Ҳужжат кучини йўқотган 28.10.2025 31.03.2017 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 2871
ONLINE TRANSLATE
Электр энергетикада назорат бўйича давлат инспекцияси бошлиғининг буйруғи, 31.03.2017 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 2871
Date of entry into force
04.07.2017
Ҳужжат кучини йўқотган 28.10.2025
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергетикада назорат бўйича давлат инспекцияси бошлиғининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқномани тасдиқлаш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2017 йил 31 мартда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 2871]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 LexUZ шарҳи
Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефт маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғининг 2025 йил 22 октябрдаги 12-сонли «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси томонидан қабул қилинган айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги буйруғига (рўйхат рақами 2871-2, 28.10.2025 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 23 ноябрдаги ПҚ–2661-сон «2017 — 2021 йилларда паст кучланишли электр тармоқларини янада модернизация қилиш ва янгилаш дастури тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқнома иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошлиқ А. НИМАТУЛЛАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2017 йил 6 март,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергетикада назорат бўйича давлат инспекцияси бошлиғининг 2017 йил 6 мартдаги 2-сон буйруғига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЙЎРИҚНОМА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 23 ноябрдаги ПҚ–2661-сон «2017 — 2021 йилларда паст кучланишли электр тармоқларини янада модернизация қилиш ва янгилаш дастури тўғрисида»ги қарорига мувофиқ электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур Йўриқномада қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишлар (бундан буён матнда технологик йўқотишлар деб юритилади) — электр энергиясини узатишда электр узатиш линиялари ва электр тармоқлари ускуналарининг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлар, «Ўзбекэнерго» акциядорлик жамияти корхоналари ўртасида ўзаро узатиладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар ҳамда трансформатор подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергияси ҳажмининг йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативлари (бундан буён матнда технологик йўқотишларнинг нормативлари деб юритилади) — технологик йўқотишларнинг мазкур Йўриқномага асосан ҳисоблаб чиқиладиган фоиздаги миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб даври — технологик йўқотишларнинг нормативлари ҳисобланадиган давр (келгуси календарь йил);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч давр — ҳисоб давридан аввалги давр (12 ойлик давр);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тармоғи хўжалиги объектлари — электр энергиясини узатишни амалга ошириш учун мўлжалланган электр узатиш линиялари, трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳудудий электр тармоғи — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудуди доирасидаги электр тармоғи хўжалиги объектлари мажмуи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
магистраль электр тармоқлари — электр энергиясининг минтақалараро ва (ёки) давлатлараро узатилишини таъминлаш учун фойдаланиладиган электр тармоғи хўжалиги объектлари мажмуи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ягона электр энергетикаси тизими — электр энергиясини ҳосил қилувчи корхоналар, магистраль электр тармоқлари, ҳудудий электр тармоқлари мажмуи ва уларнинг тезкор-диспетчерлик бошқаруви;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
истеъмолчи — электр таъминоти шартномасига мувофиқ ишлаб чиқариш (маиший эҳтиёжлар) учун электр энергиясидан фойдаланувчи юридик шахс (жисмоний шахс).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур Йўриқнома электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлаш билан шуғулланадиган ташкилотларга нисбатан татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативлари электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлаш билан шуғулланадиган ташкилотлар томонидан ҳар йили 1 сентябрга қадар ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда таянч даврдаги технологик йўқотишлар ушбу Йўриқноманинг 1-иловасида келтирилган Таянч даврдаги электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларни ҳисоблаш методикасига мувофиқ ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Технологик йўқотишларнинг тузилмаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Технологик йўқотишлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини узатишда электр узатиш линиялари ва электр тармоқлари ускуналарининг техник тавсифлари ва ишлаш режимларига боғлиқ ҳолда улардаги физик жараёнларга сарфланадиган техник йўқотишлардан (бундан буён матнда техник йўқотишлар деб юритилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзбекэнерго» акциядорлик жамияти корхоналари ўртасида ўзаро узатиладиган электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлардан (бундан буён матнда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар деб юритилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформатор подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергиясидан ташкил топади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Техник йўқотишлар узатилаётган қувватга боғлиқ бўлмаган шартли-ўзгармас йўқотишлардан (бундан буён матнда шартли-ўзгармас йўқотишлар деб юритилади) ҳамда узатилаётган қувватга боғлиқ бўлган юклама йўқотишлардан (бундан буён матнда юклама йўқотишлар деб юритилади) иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Трансформатор подстанцияларининг ўз эҳтиёжлари учун сарфлайдиган электр энергиясининг ҳажми ҳисобга олиш асбоблари бўйича аниқланади. Трансформатор подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементларининг номенклатураси мазкур Йўриқноманинг 2-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаб чиқишдан аввал ушбу давр учун технологик йўқотишларнинг абсолют ҳажми ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблашда электр тармоқларининг амалдаги юкланиши тўғрисидаги жорий даврдаги маълумотлардан (электр энергияси ва қуввати тақсимланиши схемасининг ўзгариши ҳақидаги маълумотлардан) фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишлар кучланиши 220–500 кВ, 35–110 кВ, 6–10 кВ ва 0,4 кВ бўлган электр тармоқлари бўйича, шунингдек шартли-ўзгармас йўқотишлар, юклама йўқотишлар ҳамда ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлар билан боғлиқ йўқотишлар бўйича алоҳида ва умумий ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ҳисоб даври учун шартли-ўзгармас йўқотишлар уларнинг таянч даврдаги ҳисоб-китоблари натижалари бўйича олиниб, ушбу даврда электр тармоғи хўжалиги объектлари таркибининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда (агар ўзгарган бўлса) ўзгартиришлар киритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Ҳисоб даври учун электр энергиясини ҳудудий электр тармоқлари бўйлаб узатишда унинг юклама йўқотишлари ҳажми (∆Wю.ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆WЮ.Т — электр энергиясининг таянч даврдаги юклама йўқотишлари ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WТБ.Т, WТБ.Ҳ — тегишлича таянч ва ҳисоб даврида ҳудудий электр тармоқларига берилган (бериладиган) электр энергиясининг ҳажми. Бунда бошқа электр тармоқлари орқали истеъмолчиларга етказиб берилган электр энергияси ушбу ҳажмга киритилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ҳисоб даврида таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмаган электр тармоғи хўжалиги объектлари балансга қабул қилинган бўлса, ушбу объектларда ҳисоб даври учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қўшимча равишда ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ҳисоб даврида, таянч даврнинг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинган электр тармоғи хўжалиги объектлари фойдаланишдан чиқарилган бўлса, ҳисоб даври учун ушбу объектлардаги электр энергиясининг юклама йўқотишларини ҳисоблашда инобатга олинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ҳисоб даври учун электр энергиясини магистраль электр тармоқлари бўйлаб узатишда унинг юклама йўқотишлари ҳажми (∆WЮ.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Wбер.Т, Wбер.Ҳ — тегишлича таянч ва ҳисоб даврларида магистраль электр тармоқларидан берилган (бериладиган) электр энергиясининг ҳажми.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ҳисоб даври учун ҳудудий электр тармоқлари бўйлаб электр энергиясини узатишда унинг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (∆Wхато.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда ∆Wхато.Т.% — ушбу Йўриқноманинг 1-иловасига мувофиқ ҳисобланган таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (фоизда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ҳисоб даври учун магистраль электр тармоқлари бўйлаб электр энергиясини узатишда унинг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (∆Wхато.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Ҳисоб даври учун ҳудудий электр тармоқлари ва магистраль электр тармоқлари бўйлаб электр энергиясини узатишда унинг технологик йўқотишлари ҳажмининг абсолют миқдори (∆WЭТЙ.Ҳ) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда ∆Wш-ў.Ҳ — ҳисоб даври учун электр энергиясининг шартли-ўзгармас йўқотишлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишларнинг нормативлари (∆WНорм.ЭТЙ.Ҳ%) электр тармоқлари бўйича қуйидаги формулага асосан ҳисобланади (фоизда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда WТБ.Ҳ — ҳисоб даврида ҳудудий электр тармоқларга бериладиган электр энергияси (магистраль электр тармоқларидан бериладиган электр энергияси).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 31 майдаги 319-сон қарори билан тасдиқланган Электр энергиясидан фойдаланиш қоидаларининг 93-бандига асосан, электр энергияси ягона электр энергетика тизимидан транзит бўйича истеъмолчининг электр тармоғи орқали ҳудудий электр тармоқлари корхонасининг электр тармоғига узатилганда, истеъмолчи тармоқларидаги электр энергияси технологик сарфининг бир қисми, истеъмолчининг электр тармоғига келиб тушган электр энергиясининг умумий миқдорига нисбатан ҳудудий электр тармоқлари корхонасининг электр тармоғига истеъмолчи томонидан узатилган электр энергияси миқдорига мутаносиб равишда ягона электр энергетикаси тизимининг электр тармоқларидаги технологик сарфларга ўтказилади. Бунда истеъмолчи тармоғининг транзит узатишда қатнашган қисми бўйлаб электр энергиясини узатишдаги технологик сарфнинг ягона электр энергетикаси тизимига тегишли қисми ушбу Йўриқноманинг 5-формуласига асосан ҳисобланадиган технологик йўқотишларнинг абсолют миқдорига қўшиб ҳисобланади.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси энергетика вазирининг 2024 йил 8 июлдаги 90-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3551, 14.08.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.08.2024 й., 10/24/3551/0660-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Агар истеъмолчи эгаси бўлмаган ёки эгаси номаълум бўлган ёхуд эгаси эгалик қилишдан воз кечган электр тармоғи хўжалиги объекти орқали электр энергияси билан таъминланаётган бўлса, ўзларининг электр тармоқларидан бундай объектлар орқали электр энергиясини етказиб бераётган ҳудудий электр тармоқлари корхоналари улардаги технологик йўқотишларни ўзларига тегишли электр тармоқларидаги технологик йўқотишлардан алоҳида ҳисоблайдилар. Бунда эгаси бўлмаган ёки эгаси номаълум бўлган ёхуд эгаси эгалик қилишдан воз кечган электр тармоғи хўжалиги объекти ҳудудий электр тармоқлари корхоналари балансига қабул қилинган тақдирда, улардаги технологик йўқотишлар ушбу корхоналарнинг технологик йўқотишларида ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Якуний қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Технологик йўқотишлар ҳамда технологик йўқотишларнинг нормативларини махсус дастурий маҳсулотлар ёрдамида ҳисоблашда, дастурий маҳсулотлар мазкур Йўриқномада кўрсатилган методларга таянган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Ҳисоблаб чиқилган технологик йўқотишларнинг нормативларини асословчи ҳужжатлар алоҳида жилдга тикилади. Бунда асословчи ҳужжатлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб ва таянч даврлари учун электр энергиясининг технологик йўқотишларини ҳисоблаш натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб даври учун электр энергияси технологик йўқотишларининг нормативларини ҳисоблаш натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб даври учун технологик йўқотишлар нормативларининг қийматларини асословчи тушунтириш хати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таянч ва ҳисоб даврлари учун электр энергиясининг баланси (прогнози) ва йўқотишлари тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр тармоқларининг бошқа кўрсаткичлари бўйича маълумотлардан иборат бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Ҳисоб даври учун технологик йўқотишлар нормативлари қийматларини асословчи тушунтириш хатида технологик йўқотишлар ва уларнинг нормативларини ҳисоблашда фойдаланилган дастурий маҳсулот тўғрисидаги маълумотлар (дастурий маҳсулотнинг номи, уни ишлаб чиқарган корхонанинг номи, ишлаб чиқарилган йил, фойдаланилаётган версия ва бошқа маълумотлар) кўрсатилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ҳисоблаб чиқилган технологик йўқотишларнинг нормативларини асословчи ҳужжатларнинг матни қоғоз ва электрон шаклда расмийлаштирилади. Бунда матнни компьютер воситасида расмийлаштиришда Мiсrоsоft Office Wоrd ҳамда Мiсrоsоft Office Excel матн редакторларидан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Мазкур Йўриқнома талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўладилар.
(23-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги, «Ўзбекэнерго» АЖ, ва «Олмалиқ тоғ-кон металлургия комбинати» АЖ билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Молия вазири Б. ХОДЖАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2017 йил 6 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иқтисодиёт вазири Г. САИДОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2017 йил 1 март
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги бош директори А. ХАИТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2017 йил 27 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзбекэнерго» АЖ Бошқаруви раиси Ф. САЛОМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2017 йил 22 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Олмалиқ тоғ-кон металлургия комбинати» АЖ бош директори А. ФАРМОНОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2017 йил 20 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқномага илова
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврдаги электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларни ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МЕТОДИКАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Шартли-ўзгармас йўқотишларни ҳисоблаш методлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Шартли-ўзгармас йўқотишлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) салт юриш йўқотишларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон компенсаторлар, статик конденсаторлар батареялари, статик тиристорли компенсаторлар ва шунтловчи реакторлардаги йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
подстанциялар тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясини ҳисобга олиш тизимидаги (ток трансформаторларидаги (бундан буён матнда ТТ деб юритилади), кучланиш трансформаторларидаги (бундан буён матнда КТ деб юритилади), ҳисобга олиш асбоблари ва улаш симларидаги) йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вентилли разрядлагичлардаги, ўта кучланишни чеклагичларидаги йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори частотали (бундан буён матнда ЮЧ деб юритилади) алоқа уланмалари тузилмаларидаги йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110 кВ ва ундан юқори кучланишли ҳаво линияларидаги (бундан буён матнда ҲЛ деб юритилади) тожланишга йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кабелларнинг изоляциясидаги йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲЛ изоляторлари бўйлаб токининг сирқишидан ҳосил бўладиган йўқотишларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергияси сарфини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Куч трансформаторларида (автотрансформаторларда) электр энергиясининг салт юриши (бундан буён матнда СЮ деб юритилади) йўқотишлари, ускунанинг паспорт маълумотида келтирилган СЮ қувватининг йўқотиши (Δ РСЮ) (кВт да) асосида қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) ишлаш соатлари сони, соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ui — трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) i — режимда ишлаганида юқори томонидаги кучланиш, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uном — трансформатор (автотрансформатор) юқори чулғамининг номинал кучланиши, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
.∆ti — i — режимда ўлчов қадами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трансформатордаги (автотрансформатордаги) кучланиш ўлчашлар ёрдамида ёки барқарор режимни электротехникага оид усулларда ҳисоблаб, аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Куч трансформаторларининг (автотрансформаторларнинг) СЮ даги қувват йўқотишини техник ҳолати ва хизмат қилган муддати ҳисобга олинган ҳолда, уларни ишлаб чиқарган заводда трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) паспорт маълумотларини ўрнатишда қўлланилаётган усулларда ўлчашлар йўли билан аниқлашга рухсат этилади. Бунда асословчи материалларга ўрнатилган тартибда тасдиқланган СЮ қуввати йўқотишларини ўлчаш бўйича баённомалар киритилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Синхрон компенсаторда (бундан буён матнда СК деб юритилади) ёки СК режимига ўтказилган генераторда электр энергиясининг йўқотилиши (Δ WСК) қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
,КВТ.•СОАТ (2),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
βQ= QЮК/QНОМ — СК нинг таян даврдаги максимал юкланиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРном — СК нинг паспорт маълумотларига мувофиқ номинал юкланиш режимидаги қувват йўқотиши, кВт да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СК даги йўқотишларни 1–жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

СК нинг номинал қуввати, мВ.А

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

СК даги электр энергияси йўқотишлари, минг кВт. соат

(бир йилда)

400

540

675

970

1570

2160

3645

4725

10260

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СК нинг қуввати жадвалда келтирилгандан фарқ қилганда, электр энергиясининг йўқотишлари чизиқли интерполяция ёрдамида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Статик конденсаторлар батареяларида (бундан буён матнда СКБ деб юритилади) ва статик тиристорли компенсаторларда (бундан буён матнда СТК деб юритилади) электр энергиясининг йўқотишлари (Δ WКҚ) қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
, КВТ.•СОАТ ( 3),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δ РКҚ — компенсацияловчи қурилманинг паспорт маълумотига мувофиқ солиштирма қувват йўқотиши, кВт/кВар да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SКҚ — компенсацияловчи қурилманинг қуввати (СТК учун сиғим ташкил этувчиси бўйича қабул қилинади), кВар да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СКБ ва СТК даги электр энергияси йўқотилиши 2–жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

СКБ ва СТК нинг номинал қуввати, мВ.А

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

Электр энергияси сарфи, минг кВт.соат (бир йилда)

СКБ

30

45

60

90

180

300

600

960

1920

СТК

120

180

240

360

720

1200

24005

3840

7680

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ускунанинг паспорт маълумотлари мавжуд бўлмаганда ΔРКҚ нинг қиймати 1000 В гача СКБ учун — 0,004 кВт/кВар, 1000 В дан юқори СКБ учун — 0,002 кВт/кВар, СТК учун эса — 0,006 кВт/кВар олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Шунтловчи реакторда электр энергиясининг йўқотилиши (Δ WШР), ускунанинг паспорт маълумотларида келтирилган қувват йўқотишлари (ΔРШР) асосида қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — шунтловчи реакторнинг ишлаш соатлари сони, соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ui — шунтловчи реакторнинг i-режимда ишлаганида юқори томонидаги кучланиш, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uном — шунтловчи реактор юқори чулғамининг номинал кучланиши, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆ti — i-режимда ўлчов қадами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шунтловчи реакторлардаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалда келтирилган маълумотлар асосида аниқланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергиясининг йўқотишлари 3-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

Ускуналарнинг кучланиши, кВ

6

10

35

110

220

500

Шунтловчи реакторларда, минг кВт соат (бир йилда)

84

84

36

32

29

20

Подстанцияларнинг тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларида, минг кВт соат (бир йилда)

1,3

1,3

3

11

31

415

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-10/0,4 кВ трансформатор пунктлари (бундан буён матнда ТП деб юритилади) тақсимловчи қурилмаларининг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар, технологик йўқотишларнинг нормативларини аниқлашда подстанцияларнинг ток ўтказувчи шиналаридаги йўқотишлар ҳисоб-китоби амалга оширилган бўлса, тақсимлаш қурилмаларнинг йиғма шиналари ва улаш симларидаги электр энергияси йўқотишлари ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Вентилли разрядлагичлар, ўта кучланишни чеклагичлари, ЮЧ алоқа уланмалари тузилмалари, ТТ ва КТ, 0,22-0,66 кВ кучланишли электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларидаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ аниқланади. Ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотлари мавжуд бўлмаганда, йўқотишлар 4-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал

Кучланиш даражаси кВ

Ускуналар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари, бир йилда минг кВт соат

вентилли разрядлагичлар

ўта кучланиш чеклагичлари

ЮЧ алоқа уланмалари тузилмалари

ТТ

КТ

6

0,009

0,001

0,01

0,06

1,54

10

0,021

0,001

0,01

0,1

1,9

35

0,091

0,013

0,02

0,4

3,6

110

0,60

0,22

0,22

1,1

11,0

220

1,59

0,74

0,43

2,2

13,1

500

4,93

3,94

3,24

5,0

28,9

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЮЧ алоқа уланма тузилмалари учун электр энергиясининг йўқотишлари бир фаза учун келтирилган, қолган ускуналарда эса, уч фаза учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Учта бир фазали кучланиш трансформаторидаги электр энергиясининг йўқотиши битта уч фазали кучланиш трансформаторидаги йўқотишга тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 кВ кучланишли ток трансформаторларидаги электр энергиясининг йўқотишлари йилига 0,05 минг кВт соатга тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТТ ва КТ даги электр энергиясининг йўқотишлари, ўлчов мажмуасига кирувчи электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларидаги йўқотишлар ҳисобга олиниб келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,22-0,66 кВ кучланишли тўғридан-тўғри уланган ҳисобга олиш асбобларидаги электр энергиясининг йўқотишлари битта ҳисобга олиш асбоби учун бир йилда кВт соатда қуйидагича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир фазали, индукцион — 18,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уч фазали, индукцион — 92,0;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир фазали, электрон — 21,9;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уч фазали, электрон — 73,6.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. 110-500 кВ кучланишли ҲЛ даги тожланишга электр энергиясининг йўқотилиши (Δ WТ) об-ҳаво шароитлари ва кучланишнинг амалдаги миқдорига боғлиқ ҳолда қувватнинг нисбий йўқотишлари (∆ртi, кВт/км) бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(5),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uф, Uном — линиянинг амалдаги ва номинал кучланиши, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
∆ртi — тожланишга қувватнинг нисбий йўқотиши, кВт/км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — электр узатиш линиясининг узунлиги, км да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220 — 500 кВ ҲЛ даги тожланишга қувватнинг нисбий йўқотиши 5-жадвалда келтирилган. Бунда тожланишга йўқотишни ҳисоблашни амалга оширишдаги об-ҳаво кодлари қуйидаги маънони англатади: 0 — очиқ; 2 — кам булутли; 4 –булутли; 8 –туман.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-жадвал

Кучланиш

кВ

Симнинг кесим юзаси

мм2

Об-ҳаво

коди

Тожланишга қувватнинг нисбий йўқотилиши ∆рк, кВт/км, бир занжирда

ҳаво ҳарорати 0ºС дан юқори бўлганда

ҳаво ҳарорати 0ºС дан паст бўлганда

220

АС-240

0

1,30

1,30

АС-240

2

1,30

1,30

АС-240

4

1.30

1,30

АС-240

6

17,0

6,8

АС-240

8

6,60

34,0

АС-300

0

1,10

1,10

АС-300

2

1,10

1,10

АС-300

4

1,10

1,10

АС-300

6

15,90

6,10

АС-300

8

6,10

32,0

500

3АС-330

0

2,39

2,39

3АС-330

2

2,39

2,39

3АС-330

4

2,39

2,39

3АС-330

6

33,76

10,97

3АС-330

8

10,97

92,42

220

АС-400

0

0,85

0,85

АС-400

2

0,85

0,85

АС-400

4

0,85

0,85

АС-400

6

13,4

3,80

АС-400

8

3,80

45,0

500

3АС-400

0

1,73

1,73

3АС-400

2

1,73

1,73

3АС-400

4

1,73

1,73

3АС-400

6

26,74

7,73

3АС-400

8

7,73

77,91

220

АС-500

0

0,64

0,64

АС-500

2

0,64

0,64

АС-500

4

0,64

0,64

АС-500

6

12,26

2,86

АС-500

8

2,86

42,83

500

3АС-500

0

1,32

1,32

3АС-500

2

1,32

1,32

3АС-500

4

1,32

1,32

3АС-500

6

20,52

5,75

3АС-500

8

5,75

64,24

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110 кВ кучланишли ҲЛ даги тожланишга қувватнинг нисбий йўқотилиши 6-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-жадвал

ҲЛ кучланиши, таянчнинг тури, фазадаги симнинг сони ва кесим юзаси, мм2

Тожланишга қувват йўқотиши, кВт/км, об-ҳавода шароитида

яхши

қуруқ қор

нам ҳаво

совуқ нам ҳаво

110 пўлат-1х120

0,013

0,04

0,17

0,69

110 пўлат/2-1x120

0,015

0,05

0,25

0,93

110 тб-1х120

0,018

0,06

0,30

1,1

110тб/2-1х120

0,020

0,07

0,35

1,21

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда 110/2-1x120 икки занжирли ҲЛ га тўғри келади. Барча ҳолатларда йўқотишлар битта занжир ҳисобига келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Кабелларининг изоляциясидаги электр энергиясининг йўқотишлари ускунани ишлаб чиқарган завод маълумотларига мувофиқ қабул қилинади. Ишлаб чиқарган завод маълумотлари мавжуд бўлмаганда, йўқотишлар 7-жадвалга мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

7-жадвал

Кабелнинг кесим юзаси мм2

Қуйидаги номинал кучланишда (кВ) кабеллар изоляциясидаги электр энергиясининг йиллик солиштирма йўқотишлари, минг кВт.соат/км. йил

6

10

35

110

10

0,14

0,33

-

-

16

0,17

0,37

-

-

25

0,26

0,55

-

-

35

0,29

0,68

-

-

50

0,33

0,75

-

-

70

0,42

0,86

4,04

-

95

0,55

0,99

4,45

-

120

0,60

1,08

4,66

26,6

150

0,67

1,17

5,26

27,0

185

0,74

1,28

5,46

29,1

240

0,83

1,67

7,12

32,4

300

-

-

-

35,2

400

-

-

-

37,4

500

-

-

-

44,4

625

-

-

-

49,3

800

-

-

-

58,2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Жадвалдаги йўқотишларнинг қиймати бир йил — 365 кун бўлишини ҳисобга олиб келтирилган. Кабиса йилида йўқотишлар ҳисобланганда к = 366/365 коэффициент қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. ҲЛ изоляторлари бўйлаб токнинг сирқишидан ҳосил бўлган электр энергиясининг йўқотилиши 8-жадвалда келтирилган қувватнинг солиштирма йўқотиши ва ҳисоблаш даврида об-ҳаво шароитининг давомийлигидан келиб чиқиб аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сирқиш токлари об-ҳавонинг 3 та ҳолатига боғлиқ: 1-ҳолат — намлиги 90 фоиздан кам бўлган яхши об-ҳаво, қуруқ қор, совуқ нам ҳаво, яхлик; 2-ҳолат — ёмғир, ҳўл қор, шудринг, намлиги 90 фоиз ва ундан ортиқ бўлган яхши об-ҳаво; 3-ҳолат — туман.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

8-жадвал

Об-ҳавонинг ҳолати

Қуйидаги кучланишли (кВ) ҲЛ изоляторлари бўйлаб токларнинг сирқишидан ҳосил бўлган қувватнинг солиштирма йўқотишлари, кВт/км

6

10

35

110

220

500

1

0,011

0,017

0,035

0,055

0,069

0,156

2

0,094

0,153

0,324

0,510

0,637

1,440

3

0,154

0,255

0,543

0,850

1,061

2,400

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясининг сарфи ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг юқори томонида ўрнатилган ҳисобга олиш асбоблари асосида аниқланади. Агар ҳисобга олиш асбоблари ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларнинг паст томонига ўрнатилган бўлса, ўз эҳтиёжлари учун трансформаторларидаги техник йўқотишлар ҳисобга олиш асбоблари асосида аниқланган йўқотишларга қўшилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Линиялар, ток ўтказувчи шиналар, трансформаторлар (автотрансформаторлар) чулғамларининг актив қаршиликларини ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. ҲЛ нинг актив қаршилиги ускунанинг паспорт маълумотига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(6),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
—1 км симнинг, унинг ҳарорати 20°С бўлгандаги солиштирма актив қаршилиги, Ом/км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — линиянинг узунлиги, км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Θ — таянч даврда симнинг ўртача ҳарорати, °С да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nз — параллел занжирларнинг сони, дона.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Линиянинг ўртача юкланиши токнинг иқтисодий зичлигидан паст бўлганида (6) — формуладаги симнинг ҳарорати тахминан ҳавонинг ҳароратига тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Симнинг ҳарорати тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, у 20°С га тенг деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Кабель линияларининг (бундан буён матнда КЛ деб юритилади) актив қаршилиги паспорт маълумотига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ом, (7),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
r0 — 1 км кабелнинг солиштирма актив қаршилиги, Ом/км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — кабелнинг узунлиги, км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nз-параллел занжирларнинг сони, дона.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ток ўтказувчи шинанинг актив қаршилиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(8),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ρ — ток ўтказувчи шинанинг солиштирма қаршилиги, Ом мм2/м да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — ток ўтказувчи шинанинг узунлиги, м;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — ток ўтказувчи шинанинг кесим юзаси, мм2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k Қ,Ў — қаршилик ўзгаришини ҳарорат коэффициенти (мис ва алюминий учун k Қ,Ў = 0,004);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Θ — ток ўтказувчи шинанинг қаршилиги ўлчанадиган таянч даврдаги ўртача ҳарорат, ºС да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ток ўтказувчи шинанинг ҳарорати тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, у 20°С га тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ток ўтказувчи шинанинг паспорт маълумотларида 1 км ток ўтказувчи шина солиштирма актив қаршилигининг қиймати кўрсатилган бўлса, унда актив қаршилик, солиштирма актив қаршилик ва ток ўтказувчи шина узунлиги қийматларининг кўпайтмаси шаклида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Уч фазали икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги ускунанинг паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(9),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРҚТ — қисқа туташув қуввати йўқотишлари, кВт да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
U Ю ном — юқори чулғамнинг номинал кучланиши, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S ном — уч фазали трансформаторнинг номинал қуввати, мВ А да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи бир фазали икки чулғамли трансформаторлар учун актив қаршилик қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S ном тр — бир фазали икки чулғамли трансформаторнинг номинал қуввати, мВ А.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Юқори, ўрта ва паст кучланишли чулғамларининг қувватлари тенг бўлган уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг (автотрансформаторнинг) актив қаршилиги паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(11),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔР ҚТ Ю-Ў , ΔР ҚТ Ю-П , ΔР ҚТ Ў-П — жуфт чулғамлар учун қисқа туташув қуввати йўқотишлари, кВт да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S ном — уч фазали, уч чулғамли трансформаторнинг номинал қуввати, мВ А да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уч чулғамли, уч фазали, чулғамларининг номинал қуввати турли бўлган трансформаторларнинг актив қаршилиги паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(12)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда α — чулғамининг номинал қуввати турли бўлган трансформаторлар қисқа туташув қуввати йўқотишларини юқори кучланишли чулғам қувватига келтиришни ҳисобга оладиган коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(13),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда U Ю ном, U Ў ном — мос равишда юқори ва ўрта чулғамнинг номинал кучланиши, кВ да.

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ускунанинг паспорт маълумотида қисқа туташув йўқотишларининг учтадан битта қиймати мавжуд бўлса, унда актив қаршиликни ҳисоблаш «муфассал актив қаршилик»дан фойдаланиб, кейин уни алмашув схемасининг шохобчалари бўйича мутаносиб бўлиб амалга оширилади. Ушбу мутаносиб қийматлар 9-жадвалда келтирилган чулғамларнинг номинал қувватлари нисбатларидан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Муфассал актив қаршилик қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(14),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Δ Р ҚТ — юқори кучланиш чулғамининг номинал юкламадаги қисқа туташув йўқотиши, кВт да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

9-жадвал

Номиналга нисбатан трансформатор чулғамларининг қуввати, %

Актив қаршилик, Ом

S_Ю

S_Ў

S_П

R_Т Ю

R_Т Ў

R_Т П

100

100

100

0,5 R_муф

0,5 R_муф

0,5R_муф

100

67

100

0,5 R_муф

0,75 R_муф

0,5 R_муф

100

100

67

0,5 R_муф

0,5 R_муф

0,75 R_муф

100

67

67

0,55 R_муф

0,82 R_муф

0,82 R_муф

100

100

50

0,5 R_муф

0,5 R_муф

R_муф

100

50

50

0,5 R_муф

R_муф

R_муф

100

100

33

0,5 R_муф

0,5 R_муф

1,5 R_муф

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Уч фазали гуруҳни ташкил этувчи, бир фазали уч чулғамли трансформаторларнинг актив қаршиликлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда S ном тр — гуруҳдаги уч чулғамли бир фазали трансформаторнинг номинал қуввати, мВА.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Ажратилган чулғамли трансформаторларнинг актив қаршилиги ҳар бир чулғам учун алоҳида, паспорт маълумотларига мувофиқ қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(16),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Электр энергиясининг юклама йўқотишларини ҳисоблаш методлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Электр энергиясининг юклама йўқотишлари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво ва кабель линиялардаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформаторлардаги (автотрансформаторлардаги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ток ўтказувчи шиналардаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
токни чегараловчи реакторлардаги йўқотишларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясининг юклама йўқотишларини ҳисоблаш электр тармоқларнинг алоҳида элементлари бўйича ва умумий тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Электр тармоқларининг алоҳида элементлари бўйича электр энергиясининг юклама йўқотишлари мавжуд маълумотлардан келиб чиқиб, қуйидаги методларнинг биридан фойдаланиб, ҳисобланиши мумкин (методлар ҳисоблаш натижалари аниқлигининг камайиши тартибида келтирилган):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тезкор ҳисоблаш методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўртача юкламалар методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Тезкор ҳисоблаш методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг актив қаршилиги, Ом да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ij — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг ток юкламаси, А да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pj, Qj — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шина ёки икки чулғамли трансформаторнинг актив ва реактив қуввати қийматлари, мос равишда мВт, мВар да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uj — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторлардаги кучланиш қиймати, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δtj — R қаршиликка эга бўлган тармоқ элементининг юкламаси ўзгармас деб олинадиган вақт оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
М — таянч даврдаги Δtj вақт оралиқлари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автотрансформаторда (уч чулғамли трансформаторда) таянч давр учун электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
– автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватларнинг, юклама токларининг Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган қийматлари, мос равишда мВт, мВар, А да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) юқори, ўрта ва паст чулғамлар кучланишларининг Δt вақт оралиғида қийматлари, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автотрансформатор (уч чулғамли трансформатор) чулғамларининг актив қаршиликлари, Ом да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автотрансформаторлар паст томонининг T даврдаги хар бир Δtj вақт оралиғидаги ўлчовлари мавжуд бўлмаганда, электр энергияси йўқотишларини ҳисоблаш юқори ҳамда ўрта кучланишли чулғамларнинг маълумотлари бўйича амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч давр учун токни чегараловчи реактордаги электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δ Рн.ТЧР — номинал токда реактор фазасидаги актив қувват йўқотиши қиймати, кВт да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iн — номинал токнинг қиймати, А да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ij — Δtj вақт оралиғида ўзгармас деб олинадиган ишчи токнинг қиймати, А да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ўртача юкламалар методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда таянч даврда электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРўрт — ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларнинг таянч даврдаги ўртача юклама бўйича қувват йўқотилиши қиймати, у 23-формула бўйича аниқланади, кВт да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k2ш — таянч давр учун график шакли коэффициентининг квадрати, нисбий бирликда;

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kk — актив ва реактив юкламалар графиклари кўринишларининг фарқини ҳисобга олувчи коэффициент (0,99 га тенг деб олинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т — таянч даврдаги соатлар сони, соатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
График шакли коэффициентининг квадрати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(21),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда kт — графикни тўлдириш коэффициенти қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(22),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wо — Т вақтда тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тmax — тармоқнинг энг катта юклама соатлари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pmax — ўлчовлар натижасида аниқланган амалдаги максимал қувват (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар қайдномаларидан олинган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юклама графигини тўлдириш коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда, 6 кВ ва ундан юқори кучланишли электр тармоқлар учун kт = 0,7, 1000 В гача кучланишли электр тармоқлар учун kт = 0,5 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврдаги ўртача юклама бўйича ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларда қувватнинг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўрт, Qўрт — Т таянч даврдаги актив ва реактив қувватнинг ўртача қийматлари, мВт, мВар да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tg φ — реактив қувват коэффициенти, нисбий бирликда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uўрт — Т таянч даврдаги ўртача кучланиш, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iўрт — юклама токининг ўртача қиймати, А да (24-формула бўйича аниқланади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R — ҲЛ, КЛ, ток ўтказувчи шиналар ёки икки чулғамли трансформаторларнинг актив қаршилиги, Ом да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўртача юклама қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(24),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WT — Т таянч даврда тугундаги электр энергиясининг миқдори, кВт соатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврда автотрансформатордаги (уч чулғамли трансформатордаги) электр энергиянинг юклама йўқотишлари қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(25),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔРўрт — таянч даврдаги ўртача юклама учун автотрансформаторда (уч чулғамли трансформаторда) қувват йўқотишлари, кВт да (26-формула бўйича аниқланади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
График шакли коэффициенти 21 ва 22-формулалар бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврда, ўртача юкламада автотрансформаторларда (уч чулғамли трансформаторларда) қувватнинг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўрта АТ(ТР)Ю, Рўрта АТ(ТР)Ў, Рўрта АТ(ТР)П, Qўрта АТ(ТР)Ю, Qўрта АТ(ТР)Ў, Qўрта АТ(ТР)П, Iўрта АТ(ТР)Ю, Iўрта АТ(ТР)Ў, Iўрта АТ(ТР)П,— Т таянч даврда автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) чулғамлари бўйича актив ва реактив қувватларнинг, юклама токларининг ўртача қийматлари, мос равишда мВт, мВар, А да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uўрта АТ(ТР)Ю,Uўрта АТ(ТР)Ў,Uўрта АТ(ТР)П— Т таянч даврдаги автотрансформаторнинг (уч чулғамли трансформаторнинг) юқори, ўрта ва паст чулғамлари бўйича кучланишларининг ўртача қийматлари, кВ да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tg φ — реактив қувват коэффициенти, нисбий бирликда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rўрта АТ(ТР)Ю, Rўрта АТ(ТР)Ў, Rўрта АТ(ТР)П,—автотрансформатор чулғамларининг актив қаршиликлари, Ом да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўртача юклама ҳар бир чулғам учун алоҳида 24-формула бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автотрансформаторларнинг T таянч даврдаги паст томони ўлчовлари мавжуд бўлмаганда, юқори ҳамда ўрта кучланиш чулғамларининг маълумотлари бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Т таянч даврда токни чегараловчи реакторда ўртача ишчи токдан фойдаланиб электр энергиясининг юклама йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(27),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Δ Р Ю. ТЧР ўрт — таянч даврда тугунларнинг ўртача юкламаларида токни чегараловчи реактордаги қувват йўқотиши, кВт да (28-формула бўйича аниқланади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
График шаклининг коэффициенти 21 ва 22-формулалар бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврда, ўртача юкламада токни чегараловчи реакторда қувватнинг юклама йўқотиши қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(28),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Iўрт — Т таянч даврда ишчи токнинг ўртача қиймати, А да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўртача юклама 24-формула бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Схемалар ҳамда тармоқ юкламалари тўғрисидаги мавжуд ахборотлар ҳажмидан келиб чиқиб, электр энергиясининг электр тармоқларда юклама йўқотишларини умумий ҳисоблаш қуйидаги методлардан бирини қўллаган ҳолда амалга оширилиши мумкин (методлар ҳисоблаш натижалари аниқлигининг камайиши тартибида келтирилган):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) тезкор ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) ҳисобланган суткалар методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) ўртача юкламалар методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4) қувватнинг энг катта йўқотиш соатлари сони методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5) тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумот бўйича йўқотишларни баҳолаш методи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергияси йўқотишларини ҳисоблаш учун 1 — 4 методлардан фойдаланиладиганда, тармоқдаги қувват йўқотишлари, берилган тармоқ схемаси ва ўлчовлар ёки электротехникага оид ҳисоблашлар ёрдамида аниқланган электр тармоқ элементларининг юкламалари асосида ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 — 4 методлар бўйича электр энергиясининг йўқотишлари ҳисоблаш даврининг ҳар бир ойи учун шу ойга мос бўлган тармоқ схемаси ҳисобга олган ҳолда, ҳисобланиши мумкин. Тармоқ схемаларини ўзгармас деб олиб, йўқотишларни бир неча ойларни ўз ичига олган ҳисоблаш оралиқлари учун ҳисоблашга йўл қўйилади. Таянч давр учун электр энергиясининг йўқотишлари, таянч даврга кирувчи ойлар (ҳисоблаш оралиқлари) йўқотишлари йиғиндиси сифатида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Тезкор ҳисоблаш методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(29),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n — тармоқ элементларининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δtij — Ri қаршиликка эга бўлган i-чи тармоқ элементининг I ij ток юкламаси ўзгармас деб олинган вақт оралиғи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — вақт оралиқлари сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоқ элементларининг ток юкламалари диспетчерлик қайдномалари, телеўлчовлар бўйича тезкор ўлчов комплекслари ва электр энергиясини ҳисобга олишнинг автоматлаштирилган тизими маълумотлари асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Ҳисобланган суткалар методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(30),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔWсут — тармоққа ўртача суткалик W ўрт.сут электр энергияси берилганда ва узеллардаги юклама графиклари шакли назорат ўлчовларига мувофиқ бўлгандаги ҳисобланаётган ойнинг суткалик электр энергияси йўқотиши, кВт соат да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kл — 110 кВ ва ундан юқори кучланишли линиялар учун 1,02 га тенг ва ундан паст кучланишли линиялар учун 1,0 га деб олинадиган, ҲЛ арматураси таъсиридаги йўқотишни ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к2ш.о— тармоққа электр энергиясини суткалик бериш графиги шакли коэффициентининг квадрати (миқдорларининг сони, назорат ўлчовлари ойидаги кунлар сонига тенг бўлган график);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кэкв j — қуйидаги формула бўйича аниқланадиган j-чи ҳисоблаш оралиғидаги кунларнинг эквивалент сони:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WОi — КОi кунлар сонидан иборат i-чи ойда тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W о.т. — таянч ойида тармоққа берилган электр энергияси, кВт соат да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Njj-чи ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир ойлик электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда К экв j = К о i деб топилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобланаётган сутка учун электр энергиясининг йўқотишлари (ΔWсут), ҳисобланаётган сутканинг ҳар бир соати учун ҳисобланган қувват йўқотишлари йиғиндиси кўринишида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврда электр энергиясининг йўқотишлари, йилнинг барча ҳисоблаш оралиқлардаги йўқотишларнинг йиғиндиси кўринишида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясининг йиллик йўқотишларини, 31-формулада Nj =12 деб олиниб, қишки назорат ўлчовлар куни учун ΔW сут ни ҳисоблаб, аниқлашга рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Коэффициент (к2ш.о) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(32),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wi — ойнинг i-чи кунидаги тармоққа берилган электр энергияси, кВт соат да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Км — ойдаги кунлар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ойнинг ҳар бир суткасида тармоққа берилган электр энергияси тўғрисидаги маълумот мавжуд бўлмаганда, к2ш.о коэффициент қуйидаги формула бўйича аниқланади:

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ки, Кн.и — ойдаги иш ва ишланмайдиган кунлари сони (КО = Ки + К н.и);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kw — ўртача ишланмайдиган кун ва ўртача иш кунларида истеъмол қилинган энергия қийматининг нисбати kw = W н.и/Wи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Ўртача юкламалар методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Δ Рўрт — тугунларнинг ҳисоблаш оралиғидаги ўртача юкламаларида тармоқдаги қувват йўқотиши, кВт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kш2 — ҳисоблаш оралиғида тармоқнинг жамланган юкламаси графиги шакли коэффициентининг квадрати:

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kk — тармоқнинг ҳар хил шохобчалари актив ва реактив юкламалари графикларининг шакли ҳар хиллигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tjj-чи ҳисоблаш интервалининг давомийлиги, соатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоб даври оралиғи учун тармоқнинг жамланган юкламаси графиги шакли коэффициентининг квадрати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рj — графикнинг давомийлиги Δti бўлган i-чи поғонасидаги юклама миқдори, кВт да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — ҳисоб даври оралиғидаги график поғоналарининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pўрт — ҳисоблаш интервалидаги тармоқнинг ўртача юкламаси, кВт да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34-формулада kk коэффициент 0,99 га тенг деб олинади. 6-10 кВ тармоқлар ва 35 кВ радиал линиялар учун 35-формулада Pi ва Pўрт қийматларнинг ўрнига бошланғич участканинг Ii ва Iўрт токлари қийматларидан фойдаланиш мумкин. Бунда kk коэффициент 1,02 га тенг деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоблаш оралиғи учун график шакли коэффициентининг квадратини қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35-формула бўйича ҳисобланган назорат ўлчовлари кунининг суткалик графиги шакли коэффициентининг квадрати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— тармоққа ойлик электр энергиясини бериш графиги (миқдорларининг сони, ҳисоблаш оралиғидаги ойлар сонига тенг бўлган график) шакли коэффициентининг квадрати, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
WОi — ҳисоблаш оралиғининг i-чи ойида тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wўрт.ой — ҳисоблаш оралиғи ойларида тармоққа берилган ўртача ойлик электр энергияси, кВт соатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир ой учун йўқотишлар ҳисоблаганда = 1 деб топилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юклама графиги мавжуд бўлмаганда қуйидаги формула билан аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоқнинг умумий юкламаси графигини тўлдириш коэффициенти kт қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(39),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wб — Т вақтда тармоққа берилган электр энергия, кВт соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тmax — тармоқнинг энг катта юкламаси соатларининг сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pmax — ўлчовлар натижасида аниқланган (электр энергияси истеъмолини ҳисобга олиш ва назорат қилишнинг автоматлаштирилган тизими ёки ўлчовлар ведомостларидан олинган) амалдаги максимал қувват.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
i-чи тугуннинг ўртача юкламаси қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(40),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Wi — Т вақт ичида i-чи тугунда истеъмол қилинган (ишлаб чиқарилган) электр энергияси, кВт соатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Қувватнинг энг катта йўқотиш соатлари сони методи электр энергиясининг йўқотишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблашни назарда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(41),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔPmax — тармоқнинг максимал юклама режимида қувват йўқотиши, кВт да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τн — тармоқнинг умумий юклама графики бўйича аниқланган, ҳисоблаш интервалида қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сони қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Р max — Рi нинг ҳисоблаш интервалидаги m та қийматлар ичидаги энг катта қиймати, кВт да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Коэффициент kk 41-формулада 1,03 га тенг деб олинади. 6-10 кВ тармоқлар ва 35 кВ радиал линиялар учун 42-формулада Pi ва Рmax қийматлари ўрнига бошланғич участка токининг қиймати Ii ва Imax дан фойдаланиш мумкин. Бунда коэффициент kk = 1,0 деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисоблаш интервалидаги қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сонини қуйидаги формула бўйича аниқлаш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(43),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τс — назорат ўлчовлари кунининг суткалик графики учун 42-формула бўйича аниқланган қувватнинг энг катта йўқотиш соатларининг нисбий сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τм ва τN — қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(44),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(45),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Wҳ.о — ҳисобот ойида тармоққа берилган электр энергияси, кВт соатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир ой учун ҳисобланганда τN = 1 деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юклама графики мавжуд бўлмаганда τн миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(46),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Электр энергиясининг технологик йўқотилишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш методи кучланиши 10, 6 ва 0,4 кВ бўлган электр тармоқларда қўлланилади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тармоқлар мажмуасида электр энергиясининг йўқотилишларини регрессион моделлардан фойдаланиб ҳисоблаш (10, 6 ва 0,4 кВ кВ бўлган электр тармоқларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр энергиясининг технологик йўқотилишини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотга боғлиқлиги асосида баҳолаш (0,4 кВ бўлган электр тармоқларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
линияларда электр энергиясининг йўқотилишини кучланишнинг пасайишига боғлиқ равишда ҳисоблаш (0,4 кВ бўлган электр тармоқларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват ва электр энергиясини йўқотилишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, уларнинг элементлари бўйича ҳисоблаш (0,4 кВ бўлган электр тармоқларда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Тармоқлар мажмуасида электр энергиясининг йўқотилишларини регрессион моделлардан фойдаланиб ҳисоблаш кучланиши 10, 6 ва 0,4 кВ бўлган линиялар ва 10, 6 кВ бўлган трансформаторлар ҳамда кучланиши 0,4 кВ бўлган «қишлоқ» ва «шаҳар» туридаги электр тармоқлари мажмуаси учун алоҳида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 10 кВ бўлган линияларда йўқотишларни линияларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nтр– мазкур тармоқлар мажмуасидан электр энергияси олаётган трансформаторлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сутка давомида тармоқлар мажмуасига берилган актив энергия ва энергия йўқотилиши, мВт соат да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nфид— тармоқлар мажмуасидаги фидерлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L0— тармоқлар мажмуасидаги линиялар узунлигининг йиғиндиси, км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rум— мазкур тармоқларнинг умумий қаршилиги, Ом да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соsØ —мазкур тармоқлар мажмуаси учун соsØнинг ўртача қиймати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ҳолатда ёки ёки (48),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nв— тармоқлар мажмуаси барча фидерлар шохобчаларининг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ri нчи шохобчанинг қаршилиги, Ом да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 10-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

10- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 50 — 500‎ 500 — 1000‎
В0 0,0004400‎ 0,0005739‎ 0,0006738‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 кВ бўлган линияларнинг эквивалент қаршилиги бўйича электр энергиясининг йўқотилишларини ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 11-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

11- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 50 — 500‎ 500 — 1000‎
В0 0,000995 0,000965 0,000935
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 10 кВ бўлган трансформаторларда электр энергиясининг йўқотилишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(50),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Sўрн— мажмуадаги 10/0,4 кВ трансформаторларнинг ўрнатилган қуввати йиғиндиси, кВА да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 12-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

12- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 50 — 500‎ 500 — 1000‎
В0 4,597 5,361 5,361
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СЮ йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(51),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 13-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

13- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 50 — 500
ВО 0,000472 0,000458
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 6 кВ бўлган линияларда йўқотишларни линияларнинг умумий узунлиги ва умумий қаршилиги бўйича ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(52),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52-формула учун В0 нинг Nфнд ҳисобланаётган мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 14-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

14- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 50 — 500
ВО 0,0006973 0,0007335
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 6 кВ бўлган трансформаторларда электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(53),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 15-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

15- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 500 — 5000‎
В0 2,8685 2,5146
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СЮ йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади (МВт соатда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(54),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 16-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

16- жадвал‎

Nфид 10 — 50‎ 50 — 500‎
ВО 0,0005532 0,0004586
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 0,4 кВ бўлган «қишлоқ» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(55),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rотп — кўриб чиқилаётган тармоқлар мажмуасидаги шохобчалар (таянчдан уйнинг киришигача бўлган қисми) қаршиликларининг йиғиндиси, Ом да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nn — тармоқлар мажмуасидаги истеъмолчилар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nэф — тармоқлар мажмуасидаги уч фазали истеъмолчилар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 17-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

17- жадвал‎

Nфид 100 — 250‎ 250 — 800‎ 800 — 2000 2000 — 5000 >5000
В0 0,14055‎ 0,12025‎ 0,10448 0,091625 0,081014
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 0,4 кВ бўлган «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш уйлар орасидаги линияларининг умумий қаршилиги Rум.уо Ом дан келиб чиқиб, қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёки (56)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Nш — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги линияларининг шохобчалари сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ri — i-нч ишохобчанинг қаршилиги, Ом да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lум.уо — тармоқлар мажмуаси барча фидерларининг уйлар оралиғидаги линияларининг умумий узунлиги, км да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 0,4 кВ бўлган «шаҳар» туридаги тармоқлар мажмуаси бўйича электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш қуйидаги формулага асосан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(57),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57-формула учун В0 нинг ҳисобланаётган Nфнд мажмуаси ҳажмига боғлиқ қиймати 18-жадвалда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

18- жадвал‎

Nфид 100 — 200 200 — 500‎ 500 — 1000‎ 1000 — 2000‎ 2000 — 5000 >5000
В0 0,75107 0,9054‎ 1,096‎ 1,2848‎ 1,5622 1,8616
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Электр энергиясининг йўқотилишларини тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотларга боғлиқлиги асосида баҳолаш методига мувофиқ «Д» кун(лар) даврида, бош участкаларининг ўртача кўндаланг кесими Fб ўрт, мм2 бўлган 0,4 кВ ли N та линияларга W0,4 минг кВт соат электр энергияси берилганда, электр энергиясининг йўқотилишлари қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(58),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lэкв — линияларнинг умумий эквивалент узунлиги, км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tg φ — реактив қувватнинг ўртача коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k 0,4 — линия узунлиги бўйича юкламанинг тақсимланиши характери ва фазалардаги юкламаларнинг бир хил эмаслигини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dн — ТП дан 1 ва 2-таянчлар оралиғига тенг масофада истеъмол қилинаётган электр энергиясининг 0,4 кВ ли тармоққа берилган умумий электр энергиясидаги улуши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тармоқ схемалари ва юкламалари тўғрисидаги умумлаштирилган маълумотлар бўйича электр энергиясининг йўқотишларини баҳолаш методи умумий сони 100 та ва ундан ортиқ кучланиши 6-10/0,4 кВ бўлган ТП дан тарқалган линиялар жамланмасидаги электр энергиясининг йўқотишларини ҳисоблаш учун қўлланилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кичикроқ ҳажмдаги электр тармоқлари учун қуйидагилар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувват ва электр энергиясининг йўқотишларини, электр тармоғи ва унинг режим параметрларидан фойдаланиб, элементлари бўйича ҳисоблаш методи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 кВ ли линиялардаги электр энергиясининг йўқотишларини кучланишнинг пасайиши миқдорига боғлиқ ҳолда ҳисоблаш методи (63 — 65-формулалар бўйича).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N та линиялар йиғиндисининг эквивалент узунлиги қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(59),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lм — 0,4кВ N та линиялар магистраллари узунлигининг йиғиндиси, км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L 2-3 — 0,4 кВN та линиялар икки ва уч фазали шохобчалари узунлигининг йиғиндиси, км да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L1 — 0,4 кВ ли N та линиялар бир фазали шохобчалари узунлигини йиғиндиси, км да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 0,4 кВ бўлган битта линия магистралини аниқлашда 6-10/0,4 кВ ТП дан уч фазали ёки икки фазали линияларгача уланган энг узоқдаги истеъмолчигача бўлган масофа ҳисобга олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
линиялар узунлиги эквивалентнинг йиғиндисини аниқлашда шохобчанинг узунлигига кўп хонадонли уй-жойларнинг уй-жойнинг умумий фойдаланишидаги электр тармоқлари (шунингдек, уй-жой ичидаги электр тармоқлари), уй-жойлардаги шохобчалар, агар тармоқнинг мансублик чегараси таянчда бўлса, киритилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Магистралда ёки шохобчаларда алюминий, пўлат ва мисли симлар мавжуд бўлганда 59-формулага қуйидаги формула бўйича аниқланадиган линиялар узунлиги қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(60),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Lа, Lп, Lмис — алюминий, пўлат ва мисли симларнинг мос узунликлари, км да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Коэффициент k0,4 қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(61),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dp — 0,4 кВ тармоққа берилган умумий электр энергиясига нисбатан аҳолига берилган электр энергиясининг улуши, нисбий бирликда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ku — 400/230 В бўлган линия учун 1 га тенг ва 220/127 В бўлган линия учун 3 га тенг деб олинадиган коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fб ўрт коэффициент қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(62),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fri — i-чи линиянинг бошланғич участкаси кесимининг юзаси, мм2 да;

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lri — i-чи линия бошланғич участкасининг узунлиги, км да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Графикни тўлдириш коэффициенти ва (ёки) реактив қувват коэффициенти тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда kт = 0,5 ва tg φ = 0,6 деб олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 кВ бўлган линияларга бериладиган электр энергияси ҳисобга олинмаганда унинг қиймати 6-10 кВ ли тармоққа берилган энергиядан 6 — 10 кВ ускуналардаги йўқотишларни, 6-10/0,4 кВ ли ТП ларга берилган энергияни ТП нинг шиналарига уланган истеъмолчиларга берилган энергияни ҳамда истеъмолчилар балансидаги 0,4 кВ ли линияларга берилган энергияни айириб аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Кучланиши 0,4 кВ бўлган линияларда электр энергиясининг йўқотишларини кучланишнинг пасайиши қийматига боғлиқлиги ҳолда ҳисоблаш методини қўллаш учун максимал юклама режимида ТП шиналаридаги ва магистрал линиянинг узоқ нуқтасидаги фаза кучланишлари ўлчанади. Ўлчаш маълумотлари бўйича кучланиш йўқолишлари (ΔU) 6-10/0,4 кВ ТП нинг 0,4 кВ ли шиналаридаги фаза кучланишининг ўртача қийматига нисбатан абсолют ва нисбий (фоиздаги) қийматлари аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 кВ кучланишли линиядаги электр энергияси йўқотилиши (тармоққа берилган электр энергиясининг қийматидан (фоизда) қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(63),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ΔU — тармоқнинг максимал юкламасида ТП шиналаридан энг узоқ электр қабул қилгичгача кучланишнинг йўқотилиши, фоизда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кнт — юкламанинг фазалар бўйича нотекис тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ТП нинг шиналарида ўлчанган фаза кучланишининг даражалари ҳар хил бўлса, ΔU ни аниқлашда ТП нинг шиналаридаги учта ўлчанган кучланишнинг ўртача арифметик қиймати қабул қилинади. Агар юкламанинг максимал қийматида магистрал линиянинг энг узоқ нуқтасидаги уч фазалик киришида фаза кучланиши ўлчанган бўлса, ҳисоблаш учун учта ўлчанган қийматлардан энг кичиги қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кнт коэффициенти қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(64),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Iа, Iв, Iс — фазаларнинг ўлчанган ток юкламалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rн/Rф — ноль ва фаза симлари қаршиликларининг нисбати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фазаларнинг ток юкламалари тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rн/Rф = 1 бўлган линиялар учун Кнт = 1,13;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rн/Rф = 2 бўлган линиялар учун Кнт = 1,2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
τ/Тмакс нисбати 19-жадвалга мувофиқ қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

19-жадвал

Тмакс, соат

2000

3000

4000

5000

6000

τ/Тмакс

0,46

0,52

0,6

0,72

0,77

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 кВ ли К та линияларидаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидаги формула бўйича аниқланади (фоизда):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(65),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— 65-формула бўйича аниқланадиган i-чи линиядаги электр энергиясининг нисбий йўқотишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ii — i-чи линиянинг бош участкасидаги максимал юклама.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0,4 кВ электр тармоқларда электр энергияси йўқотишларини аниқ ҳисоблаш учун бошланғич ахборотлар етарли даражада мавжуд бўлганда 0,4 кВ кучланишли алоҳида линияларда электр энергияси йўқотишларини ҳисоблашда қувват ва электр энергияси йўқотишларини электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, унинг элементлари бўйича ҳисоблаш методини қўллаш тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучланиши 0,4 кВ бўлган линияларда электр энергияси йўқотишларини кучланишнинг пасайишига боғлиқ ҳолда ҳамда қувват ва электр энергиясининг йўқотишлари элементлари бўйича ҳисоблашни электр тармоғи схемаси ва режими параметрларидан фойдаланиб, ихтиёрий танлаб олинган 0,4 кВ тақсимлаш линиялари бўйича амалга оширишга йўл қўйилади. Бунда, кучланиши 0,4 кВ бўлган линияларнинг умумий сони 100 тадан ортиқ 6-10/0,4 кВ ТП ларнинг камида 20% дан таъминланаётган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишларни ҳисоблаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлар (ΔWҳато.Т) бутун электр тармоғи бўйича электр энергияси нобалансининг чегаравий қиймати сифатида таянч давр маълумотларидан келиб чиқиб, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δi (δj) — электр тармоғи бўйлаб қабул қилинган (берилган) актив электр энергияси ўлчов каналининг хатолиги, % да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Wi (Wj) — электр тармоғи бўйлаб ўлчов каналларида қайд қилинган, қабул қилинган (берилган) актив электр энергия, минг кВт соатда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
n –электр энергиясининг қабул қилинишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталаринг сони, дона;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — электр энергиясининг берилишини қайд этувчи ҳисобга олиш нуқталаринг сони, дона.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврда ҳудудий электр тармоқлари корхоналари учун электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидагига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(67),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда Wтб.Т — таянч даврда бутун электр тармоғи бўйича тармоққа берилган электр энергияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч даврда магистраль электр тармоқлари корхоналари учун электр энергиясини ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ электр энергиясининг нисбий йўқотишлари қуйидагига тенг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(68),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда, Wбер.Т — таянч даврда бутун электр тармоғи бўйича тармоқдан берилган электр энергияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Актив электр энергияси ўлчаш каналининг рухсат этилган нисбий хатолиги миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(69),
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— нормал шароитларда ҳисобга олиш асбоби, ТТ ва КТ нинг рухсат этилган хатоликлари (аниқлик класси қиймати бўйича қабул қилинади), % да;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
δЛ — ҳисобга олиш асбобларининг КТ ларга уланган линияларидаги рухсат этилган кучланиш йўқотишларининг чегараси, % да.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ кучланиш даражалари бўйича электр энергиясининг йўқотишлари таянч ва ҳисоб даврларида кучланиш даражалари бўйича тармоққа берилган электр энергиясига мутаносиб равишда тақсимланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Агар таянч даврдаги электр энергиясининг ҳисобланган технологик йўқотишларидан амалдаги технологик йўқотишлар кичик ёки унга тенг бўлса, ҳисоб даври учун электр энергиясини узатишда унинг ҳисобга олиш тизимининг рухсат этилган хатоликлари билан боғлиқ йўқотишлари ҳажми (∆Wхато.Ҳ) нолга тенг деб қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр энергиясини электр тармоқлари бўйлаб узатиш ва тақсимлашда технологик йўқотишларнинг нормативларини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги йўриқномага илова
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трансформатор подстанцияларнинг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементларининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НОМЕНКЛАТУРАСИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Номенклатура қуйидаги мақсадлар учун электр энергиясининг сарфини назарда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформаторларни ва автотрансформаторларни совитиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хоналарни (тезкор бошқариш, тезкор чиқиш бригадалари, аккумулятор ва компрессор хоналарини, шунингдек ёпиқ тақсимлаш қурилмаларини, ўт ўчириш насос станциясини, синхрон компенсаторлар ёрдамчи тузилмаларининг биносини, қоровулхонани) иситиш, ёритиш ва шамоллатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳудудни ёритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аккумулятор батареяларини зарядлаш-зарядлаб олиш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тезкор занжирларнинг ва бошқарув занжирларининг таъминоти (ўзгарувчан тезкор токли подстанцияларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи комплект тақсимловчи қурилма ячейкаларини (реле ҳимояси ва автоматикаси аппаратураси, ҳисобга олиш асбоблари ва ўчиргичлари билан) ҳамда ташқи ўрнатиладиган реле шкафларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
трансформатор подстанциялари эксплуатациясининг алоҳида шароитлари билан боғлиқ электр қабул қилгичларнинг электр энергияси сарфи (бошқарув шити хонасидаги кондиционерлар, ўт ўчириш тизимининг сув таъминоти технологик қудуқлари насосларининг таъминоти);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мойли ўчиргичлар юритмаларини ва бакларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бўлгичлар ва қисқа туташтиргичларнинг юритмаларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кучланиш остида ростлаш алмашлаб улагичлари тузилмаларининг юритмалари ва мой бакларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ажратгичларнинг электродвигателли юритмаларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иситилмаётган хоналардаги электр энергиясини ҳисобга олиш асбобларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаволи ўчиргичларнинг агрегат шкафларини ва бошқариш шкафларини иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
компрессорларнинг таъминоти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво йиғгичларни иситиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
синхрон компенсаторнинг ёрдамчи қурилмалари (мойли, циркуляция ва дренаж насослари, задвижкалар, автоматика);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
телемеханика ва алоқа аппаратурасининг электр таъминоти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эксплуатация жараёнида бажариладиган кичик ҳажмдаги таъмирлаш ишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дренаж насослари, кучланиш остида ростлаш қурилмалари, дистилляторлар, майда дастгоҳ ва мосламалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Номенклатурага хўжалик эҳтиёжлари учун электр энергиясини сарфлайдиган элементлар киритилиши тақиқланади.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 13-сон, 211-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 16.07.2018 й., 10/18/2871-1/1512-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 28.08.2024 й., 10/24/3551/0660-сон)