳида элемент ва бутун конструкциялар), винтсимон бурама кўриниши, маҳаллий салқиликлар, чуқурчалар, тугун фасонкаларининг эгрилиги, асосий пўлат ва бирикмалар металининг коррозияси, вертикалдан оғиши ҳамда дарзларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпайванд чокларда чокнинг нуқсонли шакли (тўлиқ эмаслиги, асосий пўлатдан эриган қисмига бирдан ўтганлиги, эриган қисмлари, чокнинг нотекис кенглиги, кратерлар, узилишлар) ва чок тузилишининг нуқсонлари (чокка яқин жойлардаги дарзлар, асосий пўлат ости тагликлари, чокнинг кесими ва синиқлари бўйлаб пайвандланишда эримаганлик, шлак ва газлар аралашуви ёки ғоваклар) нинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпарчин михли бирикмаларда чандиқлар, парчин мих стерженлари ўқининг силжиши, қия парчинлар, парчин михларда дарзлар ёки букилишлар, тешикларнинг овалсимон шаклдалиги, парчин мих ўқларининг лойиҳадаги ҳолатига нисбатан силжиши, парчин михларнинг титраши ва қимирлаши, бошларининг узилиши, парчин михларнинг йўқлиги ҳамда пакетнинг бўш бирикиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementболтли бирикмаларда болтларнинг йўқлиги, болт каллакларида клеймаларнинг йўқлиги, тешикларнинг нотекис четлари, гайкаларнинг ҳаракатчанлиги, пакетнинг бўш бирикиши, ўқларнинг лойиҳадаги ҳолатига нисбатан силжиши, шайбаларнинг йўқлиги ва бошқалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element101. Алоҳида пўлат конструкцияларни текширишда уларнинг тури, хусусиятлари ва ишлаш шароитлари ҳисобга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) пўлат ёпмаларни текширишда қуйидагиларга алоҳида эътибор бериш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementферма ости ва стропила камарларининг тугунлари ҳамда уланиш қопламаларидаги, айниқса чўзиладиган элементлардаги ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementферма панжараси элементлари ва камарларининг эгри чизиқлилиги, айниқса сиқиладиган элементларнинг, фермаларнинг қолдиқ салқиликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementферма тугунларининг ҳолати, айниқса таянчларда, катта чўзувчи зўриқишларга эга стерженлари мавжуд бўлган фасонкали тугунларга дарзларнинг таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфермаларнинг тугунларига юкларнинг узатилишида эксцентриситетларнинг мавжудлиги (прогонлар ёки тугунлар ўқларига нисбатан ёпмаларнинг силжиши, таянчлардан бошқа жойларда юкларни осиб қўйиш ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementферма текислигининг вертикалдан оғиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфермаларнинг бирикиш боғламларидаги тугунларининг ҳолати, фермаларнинг чўзилувчи элементларида фасонка боғларининг бирикиш жойларида кўндаланг пайванд чокларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфермаларнинг юқори камарларига прогонлар ёки том элементларининг маҳкамланиш сифати, прогонларда қийшайишлар, буралишлар ҳамда стерженларда узилишларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementферма ўқларидан фонарларнинг силжиши, уларнинг элементларини қийшайиши, болтли бирикмаларнинг ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) устунлар ва устунлар бўйлаб боғланишларни текширишда қуйидагиларга алоҳида эътибор бериш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустунларнинг геометрик шакллари ва уларнинг лойиҳа бўйича мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустунларнинг нотекис чўкиши ва оғиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматериалларни майдонларда сақлаш ва технологик омиллар кўринишидаги механик таъсирлардан (салқиликлар, камарларнинг ва панжара элементларининг қийшайиши ҳамда ҳ.к.) устунларнинг шикастланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустун уланиш чокларининг нуқсонлари, пайванд чокларнинг сифати, боғлар ва уланиш панжаралари элементларининг эгрилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбоғларнинг устунларга бирикиш тугунларининг уланиши, фасонкаларнинг қийшайиши ва узилиши ёки пайванд чоклар бўйлаб бузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворларда устунлар маҳкамланиш анкерларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустунлар траверсалари ва консолларига кран ости тўсинларининг таяниш тугунларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасосий пўлатдаги ёки пайвандли уламалардаги ҳамда кран ости тўсинининг ва устунларга тормоз конструкцияларининг маҳкамланиш жойларидаги ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлементларнинг коррозия таъсиридаги шикастланишлари ва ҳ.к.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) кран ости йўли изларида улар фойдаланишни бошлагандан сўнг 4 — 6 йил ўтгандан кейин қуйидаги кўринишдаги биринчи шикастланиш белгилари пайдо бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкран ости тўсинлари ва тормоз тўсинларининг устунларга маҳкамланиш жойлари ҳамда улар орасидаги боғланишлар бузилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсинларнинг юқори камарларидаги деворчаларига яқин жойларда ва пайванд чокларда дарзлар пайдо бўлади, шунингдек парчинлар билан маҳкамланган тўсинларда қуйи ва юқори камарлар заифлашади ҳамда бурчакликларда ёриқлар пайдо бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКран ости конструкцияларни текширишда қуйидагиларга алоҳида эътибор қаратиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпайвандланган кран ости тўсинларининг нуқсонлари, айниқса тўсинларнинг четки учларида ва пастки ҳамда юқориги камарлардаги чокларнинг ҳолати, тўсинларнинг салқилиги ва деформацияси, тўсинларнинг бикрлик қовурғалари ва деворчаларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсинларнинг камарлари ва деворчаларида завод шароитида тайёрланган чокларнинг жойлашиши ва сифати бўйича талабларнинг бажарилиши. Кўп оралиқли узлуксиз балкаларда монтаж туташмаларидаги бирикиш жойларига ва чокларга алоҳида эътибор қаратилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэлементларнинг маҳаллий салқиликлари ва қийшайишлари ҳамда бикрлик қовурғалари орасидаги эгриликларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтормоз конструкциялари, уларнинг устунларга бирикиш тугунларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўзаро таянчлар орасидаги тўсинларнинг уланиш тугунлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкран ости тўсинларга рельсларнинг маҳкамланиш ҳолати, илгаклар ва болтлар, қистиргич планкалар ва бошқаларнинг заифланиши ҳамда бузилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) бошқа турдаги конструкцияларни текширишда қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасосий ва иккинчи даражали тўсинларнинг устунлар билан бирикиш тугунларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустунлар, боғланишлар ва бошқа конструкцияларнинг ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТашқи белгилари бўйича пўлат конструкцияларнинг техник ҳолатини баҳолаш мазкур шаҳарсозлик нормаларининг 2-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПўлат конструкцияларда нуқсон ва шикастланишлар пайдо бўлишининг таснифи ва сабаблари мазкур шаҳарсозлик нормаларининг 5-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Пўлат конструкцияларни батафсил текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element102. Пўлат конструкцияларни батафсил текширишда қуйидагилар амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциялар салқиликлари, ёриқларнинг очилиши, таянч тугунларининг силжиши, конструкцияларнинг вертикалдан оғиши ва бошқаларни бевосита текшириш натижалари бўйича аниқланган нуқсонларни инструментал ўлчаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг коррозияси натижасида шикастланишини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпайванд, парчин михли ва болтли бирикмаларни инструментал текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпўлатнинг физик-механик тафсилотларини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element103. Коррозия таъсирида шикастланган пўлат конструкцияларнинг техник ҳолатини баҳолашда коррозия тури, унинг сифат ва миқдорий кўрсаткичларини аниқлаш керак. Коррозиянинг сифат кўрсаткичларига унинг зичлиги, тузилиши, ранги ва коррозия маҳсулотининг кимёвий таркиби киради. Сифат кўрсаткичлари лаборатория тадқиқотлари ёрдамида коррозия маҳсулотини тадқиқ қилиш орқали ҳамда унинг ранги визуал текширувлар бўйича аниқланади. Коррозия таъсирида шикастланган пўлат конструкцияларнинг миқдорий кўрсаткичларига уларнинг юзаси, коррозияда емирилган майдоннинг чуқурлиги, йўқотилган юзанинг катталиги ҳамда коррозиянинг тезлиги каби кўрсаткичлар киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element104. Коррозия натижасида шикастланган ҳамда уларнинг тарқалиш зонасини кўрсатувчи майдоннинг юзаси конструкциянинг умумий юзасига нисбатан фоизларда ифодаланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКоррозия таъсиридан зарарланган элементларнинг қалинлиги уларнинг узунлиги бўйлаб камида учта кесими бўйича ўлчанади. Ҳар бир кесимда камида учта ўлчов амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element105. Бошланғич ҳолатдан қалинликга нисбатан кўндаланг кесим юзасининг йўқотилиш катталиги фоизларда ифодаланади. Элементларнинг дастлабки қалинлиги лойиҳада берилган номинал маълумотларга кўра, коррозиядан шикастланмаган жойларда ёки бундай жойлар бўлмаган ҳолда қалинлиги деб қабул қилинади. Элементларнинг қалинлиги элементнинг узунлиги ва кўндаланг кесими бўйича бир неча жойлардан ўлчанади. Коррозия таъсиридан йўқотишлар катталигини тахминан коррозия маҳсулотининг қалинлигини ўлчаш билан аниқлаш мумкин. Элементнинг бир томонидаги коррозион йўқотишлар катталиги оксид қатлам қалинлигининг тахминан 1/3 қисмига тенг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПўлат қаршилиги унинг бир текис коррозиясида ўртача емирилиш тезлиги ҳамда нотекис коррозияда алоҳида коррозия шикастланиш чуқурлигининг пайдо бўлиши билан мм/йил бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Пайванд чокли, парчин михли ва болтли бирикмаларни текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element106. Пайванд чокларини текшириш энг масъулиятли ишлардан ҳисобланади, чунки пайванд чок ва чок яқинидаги жойлар коррозия ва ёриқлар пайдо бўлиши эҳтимоли юқори бўлган заиф жойлар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПайванд чокларни текшириш қуйидаги ишларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёриқлар ва бошқа шикастланишларни аниқлаш мақсадида ташқи сиртни лой ва шлаклардан тозалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчокнинг катетлари ўлчамларини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element107. Чоклардаги ички нуқсонлар болға билан уриб кўриш ёрдамида аниқланади. Унда сифатли чоклар пўлат билан бир хил овоз чиқаради. Дағал ва хира товушлар унда нуқсонлар мавжудлигидан дарак беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПарчин михли ва болтли бирикмалардаги шикастланишларни уларни ташқи кўринишларини кузатиш ҳамда болға билан уриб кўриш орқали аниқланади. Зарбда бўш парчин мих ҳамда болтларда дағал ва хира товушлар чиқаради. Бармоқ билан тегилганда титрашлар мавжудлиги сезилади. Юқори мустаҳкамликка эга болтлар махсус клеймалар ва шайбалар мавжудлиги билан ажралиб туради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element108. Болтларни тортиш орқали назорат қилувчи калитлар ёрдамида бураш билан амалга оширилади. Унда бирикмаларни болтлардан бўшатишга ва тўлиқ уламасликка йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element109. Пайванд бирикмалар пўлатининг сифатини баҳолашда, заруратга қараб пўлатнинг механик кўрсаткичлари пайвандланган чоклардан цилиндрик намуналарни чўзишга синаш орқали, чок пўлатнинг зарбий қовушқоқлигини ва чок атрофида манфий ҳароратлардан бирида -20°С ёки -40°С да синаш орқали аниқланади. Пайванд бирикмаларда уланиш жойларининг мустаҳкамлиги ва пластиклиги чўзилиш ва сиқилишга, чок ва унинг атрофидаги пўлатнинг қаттиқлигини пайванд бирикмаларнинг ясси намуналарини совуқ ҳолатда синаш орқали аниқланади. Намуналарга қўйиладиган талаблар, уларни танлаш ва синаш усулларига кўра ГОСТ 6996 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element110. Пайванд бирикмаларнинг ҳисоб қаршилиги ШНҚ 2.03.05-13 даги кўрсатмаларга асосан пўлатнинг маркаси, пайванд материаллари, пайванд турлари, чокларнинг жойлашиш ҳолати ва назорат усулларини ҳисобга олиб белгиланади. Ушбу маълумотлар мавжуд бўлмаганда бурчак чоклар учун пўлат чокнинг вақтинчалик қаршилигининг меъёрий қиймати Rwun ни элемент пўлатининг вақтинчалик қаршилигининг меъёрий қиймати Run ни чок материалининг ишончлилик коэффициенти γwm, βf = 0,7 ва βz = 1,0 коэффициентлар, конструкциянинг иш шароити коэффициенти γc= 0,8 га кўпайтириш орқали тенг миқдорда қабул қилиш мумкин. Чўзилишга ишлайдиган чок бирикмалари пўлатнинг ҳисоб қаршилиги конструкциялар учун оқувчанлик чегараси Rwy= 0,85Ry бўйича ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭлектр пайвандлаш ёрдамида конструкцияларни кучайтириш зарур бўлган ҳолларда, кучайтириладиган элементлар пўлатининг пайвандланувчанлиги улардаги углероднинг эквивалентига таққослаб аниқланади ҳамда 0.62 дан ортиқ бўлмаслиги керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Конструкцияларда пўлатнинг сифатини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element111. Пўлат конструкцияларни текширишда конструкциялар тайёрланган пўлатнинг сифатини аниқлаш, яъни маркасини, пўлат хоссаларининг шу маркадаги пўлат учун стандартига ва ҳисоб кўрсаткичларига мувофиқлигини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунинг учун, заруратга кўра, пўлат ва унинг мустаҳкамлик кўрсаткичларини таъминлаш учун амалдаги ГОСТ ва ТШ (техник шартлар) га мувофиқ пўлат ёки муқобилининг маркаси аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоқувчанлик чегараси, вақтинчалик қаршилик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпластиклик — нисбий узайиш ва нисбий қисқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмўрт, синишга мойиллиги — турли ҳароратда ва эскириши натижасида зарбий қовушқоқликнинг катталиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпайвандланувчанлик (зарур ҳолларда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкциялар гуруҳи ва уларни эксплуатация қилиш шартлари учун талаб қилинган пўлат хусусиятларини тартибга солишнинг мажмуи ШНҚ 2.03.05-13 талабларига мувофиқ ўрнатилади. Пўлат сифатини баҳолаш учун дастлабки маълумотлар сифатида ишчи чизмалар ва пўлат сертификати, электродлар, пайвандлаш симлари, пўлат буюмлари ҳамда объект қурилаётган вақтда амалда бўлган меъёрий ҳужжатлар талаблари асосида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element112. Ишчи чизмалар ёки сертификатлари бўлмаган тақдирда, шунингдек, ундаги маълумотлар етарли бўлмаган ҳолда, конструкцияларда пўлатнинг сифати пастлиги (қатламланиш, мўрт ёриқлар ва бошқалар) натижасида шикастланишлар аниқланган тақдирда ҳамда конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятининг захиралари ўрганилаётганда пўлатнинг сифати текширилаётган конструкциядан ажратиб олинган синов намунасидан тайёрланган намуналарни лаборатория текширувидан ўтказиш йўли билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПўлат намуналарини лаборатория шароитида тадқиқ қилишда текширилаётган конструкциялар пўлатининг ҳолатини баҳолашда заруратга қараб, уларнинг кимёвий таркиби, механик хусусиятлари ва бошқа кўрсаткичлари аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкция элементларидан синов учун намуналар, улардаги кучланиш миқдори кам бўлган жойларда бириктирилмаган бурчаклик токчаларидан, тўсинларнинг учидаги жойлардаги токчалардан ажратиб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСинов намуналарини ажратиб олишда конструкция элементининг мустаҳкамлиги таъминланган бўлиши керак, зарур ҳолларда синов намуна ажратиб олинадиган жойлар кучайтирилиши ёки мустаҳкамловчи қурилмалар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element113. Пўлат конструкцияларда пўлатдан синов намуналарини олиш, уларнинг хусусиятларини аниқлаш мақсадида пўлат намуналарини тайёрлаш ва синовдан ўтказиш стандартлар талабларини ҳисобга олган ҳолда техник топшириққа ёки ишларнинг дастурига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element114. Лаборатория синовлари вақтида қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоқувчанлик чегараси, вақтинчалик қаршилик ва нисбий узайиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.03.05-13 бўйича зарур бўлган конструкциялар учун ГОСТ 9454-78 га мувофиқ пўлатнинг зарбий қовушқоқлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element115. Намуналарнинг механик синовлари ГОСТ 1497-84, 9454-78 ва ШНҚ 2.03.05-13 кўрсатмаларига асосан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element116. Пўлатнинг кимёвий таркиби кимёвий ёки спектрал таҳлил асосида аниқланади. Пўлатнинг тузилиши — зарур ҳолларда (номаълум пўлат, узоқ муддат фойдаланилганда ва бошқалар) — металлографик таҳлил асосида, микродарзларнинг мавжудлиги ва тафсилоти ГОСТ 10243-75 ва ГОСТ 5639-82 бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element117. Тегишли ГОСТ талабларига мувофиқ лаборатория синовлари асосида пўлатнинг маркаси аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-боб. Ёғоч конструкцияларни текширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element118. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларини текшириш объект таркибидаги барча қурилиш конструкцияларни текшириш билан биргаликда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element119. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларининг техник ҳолатини тавсифловчи асосий хусусиятлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшакл ва ҳолатининг устиворлигини йўқотиши, бузилишнинг ҳар қандай кўриниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеометрик ўзгармаслик шартининг бузилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэксплуатация жараёнида ёғоч конструкцияларининг элементлари орқали олган мавжуд ва миқдорий механик, биологик, энтомологик, коррозия ва бошқа шикастланишлар кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсалқиликлар натижасида конструкцияларнинг деформацияси, материалларнинг оқувчанлиги ва бирикмаларда силжиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч конструкцияларнинг ҳарорати-намлик эксплуатация шароитда ишлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч конструкциялар элементларининг намлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларига ташқи таъсирларнинг миқдорий тафсилотлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларини текшириш усуллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element120. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларини текширишда бутун объект бўйича унинг юк кўтарувчи тўсувчи конструкциялари, материалларнинг мустаҳкамлиги ва физик-механик хоссалари, объектдан фойдаланиш бўйича маълумотлар тўпланади. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмлари бевосита ва инструментал текшириш усуллари билан амалга оширилиши керак. Шу билан бирга, қуйидагиларни текшириш ва аниқлаш зарур бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementучасткаларининг бузилиши, устиворлигининг йўқолиши ва салқиликларининг пайдо бўлиши натижасида объектнинг ёғоч қисмларида кўзга ташланувчи шикастланишлар пайдо бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч элементлардаги ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоот ёғоч қисмларининг ҳимоя ёки декоратив қопламаларидаги ёриқлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоот ёғоч қисмларининг ноқулай атмосфера, конденсация ва техник намланиш ҳамда совуқ ўтказувчи «кўприклар» қисмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотнинг ёғоч қисмларига ташқи таъсирлар, жумладан объектнинг конструктив ва технологик хусусиятлари, материалларнинг хусусий оғирлигини ҳисобга олган ҳолда амалда таъсир қилувчи доимий ва вақтинчалик юкларнинг схемалари ҳамда уларнинг кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоб схемалар ва геометрик ўлчамлари — оралиқлар, кесим юзалари, таяниш шарти ва ёғоч конструкциялар ва элементларнинг маҳкамланиши схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотнинг, жумладан уларнинг ёғоч қисмларининг фазовий бикрлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкция ва ёғоч элементларини бирикиш тугунларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотнинг ёғоч қисмларини конструктив элементларининг био-энтомологик, ёнғин ва коррозия таъсиридан шикастланиш даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъект, конструкциялар таркибидаги алоҳида элементлар ва бирикиш тугунларининг ҳақиқий салқиликлари, деформациялари ва ёғоч қисмларининг кўчишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementматериалларнинг мустаҳкамлик ва физик-механик кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг ҳарорат-намлик эксплуатация шароити;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч конструкцияларига таъсир қилувчи эксплуатация муҳитининг кимёвий агрессивлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъект ёғоч қисмларини қайта ишланган ҳимоя қатламининг мавжудлиги ва техник ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъект ва унинг ёғоч қисмларининг ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳа мавжуд бўлган ҳолларда объект ёғоч қисмларининг лойиҳа талабларига мувофиқлигини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТекшириш ишлари ўтказилишида объектнинг қисмлари бўйича аниқланган нуқсонларнинг рўйхати тузилиши керак. Объект ва конструкцияларнинг шикастланган майдонларни кўрсатган ҳолда унинг қисмлари таркибидаги ҳамда очилган жойлари ва синов намуналари олинган жойларнинг ўлчов чизмалари чизилиши керак. Бундан ташқари конструкцияларнинг нуқсонли ҳолатини акс эттирувчи лавҳаларни суратга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНуқсонларни қайд қилиш рўйхатининг тавсия этилган шакли мазкур шаҳарсозлик нормаларининг 1-иловасига мувофиқ тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element121. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларини текширишда иншоотларнинг эҳтимолий био-энтомологик шикастланиш ва музлаш зоналари эҳтимоли бўлган қуйидаги майдонларга алоҳида эътибор қаратиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч элементларининг пойдеворларга, тош деворларга, пўлат ва темирбетон устунлар ва бошқаларга таяниш тугунлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementташқи деворлар бўйлаб бинонинг периметри бўйича ёпма ва ораёпмаларнинг майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшамоллаш деразалари жойлашган чордоқ ёпмаси майдонлари, парапетлар ва том ёпмаси устидан чиқувчи шамоллатиш шахтаси элементлари, канализация устунлари, дудбуронлар, электр таъминоти, телевидения ва бошқа тизимларнинг маҳкамловчи элементлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдераза ости, балконлар ва сув оқиб тушиш каналлари жойлашган жойлар, том ёпмасининг карниз қисмидан пастда жойлашган деворлар майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиситиш, канализация ва сув таъминоти қувурлари, санузеллар, балконлар жойлашган жойлардаги ораёпма плиталарининг майдонлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдевор панеллари орасидаги ва ёпма плиталари орасидаги чоклар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element122. Объектнинг ёғоч қисмларини ҳолати ва ҳақиқий таркибини аниқлаш учун ундаги жойларни танлаб очиб кўриш лозим. Объектнинг ёғоч қисмларини ўрганишда шикастланган жойларидан очиш мақсадга мувофиқдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element123. Объектнинг ёғоч қисмларини текширишда декоратив безак элементларининг яхлитлиги ва маҳкамланиши аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТугун бирикмаларини текширишда қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбирикманинг тури ва схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаъсир қилаётган зўриқишларнинг ҳақиқий узатилиш схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуланадиган ва унга уланувчи элементларнинг геометрик кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуланадиган элементларни жойлаштириш (михлар, шурфлар ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч элементларда қисқарган ёриқларга нисбатан уланадиган элементларнинг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишчи бирикмаларнинг уланиш ҳолати ва ўлчами, жумладан элементларнинг яхлитлиги ва боғланишларнинг зичлиги, бўшлиқлари ва эксцентриситети.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element124. Ёғоч пардадеворлар конструкцияларининг ҳолати ташқи кўриниши бевосита текшириш орқали амалга оширилади, бундан ташқари, уриб кўриш, бурғилаш, тешиклар очиш ва алоҳида жойларини очиш йўли билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element125. Пардадеворининг каркаси ва маҳкамловчи пўлат деталларнинг ҳолати лойиҳа бўйича ва металл қидирувчи асбоблар ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element126. Юк кўтарувчи пардадеворларни текширишда ҳар қаватда ораёпма тўсини таянган жойидаги боғланишлар очиб кўриш билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундан ташқари яна қуйидагилар баҳоланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсанитар-техник жиҳозлар, қувурлар жойлашган жойлардаги пардадеворлар майдонининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпардадевор сирти билан сувоқнинг ёпишиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпол конструкциясига таяниш натижасида чўкиш ва ҳ.к.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element127. Ёғоч ораёпмаларни текширишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element0,5 — 1 м узунликдаги оралиқда жойлашган иккитадан кам бўлмаган тўлдирувчилар ва тўсинларни ўлчаш имконини берувчи пол майдонида конструкциялар қисмларга ажратилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи ёғоч ораёпма конструкцияларига ёғоч қопламаларни бирикишини батафсил кўздан кечириш мақсадида устидаги тўкма, ундаги бўёқ ва қоплама таянчлари тозаланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсин ёғочи ва тўлдирувчи материалларнинг сифати ГОСТ 16483.3, ГОСТ 16483.7 ва ГОСТ 16483.10 талабларига мувофиқ аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғочнинг шикастланган чегаралари ўрнатилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларнинг кўндаланг кесим юзаси ва қадами аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element128. Конструкцияларни очиб ўрганиш жараёнида чизмаларда қуйидагилар кўрсатилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларнинг ва кўндаланг кесим юзаларининг ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкциялар орасидаги масофа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқоплама бўйича сувоқнинг тури ва қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўкма қатламнинг тури ва қалинлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув сизган, кўндаланг кесим юзаларининг заифлашган, шикастлаган ҳамда деформацияланган ораёпманинг майдонлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Бино ва иншоотлар ёғоч қисмларининг шикастланишлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element129. Ёғоч элементларининг бузилиш белгилари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтолалар бўйлаб сиқилишда, сиқилиш билан эгилишда — ёғоч толаларининг тўпланган бузилишлари унинг сиқилиш зоналарида рўй беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэгилишда — ёғочнинг «кўзли» қатлами бўйлаб чўзилган зонасидаги бузилиш (яхлит ёғоч учун), тишсимон уланишдаги ёғочнинг эгувчи моментнинг максимал таъсири ҳудуди бўйлаб (елимланган ёғоч учун), элементнинг таянч зонасидаги нейтрал ўққа яқин жойлашган ёғочнинг ён томонларида ёриқлар очилиши рўй беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчўзилишда — ёғочнинг кўндаланг кесими, заифлашган тишли чоклари, «кўзлари», чуқурчалари, кесимлари, тешиклари ва бошқалар бўйлаб ёриқли юзалар пайдо бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбарча кўринишдаги эзилишга аҳамиятли деформациялар юзалари толалар бўйлаб бурчак остида эзилиш натижасида вужудга келади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтолалар бўйлаб эзилишда — оралиқ ёриқларнинг очилиши ёки эзилиш юзалари бўйлаб ёғоч элементида бузилишлар рўй беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element130. Ёғоч конструкциялар уланишининг бузилиш белгилари қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуланадиган ва унга уланувчи элементларнинг синиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтортилган болтларнинг заифлашиши натижасида бирикма зичлигининг йўқолиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.03.08-98 га мувофиқ рухсат этилган қийматдан ортиқ бўлган қўшиш натижасида ҳосил бўладиган деформациялар. Елимланмаган ҳолда бир неча эгиладиган элементлардан ташкил топган қия стерженларни улаш учун чегаравий деформацияларнинг қиймати 4 мм ни ташкил қилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementелимланадиган чоклар бўйлаб елимлаб ёпиштирилган элементларнинг қатламларга ажралиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element131. Шикастланишларни қайд этишда қуйидагиларни кўрсатиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъект ёғоч қимиқларининг шикастланиш таснифини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланишлар аниқланган конструкцияларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциялардаги шикастланишларнинг жойлашган ўрнини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланишларнинг миқдорий хусусияти — салқиликлар қиймати, ёриқларнинг очилиш чуқурлиги ва узунлиги, ёғоч элементларида ён томонлама ёриқларнинг ҳолати ва йўналиши, уларнинг энтомологик ва ёнғин таъсиридан шикастланиш чуқурлиги ҳамда майдонининг ўлчамлари, конструкциялар ёғоч ёки пўлат элементларининг коррозия таъсирида шикастланиш даражаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element132. Бино ва иншоотлар ёғоч қисмларининг биологик шикастланиш белгилари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч элементларининг қалинлиги ва юзаларида замбуруғларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч рангининг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеструкция — мустаҳкамликнинг йўқолиши, бўйлама ва кўндаланг ёриқлар мажмуасининг мавжудлиги, ёғоч анизотропик тузилишининг синиқ призмасигача ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч элементларини уриб кўришда дағал бўш товушларнинг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element133. Бино ва иншоотлар ёғоч қисмларининг энтомологик шикастланиш (ҳашаротлар томонидан) белгилари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғоч элементларида диаметри 0,5 — 7,0 мм бўлган тешиклари тўпламининг мавжудлиги. Тешиклар юмалоқ ёки овал шаклига эга бўлиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшикастланган майдонларда бурғуланган кукуннинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмассив ёғоч элементларини уриб кўрганда дағал бўш товушларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбаҳор ва ёз мавсумида ёғоч конструкциялардаги шовқинларнинг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element134. Бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмлари учун энг хавфлиси ҳашаротлар (личинка, термит ва қўнғизлар) бўлиб, уларнинг ҳаётий фаолияти ёғочни йўқ қилиш билан боғлиқ бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Бино ва иншоотлар ёғоч қисмларининг мустаҳкамлигини аниқлаш ва техник ҳолатини баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element135. Текшириш давомида ёғочнинг қуйидаги хусусиятлари аниқланиши керак: намлик, зичлик, толалар бўйлаб сиқилишдаги мустаҳкамлиги ва статик кучлар таъсирида эгилиши ва эластиклик модули. Бошқа хусусиятлари қўйилган топшириққа мувофиқ аниқланиши керак. Намуналарни танлаш ва синовлар ўтказишда ГОСТ 16483.0-16483.10 талаблари асосида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element136. Юк кўтарувчи ва тўсувчи элементлар учун ёғоч конструкциялар ГОСТ 8486, ГОСТ 9462 ва ГОСТ 9463 ёғоч материаллари, кўндаланг кесими доирасимон бўлган игнабаргли ва қаттиқ ёғочларга қўйилган талабларнинг 1, 2 ва 3 турларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element137. Мазкур меъёрий ҳужжат амалдаги ҚМҚ 2.03.08-98 нинг тегишли бандлари бўйича аниқланадиган ёғочнинг мустаҳкамлик хусусиятлари талабларига мувофиқ бўлиши керак. Ёғоч конструкцияларни текширув ҳисобларини бажаришда ҚМҚ 2.03.08-98 бўйича ёғочнинг ҳисоб кўрсаткичларидан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element138. Ёғоч конструкциялари элементлари ва бирикмаларини биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда лойиҳалаш бўйича меъёрий талаблар бажарилиши керак. Ёғоч конструкциялар бирикмаларида уланувчи элементларни жойлаштиришда ҳам ҚМҚ 2.03.08-98 талабларига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element139. Ёғоч конструкциялари элементларини иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда конструкцияларнинг салқиликлар қийматлари ҚМҚ 2.01.07-96 да келтирилган қийматлардан катта бўлмаслиги керак. Конструкцияларнинг уланиш тугунларидаги деформациялар қиймати юқорида келтирилган меъёрий ҳужжатда келтирилган қийматлардан катта бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element140. Ўтказилган текширув асосида бино ва иншоотларнинг ёғоч қисмларининг кейинги ишга яроқлилиги ҳақида хулоса чиқарилади ва иншоотларни мустаҳкамлаш ҳамда уларни биологик, энтомологик шикастланиш, ёнғин хавфи ва коррозиядан ҳимоя қилиш чоралари бўйича таклифлар ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10-боб. Бино ва иншоотлар элементларини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element141. Балконлар, эркерлар, лоджияларни текшириш қуйидагиларни кузатишлар орқали амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларнинг материали ва балкон конструкциясининг ҳисоб схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалкон ва карниз элементларининг асосий ўлчамлари (узунлиги, плиталарнинг узунлиги ва қалинлиги, тўсинларнинг узунлиги ва кесим юзаси, осмалар, тиркамалар, ён тўсинлар, юк кўтарувчи тўсинлар орасидаги масофалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларнинг ҳолати (плиталар сиртидаги ёриқлар, салқиликлар, пўлат тўсинлар, арматуралар, элементлардаги коррозия, ёпма ва текисловчи қатлам ҳамда балкон плитасининг қиялиги ва ҳ.к.);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэркер ва лоджияларнинг таянч қисмлари остидаги деворлар тиркамасининг ва таянч тўсинларнинг ҳолати, эркерларнинг бинога бириккан жойларида ёриқларнинг мавжудлиги, гидроизоляция қатламининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementғиштлар нураган жойларда карнизлар, сувоқ қилинмаган девордаги қоришманинг ҳолати, сувоқ қилинган карнизлардаги ёриқларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementустунлар, консоллар, тиркамалар, кронштейнлар ва осмалар, том қопламасининг ҳолатининг кузатувлар дурбин ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element142. Юк кўтарувчи элементларнинг кесим юзаларини аниқлаш ва деворга бирикиш ҳолатини аниқлаш, очиб кўриш орқали амалга оширилади. Конструкцияда очиладиган жой балкон конструкциялар ишлашининг ҳисоб схемасидан келиб чиққан ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element143. Зинапояларни текшириш орқали қуйидагилар аниқланиши талаб қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг хусусиятлари ва қўлланилган материаллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреконструкция қилинган жойлар, элементларнинг бирикиши, деворларга констуркцияларнинг маҳкамланиш жойлари, зинапоя панжарасининг маҳкамланиш жойларининг ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларнинг деформацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзина майдончаси, тўсинлар, маршлар ҳамда қадамларда ёриқлар ва шикастланишларнинг мавжудлиги. Бинода барча зина майдончаси ва маршлари пастки ва юқори томонлардан текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element144. Йиғма темирбетон элементлардан тикланган зиналарнинг деформацияси ва шикастланишини аниқлаш — зина майдончаларининг деворларга таяниш жойларини, зина маршларининг таянчларини, пўлат косоурларга ўрнатилган тош зиналарда зина майдончалари тўсинларининг деворга маҳкамланиш жойларини очиб кўриш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЁғоч асосли ва пўлат косоурларга ўрнатилган ёғоч зиналарни текширишда тўсинларнинг деворларга маҳкамланиш жойларини очиш ва элементларнинг шикастланиш чегарасини ва турини аниқлаш учун ёғоч конструкцияларни зондлаш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element145. Том, ёғоч стропила ва фермаларни текширишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи тизимларнинг тури (тўшама, панжара, прогонлар) аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтом ёпмасининг тури, том ёпмаси материалини ёпма нишаблигига мувофиқлиги, том ёпмасининг эса, ички сув оқизиш тизими каналларининг ҳолати, вентиляция ўтказгичларининг мавжудлиги ҳамда уларнинг том ёпма юзасига нисбатининг мувофиқлиги аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтизимнинг асосий деформациялари аниқланади (тўсин кўринишдаги ёпмалар оралиғининг салқилиги ва чўзилиши, элементлар кесим юзалари ва ферма тугунларининг қиялик бурчаги), бўш бирикмаларнинг силжиши (уланадиган элементларнинг ўзаро силжиши, бирикиш ва кесилган жойларнинг эзилиши), бузилишнинг иккинчи даражали деформациялари ва бошқа шикастланишлар (кесишдаги ёриқлар, сиқилишда қатламланиш ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёғочнинг ҳолати аниқланади (чириган жойлари, қўнғизлар таъсирида шикастланишларнинг мавжудлиги), тош ва ёғоч конструкциялар орасида гидроизоляция қатламининг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element146. Бузилишлар мавжуд бўлган жойларда ёғочнинг мустаҳкамлик сифатини баҳолаш замбуруғлар йўқ бўлган ҳолатда ГОСТ 16483.18 ёрдамида амалга оширилади. Ёғочнинг намлиги ГОСТ 16483.7 бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element147. Намликни аниқлаш ва механик синов тажрибаларини ўтказиш учун ёғочнинг бузилган қисмидан синов намуналари ажратиб олинади. Механик синов ишлари учун намуналар сони учтадан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element148. Том ёпмаларининг пўлат конструкцияларини текширишда коррозия даражаси ва заифлашган кесим юзалари ҳамда салқиликларнинг мавжудлиги текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element149. Темирбетон панеллар ва чордоқ ораёпмаси қопламаларини текширишда улардаги аниқланган ёриқлар ва салқиликлари баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element150. Чордоқ ораёпмасини текширишда қатлам қалинлиги, намлиги ва иссиқликни сақловчи қатлам (тўкма)нинг ҳажмий оғирлиги, буғдан ҳимоя қатламининг мавжудлиги ва зичлиги текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11-боб. Юклар ва таъсирлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element151. Мавжуд лойиҳа-техник ҳужжатлар ёки техник топшириқлар асосида текшириш учун конструкцияга таъсир қилувчи доимий ва вақтинчалик қуйидаги юкларнинг меъёрий қийматлари аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдоимий жиҳозларнинг хусусий оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсақланаётган материалларнинг оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи кранлар, кўтарма кранлар, полда ҳаракатланувчи юк ташиш транспортлари ва бошқа кўтариш ускуналари оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўчириладиган жиҳозлар ва таъмирлаш материалларининг хусусий оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚМҚ 2.01.07-96 да кўрсатилган вақтинчалик тенг тақсимланган юклари, шамол ва қор юклари таъсири.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу юклар учун ишончлилик коэффициентлари ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element152. Объектни текшириш вақтида қуйидаги ҳақиқий юклар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи ва тўсувчи конструкцияларнинг хусусий оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларга таянадиган поллар, пардадеворлар ва ички деворлар оғирлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЙиғма юк кўтарувчи конструкцияларнинг хусусий оғирлигидан ҳосил бўладиган юклар текширилаётган объектнинг қурилиш даврида амалда бўлган чизмалар ва каталоглар бўйича аниқланади, шунингдек чизмалар йўқ бўлган ҳолда — ўлчашлар натижалари бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМонолит темирбетон юк кўтарувчи конструкцияларнинг оғирлиги текширув давомида олинган ўлчашлар натижалари бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПўлат конструкцияларнинг хусусий оғирлиги асосий элементларни ўлчов натижалари бўйича аниқлаш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАсосий элементларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфермаларда — камарлар ва панжара стерженлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтўсинлар ва яхлит деворли устунларда — камар ва деворчалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйиғма устунларда — камарлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбоғланишларда — панжара камарлари ва элементлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонструкцияларнинг тўлиқ оғирлиги асосий элементларнинг хусусий оғирликларини мазкур шаҳарсозлик нормаларининг 7-иловасига мувофиқ олинадиган оғирлик бўйича қурилиш коэффициентига кўпайтириш орқали аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element153. Стационар жиҳозлардан тушадиган юкларни табиий шароитда ўтказилган текширувлар натижалари бўйича аниқлаштирилган ҳолда техник ҳужжатлар асосида аниқланади, стационар жиҳознинг жойлашиш схемаси бинонинг бўлувчи ўқларига боғлаган ва конструкцияларга таяниш усулини кўрсатган ҳолда тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЖиҳознинг ҳақиқий оғирлиги унинг техник паспорти бўйича қабул қилинади. Зарур ҳолларда схемага қўшимча равишда коммуникацияларнинг жойлашиши уларнинг оғирлиги ва конструкцияларга маҳкамланиш жойлари кўрсатилган ҳолда киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element154. Ёпма ва ораёпма конструкцияларига таъсир қилувчи доимий юклар (товушдан ва иссиқдан ҳимояловчи материаллар, текисловчи қатламлар, том ёпмаларининг гидроизоляцияси, пол қопламаси) уларни очиш билан қатламнинг зичлиги ва қалинлигини аниқлаш ёки томонлари 0,04 — 0,25 м гача бўлган юзадаги майдонни қирқиб материалларнинг оғирлигини тортиб кўриш билан аниқланади. Унда очишлар сони қават сатҳида камида учта бўлиши ва томонлари 500 м бўлган юзадаги майдондан олтитадан кам бўмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОчишлар натижалари бўйича меъёрий юклар қийматлари қуйидаги ифодалар орқали ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда: qm— юкнинг ўрта арифметик қиймати бўлиб, барча очилган майдонлар бўйича олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementta — Стьюдент коэффициенти (12.1 жадвалга қаранг);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementn — очилган майдонларнинг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementS — ўлчашлар натижаларининг ўрта квадратик четланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда, qi — i — намунанинг оғирлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБарча турдаги конструкцияларнинг хусусий оғирлигидан юклар учун ишончлилик коэффициенти 1.1 га тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element155. Муҳитнинг агрессивлик даражаси ҚМҚ 2.03.11-96 га асосан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element156. Зилзилавий ҳудудларда эксплуатация қилинаётган бино ва иншоотларни текширишда асосий тебраниш шаклларига мос хусусий тебраниш даврларини, ҳамда қаралаётган нуқталарнинг нисбий кўчишларини аниқлаш мақсадида микродинамик синовларни ўтказиш мақсадга мувофиқ ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМикродинамик синовларни ўтказишда қуйидагилардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбевосита бино конструкцияларига ёки грунтга ўрнатиб, белгиланган юкланиш кўрсаткичлари билан сейсмовибраторларни қўллаган ҳолда синаладиган вибродинамик усули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмассаси 30 — 50 кг бўлган пластик юк билан юк кўтарувчи конструкцияларга зарба бериш ёрдамида импульс уйғотиш усули.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСтьюдент tα коэффициентининг қиймати 0,95 билан таъминланганда (бир томонлама чеклаш)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12.1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Синовларсони |
tα |
|
1 |
6,31 |
|
2 |
2,92 |
|
3 |
2,35 |
|
4 |
2,13 |
|
5 |
2,01 |
|
6 |
1,94 |
|
7 |
1,89 |
|
8 |
1,86 |
|
9 |
1,83 |
|
10 |
1,81 |
|
11 |
1,80 |
|
12 |
1,78 |
|
13 |
1,77 |
|
14 |
1,76 |
|
15 |
1,75 |
|
20 |
1,73 |
|
25 |
1,71 |
|
30 |
1,70 |
|
40 |
1,68 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12-боб. Конструкциялар ва уларнинг элементларини текшириш ҳисоблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element157. Бино ва иншоотларни ҳисоблаш ва конструктив элементлардаги зўриқишларни эксплуатацион юкламалар таъсирида аниқлаш қурилиш механикаси ва материаллар қаршилиги усуллари асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲисоблаш ишлари сертификатланган компьютер дастурлари ёрдамида муҳандислик усуллари билан амалга оширилиши мумкин. Ҳисоблашлар аниқ текширувлар натижаларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинонинг геометрик кўрсаткичлари ва унинг конструктив элементлари, юк кўтарувчи конструкцияларнинг оралиқлари, баландликлари, ҳисоб кесим юзаларининг ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкцияларнинг таяниш ва бирикиш схемалари, уларнинг ҳақиқий ҳисоб схемалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларда қўлланилган материалларнинг ҳисоб қаршиликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкциялардаги юк кўтариш хусусиятига таъсир қилувчи нуқсонлар ва шикастланишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотнинг ҳақиқий юклари, таъсирлари ва ишлаш шароитлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element158. Ҳақиқий ҳисоблаш схемаси текширишлар натижалари бўйича аниқланади. Унда қуйидагилар акс эттирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаяниш шарти ёки бошқа ёндош қурилиш конструкциялари билан бирикиши ҳамда таянч маҳкамланишининг деформацияланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкесимлар юзаларининг геометрик ўлчамлари, оралиқлар ва эксцентриситетларнинг қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳақиқий ёки талаб қилинадиган юкларнинг тури ва тавсифи, уларнинг қўйилиш нуқтаси ёки конструктив элементлар бўйлаб тақсимланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг нуқсонлари ва шикастланишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТемирбетон конструкциялар ишининг реал ҳисоб схемасини аниқлашда уларнинг геометрик кўрсаткичлари билан бирга ҳақиқий арматураланиш ва ўзаро бирикиш усулини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element159. Бетон ва темирбетон конструкцияларининг юк кўтариш хусусиятини ҳисоблаш ҚМҚ 2.03.01-97 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element160. Пўлат конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятини ҳисоблаш ШНҚ 2.03.05-13 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element161. Тош ва арматураланган тош конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятини ҳисоблаш ҚМҚ 2.03.07-98 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element162. Ёғоч конструкцияларнинг юк кўтариш хусусиятини ҳисоблаш ҚМҚ 2.03.08-98 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element163. Зилзилавий ҳудудларда эксплуатация қилинадиган бино ва иншоотлар конструкцияларининг ҳисоби ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element164. Амалга оширилган ҳисоблар асосида қуйидагилар аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэксплуатация юклари, жумладан сейсмик таъсирлардан конструкциялардаги зўриқишлар аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкцияларнинг юк кўтариш хусусияти аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу қийматларни таққослаш констуркцияларнинг юк кўтариш хусусиятига нисбатан ҳақиқий юкланиш даражасини кўрсатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element165. Юк кўтарувчи конструкцияларда ўтказилган текширишларга асосланиб, текшириш ҳисобларини бажариш ва натижаларни таҳлили бўйича констуркцияларнинг техник ҳолати категорияси тўғрисида хулоса қилинади ва улардан келажакда хавфсиз фойдаланиш бўйича ечимлар қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар конструкциядаги зўриқишлар унинг юк кўтариш хусусиятидан ошиб кетса, ҳатто текшириш вақтида бевосита кузатишларда яққол кўринадиган шикастланишлар бўлмаган ҳолда ҳам конструкциянинг ҳолати рухсат этилмаган ёки авария ҳолати деб тан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13-боб. Муҳандислик жиҳозларининг техник ҳолатини текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element166. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини комплекс текшириш жараёнида муҳандислик жиҳозлари тизимларининг техник ҳолатини текшириш амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element167. Муҳандислик жиҳозлари ва уларнинг элементларини текшириш, тизимнинг ҳақиқий техник ҳолати, нуқсонлар, шикастланишлар ва носозликлар, жисмонан ва маънан эскиришни миқдорий баҳолаш ҳамда лойиҳадан четлашишларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуҳандислик жиҳозлари тизимининг маънан эскириши замонавий меъёрий талаблар бўйича уларнинг эксплуатация сифатига номувофиқлиги ёки ўзининг функционал вазифасига кўра ўрнини боса оладиган бошқа муҳандислик жиҳозларининг йўқлиги билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element168. Иссиқ ва совуқ сув таъминоти, иситиш тизимлари, канализация, вентиляция, чиқинди қувурлари, газ таъминоти ва сув тушиш қувурларини батафсил текширишда барча зарур синов ва ҳисоб-китобларни амалга оширадиган, хулоса ва муаммоларни бартараф этиш бўйича тавсиялар берадиган малакали ташкилотларни жалб этиш талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14-боб. Тўсувчи конструкциялар товушдан ҳимоя қатламини, муҳандислик жиҳозлар шовқинини, вибрация ва ташқи шовқинни текшириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element169. Бинолар тўсувчи конструкцияларининг товушдан ҳимоя хусусиятлари (деворлар, пардадеворлар, қаватлараро ёпмалар, эшиклар ва ташқи тўсувчи конструкцияларнинг товушдан ҳимояси) ГОСТ 27296 га мувофиқ табиий шароитда ўлчаш йўли билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element170. Товушдан ҳимоя қатламининг табиий шароитдаги ўлчовлари қоидага кўра бинонинг бўш қисмларида амалга оширилади. Унда конструктив ечимлари ва қўллаш шароити (режавий, конструктив) бўйича ўзаро фарқ қиладиган тўсиқ вариантлари синаб кўрилади. Масалан, тўсувчи конструкциялар вариантлари сифатида юзалари турлича бўлган хоналардаги ораёпмалар, турли қалинликдаги деворларга таянадиган, иккитадан ортиқ хонани ажратиб турадиган акустик жиҳатидан бир жинсли бўлмаган ораёпмалар кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element171. Муҳандислик, технологик ускуналар ва ташқи манбаларнинг ишлашидан пайдо бўладиган шовқинни ўлчашда ҳамда ташқи тўсувчи конструкцияларнинг иссиқлик ўтказиш кўрсаткичларини аниқлашда барча зарур синовлар ва ҳисоб-китобларни ўтказа оладиган, муаммоларни бартараф этиш бўйича хулоса ва тавсиялар берадиган малакали мутахассислар жалб этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15-боб. Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторинг қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Асосий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element172. Фойдаланишдаги биноларнинг мониторинги янги қурилаётган объектларнинг таъсир зонасида жойлашган бино ва иншоотларнинг ишончлилигини таъминлаш ва атроф-муҳитни сақлаш учун мўлжалланган комплекс тизимни ўзида акс этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element173. Мавжуд бино ва иншоотлар эксплуатациясининг ишончлилиги ва сақланишини таъминлаш, атроф муҳитнинг салбий ўзгаришларига йўл қўймаслик, конструкциялардаги нуқсонларнинг олдини олиш ва бартараф этиш ҳамда қабул қилинган ечимлар бажарилишини текшириб бориш бўйича ечимларнинг ишлаб чиқилиши мониторингни вазифасига киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element174. Мониторинг жараёнида янги қурилиш ёки реконструкция таъсиридаги эксплуатация қилинаётган бино ва иншоотларнинг ҳолати бўйича хусусиятларининг сифат ва миқдорий ўзгаришига олиб келувчи статик, динамик ва техник таъсирларнинг бутун мажмуаси ҳамда уларнинг эксплуатацияга яроқлилиги кўриб чиқилиши лозим. Зарурат туғилганда уларнинг эксплуатацион ишончлилигини таъминлаш учун конструктив ёки бошқа ҳимоя чоралари ҳам ишлаб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element175. Мониторинг буюртмачининг техник топшириғига кўра геотехник тадқиқотлар, лойиҳа ечимлари ва ишларни бажариш технологиясини ишлаб чиқиш масалалари билан шуғулланадиган ихтисослаштирилган ташкилот томонидан амалга ошириладиган янги қурилиш ёки объектни реконструкция қилиш билин биргаликда бажариладиган илмий-техник ишларининг таркибий қисми ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element176. Қуйидаги ҳолларда мониторинг олиб борилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг техник ҳолатини назорат қилиш ва ушбу ҳолатнинг ёмонлашувига олиб келадиган салбий омилларни ўз вақтида бартараф этиш бўйича чора-тадбирларни кўриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementюк кўтарувчи конструкциялар кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатида ўзгаришлар пайдо бўлган ва шунинг учун уларнинг техник ҳолатини текшириш зарурати туғилган объектларни аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектлар иш қобилиятининг чекланишига ёки авария ҳолатига олиб келиши мумкин бўлган конструкциялар ва замин грунтларининг кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатининг салбий ўзгаришининг эрта босқичини ўз вақтида аниқлаш ҳисобига бино ва иншоотларнинг хавфсиз ишлашини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектнинг техник ҳолатидаги ўзгаришлар даражаси ва тезлигини кузатиш ҳамда зарур ҳолларда унинг қулашини олдини олиш бўйича фавқулодда чоралар кўриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element177. Муайян бино ва иншоот техник ҳолатининг мониторинги масалаларини аниқлаш учун мониторинг ўтказиш дастури ишлаб чиқилади, унда иш турлари рўйхати билан бир қаторда, объектнинг техник ҳолати ҳамда умумий давомийлигини ҳисобга олган ҳолда кузатувлар тизими ва даврийлиги белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element178. Кузатиш тизимини танлашда мониторинг ўтказишнинг мақсади ҳамда жараёнларнинг бажарилиш тезлиги ва уларнинг вақт бўйича ўзгариши, ўлчашларнинг давомийлиги, ўлчашларнинг хатоликлари, шу жумладан атроф-муҳит ҳолатининг ўзгариши, шунингдек, табиий-техноген характердаги меъёрдан четга чиқишлар ва тўсқинликлар таъсири ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element179. Мониторинг қилишда кузатиш тизимининг услубиёти ва ҳажми, шу жумладан ўлчашлар объект (объектлар) нинг жорий техник ҳолати тўғрисида ижро этувчига асосли хулоса тайёрлаш учун олинган маълумотларнинг ишончлилиги ва тўлиқлигини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element180. Узоқ муддатли кузатишлар ва ташқи шароитнинг ўзгаришида ўлчов қурилмалари учун шароитлар ўзгариши ва компенсацион тузатишлар (ҳарорат, намлик ва бошқалар) ни ҳисобга олишни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element181. Мониторинг ўтказишнинг ҳар бир босқичи натижасида бино ёки иншоотнинг жорий техник ҳолати тўғрисида асосланган хулоса тайёрлаш ва унинг яқин даврда ҳолати бўйича қисқа муддатли прогноз бериш учун етарли маълумотлар олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element182. Бино ва иншоотлар техник ҳолати мониторингининг дастлабки босқичи, уларнинг техник ҳолатини умумий мониторингидан истисно равишда уларнинг техник ҳолатини текшириш ҳисобланади. Бу босқичда бино ва иншоотларнинг техник ҳолати тоифалари белгиланади, конструкцияларидаги нуқсонлар қайд этилади, ҳолатининг ўзгариши (шунингдек, янги нуқсонларнинг юзага келиши) мониторинг давомида кузатиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Мониторинг таркиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element183. Функционал вазифасига кўра мониторинг қуйидаги кичик қисмлардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектга асосланган, янги қурилиш ёки реконструкция қилинаётган объектнинг замини, пойдеворлари ва юк кўтарувчи конструкциялари ҳамда унинг атрофдаги бинолар ва ер ости иншоотлари, шунингдек инфратузилма объектларини ҳолатининг барча турдаги кузатишларини ўз ичига олади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик — гидрологик, грунтларнинг ҳолати, ер ости сувлари сатҳи ва таркибининг ўзгариши ва деструктив жараёнларнинг ривожланиши-эрозия, кўчкилар, карст-суффозия ҳодисалари, ер сиртининг чўкиши ва бошқа ўзгаришларни тартибли кузатиш тизимлари, шунингдек ҳарорат, электр ва бошқа физик майдонлар ҳолатини ўз ичига олади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэкологик — биологик, табиий муҳитдаги ўзгаришларни кузатиш тизимлари, радиация ҳолати ва бошқаларни ўз ичига олади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаналитик, кузатишлар натижаларини баҳолаш ва таҳлил қилишни ўз ичига олувчи, ҳисоб прогнозларини амалга ошириш, ўлчов натижалари билан прогноз катталиклар параметрларни солиштириш, зарарли таъсирларнинг салбий оқибатларини олдини олиш ёки бартараф этиш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш ва бу таъсирлар интенсивлигининг оширишга йўл қўймаслик чораларини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element184. Мониторинг қўшимча равишда қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоб прогнозларни бажариш учун зарур бўлган қўшимча муҳандислик-геологик тадқиқотлар ҳажми ва таркибига қўйиладиган талабларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг техник ҳолатига қўйиладиган талабларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг рухсат этилган чегаравий ва нотекис деформациялари қийматларига қўйиладиган талабларни ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпойдеворга таъсир этувчи юклар қийматларини ҳисоблаш, пойдевор тўшамасидан грунтга тушадиган ҳақиқий босимни ҳисоблаш ва уни ШНҚ 2.02.01-19 бўйича замин грунтининг ҳисоб қаршилиги билан ўзаро таққослаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 2.02.03-21 бўйича қозиқли пойдеворларга таъсир этувчи юкларни ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотларнинг ер ости ва усти қисмлари конструкциялари бўйича техник маълумотларни йиғиш ва таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд биноларнинг пойдеворлари ва заминларини мустаҳкамлаш бўйича лойиҳа ёки техник ҳужжатларни таҳлил қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element185. Мониторинг қилиш усуллари ва техник воситалари мавжуд иншоотларнинг масъуллик даражаси, уларнинг конструктив хусусиятлари, янги объектларини қуриш усуллари, майдонининг геологик ва гидрогеологик шароитлари, мавжуд биноларнинг жойлашиш зичлиги, геотехник прогноз натижалари билан иншоотга қўйиладиган эксплуатацион талабларга мувофиқлигига боғлиқ равишда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОбъектнинг геотехник мураккаблик тоифаси (категория) ўтган йиллардаги қидирув материалларини таҳлил қилиш ва иншоотларнинг масъуллик даражаси асосида мониторинг бошланишидан олдин ўрнатилади ва мониторинг дастурида ўз аксини топади. Ушбу тоифа лойиҳанинг ҳар қандай босқичида ва мониторинг қилиш даврида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеотехник тоифалар учга (I, II ва III) ажратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМуайян геотехник тоифасига кирувчи ҳар хил грунт шароитларида жойлашган турли масъуллик даражасидаги объектларни белгилаш ва улар учун грунт хусусиятлари ҳамда қозиқларнинг юк кўтарувчанлик хусусиятини аниқлаш ШНҚ 2.02.03-21 бўйича амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element186. Атроф-муҳит, радиация ҳолати ва бошқа ўзгаришларнинг экологик — биологик кузатишлари, иншоотларга таъсир қилувчи зарарли жараёнлари, ионлаштирувчи нурланиш манбалари, атмосфера, тупроқ ва грунтларни зарарли моддалар билан ифлосланиши ҳамда грунтлар ҳамда сувларнинг қурилиш материалларига нисбатан агрессивлиги ошган ҳолатларда ўтказилади. Экологик кузатишларнинг таркиби ва ҳажми техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ иш дастурида акс эттирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element187. Мониторинг ўтказиш бир неча босқичларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги қурилаётган объектнинг замин грунти ва пойдеворларининг мумкин бўлган деформацияларини назарий ҳисоблашлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги қурилиш ва ишлаб чиқариш жараёнларининг мавжуд бино ва иншоотларга таъсирини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд бино ва иншоотларга янги қурилишнинг ҳақиқий таъсирларини табиий шароитда текшириш учун кузатув тизимини ишлаб чиқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий шароитда қурилмаларни ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш амалга оширилаётган жараёнда, эксплуатациянинг дастлабки ва сўнгги йилларида заминдаги жараёнларнинг барқарорлашгунга қадар мониторинг ишларини олиб бориш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element188. Барча мумкин бўлган четлашишларни тезда аниқлаш, зарур ўзаро боғлиқликларни ўрнатиш ва бутун жараённи бошқариш имконини берувчи кенг қамровли автоматлаштирилган дастур ёрдамида мониторингни амалга ошириш мақсадга мувофиқ ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Мониторинг қилишга қўйиладиган умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element189. Кузатиш тизимини танлашда жараёнлар тезлигини ҳисобланган прогнозларининг катталиклари ва уларнинг вақт бўйича ўзгариши, ўлчашлар давомийлиги, об-ҳаво шароитларининг ўзгариши туфайли ўлчаш хатоликлари ҳамда геофизик, ҳарорат, электр ва бошқа соҳаларнинг аномал таъсирларини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатиш тизимлари ва назорат усулларининг аниқлиги олинган маълумотларнинг ишончлилиги, ўлчаш натижалари ва уларнинг мустаҳкамлиги ҳисоб прогнозлари билан мувофиқлиги ҳамда алоҳида кузатиш тизимлари маълумотларини ўзаро боғлаш талабларини таъминлаши керак. Узоқ муддатли мониторинг кузатувларини олиб боришда ташқи шароитнинг ўзгаришида ўлчов асбоблари параметрларининг барқарорлигини таъминлаш зарур бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарур ҳолларда ўлчаш қурилмаларини тарировка қилиш ишларини олиб борилиши ва ҳарорат, намлик ҳамда бошқа омилларнинг ўзгаришига боғлиқ равишда ўлчовлар натижаларига тузатишлар киритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element190. Кузатишлар учун ишлатиладиган асбоб ва ускуналар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ сертификатланган ёки текширилган бўлиши мақсадга мувофиқ ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element191. Ўлчов нуқталарини танлаш техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талаблари ва тавсиялари бўйича амалга оширилиши керак. Кузатиладиган катталикларнинг ўзгариши интенсивлиги юқори бўлган участкаларда ўлчов нуқталарининг сонини кўпайтириш талаб этилади. Бундай ҳолда кузатувлар такрорийлиги кузатилаётган жараёнлар тезлиги билан мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Мониторинг ўтказиш технологияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element192. Мониторинг ўтказиш натижасида объект ва атроф-муҳитга қўйиладиган асосий эксплуатацион талабларнинг бажарилишини таъминловчи шарт-шароитлар аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element193. Лойиҳалаш босқичида қуйидагилар аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектларга қўйиладиган асосий эксплуатацион талаблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформация ва зўриқишларнинг ҳисоб катталикларини прогнозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатув дастури ва кузатиш тизимларини ишлаб чиқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element194. Қурилиш ёки реконструкция қилиш босқичларида қуйидагилар амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатиш тизимларини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатишларни амалга ошириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатишларни амалга оширишда деформация ва зўриқишларнинг ҳисоб билан кузатув натижалари ўзаро таққосланади ҳамда таққослаш натижалари асосида эксплуатацион талаблар бажарилишининг қабул қилинган мезонлари баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарур ҳолларда экплуатация талабларни бажарилиш мезонларига ўзгартиришлар киритилади, шунингдек қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган объект яқинида жойлашган бино ва иншоотларнинг эксплуатацион ишончлилигини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element195. Қўшимча чора-тадбирлар амалга оширилгандан сўнг кузатиш давридаги экплуатацион талабларнинг бажарилиши текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Бино ва иншоотлар техник ҳолатининг умумий мониторинги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element196. Бино ва иншоотлар техник ҳолатининг умумий мониторинги техник текшириш талаб қилинадиган объектларнинг кучланганлик — деформацияланганлик ҳолатининг ўзгаришини аниқлаш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element197. Умумий мониторинг қилишда қоидага кўра бино ва иншоотлар техник ҳолатини тўлиқ текширишнинг ўрнига, техник ҳолати тоифасини таҳминан баҳолаш мақсадида конструкциялар визуал кўздан кечирилади, бино ва иншоотлар динамик кўрсаткичлари ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element198. Агар динамик кўрсаткичларни такроран ўлчаш натижаларига кўра уларнинг ўзгариш қийматлари фарқи 10 фоиздан ошмаса, кейинги ўлчашлар яна икки йилдан кейин амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element199. Агар бино ва иншоотларнинг техник ҳолати тоифасини тахминий баҳолаш натижаларига кўра, иш қобилияти чекланган ёки авария ҳолатида деб топилганда ёки бино ва иншоотларнинг динамик кўрсаткичлари қайта ўлчанганда, ўлчов натижалари 10 фоиздан ортиқ қийматга фарқ қилса, ушбу ҳолатда бино ва иншоотнинг техник ҳолати мажбурий равишда режадан ташқари текширувдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element200. Бино ва иншоотлар техник ҳолатининг умумий мониторинги натижалари бўйича ижро этувчи ходим бино ва иншоотлар техник ҳолатининг умумий мониторингининг босқичи ва техник ҳолати бўйича умумий мониторинги ўтказилган ҳар бир бинонинг техник ҳолати тўғрисидаги хулосаларни расмийлаштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Стационар кузатишлар ва маҳаллий мониторинг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element201. Янги қурилиш ёки реконструкция қилинаётган объектлар ҳамда унга яқин жойлашган фойдаланишдаги бинолар ва иншоотлар ҳудуди (майдони) нинг муҳандислик-геологик шароитини комплекс ўрганиш учун кузатиш ва ўлчаш тизимига ҳудудларнинг рельефни ўрганиш, геологик тузилиши, тектоник, геоморфологик ва гидрогеологик, грунтнинг таркиби ва ҳолати, шунингдек муҳандислик ва геологик қидирувлар маълумотларига кўра геологик муҳитнинг алоҳида элементларининг мумкин бўлган ўзгаришларини прогнозлашларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element202. Янги қурилиш ёки реконструкция қилинаётган объектлар яқинидаги мавжуд бинолар деформацияларининг ҳисоб прогнозларини аниқлаш мақсадида, грунтлар хоссаларининг бўлиши мумкин бўлган ўзгаришларини ҳисобга олган ҳолда уларнинг кўрсаткичларини амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талаблари мавжуд ШНҚ (ҚМҚ), O'z DSt ва ушбу шаҳарсозлик нормалалари талабларига мувофиқ лойиҳалаш босқичида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОбъектларни қуриш ва фойдаланиш даврида ишчи ҳужжатларда белгиланган табиий шароитларнинг ҳақиқий ҳужжатлар билан мувофиқлигини баҳолаш, шунингдек бинолар ва иншоотларнинг замини ва пойдеворларининг техник ҳолатини баҳолаш, уларнинг лойиҳалаш талабларига мувофиқлиги махсус тадқиқотлар ва кузатувлар давомида амалга оширилган муҳандислик — геологик тадқиқотлар материаллари ва маълумотлари асосида амалга оширилиши керак. Алоҳида ҳолатларда масъулияти юқори бўлган иншоотлар учун атроф-муҳит ёки уларнинг элементларининг маҳаллий мониторинги (доимий кузатишлар) орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element203. Қурилиш майдонининг муҳандислик-геологик шароитларидаги мумкин бўлган ўзгаришларнинг прогнозларини ҳисоблашда ҳудуддаги грунтларнинг ўзига хос хусусиятлари ва хавфли геологик жараёнларини ҳисобга олиш ҳамда геологик муҳитдаги техноген юкламалар тўғрисидаги маълумотларни амалга ошириш, шунингдек жараёнларни фаоллашиши мумкинлигини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element204. Ер сиртининг геодинамик ҳаракатлари, эрозия, карст-суффузия ўпирилишлар ва чўкишлар, кўчкилар, ҳудудларни сув босиши, техноген ва бошқа мустаҳкамлиги паст грунтлар, ҳарорат аномалиялари, электр ва бошқа физик майдонларнинг мавжудлиги кабилар хавфли геологик ҳодисаларга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element205. Карст-суффузион жараёнлар конуссимон, косасимон чуқурликлар шаклида ва қудуқлар шаклида ўпирилишлар ҳосил бўлиши билан боғлиқ жараёнлар, диаметри 2 дан 40 м гача бўлган ва кўриниши 8 м гача бўлган чуқурликлар ҳамда ер сиртининг чўкиши билан боғлиқ бўлади. Шу билан бирга, воронкасимон чуқурликлар даврий равишда қайта пайдо бўлиши ҳамда яна ривожланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element206. Деформацияларнинг ҳисоб прогнозини аниқлашда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд бинолар ҳудудининг ҳақиқий табиий шароитларини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementатроф-муҳитга сув тошқинларининг салбий таъсирини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик жараёнларнинг ривожланиши ва тарқалиш эҳтимоли, шу жумладан техноген факторлар таъсирини ҳисобга олган ҳолда, ҳудуддаги муҳандислик-геологик, гидрогеологик ва гидрологик шароитлар ўзгаришининг прогнози;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер усти ва ости сувларининг сатҳи, кимёвий ва ҳарорат режимларининг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳудудларнинг табиий ва сунъий дренажланиш ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element207. Мавжуд бино яқинида янги қурилиш ёки реконструкция давомида, қурилиш ишлари натижасида зарар кўриши ёки хавфли геологик ва муҳандислик-геологик жараёнлар ривожланишини келтириб чиқарувчи, шунингдек, уларнинг юзага келиши ва фаоллашиш эҳтимолини башорат қилиш учун муҳандислик-геологик тадқиқотлар таркибида махсус тадқиқотлар (кузатувлар) амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element208. Геологик муҳитнинг алоҳида компонентларидаги ўзгаришларнинг маҳаллий мониторинги (стационар кузатувлар) аввалги тадқиқот босқичларида яратилган кузатув нуқталари (қудуқлар, кузатиш жойлари, нуқталар) тармоғи асосида, улар бўлмаганида — янги ташкил этилган тармоқ бўйича хавфли геологик ва муҳандислик — геологик жараёнларнинг ривожланишини кузатиш, бино ва иншоотларнинг деформациялари ва иншоотларнинг эксплуатацион яроқлилигига салбий таъсир кўрсатадиган бошқа омиллар асосида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element209. Биноларни зич қурилиши ва хавфли геологик жараёнларнинг ривожланиш эҳтимоли мавжуд шароитларда қуйидаги тадқиқотлар учун стационар кузатувлар амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли жараёнларнинг ривожланиш динамикаси (карст, кўчкилар, геодинамик жараёнлар ва бошқалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув тошқини, қўшимча қайта ишланадиган ҳудудларнинг деформациялари, чўкишлар ва ҳудудларнинг пасайиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ҳолати ва хусусиятлари, ер ости сувларининг сатҳи, ҳарорати ва гидродинамик режимининг ўзгариши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар пойдеворлари замини грунтининг чўкиши, бўкиши ва бошқа ўзгаришлари, муҳандислик муҳофазаси иншоотларининг ҳолати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element210. Буюртмачининг техник шартлари асосида стационар кузатувлар ўтказилиши иш дастурида асослаб берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИш дастурида қуйидагилар кўзда тутилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкузатишлар таркиби (турлари, кузатиш тармоғи жойларини жойлаштириш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиш кўлами (кузатув жойлари сони, кузатувлар даврийлиги ва давомийлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий ва техноген шароитлар, ўрганилаётган ҳудуднинг ўлчами, биноларнинг геотехник тоифаси ва хавфли иш турларига боғлиқ ҳолда стационар кузатишлар (визиуал, инструментал) усуллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element211. Стационар кузатишларда қуйидагилар таъминланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўрганилаётган ҳудуд (майдон) муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларининг мумкин бўлган ўзгаришларни баҳолаш ва олдиндан айтиб бериш учун етарли бўлиши керак бўлган вақтдаги ҳамда геологик муҳитнинг алоҳида компонентларидаги ўзгаришларнинг миқдорий тавсифларини олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнуқсонларни ўз вақтида аниқлаш, салбий жараёнларнинг олдини олиш ва бартараф этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқабул қилинган лойиҳалаш ечимларининг ҳисоб прогнозлари ва тузатишларини аниқлаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element212. Стационар кузатишлар характерли (бир хиллиги) махсус жиҳозланган кузатиш тармоқли пунктларида олиб борилиши, улардан баъзилари қурилиш жараёни тугагандан сўнг ҳам кузатишлар учун ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element213. Белгиланган вазифалардан келиб чиққан ҳолда стационар кузатишлар олиб боришнинг асосий энг самарали воситаси сифатида геологик муҳитнинг алоҳида компонентларидаги ўзгаришларини кузатишда мунтазам гидрогеологик, муҳандислик-геодезик ва геофизик кузатишлардан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТегишли асослар мавжуд бўлган ҳолларда амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда назарда тутилган бошқа усул ва воситалардан иш дастурида фойдаланилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element214. Янги қурилиш ёки реконструкцияларнинг мавжуд бино ва иншоотлар билан ўзаро таъсирида, ер ости сувлари мавжуд бўлган ҳолларда амалга оширилиши лозим. Сув босиш жараёни ёки ер ости сувлари грунт шароитининг ўзгаришига, шунингдек хавфли геологик (карст, суффозия, кўчкилар, чўкишлар ва бошқа) жараёнларни ривожланиш интенсивлигига муҳим таъсир кўрсатадиган жараёнларни башорат қилишда мунтазам гидрогеологик кузатувлар ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element215. Геодезик кузатишлар ва уларни қайта ишлаш жараёнида қуйидагилар бажарилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформацияларнинг абсолют ва нисбий қийматларини аниқлаш ва уларни ҳисоб ҳамда рухсат этилган қийматлари билан ўзаро солиштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинолардан нормал шароитда фойдаланиш учун деформацияларнинг юзага келиш сабаблари ва хавфлилик даражасини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрухсат этилмаган деформацияларнинг пайдо бўлиши ёки уларнинг оқибатларига қарши курашиш бўйича замонавий чора-тадбирларни қабул қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳисоблаш усулларини аниқлаштириш ва турли хил бинолар, иншоотлар ҳамда коммуникациялар учун рухсат этилган ва чегаравий деформацияларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ жинслари ҳаракати жараёнининг қонуниятларини ва уларнинг параметрларини асосий таъсир этувчи омилларга боғлиқлигини аниқлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий ва техноген жараёнларнинг ривожланиш прогнозини асослаш ҳамда бино ва иншоотлар учун деформацияларнинг хавфлилик даражасини баҳолаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element216. Ер сирти ва тоғ жинслари қатламларининг деформацияларини геодезик кузатишлар тизимига грунт маркаси, грунт реперлари (сатҳи) ва асос баландлиги белгиларидан иборат тармоқ (кузатиш станция) ларини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатиш станциясини барпо қилиш ва ундаги кузатишлар график қисм (режа) ҳамда тушунтириш ёзувидан иборат махсус лойиҳа бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element217. Грунт маркалари ва реперларининг вертикал текисликдаги кўчишлари даврий нивелирлаш билан аниқланади, горизонтал текисликда эса кузатиш тармоғининг барча профил чизиқлари бўйлаб марка ва реперлар оралиғидаги масофаларни ўлчаш йўли билан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element218. Геофизик кузатишлар, одатда, бошқа иш турлари билан биргаликда қуйидаги мақсадлар учун амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўш тўртламчи (ва ундан катта) қатламнинг таркиби ва қувватини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоғ жинслари массивининг литологик тузилишини, тектоник бузилишлар ва юқори ёриқли ва сувга тўйиниш ҳудудларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт массивларининг таркиби, тузилиши ва хоссаларини ҳамда уларнинг ўзгаришини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости сувлари сатҳининг чуқурлиги, грунт ва оқова сувларнинг гидрогеологик кўрсаткичларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик ва гидрогеологик жараёнлар ҳамда уларнинг ўзгаришларини аниқлаш ва ўрганиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли геологик ва гидрогеологик жараёнлар мониторингини ўтказиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБир жинсли бўлмаган геологик жисм (объектлар) ларни ўрганишда, уларнинг геофизик кўрсаткичлари бир — биридан кескин фарқ қилганда энг самарали геофизик усуллар қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element219. Геофизик ишлар ҳажмини аниқлаш (геофизик профиллар ва нуқталарнинг жойлашиш сони ҳамда тизими) ишлаб чиқилаётган иш дастури бўйича муҳандислик-геологик шароитларнинг мураккаблигини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеофизик тадқиқотлар натижаларини ишончлилиги ва аниқлигини изоҳлаш учун, геологик муҳитни бошқа турдаги ишлар мажмуаси (қудуқларини бурғилаш, шурфлар ўтказиш, зондлаш, дала ва лаборатория шароитида грунт хоссаларини аниқлаш) дан фойдаланиб таянч (асосий) қисмларда параметрик ўлчов ишлари амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element220. Бино ва иншоотлар пойдеворлари остидаги грунтнинг ҳолатини ўрганиш, шунингдек вақт ўтиши билан уларнинг ҳолати ўзгаришининг маҳаллий мониторингини амалга ошириш учун электр ва механик майдонлар таъсиридан ҳоли бўлган газ-эманацион геофизик усулларидан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГаз-эманацион усуллар радиоктив ва газ эманацияларининг фозавий-вақтинчалик боғлиқлик майдонларига асосланган бўлиб, бино ва иншоотларнинг физик-механик хусусиятларининг мумкин бўлган ўзгаришини баҳолаш учун пойдевор остидаги грунтнинг қудуқлараро сейсмоакустик зондлаш орқали бирлаштириш тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7-§. Иш қобилияти чекланган ёки авария ҳолатидаги бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторинг қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element221. Техник ҳолати тоифаси бўйича иш қобилияти чекланган ёки авария ҳолатига мос келувчи бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторинг қилишда объектларни тиклаш ёки кучайтириш ишларини амалга оширгунга қадар бино ва иншоотларнинг конструкциялари ва замин грунтида жараёнлар назорат қилиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element222. Бино ва иншоотлар конструкциялари ҳамда грунтнинг техник ҳолати мониторингини ҳар бир босқичида қуйидаги ишлар амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектнинг жорий динамик кўрсаткичлари аниқланади ва уларни олдинги босқичда ўлчанган кўрсаткичлар билан таққосланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъект конструкцияларидаги олдин аниқланган камчилик ва шикастланишларнинг ўзгариш даражаси қайд қилинади ҳамда янги пайдо бўлган камчилик ва шикастланишлар аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформациялар, оғишлар, эгилишлар ва ҳоказолар такрорий ўлчанади ва улар олдинги босқичда олинган ўхшаш миқдорлар қийматлари билан таққосланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмониторингни ушбу босқичида олинган маълумотлар таҳлил қилинади ва объектнинг жорий техник ҳолати ҳақида хулоса қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-§. Янги қурилиш, реконструкция ёки табиий ва техноген таъсирлар зонасига тушадиган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторинг қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element223. Янги қурилаётган, реконструкция қилинаётган объектлар ёки табиий-техноген таъсирлар ҳудудига тушадиган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторинг қилиш қуйидаги мақсадлар асосида амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино ва иншоотлар конструкциялари деформацияларининг абсолют ва нисбий қийматларини аниқлаш ва уларни ҳисоб ҳамда рухсат этилган қийматлари билан ўзаро таққослаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектларнинг нормал эксплуатацияси учун деформацияларнинг сабаби ва хавфлилик даражаларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдеформацияларнинг юзага келишига қарши курашиш ёки уларнинг оқибатларини бартараф этиш бўйича ўз вақтида чора-тадбирлар кўриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунтларнинг ҳисоб катталикларини ва физик-механик кўрсаткичларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурли хил бино ва иншоотлар ҳамда коммуникациялар учун ҳисоб схемаларини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўрилаётган профилактик ва ҳимоя тадбирларнинг самарадорлигини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгрунт жинсларининг ҳаракати жараёни қонуниятлари ва унинг кўрсаткичларига таъсир этувчи асосий омилларга боғлиқлигини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element224. Табиий-техноген таъсирлар ва янги қурилиш объектлар таъсир ҳудудига тушаётган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатининг мониторинги қурилиш бошланишигача ёки кутилаётган табиий-техноген таъсирлардан олдин режалаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element225. Янги қурилиш, реконструкция қилинаётган объектлар таъсир ҳудудига тушаётган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторингида замин, пойдеворлар ва ер ости иншоотлари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ очиқ усулда ташкил этилган маълумотлардан (таъсир ҳудудининг радиуси, қўшимча деформациялар ва бошқалар) фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element226. Қурилаётган биноларнинг қозиқ элементларини қоқиш вақтида атрофдаги бино ва иншоотларга динамик таъсирлар ҳудудини баҳолаш ШНҚ 3.02.01-19 га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element227. Ер ости усули ёрдамида бунёд этиладиган объектларнинг реконструкцияси ёки қурилишининг таъсир зонасига тушадиган бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини мониторинг қилишда объектнинг қурилиш ишлаб чиқариш циклининг объект ҳамда грунт жинси массивининг лойиҳа ҳужжатларида белгиланган катталикларга мувофиқ ўрнатилган тартибда деформация жараёнининг тўхташигача бўлган бутун жараён геодезик-маркшейдерлик ишлари ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element228. Кузатиш дастурини тузишдан аввал йирик қурилиш майдонидаги ва унинг таъсир худудидаги ер сиртида жойлашган объектлар грунт массивининг геомеханик ҳолати баҳоланиши ва прогноз қилиниши керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element229. Қурилиш ишлари бошланишидан олдин геомеханик ҳолатни баҳолаш геологик маълумотлар ва муҳандислик тадқиқотлари асосида амалга оширилади. Шу билан бирга табиий кучланишларнинг майдонини, тектоник бузилишлар, синиш, қатламланиш, сувнинг мавжудлиги, карстлар ҳосил бўлиши ва массивнинг бошқа хусусиятларини аниқлашга алоҳида эътибор берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element230. Тоғ — кон ишлари таъсирида тоғ жинслари массивининг геомеханик ҳолатидаги ўзгаришларининг прогнози, объектнинг қурилиши ва ишлашининг типик шароитлари ҳамда авария ҳолатларда (котлованлар четининг бузилиши, лойли грунтларни силжиши, карст пайдо бўлишининг ривожланиши, қадимги кўчкиларни фаоллашиши ва бошқалар) юз беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПрогнозлаш геомеханик жараёнларнинг кутилаётган ривожланиши қуйидаги асосий кўрсаткичлардан ташкил топади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсилжиш ҳудудларининг ўлчами ва жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсилжиш ва деформацияларнинг максимал қийматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсилжишдаги деформацияларнинг тақсимланиш характери;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсилжиш жараёнининг умумий давомийлиги ва хавфли деформациялар даври.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element231. Ер сирти ва унда жойлашган объектларнинг силжиши натижасида тоғ жинслари массивининг геомеханик ҳолатидаги ўзгаришлар ҳақида маълумот олиш мақсадида инструментал кузатишлари амалга оширилади ҳамда улар асосида зарур профилактик ва ҳимоя чораларини кўрилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element232. Ер юзаси ва иншоотларининг силжишини инструментал кузатишлар бино ва иншоотларнинг замини ҳамда иншоотларга қўйилган реперлар (маълумот нуқталари) тизими ёрдамида, тоғ жинслари қатламларининг ҳаракати учун эса қудуқларга қўйилган чуқурлик реперлари ёрдамида амалга оширилади. Қурилиш ҳудудида ер ости коммуникацияларининг шикаст етказилишининг олдини олиш чоралари кўрилиши керак. Реперларни қўйиш ва улар бўйича дастлабки кузатишлар қурилиш бошланишидан олдин амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element233. Маълумот реперлари кузатиш тармоғини режалаштириш билан бир вақтда учта бошланғич маълумот реперларини қўйиш учун жойлар режалаштирилиши керак, улар ёрдамида кейинчалик баландлик ва уларнинг мустаҳкам ўрнатилгани текширилади ҳамда таянч реперлари профил чизиғининг баландлик бўйича жойлашиш ўринлари аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element234. Янги қурилиш ва табиий-техноген таъсирлар зонасига кирувчи алоҳида бино ва иншоотларни кузатиш учун девор ва грунт реперлари ўрнатилади. Кузатишлар бошланишидан олдин бино ва иншоотларнинг техник ҳолати текширилади, динамик параметрлар ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element235. Ер сиртининг ҳаракатини кузатиш, ер ости иншоотларини қуриш таъсири зонасига тушиб қолган бино ва иншоотлар деформациялари, реперлар жойлашган ўрнида қайд қилинган бузилишларни, жумладан уларнинг кўчиш ва деформациясининг характери ва қийматига таъсир этувчи барча факторлар даврий инструментал аниқлашни ўз ичига олади. Бино ва иншоотлар учун уларнинг динамик кўрсаткичлари ҳам ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element236. Бино ва иншоотлар заминларининг деформацияларини кузатишлари ГОСТ 24846 бўйича олиб борилади. Биноларни кузатишда пойдеворларнинг нотекис чўкиши аниқланади ҳамда конструкциялардаги ёриқлар ва бошқа шикастланишлар, уларнинг таянч тугунларини ишончлилиги, чоклар ораси ва шарнирли таянчлардаги бўшлиқлар мавжудлиги қайд қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИшлаб чиқариш бинолари учун алоҳида турувчи устунлар пойдеворининг нисбий горизонтал кўчиши, технологик қурилмалар пойдеворларнинг оғиши, кўприк юк кўтарувчи кранлар мавжуд бўлганда кран ости йўлининг лойиҳадаги жойлашишидан четга чиқишлар, яъни кўндаланг ва бўйлама қиялиги, кран изи кенглигини ўзгариши ва унинг бузилишга келиши мумкин бўлган ҳолатлар аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element237. Вертикал ва горизонтал деформацияларни ўлчаш аниқлиги кутилаётган ҳисоби кўчиш қийматига боғлиқ ҳолда аниқланади. Замин ва пойдеворлар деформацияларининг ҳисоб қийматлари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаса, вертикал ва горизонтал кўчишларни ўлчаш аниқлиги синфи орқали белгилашга рухсат этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI — қоя-тошли ва ярим тошли грунтларда бунёд этилган эллик йилдан ортиқ вақт мобайнида фойдаланишда бўлган ноёб бино ва иншоотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII — қумли, гилли ва бошқа сиқиладиган грунтларда бунёд этилган бино ва иншоотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII — кўтарма, чўкувчан, торфли ва бошқа юқори сиқилувчан грунтларда бунёд этилган бино ва иншоотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV — грунтли иншоотлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element238. Бино ва иншоотнинг баландлиги Н га боғлиқ ҳолда бир ёнга оғишини ўлчашнинг чегаравий хатоликлари қуйидаги қийматлардан ошмаслиги керак, мм:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфуқаролар бино ва иншоотлар — 0,0001 Н;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат бино (конструкция) лари — 0,0005 Н;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмашина ва агрегатлар пойдевори — 0,00001 Н.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element239. Геодезик усуллар ва асбоблардан фойдаланиб, кузатув реперлари бўйича ер сиртининг вертикал ва горизонтал кўчишлари ва зарур ҳолларда чуқурликнинг туби ўлчанади. Нишаблик зонаси чегарасида ер сиртидаги ёриқлар пайдо бўлганда уларнинг узунлиги, кенглиги ва чуқурлиги бўйича ривожланишини қўшимча систематик кузатишлари ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element240. Ер сиртидаги инструментал кузатишлар билан бир вақтда ер ости иншоотида бевосита маркшейдерлик кузатишлари ҳам амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element241. Ўлчов материаллари, ҳисоб-китоблар ва геологик-топографик ҳужжатлар асосида йирик янги қурилиш ва табиий-техноген таъсирлар ҳудудига кирган бино ва иншоотларнинг техник ҳолати ҳақидаги керакли маълумотлар аниқланади ҳамда тоғ-жинслари массивининг геомеханик ҳолатидаги ўзгаришлари, хавф даражаси ва салбий жараёнларнинг ривожланиш даражаси (зарурат туғилганда) ҳақидаги зарур маълумотларни ўз ичига олган хулоса тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9-§. Ноёб бино ва иншоотлар техник ҳолатини мониторинг қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element242. Ноёб бино ва иншоотлар заминлари ва қурилиш конструкцияларининг техник ҳолатининг мониторинги улардан хавфсиз фойдаланилишини таъминлаш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМониторинг давомида объект конструкциялари ва грунтда содир бўладиган жараёнларни конструкция ва заминнинг кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатининг салбий ўзгаришларини эрта босқичларда ўз вақтида аниқлаш, объектнинг чегеравий иш қобилиятида ишлаши ёки авариявий ҳолатга ўтишига олиб келадиган, шунингдек юзага келган салбий жараёнларни бартараф этиш бўйича тадбирларни ишлаб чиқишга керакли маълумотларни олиш мақсадида назорат ишлари ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element243. Мониторинг жараёнида эксплуатация қилинаётган ноёб бино ва иншоотлар юк кўтарувчи конструкцияларининг кўп қисмларига мураккаб жойлашуви ҳисобига ўлчов ишларини амалга ошириш учун имконият чекланган бўлади. Бундай объектлар учун конструкцияларнинг кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатининг ўзгариш участкаларини олдиндан аниқлаш, локализациялаш, кейинчалик конструкцияларда аниқланган хавфли участкаларнинг техник ҳолатини текшириш учун махсус усуллар ва техник воситалардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element244. Ноёб бино ва иншоотлар заминлари ва қурилиш конструкцияларининг техник ҳолатини мониторинг қилиш ва эрта диагностика қилиш (олдиндан ишлаб чиқилган лойиҳага мувофиқ) учун конструкциялар кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатининг ўзгаришини автоматлаштирилган режимда аниқлаш, уларнинг хавфли қисмларини маҳаллийлаштиришни таъминлаш, бино ёки иншоотнинг бир томонга оғиш даражасини, керак бўлган ҳолларда бошқа кўрсаткичларни (деформация, босим ва бошқалар) аниқлаш мақсадида автоматлаштирилган стационар тизимлар (станция) ўрнатилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАвтоматлаштирилган стационар мониторинг тизимини (станция) созлаш одатда, қурилиш конструкцияларида, шу жумладан, авария ҳолатларда нуқсонларнинг юзага келиши ва ривожланишини баҳолаш учун ўтказилади ҳамда мураккаб муҳандислик ҳисоб ишларини ўтказиш учун олдиндан ишлаб чиқилган математик моделлардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element245. Замин ва қурилиш конструкцияларининг техник ҳолатининг мониторинги учун автоматлаштирилган стационар тизим (станция) қуйидаги ҳолларда керак бўлади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўтказилган ўлчаш натижаларини комплекс қайта ишлашни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқурилиш конструкцияларининг турли ўлчанган кўрсаткичларини (динамик, деформацион, геодезик ва бошқалар) таҳлил қилиш ва уларни чегаравий рухсат этилган қийматлар билан солиштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчегаравий иш қобилиятига ёки авария ҳолатига ўтишига олиб келиши мумкин бўлган конструкцияларнинг кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатидаги салбий ўзгаришларини эрта босқичларда аниқлаш учун етарли маълумот тақдим этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element246. Конструкцияларнинг кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатидаги ўзгаришлар жойларини аниқлашда юқорида баён этилган усуллар ёрдамида текширилади ва уларнинг натижалари асосида конструкцияларнинг техник ҳолати ҳамда кучланганлик-деформацияланганлик ҳолатидаги ўзгаришлар сабаблари ва конструкцияларни тиклаш ёки мустаҳкамлаш чораларини кўриш зарурлиги ҳақида хулосалар чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element247. Ноёб бино ва иншоотлар муҳандислик-техник таъминот тизимининг мониторинги уларнинг хавфсиз ишлашини таъминлаш мақсадида амалга оширилади. Мониторинг натижалари ушбу объектларнинг хавфсиз эксплуатациясини таъминлашнинг асосини ташкил этади. Мониторинг қилиш давомида ноёб бино ва иншоотлар хавфсизлигига таҳдид солувчи салбий омилларнинг дастлабки босқичида ўз вақтида аниқлашни таъминлаш, муҳандислик таъминоти тизимининг иш қобилияти ва ишлашининг натижалари назорат қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element248. Ноёб бино ва иншоотлар муҳандислик-техник таъминоти тизимининг техник ҳолатини текшириш ва эрта диагностикасини қилиш учун лойиҳага мувофиқ олдиндан ишлаб чиқилган мониторинг тизими ўрнатилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element249. Табиий ва техноген хусусиятли авария таъсири юзага келган ҳолларда (хавфни комплекс баҳолаш билан) объектларининг умумий хавфсизлигини назорат қилиш учун талаблар мазур шаҳарсозлик нормаларининг 8-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16-боб. Текшириш ўтказилишида техника хавфсизлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element250. Конструкцияларни текширишдан олдин бино ҳамда унинг участкаларидан вақтинчалик фойдаланишни тўхтатиб туриш ёки фойдаланишни тўхтатмаган ҳолда ишларни хавфсиз олиб бориш режаси кўзда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТузилган режада конструкцияларнинг қулаб тушиши, газ, ток, буғ, олов, транспорт воситаларининг ҳаракатланиши ва бошқалар таъсирида инсонларга зарар етказишларни истисно этувчи чора-тадбирлар назарда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element251. Иншоотларга бевосита киришни таъминлаш учун бинода мавжуд воситалар (кўприк ва осма кранлар, ўтиш майдончалари ва галереялар, технологик ускуналар ва бошқалар)дан фойдаланиш мумкин. Бундай ускуналар мавжуд бўлмаган ҳолларда подмостлар, ҳавозалар ва майдончалар, настиллар, люлкалар, зинапоялар ва нарвонлар ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element252. Иншоотларни текшириш ишлари давомида текширувларни ўтказувчи мутахассислар қурилишда хавфсизлик ва меҳнат хавфсизлиги бўйича ҚМҚ 3.01.02-00 талабларига риоя қилишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element253. Табиий шароитда текширишларни ўтказувчи шахслар ГОСТ 12.0.004 га мувофиқ корхонанинг меҳнат хавфсизлиги бўлимида кириш (умумий) тайёргарликдан ўтиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element254. Текшириш ўтказувчи шахслар зарур ҳимоя воситалари ва махсус кийимлардан фойдаланишлари шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12.4.087 бўйича ҳимоя каскалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГОСТ 12.4.107 бўйича карабин ва хавфсизлик арқонларининг маҳкамланиш жойларини кўрсатувчи ТУ 36-2103 бўйича огохлантирувчи камарлари (зарурат туғилганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмахсус кийимларда механизмлар ҳаракатланувчи қисмлари ва ток ўтказувчи элементларга илиниб қолишдан қочиш мақсадида бўш ва осилган қисмларига эга бўлмаслиги керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмавжуд зарарли омилларга эга бўлган мазкур корхонада қўлланиладиган нафас олиш йўллари ва кўзларни ҳимоя қилиш учун қурилмалар ва аппаратлар (ниқоблар, кўзойнаклар, респираторлар, газ маскалари, кислородли ҳимояловчи қурилмалар, шамоллатиладиган скафандорлар ва бошқалар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element255. Уч метрдан ортиқ баландликдаги конструкцияларни ўлчаш, синаш ва текшириш бўйича барча ишлар қоидага кўра ҳавозалар ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу ишларни бажаришда ҳавозаларсиз амалга оширишга фақат уларни ўрнатишга имкон бўлмаган ҳолда махсус зарурий хавфсизлик воситалари (тортилган пўлат арқонлар, хавфсизлик тўрлари ва бошқалар) ни қўллаган ҳолда рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element256. Ҳар куни иш бошланишидан олдин ҳавоза (леса), йўлаклар, қурилиш люлкалари, зинапояларнинг ҳолати текширилиши ва уларда носозликлар аниқланганда таъмирлаш бўйича зарурий чоралар кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
1-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБино ва иншоотларни текширишнинг нуқсонлар қайдномасини
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШАКЛИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Бўлма, хона, очилган жойлар, конструкциялар ва бошқаларнинг рақами |
Тугун, элемент ва текширилаётган конструкция участкаси ва бошқалар ҳолатининг рақами |
Ҳолати(қониқарли, қониқарсиз) |
Нуқсонлар, шикастланишлар ёки лойиҳадан четга чиқишларнинг хусусиятлари |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
|
|
|
|
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳ. Бино ва иншоотларни текширишда қуйидагиларни амалга ошириш тавсия этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтекширилаётган объект бўйича дастлаб лойиҳа, тарихий ва технологик маълумотларни тўплаш билан ишни бошлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино бўлмалари, хоналари, очилган жойлари, конструкциялар ва бошқаларни рақамлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбино қисмларининг ҳар бир шикастланиш тури бўйича нуқсонлар қайдномасини тўлдириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
2-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДастлабки текширишлар натижалари асосида бинолар ҳолатининг тоифасини баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Бинонинг ҳолати категорияси |
Шикастланишларнинг турлари |
Конструкция ларнинг эскириш, % | ||
|
Юк кўтарувчи деворлар, каркас элементлари, (устунлар, тўсинлар ва бошқалар), пойдеворлар |
Тўсувчи деворлар |
Ораёпмалар, зиналар, нарвонлар | ||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
I — нормал Фойдаланиш шароитлари бўйича ГОСТ 31937-2011 талаблари ва лойиҳа ҳужжатлари ва меъёрий талаблар бажарилган. Таъмирлаш ишларига бўлган зарурат мавжуд эмас. |
Тош деворларда кўринадиган нуқсонлар ва шикастланишалар мавжуд эмас. Қоришмаларни кесиб ўтмайдиган алоҳида ғиштларда ёриқлар мавжуд. Темирбетон конструкцияларда кўринадиган нуқсонлар ва шикастланишлар мавжуд бўлмайди ёки алоҳида кичик чуқурчалар, синишлар, толасимон ёриқлар мавжуд бўлади (0,1 мм дан катта бўлмаган). Конструкциялар ва маҳкамланиш деталларида коррозияга қарши шикастланишлар мавжуд бўлмайди. Салқиликлар ва ёриқларнинг очилиш кенглиги меъёрлар бўйича рухсат этилган қийматлардан ортиб кетмайди. Пўлат конструкцияларда ҳимоя қопламаларининг шикастланиши ва конструкцияларнинг эскиришини тавсифловчи белгилари мавжуд бўлмайди. |
Кўринадиган шикастланишлар ва ёриқлар мавжуд эмас |
Силжишлар ва ёриқлар мавжуд эмас |
5 гача |
|
II — қониқарли (иш қобилияти ҳолатида) Материалларнинг ҳақиқийхусусиятларини ҳисобга олган ҳолда амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабаларини чегаравий ҳолатлари I гуруҳи ва II гуруҳи бўйича талаблари бузилган бўлсада фойдаланиш (таъмирланганда).Конструкцияларни кучайтирмасдан маҳаллий шикастланишларини жорий таъмирлаш орқали бартараф этиш талаб этилади. |
Тош деворларда деворнинг икки қаторидан кўп бўлмаган қаторларидан ўтувчи ёриқларнинг мавжудлиги (узунлиги 15 см дан кўп бўлмаган). Қопламаларнинг 15 фоиз чуқурликкача бўлган қалинликда қатламларга ажралиши. Темирбетон конструкцияларда арматура коррозияси излари алоҳида участкаларда кичик ҳимоя қатлами жойларида пайдо бўлади, ишчи арматуранинг кўндаланг кесим юзаси 5 фоиздан кўп бўлмаган миқдорда йўқолади. Ҳимоя қатлам чегарасида бетонининг тахминий мустаҳкамлиги лойиҳадаги кўрсаткичдан камида 10 фоиздан кам бўлмаслиги керак. Пўлат конструкциялардаантикоррозия қопламаларининг жойлардаги бузилишлар. Баъзи участкаларда эса алоҳида доғларни қолдирган ҳолда кўндаланг кесим юзасининг 5 фоизгача шикастлайди. Транспорт воситаларининг зарбалари таъсиридан маҳаллий эгилишлар ва бошқа шикастланишлар кўндаланг кесимини 5 фоизгача заифлашишига олиб келади. |
Деворда ва панеллар орасидаги чокларда толасимон ёриқлар |
Шикастланишлар ва силжишлар мавжуд эмас |
15 — 20 |
|
III — қониқарсиз (чекланган иш қобилияти ҳолатида) Амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган талабларнинг бузилиши (аммо қулаб тушиш хавфининг йўқлиги ва инсонлар хавфсизлиги таҳдидларининг мавжуд эмаслиги). Шикастланган констуркцияларнинг юк кўтариш хусусиятини тиклаш ва кучайтириш талаб этилади. |
Тош деворларда Ўртача шикастланиш, деворнинг музлаши ва нураши, 25 фоиз чуқурликкача қалинликдаги қопламаларнинг қатламларга ажралиши, девор теримининг тўрт қаторидан кўп бўлмаган қаторлардан кесиб ўтувчи деворлар ва устунларда вертикал ва қия ёриқлар (очилиш кенглигига боғлиқ бўлмаган ҳолда), бўйлама ва кўндаланг деворлар орасида вертикал ёриқларнинг пайдо бўлиши, деворнинг юк кўтариш хусусиятининг камайиши 25 фоизгача. Темирбетон конструкцияларда Рухсат этилган қийматидан катта бўлган бетоннинг чўзилиш зонасидаги ёриқларнинг очилиши, сиқилиш зонасида ва бош чўзувчи кучланишлар зоналаридаги ёриқлар, эксплуатация жараёнидаги таъсирлардан элементларда пайдо бўлган салқиликлар рухсат этилган қиймати 30 фоиздан ошганда. Эгилувчи элементларнинг сиқилиш зонасидаги бетоннинг мустаҳкамлигини камайиши 20 фоизгача бўлганда, девор панеллари чокларининг юқори сув ва ҳаво ўтказувчанлиги мавжуд бўлганда. Пўлат конструкцияларда. Эгилувчи элементларнинг салқилиги унинг оралиғининг 1/150 қийматидан ошиб кетса, пластин кўринишдаги занглаш юк кўтарувчи элементларнинг кўндаланг кесим юзаларини 15 фоизгача камайтирган ҳолатда, кўндаланг кесим юзаларини 15 фоизгача заифлаштиришга олиб келувчи транспорт воситалари зарбларидан ва механик шикастланишлардан маҳаллий эгриликлар, ферма фасонкалари тугунларининг эгрилиги. |
5 мм гача кенгликда очилган вертикал ва қия ёриқлар. |
Таянчларда ораёпма плиталарининг силжиши 1/5 жойлашиш чуқурлигидан кўп бўлмаган, лекин 2 см дан кўп бўлмаган қийматда |
25 — 40 |
|
IV — авария олди ёпик авария ҳолати (авария ҳолатида). Конструкциялардаги мавжуд шикастланишлар уларнинг фойдаланишга яроқсиз эканлигидан, уларнинг қулаш хавфидан ва конструкциялар жойлашган жойларда одамларнинг бўлиш хавфидан далолат беради. |
Тош деворларда кучли шикастланишларнинг мавжудлиги, конструкцияларда юк кўтариш хусусиятини 50 фоизгача камайтириш тўғрисидан далолат берувчи деформациялар, шикастланишлар ва нуқсонлар кузатилиши. Қалинликнинг 40 фоизгача чуқурликда жойлашган деворнинг музлаши ва нураши, деворнинг тўрт қаторидан ортиқ бўлган устунларда ва юк кўтарувчи деворларда вертикал ва қия ёриқлар, бинонинг нотекис чўкиши натижасида чўкиши натижасида деворларда 50 мм гача ва ундан ортиқ бўлиши конструкциянинг 1/50 дан кўп қийматда вертикалдан четлашиши. Қия штроба ёки горизонтал чоклар бўйича деворлар (силжиш), устунлар, пойдеворларнинг силжиши. Конструкцияларда тошлар ва қоришмаларнинг мустаҳкамлигин 30 — 50 фоизга камайтириш жойлари мавжуд бўлади, деворда 1/5 жойлашиш чуқурлигидаги таянчларда ораёпма плиталарининг силжиши, перемичкалар, балкалар, фермаларнинг таянч зоналарида эзилишдан деворнинг бузилишлари кузатилади. Темирбетон конструкцияларда. Йўналиши ўзгарувчан таъсирлар остида ишловчи конструкциялардаги ёриқлар; ёриқлар, жумладан чўзилувчи арматура анкерлаш таянч зонасини кесиб ўтувчи, кўп оралиқли балкалар ва плиталар оралиқларида қия ёриқлар зонасида хомутларнинг узилиши, ҳамда арматура кесим юзасини 15 фоизгача камайтирувчи қатламли занг ва ўйиқлар, конструкциянинг сиқиладиган зонасида арматуранинг бўртиб чиқиши, ўзаро силжиши натижасида йиғма элементлар чокларининг бузилиши; эгилувчи элементларнинг сезиларли салқиликлари (1/50 оралиқдаги қийматда катта), чўзилувчи зонасида ишчи арматура стерженларининг алоҳида узилиши, сиқилиш зонасида тўлдиргичларни чиқариб ташлаш ва бетонни майдалаш, йиғма элементларнинг таянч юзаларини лойиҳа ва меъёрий талабларга қарши бўлган ҳолда камайтириш. Пўлат конструкцияларда эгиладиган элементларнинг салқилиги унинг 1/75 оралиғидаги қийматдан катта бўлганда. Конструкцияларнинг маҳаллий устиворлигининг йўқолиши (деворчалар, балка камарлари ва устунларнинг бўртиб чиқиши), кўп болтли бирикмаларда парчинлар ёки болтларнинг алоҳида қирқилиши, юк кўтарувчи элементлар кўндаланг кесим юзаларининг коррозия таъсирида 25 фоиз ва ундан кўп миқдорда камайиши, пайванд чоклар ва унга яқин участкаларда ёриқлар пайдо бўлиши, бирикмаларнинг бузилиши, алоҳида чўзилувчи элементларнинг узилиши, элементлар асосий материалида ёриқларнинг мавжудлиги, чокларнинг бузилиши ва таянчларнинг ўзаро силжиши. |
Панелларнинг силжиши, 5 мм дан катта бўлган ёриқларнинг очилиши. |
Бирикмаларда силжишлар ва ёриқлар, анкерларнинг узилиши. |
40 дан юқори |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
3-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСаёз жойлашган пойдевор конструкцияларида нуқсон ва шикастланишларнинг таснифи ва уларнинг пайдо бўлиш сабаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
Юзага келиши мумкин бўлган сабаблар |
|
Пойдевор деворининг қатламланиши |
Тош деворда боғланишларнинг йўқлиги, девор қоришмасининг мустаҳкамлигини йўқолиши (узоқ муддат фойдаланиш, тизимли намланиш, агрессив муҳитнинг таъсири ва бошқалар). Пойдеворнинг ортиқча юкланиши (бинонинг юқори қаватидан қўшимча қават қурилиши, юк кўтарувчи конструкцияларни алмаштириш ва бошқалар) |
|
Пойдевор ён юзаларининг бузилиши |
Агрессив муҳитнинг пойдеворга таъсири (саноат кимёвий эритмаларининг пойдеворга сизиб ўтиши, ер ости сувлари сатҳини кўтарилиши ва бошқалар) |
|
Баландлик бўйича пойдеворнинг узилиши |
Нотекис чўкиш ҳодисалари (ер ости сувлари сатҳи кўтарилганда сув тошиши, намланишива бошқалар.) |
|
Пойдеворнинг плита қисмидаги ёриқлар |
Пойдеворнинг ортиқча юкланиши (бинога қўшимча қават қуриш, юк кўтарувчи қурилиш конструкцияларини ёки технологик жиҳозларни алмаштириш ва бошқалар). Ишчи арматура кўндаланг кесими юзаси етарли эмаслиги. |
|
Пойдевор заминидаги рухсат этилмаган деформациялар |
Пойдевор ости таянчининг юзаси етарли эмаслиги. Замин грунтининг авария ҳолатини келтириб чиқаришгача намланиши. Пойдевор усти конструкцияларининг ортиқча юкланиши. Заминда кучли сиқилган грунтларнинг мавжудлиги |
|
Бинонинг пойдевор деворининг деформацияси |
Пойдевор деворидаги ғиштли деворнинг мустаҳкамлигининг йўқотиши. Яқинда жойлашган бинодан замин сиртига қўшимча юкланишлар. Бинонинг ертўласидан нотўғри фойдаланилганда ноқулай шароитнинг вужудга келиши |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
4-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТемирбетон конструкцияларида нуқсон ва шикастланишларнинг таснифи ва пайдо бўлиш сабаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
Нуқсонлар ва шикастланишлар тури |
Юзага келиши мумкин бўлган сабаблар |
Мумкин бўлган оқибатлар |
|
1. |
Аниқ йўналишга эга бўлмаган, бўртиб чиққан четлари мавжуд бўлган ишлаб чиқариш вақтида пайдо бўлган ёриқлар, асосан сиртларда пайдо бўлишига рухсат этилади |
Иссиқлик ва намлик билан ишлов беришнинг қабул қилинган режими натижасида бетон қоришмасининг таркиби, цементнинг хусусиятлари ва бошқалар |
Юк кўтариш хусусиятига таъсир қилмайди. Хизмат қилиш муддатини камайтириши мумкин. |
|
2. |
Арматура бўйлаб толасимон ёриқлар, баъзида бетон сиртида занглаш излари пайдо бўлиши |
Бетоннинг ҳимоя хусусиятининг йўқолиши натижасида арматурадаги короозия (коррозия қатлами 0,5 мм дан кўп эмас). Арматура билан илашишининг бузилишида бетондаги синиқлар. |
Юк кўтариш хусусиятининг 5 фоизгача камайиши. Камайиш даражаси кўп факторларга боғлиқ бўлиб, текшириш ҳисоб натижалари асосида бошқа нуқсонларнинг мавжудлигини ҳисобга олиб баҳоланади. |
|
3. |
Бетоннинг ёрилиши |
Механик таъсирлар |
Қуйида жойлашган ҳолатларда: сиқилиш зонасида — кўндаланг кесим юзасининг камайиши ҳисобига юк кўтариш қибилиятининг пасайиши; чўзилиш зонасида — юк кўтариш хусусиятига таъсир қилмайди |
|
4. |
Бетонни мойлаш |
Технологик оқишлар |
Бетон мустаҳкамлигини 30 фоизгача камайиши ҳисобига юк кўтариш хусусиятининг пасайиши |
|
5. |
Арматура стерженлари бўйлаб 3 мм дан кўп бўлмаган ёриқлар |
Толасимон ёриқлардан арматура коррозияси натижасида ривожланади (жадвалнинг 1-бандига қаранг). Коррозия қалинлиги 3 мм ортиқ эмас. |
Бетоннинг сиқилиш зонасининг ишидан қўшилган ҳажмига ва коррозия қатлами қалинлигига боғлиқ равишда юк кўтариш хусусиятининг пасайиши. Арматура илашишининг бузилиши натижасида нормал кесимларнинг юк кўтариш хусусиятининг пасайиши. Камайиш даражаси ҳисоб билан баҳоланади. Таянч участаларда жойлашганда — конструкция ҳолати авария ҳолатда бўлади. |
|
6. |
Бетоннинг ҳимоя қатламини қатламларга ажралиши. |
Арматура коррозияси (Нуқсонларнинг ривожланишини давоми жадвалнинг 1 ва 4 бандларга қаранг) |
Сиқиладиган зонанинг кўндаланг кесим юзасининг қисқариши ва коррозияси натижасида арматура кесим юзасининг камайишига боғлиқ равишда юк кўтариш хусусиятининг камайиши. Бетон билан арматуранинг илашишининг бузилиши натижасида нормал кесимнинг мустаҳкамлигининг камайиши. Таянч участкаларда нуқсонлар жойлашганда — авария ҳолатида бўлади |
|
7. |
Эгилувчи конструкцияларда ва чўзилувчи элементларда пўлат синфи учун ёриқларнинг очилиш кенглиги А-I — 0,5 мм дан кўп. А-II, А-III, А-IIIВ, А-IV − 0,4 мм дан кўп; Бошқа ҳолларда — 0,3 мм дан кўп |
Чўзилувчи арматуранинг силжиши, конструкцияларнинг ортиқча юкланиши. Олдиндан зўриқтирилган конструкциялар учун — тайёрланишида арматура чўзилишининг кичик қийматларида |
Хизмат қилиш муддатини камайиши, юк кўтариш хусусиятининг етарли эмаслиги |
|
8. |
Жадвалнинг 6-бандида бўлгани каби, учларида ёриқлари бўлмайди |
Бетон билан арматуранинг илашишининг бузилиши ёки бетон мустаҳкамлигиниг камайиши натижасида конструкцияларнинг ортиқча юкланиши |
Авария ҳолати эҳтимоли мавжуд |
|
9. |
Арматура орқали ўтувчи ва бетон участкаларининг бир бирига нисбатан силжиши натижасида қия ёриқларнинг пайдо бўлиши |
Конструкцияларнинг ортиқча юкланиши. Арматурани анкеровка қилишда камчиликларга йўл қўйиш |
Авария ҳолатида |
|
10. |
Қуйидаги қийматлардан катта нисбий салқиликлар: — олдиндан зўриқтирилган стропила фермалар учун — 1/700; олдиндан зўриқтирилган стропила балкалари учун 1/300; ораёпма ва ёпма плиталари учун — 1/ 150 |
Конструкцияларнинг ортиқча юкланиши |
Бошқа нуқсонларнинг мавжудлигига боғлиқ равишда хавфлилик даражаси аниқланади (мисол учун, жадвалнинг 6 банди бўйича нуқсонлар мавжуд бўлганда — авария ҳолатида) |
|
11. |
Арматура, маҳкамловчи деталлар ва бошқаларнинг шикастланиши (кесилиш, узилиш ва бошқалар) |
Механик таъсирлар, арматура коррозияси |
Кўндаланг кесим юзасининг камайишига пропорционал равишда юк кўтариш хусусиятининг пасайиши |
|
12. |
Сиқилган арматуранинг букилиши, сиқилган зонада бўйлама ёриқларнинг пайдо бўлиши, сиқилган зонада бетон сиртининг уваланиши |
Конструкцияларнинг ортиқча юкланиши |
Авария ҳолатида |
|
13. |
Лойиҳа билан таққослаган ҳолда конструкцияларнинг таянч юзаларининг қисқариши |
Тайёрланиш ва монтаж жараёнидаги хатоликлар |
Юк кўтариш хусусиятининг камайиш даражаси ҳисоблар ёрдамида аниқланади |
|
14. |
Қия ёриқлар зонасида кўндаланг арматураларнинг силжиши ёки узилиши |
Конструкцияларнинг ортиқча юкланиши |
Авария ҳолати |
|
15. |
Маҳкамловчи (закладной) деталлар пластиналаридан анкерларнинг узилиши, бирикадиган элементларнинг деформациялари, чокларнинг бузилиши |
Лойиҳалашда назарда тутилмаган таъсирларнинг мавжудлиги |
Авария ҳолати |
|
16. |
Қолипларни ечгандан кейин ёки бир неча вақт ўтгандан сўнг монолит конструкцияларнинг ораёпмалари ва деворларидаги зўриқиш табиатига хос ёриқлар |
Қисқариш деформация шароитида ҳарорат — жойлашиш зўриқишлари |
Рухсат этилгандан кўп очилишида хизмат қилиш муддатини камайтиришга олиб келади. Бикрлик ва мустаҳкамликка таъсири ҳисоблар билан баҳоланади |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
5-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПўлат конструкцияларда нуқсонлар ва шикастланишларнинг таснифи ва юзага келиш сабаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
Нуқсон ва шикастланишларнинг тури |
Юзага келиши мумкин бўлган сабаблар |
|
1. |
Элементларнинг заифлашишига ва номарказий юкларнинг қўйилишига олиб келувчи лойиҳада қабул қилинган геометрик ўлчамлардан (кўндаланг кесим юзаларининг ўлчамлари, элементлар узунлиги, конструкцияларнинг бош ўлчамлари) четга чиқиш |
Рухсат этилган четлашишларга риоя этмаслик оқибатида пўлат конструкцияларнинг монтажи ва тайёрланишидаги хатоликлар |
|
2. |
Бирикиш тугунларига элементларни бириктиришда марказдан қочиш ва ноаниқ ўрнатиш |
Лойиҳалашдаги хатоликлар, монтаж ва тайёрланишда йўл қўйилган хатоликлар |
|
3. |
Рухсат этилган қийматдан ортиқ бўлган пўлат конструкциялар элементларининг эгрилиги |
Конструкцияларни тайёрлашдан олдин пўлатни тўғриламаслик, қолдиқ пайванд кучланишларнинг пайдо бўлиши, ташиш, сақлаш, монтаж ва пўлат конструкциялардан фойдаланиш қоидаларининг бузилиши |
|
4. |
Пўлат конструкциялар элементларининг маҳаллий салқиликлари |
Пўлат конструкцияларни ташиш, сақлаш, монтаж ва фойдаланиш қоидаларининг бузилиши |
|
5. |
Пўлат конструкцияларнинг лойиҳадаги ҳолатидан четлашиш |
Тайёрлашда ва монтаж қилишда аниқликнинг бузилиши, фойдаланиш қоидаларининг бузилиши |
|
6. |
Элементлар кесим юзаларини заифлаштирувчи ўйиқлар |
Фойдаланиш қоидаларининг бузилиши |
|
7. |
Асосий пўлатдаги чарчаш ва мўрт ёриқлар |
Динамик ва вибрация шароитида ишловчи конструкциялардан фойдаланишда пўлат маркасини нотўғри танлашдан келиб чиқувчи конструктив камчиликлар |
|
8. |
Болтли ва парча михли бирикмаларнинг бузилиши |
Куч юкланиш хусусиятлари ҳисобга олинмаган конструктив камчиликлар |
|
9. |
Пўлат ҳимоя қопламининг бузилиши ва коррозияси |
Ҳимоя материалларининг паст сифатга эга эканлиги, уларни нотўғри танлаш, фойдаланиш қоидаларининг бузилиши |
|
10. |
Конструкцияларнинг деформацияси |
Пойдеворларнинг нотекис чўкиши ва қийшайиши, ҳарорат таъсири, фойдаланиш қоидаларининг бузилиши |
|
11. |
Пайванд чоклардаги ёриқлар |
Конструктив камчиликлар, пайванд режимининг бузилиш туфайли қолдиқ пайванд кучланишларнинг таъсири |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
(Маълумот хусусиятига эга)
6-ИЛОВА
(Маълумот хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМавжуд биноларнинг чегаравий қўшимча деформациялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Бино ёки иншоотнинг конструктив хусусиятлари, номланиши |
Конструкциялар ҳолатининг категорияси |
Қўшимча чегаравий деформациялар | ||
|
|
|
| ||
|
Тўлиқ темирбетон каркасли бир қаватли ва кўп қаватли (ижтимоий ва саноат) бинолари |
I II III |
5,0 3,0 2,0 |
0,0020 0,0010 0,0007 |
- - - |
|
Юк кўтарувчи панели деворлардан ташкил топган каркассиз кўп қаватли бинолар |
I II III |
4,0 3,0 2,0 |
0,0016 0,0008 0,0005 |
0,0016 0,0008 0,0005 |
|
Арматураланмаган ғиштли деворлар ёки йирик блоклардан тикланган юк кўтарувчи деворли кўп қаватли каркассиз бинолар |
I II III |
4,0 3,0 1,0 |
0,0020 0,0010 0,0007 |
0,0020 0,0010 0,0007 |
|
Темирбетон камарлар ёки арматуралар билан кучайтирилган ғиштлардан ёки бетон блоклардан тикланган юк кўтарувчи деворли каркассиз кўп қаватли бинолар |
I II III |
5,0 3,0 2,0 |
0,0024 0,0015 0,0010 |
0,0024 0,0015 0,0010 |
|
Кўп қаватли ва бир қаватли арматураланмаган юк кўтарувчи ғиштли деворлардан иборат тарихий аҳамиятга эга бинолар ёки меъморий обидалар |
I II III |
1,0 0,5 0,2 |
0,0005 0,0003 0,0001 |
0,0005 0,0003 0,0001 |
|
Баланд бикр иншоотлар ва қувурлар |
I II III |
5 3 2 |
- - - |
0,004 0,002 0,001 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭслатма: Конструкциялар ҳолатининг IV тоифасига кирувчи бино ва иншоотлар авария олди ёки авария ҳолатида бўлса, уларга қўшимча деформациялар пайдо бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
(Маълумот хусусиятига эга)
7-ИЛОВА
(Маълумот хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПайвандланган ва парчин михли пўлат конструкциялар оғирлигининг қурилиш коэффициенти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
Конструкциялар номланиши |
Конструктив ечими |
Оғирлик коэффициенти |
|
1. |
Стропил фермалар |
Қўш бурчакликлардан ташкил топган, қуйидаги оралиқда: 24 м 30 — 36 м Трубадан ташкил топган, 30 — 36 м оралиқда |
1,3 1,22 1,1 |
|
2. |
Стропил ости фермалар |
Қўш бурчакликлардан ташкил топган, қуйидаги оралиқда: 12 м 18 м 24 м |
1,25 1,3 1,35 |
|
3. |
Устунлар |
Яхлит, баландлиги бўйича ўзгармас кўндаланг кесим юзасига эга бўлган Яхлит, баландлиги бўйича ўзгарувчи кесим юзасига эга бўлган (поғонали) Тепаси яхлит, пастки поғонаси тешикли поғонасимон Худди шундай ўрта қаторларга эга бўлган |
1,3 1,5 1,7 1,55 |
|
4. |
Кран ости тўсинлар |
Яхлит оралиқли 6, 12, 18 24, 30 Тешикли, оралиғи 18 — 30 м |
1,2 1,25 1,15 |
|
5. |
Тормоз балкалар |
Оралиғи 6 — 18 м |
1,2 |
|
6. |
Тормоз фермалар |
Оралиғи 6 — 24 м |
1,35 |
|
7. |
Боғлар |
Крест шаклидаги Порталли Распоркалар, тортқилар |
1,05 1,15 1,05 |
|
8. |
Прогонлар |
Яхлит Тешикли |
1,05 1,2 |
|
9. |
Стропила фермалар |
Оралиғи: 18 — 24 м 30м |
1,37 1,33 |
|
10. |
Стропила ости фермалар |
Оралиғи: 5 — 12 м 5 — 18 м |
1,23 1,4 |
|
11. |
Устунлар |
Тешикли поғонасимон Яхлит ўзгармас кесим юзага эга бўлган |
1,85 1,35 |
|
12. |
Кран ости балкалар |
Яхлит оралиқли: 5 — 12 м 15 — 18 м Тешик оралиқли 15 — 24 м |
1,25 1,26 1,33 |
|
13. |
Тормоз балкалар |
Оралиғи 5 — 12 м |
1,27 |
|
14. |
Тормоз фермалар |
Оралиғи 5 — 18 м |
1,36 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementШНҚ 1.04.01-22 «Бино ва иншоотларнинг техник ҳолатини текшириш ва мониторинг қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
8-ИЛОВА
(Тавсия хусусиятига эга)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОбъектларнинг умумий хавфсизлигини мониторинг қилиш талаблари
(табиий ва техноген характерга эга авария таъсирлардан кенг қамровли хавфни баҳолаш)
(табиий ва техноген характерга эга авария таъсирлардан кенг қамровли хавфни баҳолаш)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Бино ва иншоотлар умумий хавфсизлигининг мониторинги маълум объект учун белгиланган хавф ва унинг ўсиш суръатини рухсат этилган қийматгача даврий равишда кузатиш ва текширишлари асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Хавфни баҳолаш учун қуйидаги дастлабки маълумотлар таҳлил қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementушбу объектга хос бўлган асосий хавфлар ва уларнинг турли жамланмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектнинг фойдаланиш шароити ва табиати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектда фойдаланиладиган воситалар, материаллар ва маҳсулотларнинг кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбош режа, объект конструкцияларининг тури, авария содир бўлиши ва ривожланишига таъсир қилиши мумкин бўлган бошқа бино ва объектларнинг жойлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementолдин объектда юз берган авариялар ва хавфли ҳолатлар бўйича маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария юз берган вақтда портлашлар юз бериши мумкин бўлган юқори хавфни оширадиган ҳудудлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementобъектнинг шикастланиш даражаси ва бўлиши мумкин бўлган авариялар оқибатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавариялар оқибатлари ва хавфнинг мақбул даражаси частотаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиндивидуал хавф зоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавариялар оқибатларининг хавфи ва оғирлигини камайтириш имкониятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Бино ва иншоотларнинг хавфлилик даражаси қуйидаги формула ёрдамида текширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementР ≤ [Р]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда, Р — объектнинг хизмат муддати давомида берилган интенсивликнинг хавфли таъсири билан маълум даражадаги бино ва иншоотга зарар етказиш хавфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Р] — рухсат этилган хавф даражаси (фон даражаси ҳар бир ҳудуд учун қабул қилинади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Бино ва иншоотларда хавф қиймати Р қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementР = Р(Н)* Р(А/Н) *Р(Т/Н)* Р(D/Н)* С
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда Р(Н) — хавф пайдо бўлиш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementР(А/Н) ва Р(Т/Н) — кузатилаётган объектда мос равишда фазода ва вақтда хавфга дуч келиш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementР(D/Н) ва Р(Т/Н) — бу даражадаги зарар етказиш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementC — нисбий зарар (зарар қийматининг объект қийматига нисбати).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФон даражасидан паст хавф мақбул деб қабул қилинади (уни камайтириш бўйича чоралар талаб қилинмайди), юқори хавф эса рухсат этилмаган (камайтириш учун шошилинч чора-тадбирлар тизимини кўриш талаб этилади) даража ҳисобланади.