27.12.2021 йилдаги 777-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 27.12.2021 йилдаги 777-сон
Date of entry into force
28.12.2021
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини жорий қилиш ҳамда маҳсулотларни автотранспортда ташиш хизматларининг электрон логистика савдо порталини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Шартномавий муносабатларни тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 14 сентябрдаги ПФ-6313-сон Фармони ҳамда «Юқори ликвидли ва монопол товарларни сотиш жараёнларига бозор механизмларини жорий этишни давом эттириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 17 мартдаги ПҚ-5031-сон қарорида белгиланган вазифаларни амалга ошириш, биржа савдоларига янги савдо инструментларини, шу жумладан, товар деривативларини босқичма-босқич жорий қилиш ҳамда маҳсулотларни автотранспортда ташиш хизматларининг тўлиқ рақамлашган шаффоф навбат тамойилига асосланган электрон логистика савдо порталини ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Маълумот учун қабул қилинсинки:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси томонидан «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ (кейинги ўринларда — ЎзРТХБ) билан биргаликда биржа савдоларида деривативларни, шу жумладан, фьючерс савдолари дастурий таъминотини жорий қилиш бўйича илғор хорижий компаниялар билан келишувга эришилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги томонидан ЎзРТХБ билан биргаликда маҳсулотларни етказиб бериш жараёнида тўлиқ рақамлашган шаффоф навбат тизимини назарда тутувчи юк ташувчилар ўртасида рақобатни таъминлайдиган электрон логистика савдо портали яратилиб, 2021 йил 1 сентябрдан ишга туширилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қуйидагилар тасдиқлансин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қуйидаги асосий устувор йўналишларни назарда тутувчи товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартиби тўғрисида низом 1-иловага мувофиқ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдоларини ўтказиш, товарларнинг бозор нархи шаклланишини таъминлаш ҳамда томонлар ўртасида ҳисоб-китобларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдоларида иштирок этиш бўйича биржа аъзолари ва уларнинг трейдерларига қўйиладиган талабларни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мижоз ва биржа аъзоси ўртасидаги муносабатларни тартибга солиш, шунингдек, фьючерс шартномалари бўйича клирингни амалга ошириш ва шартномаларнинг ижросини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс шартномаларини тузиш ва ижроси билан боғлиқ бўлган низоларни ҳал қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ваколатли орган томонидан фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляциясига йўл қўймаслик, фьючерс савдолари иштирокчилари устидан назоратни амалга ошириш, қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилган ҳолатларда биржа аъзоларига нисбатан чоралар кўриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қуйидаги асосий устувор йўналишларни назарда тутувчи автотранспортда юк ташиш хизматлари бўйича электрон логистика савдо портали фаолияти тўғрисида низом 2-иловага мувофиқ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электрон логистика савдо порталида буюртмачилар ва юк ташувчиларни рўйхатдан ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк ташиш бўйича шартномалар тузишни савдоларнинг шаффоф ва рақобат тамойилларига асосланган ҳолда электрон рақамли имзо орқали амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдолар жараёни ва нархлар манипуляциясини назорат қилиш ҳамда автотранспорт воситаларида юк ташишларни мониторинг ва таҳлил қилиш бўйича тегишли давлат органлари билан ахборот алмашинувини йўлга қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тузилган шартномалар бўйича ҳисоб-китобларни олдиндан закалат тўловларини киритган ва шартнома мажбуриятларини бажариш кафолатларини таъминлаган ҳолда ҳисоб-китоб клиринг палатаси орқали амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартнома шартлари бўйича томонларнинг мажбуриятларини белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инсофсиз юк ташувчиларни аниқлаш, уларга нисбатан чоралар кўриш ва электрон логистика порталидан четлатишни тартибга солиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Белгилансинки:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022 йил 1 январдан бошлаб ЎзРТХБда фьючерс савдолари йўлга қўйилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси товар-хом ашё биржаларида товар деривативларини, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида ваколатли орган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. «Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси» АЖ ва «Тошкент товар хомашё биржаси» АЖга:
(4-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 9 июндаги ПФ-108-сонли Фармони таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.06.2026 й., 06/26/108/0579-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларини ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибини ишлаб чиқиш ва Монополияга қарши курашиш қўмитаси билан келишган ҳолда тасдиқлаш, шунингдек, фьючерс савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича ўқув дастурини ишлаб чиқиш, биржа аъзолари ва уларнинг мижозлари учун савдоларни ўтказиш бўйича доимий ўқув курсларини ташкил этиш тавсия этилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа савдоларида хорижий компаниялар иштирокини кенгайтириш мақсадида норезидент сотувчи ва харидорларнинг биржа шартномаси бўйича тўлови, воситачилик йиғими ҳамда томонларнинг закалати билан боғлиқ биржа савдо операцияларини амалга ошириш учун чет элдаги хорижий банкларда банк ҳисобварақлари очишга рухсат берилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги республикада фьючерс савдоларини оммалаштириш ва янада рағбатлантириш мақсадида, товар-хом ашё биржалари аъзолари томонидан амалга оширилган фьючерс операциялари қийматидан келиб чиқиб, мос равишда уларнинг солиқ базасини камайтириш бўйича тегишли қонун лойиҳасини уч ой муддатда ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ЎзРТХБ билан биргаликда икки ой муддатда монопол ташкилотлар ва давлат иштирокидаги хўжалик жамиятлари томонидан экспортга сотилаётган маҳсулотлар бўйича халқаро юк ташиш хизматларини ўрганган ҳолда савдоларни электрон логистика савдо портали орқали амалга ошириш тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси товар-хом ашё биржалари билан биргаликда биржа савдолари қоидаларининг ушбу қарор талабларига мувофиқлаштирилишини таъминласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2021 йил 27 декабрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
777-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 777-сон қарорига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартиби тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Низом товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа — биржа савдоларини белгиланган қоидалар асосида олдиндан белгиланган жой ва муайян вақтда, ташкил этувчи юридик шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб-клиринг палатаси (кейинги ўринларда — ҲККП) — клиринг электрон тизими орқали биржанинг фьючерс шартномалари бўйича клиринг, ҳисоб-китоб ва ўзаро ҳисоб-китобларни амалга оширишни таъминловчи биржанинг таркибий бўлинмаси бўлиб, фьючерс бозорида марказий контрагент вазифасини бажаради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
марказий контрагент — клиринг иштирокчилари учун клиринг хизматини кўрсатувчи ва фьючерс шартномаси бўйича томонлар учун контрагент вазифасини бажарувчи биржанинг таркибий бўлинмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-хом ашё биржаларида товар деривативларини, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида ваколатли орган — Монополияга қарши курашиш қўмитаси (кейинги ўринларда — ваколатли орган);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдолари — фьючерс контрактларини сотиш бўйича ўтказиладиган биржа савдолари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс контракти — базавий активни келажакда жорий бозор нархларида сотиш (харид қилиш) бўйича биржа савдоларига қўйиладиган контракт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс шартномалари — биржа товарини етказиб беришни (етказиб бериш фьючерси) ёки биржа товарини етказиб бермаган ҳолда шартнома тарафлари ўртасида ҳисоб-китоблар амалга оширилишини (ҳисоб-китоб фьючерси) назарда тутадиган, келгусида бажариш мажбурияти билан тузиладиган ҳосила молиявий воситаларнинг (деривативларнинг) олди-сотди шартномалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг — клиринг иштирокчилари, биржа аъзолари ва мижозларнинг ўзаро мажбуриятларини белгилаш, аниқлаштириш ва ҳисобга олишга доир операциялар мажмуаси, шунингдек, ушбу Низом, Фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда Фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига мувофиқ улар ўртасида амалга ошириладиган ўзаро ҳисоб-китоблар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
базавий актив — фьючерс контракти ижросини таъминлашда ҳисоб-китоб учун база ҳисобланадиган ва фьючерс контракти бўйича етказиб бериладиган товар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мижоз — биржа томонидан белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилган юридик ва жисмоний шахс бўлиб, клиринг иштирокчиси ва биржа аъзолари унинг топшириғига кўра ва унинг ҳисобидан фьючерс шартномаларини тузишлари мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг иштирокчиси — клиринг хизматларини кўрсатиш бўйича ҲККП билан шартнома тузган шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб нархи — белгиланган алоҳида услубга мувофиқ клиринг ҳисоб-китоблари учун қўлланиладиган нарх;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
депозит маржа — фьючерс шартномаси бўйича мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш учун клиринг иштирокчиси ҳисобварағида сақланадиган маблағлар миқдори (қиймати);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вариацион маржа — фьючерс савдолари ва клиринг ўтказилгандан сўнг базавий актив учун бозор нархининг ўзгариши натижасида очиқ позициялар бўйича шаклланган маблағлар кўринишидаги ўзаро томонлар ҳуқуқ ва мажбуриятлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
воситачилик йиғими — биржа савдолари электрон тизимида шартномалар қайд этилиши, шунингдек, клирингни амалга ошириш мақсадида ваколатли орган томонидан белгиланган тарифлар асосида акцептсиз тартибда биржа томонидан ундириладиган маблағ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
талабнома — фьючерс шартномаларини тузиш бўйича биржа аъзоси томонидан белгиланган тартибда бериладиган таклиф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
очиқ позиция — фьючерс шартномаларини тузиш натижасида клиринг иштирокчиси ва (ёки) унинг мижозларида шаклланадиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёпиқ позиция — айнан битта очиқ позиция бўйича бекор қилинган ҳуқуқ ва мажбуриятларнинг йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа позиция — бир ёки бир нечта фьючерс контрактларини сотиш натижасида шаклланадиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узун позиция — бир ёки бир нечта фьючерс контрактларини харид қилиш натижасида шаклланадиган ҳуқуқ ва мажбуриятлар йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдо сессияси — биржада белгиланган тартибда фьючерс савдолари ўтказиладиган вақт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кейинги савдо сессияси — айнан битта фьючерс контракти бўйича жорий савдо сессиясидан кейинги савдо сессияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
икки томонлама қарама-қарши аукцион — фьючерс бозорида сотувчи ва харидор ўртасида рақобат асосида электрон савдоларни ўтказиш шакли бўлиб, унда фьючерс шартномаси талаб ва таклиф буюртмалари кесишган нуқтада шаклланган нархда тузилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
офсет битими — фьючерс контракти бўйича қарама-қарши позиция пайдо бўлиши билан олдин очилган позицияга мувофиқ мавжуд бўлган ҳуқуқ ва мажбуриятларни бекор қилувчи фьючерс шартномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
етказиб бериш учун хабарнома — сотувчи томонидан фьючерс контракти бўйича базавий активни етказиб беришга тайёрлиги тўғрисида белгиланган тартибда юбориладиган хабарнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
харид қилиш учун хабарнома — харидор томонидан фьючерс контракти бўйича базавий активни харид қилишга тайёрлиги тўғрисида белгиланган тартибда юбориладиган хабарнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
экспирация санаси — фьючерс контракти бўйича савдолар ўтказилиши мумкин бўлган сўнгги савдо куни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рўйхат — терроризмга, оммавий қирғин қуролини тарқатишга қарши курашадиган давлат органлари ва Ўзбекистон Республикасининг бошқа ваколатли органлари томонидан тақдим этиладиган маълумотлар, шунингдек, хорижий давлатларнинг ваколатли органлари ва халқаро ташкилотлар расмий каналлар орқали тақдим этиладиган маълумотлар асосида махсус ваколатли давлат органи томонидан тузилган, террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Фьючерс савдолари мазкур Низом, шунингдек, унинг талаблари асосида товар-хом ашё биржалари ишлаб чиқадиган ва биржанинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига мувофиқ электрон шаклда ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартиби ваколатли орган билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Таснифи биржанинг Листинг комиссияси ишлаб чиққан ва биржа бошқаруви (ижро этувчи орган) томонидан тасдиқланган фьючерс контрактлари биржада муомалага чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Биржада базавий активни етказиб беришни (етказиб бериш контракти) ҳамда ҳисоб-китобни амалга оширишни (ҳисоб-китоб контракти) назарда тутувчи фьючерс шартномалари тузилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Биржада фьючерс шартномалари биржа аъзолари орқали тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Фьючерс савдоларида иштирок этиш учун биржа томонидан ташкил этиладиган алоҳида ўқув курсини муваффақиятли тамомлаб, тегишли сертификат олган ҳамда биржада аккредитациядан ўтган, биржа аъзолари номидан биржа шартномлари тузишга ваколатли бўлган трейдерлар орқали иштирок этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Биржа аъзолари фьючерс шартномаларини ўз номидан ва ўз ҳисобидан ёки мижознинг топшириғига кўра ва унинг ҳисобидан тузишлари мумкин. Шартномани мижозларнинг топшириғига кўра ва ҳисобидан тузишда, биржа аъзоси айнан бир шартнома бўйича сотувчи (қисқа позиция) ва харидор (узун позиция) бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Мижоз ва биржа аъзоси ўртасидаги муносабатлар шартнома асосида тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Фьючерс шартномалари биржа томонидан белгиланадиган савдо сессиялари давомида тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. ҲККП фьючерс шартномалари бўйича марказлаштирилган клирингни амалга оширади. Фьючерс шартномалари юзасидан клирингни ташкил этиш бўйича ҲККП мажбуриятларини бажариш биржа томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Фьючерс шартномалари бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятлар, шунингдек, кафолат таъминоти маблағлари ҳисобини юритиш (клирингни ташкил этиш) ҲККП томонидан амалга оширилади. Клиринг иштирокчилари томонидан фьючерс савдоларида иштирок этиш учун хизмат кўрсатаётган биржа аъзоларига ва уларнинг мижозларига ҲККПда шахсий ҳисобварақалар очилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Фьючерс шартномаларини тузиш учун клиринг иштирокчилари, биржа аъзолари ва уларнинг мижозлари ўзларининг ҲККПдаги алоҳида шахсий ҳисобварақларига маблағлар ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Фьючерс шартномаси электрон савдолар натижасига кўра биржа томонидан тегишли тартибда шартномалар реестрида рўйхатга олинган вақтдан бошлаб электрон шаклда тузилган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Фьючерс контракти бўйича клиринг иштирокчилари ўз мажбуриятларини бажаришини таъминлаш мақсадида биржа клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси томонидан очиладиган позициялар миқдори, фьючерс контрактлари бўйича нархларнинг тебраниш лимитлари кафолатлаш маблағлари миқдорини белгилаши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш иловага мувофиқ схемага асосан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Фьючерс савдоларини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Фьючерс савдоларини назорат қилиш ваколатли орган томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фьючерс савдоларини назорат қилиш тартиби ваколатли орган томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Биржа ҳар куни савдо натижалари тўғрисидаги маълумотларни ваколатли органга тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Биржа ваколатли органга савдо жараёнини онлайн режимда кузатиш учун шароит яратади ва фьючерс савдолари электрон тизимига уланишни таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Ваколатли орган ва биржа нарх манипуляциялари аниқланганда, шунингдек, асоссиз ва кутилмаган нарх ўзгаришлари юзага келган ҳолатларда, фьючерс савдоларида очиқ позициялар бўйича чекловлар белгилашга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ваколатли орган биржа савдоларининг бир савдо сессиясида бир харидор томонидан харид қилинадиган контракт ҳажмларининг максимал миқдорини (лимитини) белгилаш ҳамда талаб ва таклифдан келиб чиқиб, ушбу ҳажмларга ўзгартириш киритишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ваколатли орган фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича биржага бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Ваколатли орган фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларига йўл қўйган иштирокчиларга нисбатан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда чора кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Ваколатли орган мазкур Низомнинг талабларига риоя этмаслик бўйича биржага нисбатан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда чора кўради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Биржа ваколатли орган билан келишган ҳолда, фьючерс савдоларида нарх манипуляциясини ва рақобатга зид ҳаракатларнинг олдини олиш бўйича биржа савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига биржанинг қўшимча ҳуқуқларини киритишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Фьючерс контрактини очиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Фьючерс контрактининг таснифлари биржанинг Листинг комиссияси томонидан ишлаб чиқилади ва биржа бошқаруви томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Фьючерс контракти таснифларига қуйидаги шартлар киритилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа томонидан белгиланган контракт рақами (коди);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товарнинг тўлиқ номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўлчов бирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартнома валютаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битта контрактдаги лот (ўлчов бирлигида товар миқдори);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нархнинг минимал ўзгариши (тик);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нархнинг минимал ўзгариши (тик) қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
экспирация санаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
етказиб бериш шартлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Биржанинг Листинг комиссияси томонидан фьючерс контракти товар-хом ашё биржалари ишлаб чиқадиган ва биржа кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларида белгиланган ҳолатларда, савдолардан чиқарилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Савдо сессияларини ўтказиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Фьючерс контрактлари бўйича савдолар ҳар иш кунида биржа томонидан тасдиқланган жадвалга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Трейдер томонидан киритилган талабномалар айнан мазкур фьючерс контракти бўйича савдолар сессиясида рўйхатга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Трейдер томонидан киритилган талабномалар фьючерс контрактининг барча муҳим шартларини ўз ичига олган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Трейдердан тушган талабномалар биржа томонидан талабномалар рўйхатида рўйхатга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Биржанинг талабномани рўйхатга олиши фьючерс контракти ва киритилган талабнома шартларининг савдо иштирокчилари томонидан сўзсиз қабул қилиниши ва бажарилиши лозимлигини билдиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Трейдер савдо жараёнида янги талабномалар бериши, ижро учун қабул қилинмаган талабномани бекор қилиши ёки ўзгартириши мумкин. Берилган талабномага ўзгартириш киритилиши аввал киритилган талабномани бекор қилиш ва мазкур талабномани янги талабнома сифатида қабул қилишга асос бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Фьючерс савдолари белгиланган савдо сессиялари жадвалига мувофиқ электрон шаклда икки томонлама қарама-қарши аукцион асосида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Савдо сессияси давомида бажарилган талабномалар бўйича шартномалар биржа томонидан рўйхатга олинади ва шартномалар реестрига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Шартномалар реестрини тузиш савдо жараёнида олиб борилади ва савдо сессияси якунига кўра расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Биржа томонидан тузилган шартномалар реестрида рўйхатга олинган ҳужжат шартнома кучига эга деб ҳисобланади ва биржа аъзолари томонидан алоҳида ҳужжатларни имзолашни талаб этмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Фьючерс шартномаларини рўйхатга олиш, шу жумладан, позицияларни мажбурий равишда ёпиш учун биржа аъзоси ва клиринг иштирокчисидан воситачилик йиғими ундириб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Биржа аъзоси томонидан тузилган ҳар бир фьючерс шартномаси талабномада кўрсатилган позиция (позициялар) очилишини англатади ва ижро этилишини талаб этади, офсет битимларини тузиш ҳоллари бундан мустасно.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Клиринг иштирокчилари, биржа аъзолари ёки уларнинг мижозлари позициялари ҲККП томонидан уларнинг шахсий ҳисобварақларида юритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Фьючерс контрактлари таснифларида белгиланган тартибда савдоларда бозор хавф-хатарларини қисқартириш мақсадида Монополияга қарши курашиш қўмитасининг кўрсатмасига асосан ҲККП:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартномалар бўйича нархларнинг чегаравий миқдорларини тасдиқлайди, бунда ҳар бир биржа аъзоси фьючерс шартномаларини тузишга мазкур чегаравий миқдорлар доирасида талабномалар бериши мумкин. Шартномалар бўйича нархларнинг чегаравий миқдори кейинги савдо сессияси учун олдинги савдо сессиясидан келиб чиқиб ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
очиқ позицияларнинг чекланишини — фьючерс контракти бўйича максимал позициялар сони ва мазкур позицияларни аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Шартномалар бўйича нархларнинг чегаравий миқдорларини кўпайтириш зарурати юзага келган тақдирда, биржа мазкур фьючерс контракти бўйича савдоларни тўхтатиши мумкин ва бу ҳақида ҲККПни хабардор қилиши керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Техник ва бошқа узилишлар бўлган тақдирда, биржа савдони тўхтатишга ва уни бошқа савдо сессиясига кўчиришга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Тўхтатилган савдони айнан шу куннинг ўзида қайта ўтказишнинг иложи бўлмаган тақдирда, ҲККП савдо тўхтатилгунга қадар рўйхатга олинган шартномалар бўйича клирингни амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Фьючерс шартномалари бўйича ҳисоб-китоб ва клирингни амалга ошириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Ҳисоб-китоб клиринг палатаси қуйидаги вазифаларни бажаради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдолари бўйича марказий контрагент вазифасини амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдоларида ўзаро ҳисоб-китоблар фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибига мос келишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс шартномалари бўйича томонлар учун мажбуриятлар бажарилишини кафолатлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фьючерс савдолари иштирокчилари маблағларининг сақланишини кафолатлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Фьючерс бозорида молиявий кафолатлаш тизими қуйидаги элементлардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кафолатлаш жамғармаси (депозит маржа);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вариацион маржа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғурталаш жамғармаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира жамғармаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кафолатлаш жамғармаси савдо иштирокчиларининг депозит маржаси ва бўш маблағлари ҳисобига шаклланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суғурталаш жамғармаси фьючерс бозорига кириш пайтида клиринг иштирокчиси бадалларидан шаклланади ва унинг ҳажми ҲККП томонидан белгиланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Захира жамғармаси биржа томонидан шакллантирилади ва унинг ҳажми биржа бошқаруви томонидан ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. ҲККПда клиринг иштирокчисини рўйхатга олишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
махсус рўйхатга олиш рақами берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мақомдан келиб чиқиб тегишли тоифа берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланувчига индивидуал рақам берилади ва ўзининг, шунингдек, мижозларининг маблағлари ҳисобини юритиш учун шахсий ҳисобварақлар очилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Клиринг иштирокчиси тўғрисидаги маълумотлар клиринг иштирокчиси реестрига киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Фьючерс савдоларида иштирок этиш учун мижоз клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси орқали ўзининг ҲККПдаги шахсий ҳисобварағига депозит маржасини киритади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Ҳар бир клиринг иштирокчисининг шахсий ҳисобварағи учун ҲККП очиқ позициялар бўйича кафолат маблағларини киритиш юзасидан қарздорликнинг миқдорини аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Савдо сессияси мобайнида депозит маржа сифатида талаб этиладиган қарздорлик миқдори шахсий ҳисобварақларда кўрсатилган очиқ позициялар ва савдога киритилган талабномалар бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Савдо сессияси мобайнида тузилган шартномалар реестри ҲККПга белгиланган муддатларга мувофиқ тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Шартномалар реестрини қабул қилгандан сўнг ҲККП шартноманинг параметрларини тегишли фьючерс контракти таснифида келтирилган параметрлар билан солиштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Фьючерс шартномалари бўйича ҳар бир савдо сессиясидан кейин ҲККП томонидан ўтказиладиган клиринг сеанси давомида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
контракт таснифига кўра айнан бир базавий актив ва уни бажариш бўйича фьючерс контрактлари учун ҳисоб-китоб нархлари аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бажариш санаси етиб келган фьючерс контракти бўйича бажариш чоралари кўрилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг иштирокчисининг ҳар бир ҳисобварақ бўйича очиқ позициялар миқдори аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг иштирокчиси билан тузилган шартнома (шу жумладан, акцепт қилиш йўли билан тузилган шартнома) бўйича ҳисобварақдан биржанинг йиғимлари ва бошқа маблағлар ечилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдо сессиясидан кейин очиқ қолган ҳар бир позиция ёки савдо сессияси мобайнида ёпиқ бўлган позициялар учун вариацион маржа ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вариацион маржани аниқлаш натижаларига кўра ҳар бир ҳисобварақ бўйича қайта ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун маблағ суммаси аниқланади. Агар клиринг иштирокчисининг вариацион маржаси қолдиғи ижобий бўлса, унда мазкур маблағлар унинг савдо ҳисобварағига ўтказилади. Агар клиринг иштирокчисининг вариацион маржаси қолдиғи салбий бўлса, унинг шахсий ҳисобварағидан маблағлар ечилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзаро ҳисоб-китоблар якунига кўра кафолат таъминоти суммаси ҳисоблаб чиқилади ва мазкур сумма клиринг иштирокчиси томонидан очиқ позицияларни таъминлаш учун киритилиши талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Ҳар бир фьючерс контракти бўйича ҳисоб-китоб нархлари алоҳида белгиланган тартиб бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Агар мазкур савдо сессияси давомида айнан бир контракт бўйича шартнома тузилмаган бўлса, мазкур шартнома бўйича ҳисоб-китоб нархи охирги савдо сессиясида тузилган шартномалардан келиб чиқиб аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Клиринг иштирокчиси томонидан фьючерс контрактлари бўйича бажарилиши керак бўлган мажбуриятлар ҲККП томонидан клиринг иштирокчисининг ҳисобида юритилувчи позициялар, шу жумладан, тузилган фьючерс шартномалари ва очиқ позицияларни инобатга олган ҳолда аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Вариацион маржа мусбат бўлганда, ушбу маблағ ҲККП томонидан қисқа позиция очган клиринг иштирокчисининг ҳисобварағидан ечилади, агар манфий бўлса, маблағ узун позиция очган клиринг иштирокчисининг ҳисобварағидан ечилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Клиринг сессияси натижасига кўра киритилган депозит маржа тузилган фьючерс шартномалари ва очиқ позициялар бўйича мажбуриятларни бажариш учун етарли бўлмаган тақдирда, ҲККП клиринг иштирокчисига қўшимча пул маблағларини киритиш тўғрисида хабарнома юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Қўшимча маблағларни киритиш бўйича қўйилган талаблар клиринг иштирокчиси томонидан бажарилмаган тақдирда, ҲККП алоҳида услубга мувофиқ мустақил равишда очиқ позицияларни мажбурий ёпишни амалга оширади. Ҳар бир позицияни мажбурий ёпиш учун тўлов контракт таснифида белгиланган миқдорда клиринг иштирокчисидан ундирилади. Мажбурий ёпиш учун маблағ клиринг иштирокчисининг шахсий ҳисобварағидан ундирилади. Позицияларни мажбурий ёпиш алоҳида услуб бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Клиринг иштирокчиси ҲККП олдида қарздорликни ўз вақтида қопланмаса, ҲККП биржага клиринг иштирокчисини фьючерс савдолари секциясидан чиқариш тўғрисида хабарнома юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Белгиланган вақтда ёпилмаган клиринг иштирокчиси қарздорлиги захира жамғармаси, суғурта жамғармасидан ундирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Биржа бир календарь ой мобайнида қопланмаган қарздорликни ундириш бўйича даъво аризасини судга киритишга ҳақлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Фьючерс контракти ижросини таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Фьючерс контрактлари бўйича тузилган шартномалар асосида шаклланган ҳуқуқ ва мажбуриятлар офсет битимларини тузиш ёки товарни етказиб бериш йўли билан бекор қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Офсет битимни амалга оширишда, ҲККП тегишли ҳисобварақда аввал очилган очиқ позициялар бўйича ҳисобга олиш ёзувини бекор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Етказиб бериш контракти бўйича мажбуриятлар мазкур Низом ва контракт таснифида белгиланган шартлар асосида бажарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Клиринг иштирокчиси ёки унинг мижози томонидан контракт таснифида келтирилган шарт (шартлар)нинг бузилиши мазкур контракт бўйича мажбуриятларнинг бажарилмаганлигини англатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Фьючерс контракти бўйича базавий активни етказиб беришни хоҳлаган сотувчилар ёки базавий активни ҳақиқатдан олмоқчи бўлган харидорлар фьючерс контрактида белгиланган сўнгги савдо куни (экспирация)дан камида уч кун олдин ҲККПга етказиб бериш ёки харид қилиш учун хабарнома ва мазкур позицияларни очиқ қолдириш бўйича ўзларининг мурожаатларини юборишлари керак бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Кўрсатилган муддат ичида хабарномани юборилмаслик ёки етказиб бериш ёхуд харид қилиш бўйича хабарномани кеч юбориш ҲККП томонидан позицияларни тарафларни олдиндан хабардор қилмаган ҳолда мажбурий равишда ёпишга асос бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Фьючерс контракти бўйича савдоларнинг охирги кунида савдо иштирокчилари томонидан ёпилмасдан қолдирилган ва етказиб бериш ёки харид қилиш бўйича хабарнома мавжуд бўлган позициялар ҲККП томонидан «етказиб бериш кутиляпти» мақомига ўзгартирилади. Шу билан бирга ҲККП мазкур контрактлар бўйича базис ва етказиб бериш графигини қарама-қарши позицияларни ушлаб турган тарафнинг талабига мувофиқ аниқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. ҲККП томонидан шакллантирилган етказиб бериш ёки харид қилиш бўйича хабарномалар биржа аъзоларининг электрон манзилига ҳамда шахсий кабинетига юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. ҲККП етказиб бериш ёки харид қилиш учун хабарномалар асосида «сотувчи-харидор» контрагентлар рўйхатини шакллантиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. «Сотувчи-харидор» контрагентлар рўйхати асосида ҲККП фьючерс контрактлари бўйича базавий активни етказиб бериш шартномасини расмийлаштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Етказиб бериш нархи сифатида мазкур фьючерс контракти бўйича сўнгги савдо кунида шаклланган ҳисоб-китоб нархидан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Фьючерс бозорида сотувчи сифатида товар ишлаб чиқарувчиси бўлган тақдирда, у товарни фьючерс контракти бўйича олди-сотди шартномаси асосида етказиб бериши мумкин. Бунда фьючерс контракти асосида олди-сотди шартномаси бўйича етказиб берилаётган маҳсулотнинг ҳажми биржа савдолари орқали сотилган деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Қисқа очиқ позициялар бўйича мажбуриятга эга, лекин реал товарга эга бўлмаган фьючерс бозорининг сотувчилари ўз мажбуриятини бажариш учун етказиб беришнинг биринчи ойида зарур ҳажмда товарларни биржанинг спот бозорида харид қилишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Базавий активни етказиб бериш ёки қабул қилиш бўйича мажбуриятларни бажариш имкони бўлмаган тақдирда, клиринг иштирокчисидан депозит маржанинг маблағлари ҳисобидан жарима ундирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Енгиб бўлмайдиган кучлар ҳолатлари пайдо бўлган тақдирда ва мазкур ҳолат фьючерс контрактининг муомалада бўлишига сезиларли даражада таъсир кўрсатса ёки уни бекор қилишга олиб келган тақдирда, биржанинг ижро этувчи органи (бошқаруви) мазкур фьючерс контракти бўйича савдоларни уч савдо кунига кўчириши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Якунловчи қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларида қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-хом ашё биржалари аъзолари томонидан мижозларни лозим даражада текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шубҳали операцияларни аниқлаш ва улар тўғрисида хабар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
манипуляцияларнинг олдини олиш, жумладан, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ ҳамда жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш бўйича қонунчилик ҳужжатлари талабларини бузган иштирокчиларнинг жавобгарликлари, уларга нисбатан жарима ва санкциялар қўллаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Биржа аъзолари томонидан жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари бажарилишини мониторинг ва назорат қилиш мақсадида биржада ваколатли ходим (бўлим) тайинланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадида биржа:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мижозларни электрон анкеталаш ва уларнинг таваккалчилик даражасини баҳолаш модулини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мижозлар маълумотларини Рўйхат билан автоматлаштирилган тарзда солиштириш модулини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мижозларнинг операцияларини тўхтатиб туриш ва қайта тиклаш, маблағларни ишга солмай тўхтатиб қўйиш ва қайта тиклаш модулини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш мақсадида қонунчилик ҳужжатларида кўзда тутилган мезонларга мувофиқ шубҳали операцияларни аниқлаш жараёнини ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биржа аъзолари мижозлар маълумотларини Рўйхат билан солиштиришлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Фьючерс шартномаларини тузиш ва бажариш билан боғлиқ бўлган низолар биржанинг Арбитраж комиссияси томонидан ҳал этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Биржа аъзоси томонидан мазкур Низом талаблари, фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартиби талаблари бузилган тақдирда, унга нисбатан белгиланган тартибда чоралар қўлланилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Ушбу Низом қоидалари талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Товар-хом ашё биржаларида фьючерс савдоларини ташкил этиш ва ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СХЕМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Ижро муддати

1-босқич

Биржа, сотувчи корхоналар

Фьючерс контракти биржанинг Листинг комиссияси томонидан очилиб, биржада муомалага чиқарилади.

Савдолар ўтказилишидан олдин

2-босқич

Биржа

Биржада фьючерс шартномалари фьючерс савдоларида иштирок этиш учун биржа томонидан ташкил этиладиган алоҳида ўқув курсини муваффақиятли тамомлаб, тегишли сертификат олган ҳамда биржадан аккредитациядан ўтган биржа аъзолари орқали тузилади.

Савдолар ўтказилишидан олдин

3-босқич

Биржа аъзолари

Биржа аъзолари фьючерс шартномаларини ўз номидан ва ўз ҳисобидан ёки мижознинг топшириғига кўра ва унинг ҳисобидан тузишлари мумкин. Мижоз ва биржа аъзоси ўртасидаги муносабатлар шартнома асосида тартибга солинади.

Савдолар ўтказилишидан олдин

4-босқич

Биржа аъзоси, Ҳисоб-китоб клиринг палатаси

Клиринг иштирокчилари томонидан фьючерс савдоларида иштирок этиш учун хизмат кўрсатаётган биржа аъзоларига ва уларнинг мижозларига ҲККПда шахсий ҳисобварақлари очилади.

Савдолар ўтказилишидан олдин

5-босқич

Биржа, Ҳисоб-китоб клиринг палатаси

Фьючерс контракти бўйича клиринг иштирокчилари томонидан мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлаш мақсадида ҲККП клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси томонидан очиладиган позициялар миқдори, фьючерс контрактлари бўйича нархларнинг ўзгариш лимитлари, кафолатлаш маблағлари миқдорини белгиланиши мумкин.

Савдолар ўтказилишидан олдин

6-босқич

Клиринг иштирокчиси

Фьючерс савдоларида иштирок этиш учун мижоз клиринг иштирокчиси ёки биржа аъзоси орқали ўзининг ҲККПдаги шахсий ҳисобварағига депозит маржасини киритади.

Савдолар ўтказилишидан олдин

7-босқич

Биржа

Фьючерс савдолари белгиланган савдо сессиялари жадвалига мувофиқ электрон шаклда икки томонлама қарама-қарши аукцион асосида ўтказилади.

Савдолар жараёнида

8-босқич

Биржа

Савдо сессияси давомида ижро этилган талабномалар бўйича шартномалар биржа томонидан рўйхатга олинади ва шартномалар реестрига киритилади.

Савдолар жараёнида

9-босқич

Ҳисоб-китоб клиринг палатаси

ҲККП савдо сессиясидан кейин очиқ қолган ҳар бир позиция ёки савдо сессияси мобайнида ёпиқ бўлган позициялар учун вариацион маржа ҳисобланади.

Савдолар ўтказилгандан сўнг

10-босқич

Ҳисоб-китоб клиринг палатаси

Вариацион маржа мусбат бўлганда, ушбу маблағ ҲККП томонидан қисқа позиция очган клиринг иштирокчисидан узун позиция очган клиринг иштирокчиси ҳисобварағига ўтказилади, агар манфий бўлса, маблағ узун позиция очган клиринг иштирокчисидан қисқа позиция очган клиринг иштирокчиси ҳисобварағига ўтказилади.

Савдолар ўтказилгандан сўнг

11-босқич

Клиринг иштирокчиси

Фьючерс контрактлари бўйича тузилган шартномалар асосида шаклланган ҳуқуқ ва мажбуриятлар офсет битимларини тузиш ёки товарни етказиб бериш йўли билан бекор қилинади.

Савдолар ўтказилгандан сўнг

12-босқич

Биржа, Ҳисоб-китоб клиринг палатаси

Офсет битимини амалга оширишда ҲККП тегишли ҳисобварақда олдин очилган очиқ позициялар бўйича ҳисобга олиш ёзувини бекор қилади.

Фьючерс бозорида сотувчи сифатида товар ишлаб чиқарувчи бўлган тақдирда, у товарни фьючерс контракти бўйича олди-сотди шартномаси асосида етказиб бериши мумкин.

Савдолар ўтказилгандан сўнг

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 777-сон қарорига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автотранспортда юк ташиш хизматлари бўйича электрон логистика савдо портали фаолияти тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Низом товарларни, шу жумладан, биржа савдоларида монополист корхоналар ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахс, устав фонди (капитали)нинг 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар ҳамда бошқа тадбиркорлик субъектлари томонидан биржа савдоларида сотилган юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотларни етказиб бериш бўйича логистика хизматларини кўрсатишга мўлжалланган электрон логистика савдо порталида савдоларни ташкил этиш ва ўтказиш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аванс тўлови — Транспорт вазирлиги билан келишган ҳолда, оператор томонидан белгиланадиган буюртмачи ва юк ташувчилар томонидан киритиладиган воситачилик йиғими ва томонларнинг савдо предметининг бошланғич нархидан 10 фоизгача миқдордаги закалатини ўз ичига оладиган маблағ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
диспетчер-агент — оператор томонидан белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган, буюртмачи ва юк ташувчиларга топшириқ шартномаси асосида уларнинг электрон савдоларда қатнашишини таъминлашга доир профессионал хизматлар кўрсатадиган юридик шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператор — товар-хом ашё биржаларининг логистика бўйича шуъба хўжалик бирлашмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачи — электрон логистика савдо порталида юк ташиш хизматларига буюртма берувчи юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк ташувчи — таклиф қилинган шартларда электрон логистика савдо порталида иштирок этувчи ва ютиб чиққан тақдирда, етказиб бериш мажбуриятини олган юридик шахс ёки якка тартибдаги тадбиркор;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
монопол ва давлат иштирокидаги ташкилотлар — монополист корхоналар ва (ёки) устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахс, устав фонди (капитали)нинг 50 фоизи ва ундан ортиғи устав фонди (капитали)да давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб-клиринг палатаси (кейинги ўринларда — ҲККП) — буюртмачилар ва юк ташувчилар томонидан киритилган маблағлар ҳисоби юритилишини ва улар ўртасида ҳисоб-китоблар амалга оширилишини таъминлайдиган биржанинг таркибий тузилмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электрон логистика савдо портали (кейинги ўринларда — портал) — юк ташиш бўйича электрон савдолар ўтказилишини, улар тўғрисидаги эълонлар ва бошқа зарур бўлган ахборотнинг электрон шаклда жойлаштирилишини, электрон савдолар ўтказилишини таъминловчи операторнинг махсус веб-сайти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдолар — шартномани бажариш учун энг яхши шартларни ва энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчини танлаш усулини тақдим этадиган ҳамда ушбу Низомга, шунингдек, операторнинг қоидаларига мувофиқ ўтказиладиган электрон савдолар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электрон тизим — барча манфаатдор шахслар фойдалана оладиган, юк ташиш бўйича савдо субъектлари ўртасида электрон савдолар ўтказилишини таъминлайдиган ташкилий, ахборот ва техник воситаларнинг дастурий мажмуи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шахсий кабинет — савдоларда иштирок этиш учун зарур ахборотдан фойдаланишни таъминлайдиган порталдаги индивидуал саҳифа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электрон рақамли имзо (кейинги ўринларда — ЭРИ) — электрон ҳужжатдаги мазкур электрон ҳужжат ахборотини электрон рақамли имзонинг ёпиқ калитидан фойдаланган ҳолда, махсус ўзгартириш натижасида ҳосил қилинган ҳамда электрон рақамли имзонинг очиқ калити ёрдамида электрон ҳужжатдаги ахборотда хатолик йўқлигини аниқлаш ва электрон рақамли имзо ёпиқ калитининг эгасини идентификация қилиш имкониятини берадиган имзо;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператор қоидалари — порталда савдоларни ташкил қилиш тартибини белгиловчи ва оператор томонидан тасдиқланган қоидалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Савдоларни ўтказишга тайёргарлик кўриш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Савдоларни ўтказишга тайёргарлик кўриш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачилар ва юк ташувчиларни савдолар иштирокчиси сифатида электрон тизимда онлайн рўйхатдан ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачилар ва юк ташувчилар томонидан уларнинг савдолардаги иштирокини таъминлайдиган аванс тўловларини киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачиларнинг буюртмаларини шакллантириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Буюртмачиларни ва юк ташувчиларни электрон тизимда онлайн рўйхатдан ўтказиш бепул асосда ва чексиз муддатга ЭРИ орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Рўйхатдан ўтказиш натижаларига кўра:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲККП томонидан буюртмачига ва юк ташувчига алоҳида шахсий ҳисобварақлар очилади. Буюртмачилар ва юк ташувчиларнинг аванс тўловлари ҳисоби ушбу шахсий ҳисобварақларда юритилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оператор томонидан буюртмачилар ва юк ташувчилар учун улар томонидан тузилган битимлар тўғрисидаги ахборотлар ва бошқа зарур маълумотлар юбориладиган шахсий кабинет яратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Савдоларда иштирок этиш учун буюртмачи мустақил равишда ёки диспетчер-агент орқали порталда эълон жойлаштиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юк ташувчилар савдоларда иштирок этиш учун автотранспорт воситалари ҳаракатини кузатиш тизими (GPS навигация) билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Савдоларда иштирок этиш учун буюртмачилар ва юк ташувчилар шахсий ҳисобварақларига аванс тўловларини ўтказишлари шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Эълонга ўз нарх таклифини берган юк ташувчиларнинг закалати ғолиб аниқлангунга қадар банд қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Юк ташувчиларга буюртмалар тўғрисидаги маълумотни етказиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Савдоларни ўтказиш тўғрисидаги эълонга қўйиладиган талаблар оператор қоидалари билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Оператор порталда қуйидаги маълумотларга эркин киришни таъминлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк ташиш хизматлари бўйича савдо ўтказиш тўғрисидаги эълонларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инсофсиз юк ташувчилар реестрига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Савдолар жараёни ва нархлар манипуляциясини назорат қилиш учун Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳамда автотранспорт воситаларида юк ташишларни мониторинг ва таҳлил қилиш учун Транспорт вазирлиги порталда сақланадиган маълумотлардан белгиланган тартибда фойдаланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Савдоларни ўтказиш ва тузилган шартномаларни расмийлаштириш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Савдолар электрон тизимда буюртмачилар томонидан белгиланган мезонлардан келиб чиққан ҳолда, таклифларни танлаб олиш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Савдоларни ўтказиш, киритилган закалат миқдорига мувофиқ ҳар бир буюртма бўйича савдоларга қўйиш, буюртмачи ва у томонидан танланган ғолиб юк ташувчи ўртасидаги битимни рўйхатдан ўтказиш, шунингдек, шартномани шакллантириш электрон тизимда операторнинг қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Юк ташувчилар фақат эълоннинг бошланғич нархига тенг ёки ундан паст бўлган нарх таклифларини беришлари мумкин. Бунда юк ташувчи ўз таклифида ҳаракатни кузатиш тизими (GPS навигация) билан жиҳозланган автотранспорти ҳақида маълумот киритиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Юк ташувчилардан таклифларни қабул қилиш муддати тугагандан кейин 24 соат давомида буюртмачи юк ташувчилардан тушган таклифларни ўрганиб чиқиб, ўзи учун мақбулини танлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электрон тизим автоматик тарзда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мақбул таклифлар ичидан энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчини ғолиб деб белгилайди (битта мақбул юк ташувчи танланганда, шу юк ташувчи ғолиб деб белгиланади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачиларнинг эълонида кўрсатилган шартларига ва ғолибнинг таклифида кўрсатилган нархга мувофиқ шартномани шакллантиради ва томонлардан воситачилик йиғимини ундиради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ғолиб деб топилмаган юк ташувчиларнинг банд қилинган закалат тўловларини банддан ечади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Савдоларда иштирок этган юк ташувчилар тўғрисидаги маълумотлар ва улар томонидан тақдим этилган нархлар ғолиб аниқлангунга қадар оператор томонидан ошкор этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар буюртмачи 24 соат давомида берилган таклифлардан мақбулини танлаб олмаса, электрон тизим автоматик тарзда таклифлар ичидан энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчини ғолиб деб белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Буюртмачи ва юк ташувчи савдоларда ўз иштирокларини фақатгина ЭРИ орқали амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буюртмачи ва юк ташувчи ўртасидаги шартнома ЭРИ орқали тасдиқланганда, шартнома тегишли тартибда ва шаклда тузилган деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Буюртмачи ва ғолиб юк ташувчининг закалати мазкур Низомнинг 27-бандига мувофиқ шартнома ёпилгунга қадар банд қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Шартнома шартларини биринчи марта бажармаган инсофсиз юк ташувчилар биржанинг Арбитраж комиссияси ёки суд томонидан олти ойга, ушбу ҳолат такроран содир этилганда уч йил муддатга порталдан четлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Инсофсиз юк ташувчилар реестрига киритилган юк ташувчиларнинг бир йил давомида савдоларда иштирок этишига йўл қўйилмайди. Юк ташувчи инсофсиз юк ташувчилар реестрига киритилганлиги тўғрисидаги маълумот оператор томонидан порталга жойлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Шартнома бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Шартнома тузилгандан сўнг буюртмачи шартномада кўрсатилган муддатда ўзининг ҲККПдаги шахсий ҳисобварағига маблағларни ўтказади ва ушбу маблағлар ҲККП томонидан банд қилинади. Бунда, закалат шартнома бўйича тўлаш суммасига қўшиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. ҲККП буюртмачининг топшириғига асосан шахсий ҳисобварағида шартнома суммасини банд қилади ва юк ташувчига маблағлар тушган кундан бошлаб бир иш кунидан кечиктирмаган муддатда электрон шаклда тўлов тўғрисида хабарнома юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу хабарнома автотранспорт хизматларини кўрсатиш учун юк ташувчига асос бўлиб хизмат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Монопол ва давлат иштирокидаги ташкилотлар биржа товарини тўловлар амалга оширилган битимлар рўйхатига асосан электрон логистика савдо порталидан шахсий кабинетга тушган (автотранспорт воситалари учун рўйхатдан ўтказиш давлат рақами белгиси ва бошқа) маълумотларга мувофиқ юклаб жўнатишни таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биржа товарини етказиб бериш кунини аниқлаш электрон логистика савдо порталидан фойдаланилганда, харидор томонидан белгиланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Агар буюртмачи шартномада белгиланган муддатда тўлиқ тўлов ҲККП томонидан банд қилинишига топшириқ бермаса, унинг закалати ушбу муддат тугагандан кейин бир иш куни ичида юк ташувчининг ҲККПдаги тегишли шахсий ҳисобварағига ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. ҲККП томонидан тўлов тўғрисидаги хабарномасиз юк ташиш хизматлари кўрсатилган ҳолларда, буюртмачи томонидан кўрсатилган хизматларга тўловни тўламаслик билан боғлиқ хатарлар юк ташувчининг зиммасига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Юк ташувчи кўрсатилган хизматлар бўйича маълумотни шахсий кабинети орқали юбориши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Буюртмачи хизмат кўрсатилганлигини шахсий кабинет орқали тасдиқлагандан кейин ҲККП бир иш куни ичида юк ташувчи томонидан бажарилган мажбуриятлар миқдоридаги маблағларни буюртмачининг шахсий ҳисобварағидан юк ташувчининг шахсий ҳисобварағига, сўнгра хизмат кўрсатиш банкидаги унинг ҳисобварағига ўтказади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Электрон тизим орқали ташиш хизматлари қуйидаги ҳолларда тўғридан-тўғри шартнома тузиш орқали амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкни ташиш буюртмачининг ўз автотранспортида амалга оширилган ва мазкур маълумотлар электрон тизимда рўйхатга қўйилган тақдирда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачига аффилланган юк ташувчилар хизмат кўрсатган ва мазкур маълумотлар электрон тизимда рўйхатга қўйилган тақдирда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк ташиш хизматини кўрсатиш шартномаси бекор бўлганда ва бунда товарни юклаш муддати икки кундан кам қолганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк ташувчилардан мақбул таклифлар келиб тушмаганда ва бунда товарни юклаш муддатига икки кундан кам вақт қолганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда тўғридан-тўғри тузилган шартномалар электрон тизимда мажбурий тарзда рўйхатдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур банднинг тўртинчи ва бешинчи хатбошиларида назарда тутилган ҳолатларда, эълонда белгиланган бошланғич нархдан баландроқ нархда тўғридан-тўғри шартнома тузилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқа ҳолатларда юк ташиш бўйича эълонларни жойлаштириш ва савдоларни ўтказиш қайтадан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Шартномаларни ёпиш, томонларнинг тўловга лаёқатсизлигини эътироф этиш ва жарималарни тўлаш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Шартнома қуйидаги ҳолларда ёпилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачи ва юк ташувчи томонидан шартнома бўйича мажбуриятлар лозим даражада бажарилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачи ва юк ташувчи томонидан шартнома бўйича мажбуриятлар бажарилмаганда ва улар томонидан жарима тўлангандан сўнг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачи ва юк ташувчи жарима тўлаб (тўламасдан) шартнома (битим)ни ёпишга ўзаро рози бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур Низомнинг 32-бандига асосан буюртмачи ва юк ташувчи томонидан ариза берилмаганда, жарималарсиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржанинг Арбитраж комиссияси қарорига кўра.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Автотранспорт хизмати кўрсатилмаган (автотранспорт хизматларидан воз кечиш) ёки тўлиқ таъминланмаган тақдирда, шартнома мажбуриятларини бажармаган томон иккинчи томонга закалат пули миқдорида жарима тўлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жарима тўланганлигидан қатъи назар, шартнома мажбуриятларини бажармаган ёки лозим даражада бажармаган томон бошқа томондан бунинг натижасида етказилган зарарни қоплашни суд орқали талаб қилишга ҳақли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Жарималар акцептсиз тартибда ечилади, бунда буюртмачилар ҳамда юк ташувчилар мазкур Низом талабларини қабул қилиб, сўзсиз розилик билдиради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Жарима буюртмачи ёки юк ташувчининг ҳисобига тушгандан сўнг шартнома ёпилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Томонларнинг шартномани жарима тўлаб/тўламасдан муддатидан олдин бекор қилиш тўғрисидаги ўзаро келишуви буюртмачи ва юк ташувчининг шахсий кабинети орқали ЭРИ ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Шартномаларни бажариш бўйича низолар юзага келган тақдирда, биржа Арбитраж комиссиясига жарималарни қўллаш тўғрисидаги ариза шартномада кўрсатилган хизмат кўрсатиш муддати тугаган кундан бошлаб уч иш кунидан кечиктирмай топширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биржа Арбитраж комиссиясига буюртмачи ва юк ташувчининг шахсий кабинети орқали электрон шаклда биржа Арбитраж комиссиясининг шахсий кабинетига иш кунлари соат 17.00 гача мурожаат қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буюртмачи ва юк ташувчи ўртасидаги шартномаларнинг бажарилиши тўғрисида барча хабарномалар уларнинг шахсий кабинетлари орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Агар низо биржа Арбитраж комиссияси томонидан кўриб чиқилиши учун қабул қилинса, буюртмачи ва юк ташувчининг маблағларига Арбитраж комиссия қарори қабул қилингунга қадар банд қўйилади. Низони биржа Арбитраж комиссияси томонидан кўриб чиқиш муддати Арбитраж комиссия тўғрисидаги низомда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Якунловчи қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Буюртмачи қуйидагиларга жавобгар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЭРИдан тегишлича фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шахсий кабинетдан тўғри фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жойлаштирилган эълондаги маълумотлар тўғри ва тўлиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкни хавфсиз ташиш учун техник ва бошқа тавсифловчи талабларга жавоб берадиган автотранспорт воситаларига эга бўлган юк ташувчиларни олдиндан танлаб олиш жараёнининг холислиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартнома шартларини ўз вақтида бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдолар шартларининг бошқача бузилишлари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Юк ташувчи қуйидагиларга жавобгар ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эълон шартларининг миқдорий, сифат, техник кўрсаткичларига, шунингдек, эълонда назарда тутилган вақт ва жой бўйича хизматлар кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЭРИдан тегишлича фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шахсий кабинетдан тўғри фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шартнома шартларини ўз вақтида бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдолар шартларининг бошқача бузилишлари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Оператор савдолар ўтказиш тўғрисидаги эълонлар порталда ўз вақтида жойлаштирилишига ва электрон тизимнинг узлуксиз ишлашига жавобгар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оператор:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонунчилик ҳужжатларида ёки шартномада бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, ўтказиб бериладиган, олинадиган ва сақланадиган электрон ҳужжатлар ҳамда электрон хабарларнинг ишончлилигини, уларнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлигини назорат қилишга ёки текширишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буюртмачи ва юк ташувчи томонидан жойлаштириладиган электрон ҳужжатлар ва электрон хабарларнинг мазмунини ўзгартиришга ҳақли эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оператор буюртмачи ва юк ташувчининг операторга бериладиган электрон ҳужжатлари, электрон хабарлари ҳамда порталда жойлаштирилган ахборотнинг мазмуни билан боғлиқ ҳуқуқий оқибатлар учун жавобгар бўлмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Ушбу Низомда кўзда тутилмаган шартномавий мажбуриятларни бажариш билан боғлиқ муносабатлар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ тартибга солинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автотранспортда юк ташиш хизматлари бўйича электрон логистика савдо портали фаолияти тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳсулотларни электрон логистика савдо портали орқали етказиб бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СХЕМАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Ижро муддати

1-босқич

Юк эгаси

Порталга эълон жойлаштиради

Онлайн режимда

2-босқич

Юк ташувчилар

ҲККПдаги ҳисобварағига аванс тўловларини ўтказади

Эълонга таклиф беришдан олдин

3-босқич

Юк ташувчилар

Порталга жойлаштирилган эълон бўйича таклиф беради

Порталда эълон жойлаштирган вақтдан бошлаб

4-босқич

Электрон тизим

Юк эгасига тушган таклифлар ошкор қилинади. Бунда, юк ташувчилар тўғрисида маълумотлар ва уларнинг нархлари кўрсатилмайди

Таклифларни қабул қилиш муддати тугаганидан кейин

5-босқич

Юк эгаси

Юк ташувчилардан тушган таклифлар ичидан мақбулларини танлайди*

Таклифларни қабул қилиш муддати тугаганидан кейин 24 соат давомида

6-босқич

Электрон тизим

Мақбул таклифлар ичидан энг арзон нарх таклиф этган юк ташувчи ғолиб деб эътироф қилинади ва шартнома шакллантирилади

Автоматик режимда

7-босқич

Электрон тизим

Ғолиб деб топилмаган юк ташувчиларга аванс тўловлари қайтарилади

Автоматик режимда

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Агар юк эгаси 24 соат давомида берилган таклифлардан мақбулини танлаб олмаса, савдо бўлиб ўтмаган деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 777-сон қарорига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 17 январдаги 33-сон қарори билан тасдиқланган Товар-хом ашё биржаларида ҳисоб-китоб-клиринг операцияларини ўтказиш қоидаларининг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) 20, 38 ва 40-бандларидаги «ЮҲР» сўзи «ЕБҲР» сўзи билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 41-бандга қуйидаги мазмундаги еттинчи хатбоши қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бунда тузилган битимларни ёпиш орқали биржа нархларининг сунъий равишда кескин кўтарилиши ёки тушиши, қатъий белгиланиши ёки бир даражада ушлаб турилиши, шунингдек, бошқа иштирокчиларнинг маҳсулотни харид қилиш имконияти чекланиш ҳолатлари ваколатли орган томонидан кўриб чиқилади.»
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 15 майдаги 402-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси тўғрисидаги низомда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) 2-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«2. Монополияга қарши курашиш қўмитаси монополияга қарши курашишни тартибга солиш, рақобат муҳитини ривожлантириш, табиий монополия субъектлари фаолиятини назорат қилиш ва товар-хом ашё биржаларини лицензиялаш ҳамда товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида давлат бошқаруви органи ҳисобланади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 10-бандга қуйидаги мазмундаги саккизинчи хатбоши қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) 11-бандга қуйидаги мазмундаги «ж» кичик банд қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«ж) товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш соҳасида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар-хом ашё биржалари томонидан ишлаб чиқиладиган ва биржанинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидаларини ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибини келишади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдолари ўтказилишини назорат қилади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) 12-бандга қуйидаги мазмундаги ўн иккинчи хатбоши қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«товар-хом ашё биржаларида товар деривативлари савдоларини, шу жумладан, фьючерс савдоларини тартибга солиш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) 13-бандга қуйидаги мазмундаги ўттиз тўққизинчи ва қирқинчи хатбошилар қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«товар-хом ашё биржалари томонидан ишлаб чиқиладиган ва биржанинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланадиган фьючерс савдоларини ўтказиш қоидалари ҳамда фьючерс савдолари бўйича клирингни амалга ошириш тартибини келишади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларининг ўтказилишини назорат қилади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўттиз тўққизинчи хатбоши қирқ биринчи хатбоши деб ҳисоблансин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) 16-бандга қуйидаги мазмундаги йигирма олтинчи ва йигирма еттинчи хатбошилар қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«товар деривативлари савдоларига, шу жумладан, фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича товар-хом ашё биржаларига бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар деривативлари савдолари, шу жумладан фьючерс савдоларига оид қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этмаган ҳамда савдолар жараёнида нарх манипуляцияларига йўл қўйган иштирокчиларга нисбатан белгиланган тартибда чоралар кўриш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йигирма олтинчи хатбоши йигирма саккизинчи хатбоши деб ҳисоблансин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) 23-бандга қуйидаги мазмундаги йигирма биринчи ва йигирма иккинчи хатбошилар қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдолари жараёнида нарх манипуляцияларининг олдини олиш, уларни аниқлаш ва бартараф этиш бўйича товар-хом ашё биржаларига бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
товар деривативлари савдолари, шу жумладан, фьючерс савдоларига оид қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этмаган ҳамда савдолар жараёнида нарх манипуляцияларига йўл қўйган иштирокчиларга нисбатан белгиланган тартибда чоралар кўриш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йигирма биринчи хатбоши йигирма учинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 18 мартдаги 170-сон қарори билан тасдиқланган Биржа савдоларида юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотларни сотиш тартиби тўғрисидаги низомда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Низомнинг номидаги «ва» сўзи «ва (ёки)» сўзлари билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) 1-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«1. Мазкур Низом биржа савдоларида монополист корхоналар, устав фондида (капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар ёки устав фондининг (капиталининг) 50 фоизи ва ундан ортиғи 50 фоиз ва ундан ортиқ миқдорда давлат улушига эга юридик шахсга тегишли бўлган юридик шахслар ҳамда қонунчиликда юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни биржа орқали сотиш назарда тутилган ташкилотлар томонидан ички бозорда ва экспортга бозор тамойиллари асосида юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни сотиш тартибини белгилайди»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
учинчи хатбошидаги «юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулот» сўзлари «юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулот» сўзлари билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бешинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«сотувчи — қонунчилик ҳужжатларида юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни биржа орқали сотиши назарда тутилган ташкилотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) 4-бандга «прогнозлар кўрсаткичларига мувофиқ» сўзларидан кейин «ҳамда ишлаб чиқариш ҳажмларидан келиб чиққан ҳолда» сўзлари қўшилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи ва иккинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда бошқа масъул вазирликлар йириклаштирилган моддий балансларни, шунингдек, уларнинг бажарилиши бўйича ойлик ва чораклик графиклардан кўчирмаларни улар тасдиқланган кундан бошлаб бир иш кунида монополияга қарши курашиш органига юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сотувчилар савдо кунлари бўйича тенг қўйишни ҳисобга олган ҳолда, юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни биржа савдоларига йириклаштирилган моддий баланслар ва прогнозлар асосида ҳамда ишлаб чиқариш ҳажмларидан келиб чиққан ҳолда, қўйиш жадвалларини мустақил ишлаб чиқади ва тасдиқлайди ҳамда уларни биржа расмий веб-сайтида келгуси ой бошланишидан уч кун олдин жойлаштиради, шунингдек, монополияга қарши курашиш органига тақдим этади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўртинчи хатбошидаги «тузатишлар киритиш ҳақидаги кўрсатмаларининг бажарилмаслиги» сўзларидан кейин «ҳамда маҳсулотларни биржа савдоларига қўйиш жадвалларини белгиланган муддатда Қўмитага тақдим этмаслик» сўзлари қўшилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Монополист ва давлат улуши мавжуд ташкилотлар ҳар ойлик юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотларни юклаш графигини кунларга тақсимлаган ҳолда, биржа расмий веб-сайтида келгуси ой бошланишидан уч кун олдин жойлаштиради, шунингдек, монополияга қарши курашиш органига тақдим этади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) 7-банднинг биринчи хатбошидаги «БСЭТда автоматик режимда ёки маҳсулотни биржа орқали сотиш бўйича шартлар ўзгарган тақдирда» сўзлари чиқариб ташлансин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) 16-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«16. ҲКП харидорлар томонидан тўловлар амалга оширилган битимлар рўйхатини сотувчига юборади. Юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни юклаб жўнатиш куни шартномада белгиланган муддатлар доирасида амалга оширилган тўловларнинг тартибига кўра харидор томонидан шахсий кабинет орқали аниқланади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) 19-банднинг бешинчи хатбошига «шартнома бўйича юклаб жўнатиш даври» сўзларидан кейин «(юклаб бериш ойи)» сўзлари қўшилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) 20-банддаги «фоизигача» сўзи «фоиздан кам бўлмаган» сўзлари билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) 21-бандга қуйидаги мазмундаги иккинчи — тўртинчи хатбошилар қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бунда тўлов муддати 15 иш кунидан кам бўлмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Харидор томонидан тўлов белгиланган муддатдан олдин амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сотувчи форвард шартномаси бўйича тўлиқ тўловни қабул қилгандан сўнг тўлов санаси ҳақида биржани бир иш куни ичида хабардор қилади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) қуйидаги мазмундаги 211-банд қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«211. Сотувчи томонидан тузилган шартнома бўйича маҳсулотни юклаб бериш мажбурияти асоссиз бажарилмаганда, шартнома бўйича киритилган аванс суммасидан ташқари ҳар бир кечиктирилган кун учун шартнома қийматининг 0,1 фоизи миқдорида пеня тўланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда пеня шартнома бўйича харидор томонидан тўлов мажбуриятлари тўлиқ бажарилган кундан бошлаб, сотувчи томонидан етказиб берилмаган маҳсулот тўлиқ ҳажмда етказиб берилгунга қадар ёки бунинг имконияти мавжуд бўлмаса, шартнома қиймати тўлиқ қайтариб берилгунига қадар ҳар бир кун учун ҳисобланади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
н) 22-бандга қуйидаги мазмундаги иккинчи ва учинчи хатбошилари қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Сотувчи томонидан форвард шартномаси бўйича маҳсулот бир ойдан кам бўлмаган муддатда етказиб берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда сотувчи томонидан маҳсулотни тўлиқ юклаб жўнатишда расмийлаштирилган ҳисобварақ ва (ёки) юк хатининг санаси шартнома тузилган кундан бошлаб бир ойдан кам бўлмаслиги шарт».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
о) 30-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«30. Биржа нархларининг ўтган савдоларга нисбатан кескин ошиши, талаб ёки таклифнинг жиддий номутаносиблиги кузатилган тақдирда, монополияга қарши курашиш органи нархларнинг ошиш сабабларини ва манипуляция аломатлари мавжудлигини ўрганади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
п) қуйидаги мазмундаги 311-банд қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«311. Биржа иштирокчилари қуйидаги қасддан қилинган ҳар қандай ҳаракатлари манипуляция деб ҳисобланади ва уларни амалга ошириш тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржада сотилаётган юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотнинг нархига, талабига, таклифига ва уни етказиб бериш шартларига сунъий равишда таъсир этиш, шу жумладан, олдиндан келишиш ва тил бириктиришлар орқали асоссиз фойда олиш, муайян иштирокчиларга савдоларда қатнашиш учун имтиёзли шарт-шароитлар яратиб бериш, шунингдек, ахборотдан фойдаланиш орқали бошқа иштирокчиларга маҳсулотни сотиб олиш имкониятини чеклаш, биржа нархларининг кескин кўтарилиши, қатъий белгиланиши ёки бир даражада ушлаб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Интернет, ОАВ ва бошқа коммуникация каналларида, шу жумладан ижтимоий тармоқлар ва мессенжерларда ёлғон маълумотлар тарқатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа шартномаси бўйича йирик, яъни барча харидорларга савдоларда тенг қатнашиш имкониятини чеклайдиган лотлар белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир хил маҳсулотлар сотувчилари томонидан белгиланган шартлардан сезиларли даражада фарқ қиладиган асоссиз тўлов ва етказиб бериш муддатлари ҳамда алоҳида шартлар киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа расмий веб-сайтига савдога қўйиш жадвалларини жойлаштирмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа шартномаларида иштирокчилар сонини чегараловчи алоҳида шартларни кўрсатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳсулотларни савдога қўйиш жадвалларида уларнинг ҳажмларини форвард ва спот шартномалари бўйича асоссиз равишда номувофиқ қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
форвард шартномаси бўйича маҳсулотни бир ойдан кам бўлган муддатда юклаб жўнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдога қўйиш жадвалларида белгиланган ҳажмлардан кам миқдорда маҳсулотларни савдога қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдо жараёнида муайян биржа иштирокчиси томонидан бошқа иштирокчилар нарх таклифига нисбатан ноодатий равишда тафовути йирик бўлган нарх таклифини бериш ва бунинг натижасида савдолар тугагунга қадар буюртмани ўчириш ёки тузилган битимни асоссиз равишда жаримани тўламаган ҳолда бекор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳсулотларни савдога қўйиш жадвалларига нисбатан номувофиқ қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонунчилик ҳужжатларига асосан нархлари тартибга солинадиган маҳсулотларнинг бошланғич нархлари шакллантиришда белгиланган тартибларга риоя қилмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошланғич нархларни белгилашда монопол юқори нарх қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа шартномаси бўйича бекор қилинган муайян харидор иштирокидаги битим нархининг ушбу биржа шартномаси бўйича айнан ўша харидор иштирокида кейинги икки амалга ошган савдодаги битимларининг минимал нархларидан пастлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотларнинг биржа савдосида сотилмай қолган қисмини тўғридан-тўғри шартномалар асосида сотиш орқали маҳсулотларни савдоларга қўйиш ҳажмларини қисқартириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори ликвидли ва (ёки) монопол маҳсулотларни тегишли жадвалларда назарда тутилган муддатларда ва ҳажмларда савдога қўймаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулотларни тўғридан-тўғри шартномалар бўйича сотиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳсулотларни муқобил транспорт турида юклаб жўнатиш имконияти бўла туриб, асоссиз равишда муайян транспорт тури орқали юклаб жўнатиш кўзда тутилган шартномалар бўйича қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржада тузилган битим ва шартномаларни асоссиз ёки мунтазам равишда жарималар қўлланмасдан бекор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳсулотни юклаб жўнатиш навбати бўйича кетма-кетликка амал қилмаслик.»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
р) 32-банддаги «ўрганиш натижалари бўйича нархлар» сўзлари «ўрганиш натижалари бўйича манипуляция ва нархларни» сўзлари билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
с) қуйидаги мазмундаги 321-банд қўшилсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«321. Биржа савдоларидан четлатилган ҳажмларда маҳсулотларни тўғридан-тўғри шартномалар бўйича, шу жумладан, экспортга сотиш ҳолатлари аниқланганда, тўғридан-тўғри шартномалар бўйича сотилган ҳажмни сотиш нархи билан биржа савдоларининг бошланғич нархи, олдин биржа савдоларида сотилмаган ҳолларда эса бир хил турдаги маҳсулот бўйича ўртача ҳисобланган биржа котировкалари (нарх) ўртасидаги тафовутга кўпайтириш орқали ҳисобланган маблағлар олиб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳсулотларни тегишли жадвалларда назарда тутилган муддатлар ва ҳажмларда қўйилмаган тақдирда сотувчидан маҳсулотни биржа савдосига қўйишнинг охирги санасида шаклланган биржа нархи билан унинг иштирокидаги олдинги савдолар биржа нархи ўртасидаги тафовут, сотувчи томонидан савдоларга қўйилмаган товарнинг ҳажмига кўпайтирилган маблағлар олиб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуйидагилар биржа савдоларига доир монополияга қарши талабларни бузилиши деб ҳисобланади ва қонунчиликда белгиланган тартибда чоралар кўрилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сотувчилар томонидан маҳсулотларни биржа савдоларига қўйиш жадвалларини белгиланган муддатда биржанинг расмий веб-сайтига жойлаштирмаслик, шунингдек, монополияга қарши курашиш органига тақдим этмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа савдоларига қўйиладиган ва сотилмай қолган маҳсулотлар ҳажмлари, бекор қилинган битимлар ҳажмлари, харидор томонидан танланмаган ёки амалга оширилган битимлар бўйича сотувчи томонидан етказиб берилмаган ҳажмлар сотувчининг ўзи томонидан кейинги биржа савдоларига такроран қўйилмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биржа савдоларига қўйилиши лозим бўлган, сотувчилар томонидан ички бозорда тўғридан-тўғри шартномалар орқали реализация қилинадиган маҳсулот сотувчилар томонидан мажбурий тартибда товар-хом ашё биржаларида ҳисобга қўйилмаслиги ва ушбу маълумотлар тегишинча шартнома тузилган ва мажбуриятлар бажарилган вақтдан бошлаб уч кун муддатда биржанинг расмий веб-сайтида жойлаштирилмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
форвард шартномалари бўйича маҳсулотларни бир ойдан кам бўлган муддатда юклаб жўнатилиши ҳамда маҳсулот юклаб жўнатиш навбати бўйича кетма-кетликка амал қилмаслик ҳолатлари аниқланганда тузилган форвард битимларни ҳақиқий эмас деб топиш учун асос бўлади ва сотувчига нисбатан қонунчиликда белгиланган тартибда чора кўрилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур банднинг биринчи ва иккинчи қисмида кўрсатилган маблағлар Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги бюджетдан ташқари Рақобатни ривожлантиришга кўмаклашиш жамғармасига олиб қўйилади»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
т) Низомга 1-иловада:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Низомнинг номидаги «ва» сўзи «ва (ёки)» сўзлари билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Тадбирлар» устунида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-позициядаги «юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулот» сўзлари «юқори ликвидли ва (ёки) монопол турдаги маҳсулот» сўзлари билан алмаштирилсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-позициядаги «Моддий баланслар ва прогнозлар асосида» сўзларидан кейин «ҳамда ишлаб чиқариш ҳажмларидан келиб чиқиб» сўзлари қўшилсин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.12.2021 й., 09/21/777/1199-сон; 10.06.2026 й., 06/26/108/0579-сон)