06.07.2010 йилдаги 199-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси «Саноатконтехназорат» бошлиғининг буйруғи, 06.07.2010 йилдаги 199-сон
Date of entry into force
02.08.2010
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси «Саноатконтехназорат» бошлиғининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
БУҒ ВА ИССИҚ СУВ ҚУВУРЛАРИНИНГ ТУЗИЛИШИ ВА ХАВФСИЗ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ҚИЛИШ ҚОИДАЛАРИНИ ТАСДИҚЛАШ ТЎҒРИСИДА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилган ҳолда техник ҳужжат деб топилган, 2010 йил 2 август 6-24/23-6554/6-сон]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 йил, 39-сон, 386-модда) ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 10 июлдаги 323-сон «Саноатда кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида»ги (Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг қарорлари тўплами, 2004 йил, 7-сон, 64-модда) қарорига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва хавфсиз эксплуатация қилиш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишилиб, норматив техник ҳужжат сифатида эътироф этилган кундан бошлаб кучга киритилсин ва кўпайтирилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Инспекция бошлиғи И. ХОЛМАТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 6 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Саноатконтехназорат» давлат инспекцияси бошлиғининг 2010 йил 6 июлдаги 199-сон буйруғига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва хавфсиз эксплуатация қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикасининг «Хавфли ишлаб чиқариш объектларининг саноат хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 39-сон, 386-модда) ижросини таъминлаш мақсадида, «Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидалари»га асосан, Ўзбекистон Республикасининг қабул қилинган янги қонунчилик ҳужжатлари, иш босими 0,07 МРа (0,7 kgf/cm2) бўлган сув буғи ёки ҳарорати 115° С дан юқори бўлган иссиқ сув узатиладиган, буғ ва иссиқ сув қувурларидан фойдаланишдаги тажрибаларни инобатга олган ҳолда қайта ишлаб чиқилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Қоидалар талаблари мулкчилик тури ҳамда ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъий назар, буғ ва иссиқ сув узатиладиган қувурлардан фойдаланувчи барча корхоналар, ташкилотлар ва бошқа хўжалик фаолиятини юритувчи объектлар учун мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I БОБ. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур Қоидалар иш босими 0,07 МРа (0,7 kgf/cm2) бўлган сув буғи ёки ҳарорати 115° С дан юқори бўлган иссиқ сув узатиладиган қувурларни ўрнатиш, тайёрлаш, монтаж қилиш, улардан фойдаланиш ва уларга гувоҳнома бериш талабларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур Қоидалар талаблари қўлланиладиган барча қувурлар тўртта тоифага бўлинади (1 илова, 1 жадвал).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур Қоидалар талаблари қуйидагиларга нисбатан қўлланилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иситиш қозони чегараларида жойлашган қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурлар тизимига кирадиган ва унинг бўлинмас қисми бўлган сиғимлар (сув тақсимлагичлар, тиндиргичлар ва ҳоказолар). Улар «Босим остида ишлайдиган сиғимларни ўрнатиш ва улардан фойдаланиш қоидалари» талабларига мувофиқ бўлиши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) денгиз ва дарё кемалари ҳамда бошқа сузувчи воситалар, шунингдек денгиз кўчма қурилмалари ва сув остида қўлланиладиган объектларда ўрнатиладиган қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) темир йўл, автомобиль ва гусеницали транспорт воситаларига ўрнатиладиган қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ташқи диаметри 51 мм гача бўлган I тоифали қувурлар ва ташқи диаметри 76 мм гача бўлган II, III ва IV тоифали қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) иситиш қозонлари, қувурлар, идишлар, редукцион-совутиш ва атмосфера билан боғлиқ бошқа қурилмаларнинг сув чиқариш, шамоллатиш ва дуд чиқарувчи қувурлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) атом электростанцияларидаги қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) нометалл материаллардан тайёрланган қувурлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Қувурларнинг тоифасини аниқлашда транспортировка қилинадиган суюқликнинг параметрлари қуйидагича ҳисобга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иситиш қозонидан чиқадиган қувурлар учун — буғнинг босими ва ҳароратининг қозондан чиқишдаги(буғ иситгичдан кейинги) номинал ўлчами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) турбиналардан чиқувчи ва қарши босим билан ишловчи буғ қувурлари учун — турбина етказиб берувчиларнинг техник шартларида кўзда тутилган максимал босим ҳамда эркин иш ҳолатида қарши босим билан ишловчи буғнинг максимал даражадаги ҳарорати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) турбинадан бошқариб туриладиган ҳамда бошқарилмайдиган миқдорларда буғ оладиган қувурлар (шу жумладан оралиқ иситиш буғ қувурлари) учун — буғ олиш нуқтасида максимал даражадаги босим ва унинг ҳарорати (турбинани ишлаб чиқарувчи заводнинг кўрсатмаларига мувофиқ);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) редукцион ҳамда редукцион-совутиш қурилмаларидан буғ оладиган қувурлари учун — ўрнатиш лойиҳасида қабул қилинган редукцион буғнинг максимал даражадаги босим ва ҳарорат ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) юқори босимли деаэраторлардан кейин сув оладиган қувурлар учун — суюқлик устунининг гидростатик босими ҳамда деаэратордаги ҳарорат даражасини ҳисобга олган ҳолда сувнинг номинал босими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) сув ҳайдовчи насослар ва юқори босимни иситувчилардан (ЮБИ) сув оладиган қувурлар учун — зулфин ўчирилган ҳолатда сув ҳайдовчи электр насоснинг босимли қувурда вужудга келтирадиган энг юқори босим ва насоснинг тортувчи линиясидаги максимал босим (номинал босими 1,05 бўлган сув ҳайдовчи насослар ва гидромуфтали электр насослари қўлланилганда), шунингдек охирги ЮБИ дан кейинги сувнинг ҳисобланган ҳарорати максимал даражада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) иссиқ сув тармоқларининг узатувчи ва сув қайтувчи қувурлари учун — узатувчи қувурда, трассадаги насос подстанцияларининг ишлаши ҳамда маҳаллий рельефдан келиб чиққан ҳолда энг катта босим ва сувнинг максимал ҳарорати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кириш қисмидаги суюқликнинг иш параметрларига (унда ушбу параметрларни ўзгартирувчи қурилма йўқ бўлса) кўра белгиланган қувур тоифаси, ушбу қувурнинг узунлигидан қатъи назар, бутун узунлигига тўлиқ тегишли бўлиб, лойиҳа ҳужжатларида кўрсатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Мазкур Қоидаларнинг бажарилиши буғ ва иссиқ сув қувуридан фойдаланувчи корхона маъмурияти зиммасига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Мазкур Қоидалар бажарилишини назорат қилиш корхона раҳбари зиммасига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Мазкур Қоидалар бузилишига айбдор шахслар амалдаги қонунчиликка мувофиқ белгиланган тартибда интизомий, маъмурий ёки жиноий жавобгарликка тортилишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Янги меъёрий ҳужжатларнинг амалда қўллаш учун киритилиши ҳолларидан ташқари барча ҳолларда, мазкур Қоидаларга риоя этилиши шарт. Мазкур Қоидалар фақат уни тасдиқлаган органлар томонидан ўзгартирилиши ёки қўшимчалар билан тўлдирилишлари мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II БОБ. ТЕХНОЛОГИК ҲУЖЖАТЛАРДА КЎЗДА ТУТИЛИШИ ШАРТ БЎЛГАН ХАВФСИЗЛИК ТАЛАБЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Лойиҳалаш. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Қувурнинг рационал чизмаси ва унинг конструкциясини танлаш, мустаҳкамлиги ва иссиқлик таъсирида узайишининг компенсациялари бўйича ҳисоб-китобларнинг тўғрилиги, танланган материаллар (қувурлар, қуймалар, поковкалар ва бошқалар)ни қўллаш параметрлари чегараларига мослиги, устунларнинг жойлаштирилиши, қувурларни ётқизиш усули ва дренаж тизимини танлаш, шунингдек умуман лойиҳа ва унинг ушбу Қоидалар талабларига мос келишига қувур лойиҳасини ишлаб чиққан корхона жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Қувурлар билан бирга бериладиган қувур паспорти (2-илова), монтаж қилиш ва фойдаланиш йўриқномалари, шунингдек меъёрий ҳужжатлар ушбу «Қоидалар» талабларига мос келиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувур паспортига мувофиқлик (сифат) сертификати ва рухсатнома нусхалари илова қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфли ишлаб чиқариш объектларида қўлланиладиган техник қурилмалар қонунчиликда белгиланган тартибга кўра саноат хавфсизлиги талабларга мувофиқлиги бўйича сертификацияланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қувурнинг барча таъсир қилувчи факторлар (босим, оғирлик, ҳарорат таъсирида кенгайиши ва ҳоказо)ини ҳисобга олган ҳолда мустаҳкамлигининг ҳисоб-китоблари, шунингдек иссиқлик таъсирида кенгайиши компенсацияси қонунчиликда ўрнатилган тартибда келишилган меъёрий ҳужжатлар асосида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳа ташкилоти барча тоифадаги қувурлар учун ҳисобланган хизмат муддатини, шунингдек I ва II тоифали қувурлари ҳамда уларнинг деталлари (уларнинг сони 3000 тадан ошмаган ҳолда) учун белгиланган иш ресурсларини белгилаши шарт. Ҳисоблаб белгиланган хизмат муддати ва ресурслари қувур паспортига ёзилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Қувурларни, ушбу қоидалар талабларига мувофиқ барча турдаги назоратни амалга ошириш имконини кўзда тутган ҳолда лойиҳалаштирилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш, таъмирлаш ва улардан фойдаланиш жараёнида лойиҳага киритиш зарурияти туғилган барча ўзгаришлар лойиҳа муаллифи билан, қувурларни чет элдан сотиб олиш ҳолларида, шунингдек муаллиф бўлмаган ҳолларда эса бош ихтисослашган ташкилот билан келишилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Қувур деталларини бириктириш пайвандлаш орқали амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларни арматураларга ҳамда фланецлари бор бўлган жиҳоз деталларига улаш ҳолларида фланецлар ёрдамида улашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шартли узатиш бирлиги 100 дан ошмаган IV тоифали қувурларни чўян арматураларга улаш ҳолларида резьба ёрдамида улашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Кўндаланг чокли қувурлардан тайёрланган уч томонлама уланишлар фақат III ва IV тоифали қувурларда қўллашга рухсат берилади, бунда барча пайванд уланишларнинг сифати радиография ёки ультратовуш усули (УЗК) билан синалиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Қувурлар ҳамда асосий металл конструкцияларининг амалдаги меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга ошириладиган занглашга қарши ҳимояси бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ташқи девори юзасининг ҳарорати 55° С дан юқори бўлган ва хизмат кўрсатувчи ходимларнинг ишлашига имкон мавжуд жойларда жойлашган қувурлар ташқи юзасининг ҳарорати 55° С дан ошмаган иссиқлик изоляцияси билан қопланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. I тоифали қувурлардаги пайвандлаб уланган жойлари ҳамда металлнинг чўзилиш даражасини ўлчаш нуқталарида очиладиган изоляция участкалари ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Қийшиқ чизиқли деталлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Қийшиқ чизиқли деталларнинг конструкциялари белгиланган тартибда тасдиқланган меъёрий ҳужжатлар талабларига мос келиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Диаметрал жойлашган битта ёки иккита тўғри пайванд чоки бўлган штамплаб пайвандланган отводларни, чокларнинг барча узунлигини радиография ёки УЗК орқали текшириш шарти билан қўллашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Пайвандланган секторли отводларни III ва IV тоифали қувурлар учун қўллашга рухсат берилади. Бунда сектор бурчаги 30° дан ошмаслиги зарур. Отводнинг ички қисмидаги қўшни чоклари орасидаги масофа ташқи юзасининг ҳар икки томонидан, ушбу чокларни назорат қилиш имконини бериши зарур. Иссиқлик тармоқлари учун сектор отводларини тайёрлашда спираль чокли қувурларни қўллашга рухсат берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Отвод деворининг қалинлиги унинг барча участкаларида ҳисоб-китоб қилиб белгиланган мустаҳкамлик ўлчами ва тайёрлаш бўйича техник шартлардан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Девор қалинлигини ўлчаш меъёрий ҳужжатларида кўрсатилган усулда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Турли қалинликдаги девор, тўлқинлилик, гадирликлар, чуқурликлар, пачоқланиш, кесилмалар ва дефектларни тозалаш ишлари отводлар ўлчамларининг рухсат берилган меъёрлардан ошмаслиги ва ташқи кўрикдан ўтказиш ва ўлчаш ишларини олиб бориш имконини бериши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Отвод кўндаланг кесимининг максимал оваллик даражаси меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган ўлчамлардан ошмаслиги зарур. Оваллик қуйидаги формула орқали ҳисоблаб чиқилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а-оваллик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Da mах + Dа min — битта кесимда ўлчанадиган максимал ва минимал ташқи ёки ички диаметрлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Пайванд уланишлар ва уларнинг жойлашиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Қувурларнинг барча пайванд уланишлари (шу жумладан уланган деталларнинг чоклари) ушбу Қоидалар ва меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган усулларда, уларни назорат қилиш имконини берадиган ҳолда жойлашиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Қувурлар ва фасон деталларини улашда тўлиқ эритилиб уланадиган пайвандлаш усулидан қўлланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларга штуцерлар, қувурлар ва ясси фланецларни пайвандлашда бурчак пайванд уланиш усули қўлланилади. Бурчак пайванд уланиш тўлиқ эритилган ҳолда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички диаметри 100 mm ва ундан кичик қувурлар ҳамда шартли босими 2,5 МРа (25 kgf/cm2) ва ҳарорати 350° С дан ошмаган ясси фланецларни улашда конструктив оралиқ (конструктив пайвандланмаган бўлаклар) мавжуд бўлган бурчак пайванд уланишга рухсат берилади. Ушбу уланишлар сифатини назорат қилиш қонунчиликда тартибда ўрнатилган келишилган меъёрий ҳужжатлар асосида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Устма-уст уланиш усули III ва IV тоифали қувурлардаги тешикларни мустаҳкамлайдиган ямоқларни, тиргакларни, устунларни, осма мосламаларни, изоляцияни мустаҳкамлаш деталларини ва шу кабиларни пайвандлашда қўлланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Деворининг қалинлиги турли бўлган деталларни бирлаштирувчи пайванд уланишларда тегишли равишда нисбатан девори қалинроқ детал учини бир томонлама ёки икки томонлама механик ишлов бериш йўли билан катта ўлчамлардан кичик ўлчамларга бир маромда уланиши таъминланиши зарур. Уланишда юза қисмининг эгилиш бурчаги 15о дан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Девор қалинлиги орасидаги фарқ юпқа деталь девори қалинлигининг 30%, бироқ 5 mm дан ошмаган ҳолларда чокининг юза қисмининг эгилиб жойлашиши ҳисобига бир маромда уланиш четлари очилган томондан амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу банд талаблари қуйма, чегаланган (ковка) ва штампланган деталларни, шунингдек кескин букилган отводларни пайвандлаб улашда қўлланилмайди. Шу каби деталларнинг учидаги уланишлар, шунингдек юзасининг букиш бурчаклари белгиланган стандартлар, техник шартлар ва йўриқномалардаги меъёрлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Тўғри ва спираль чокли қувурлар ва бошқа деталларни пайвандлашда охиргилари бири иккинчисига нисбатан сурилган бўлиши зарур. Бунда сурилиш миқдори пайвандланаётган қувурлар (деталлар) деворининг қалинлигидан камида уч баробар юқори, бироқ ташқи диаметри 100 mm дан катта бўлган қувурларда камида 100 mm бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Ультратовушли назорат қилинмайдиган ёки маҳаллий термик ишлов берилмайдиган кўндаланг бириктирувчи пайванд уланишларда қувурларнинг тўғри участкаларида қўшни пайванд чоклари ўқлари орасидаги масофа пайвандланаётган ўқ деворидан камида уч баробар, бироқ отвод бурилишидан камида 100 mm масофада бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Ультратовушли назорат қилинадиган кўндаланг бириктирувчи пайванд уланишлар учун қувур (деталь)нинг эркин тўғри участкаси узунлиги чок ўқидан ҳар томонга (энг яқин пайвандланган деталгача, букилиш бошланишигача, қўшни кўндаланг чок ўқигача ва ҳоказо) 4-иловада кўрсатилган ўлчамлардан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Маҳаллий термик ишлов бериладиган кўндаланг бириктирувчи пайванд уланишлар учун қувур (деталь)нинг эркин тўғри участкаси узунлиги чок ўқидан ҳар томонга (энг яқин пайвандланган деталгача, букилиш бошланишигача, қўшни кўндаланг чок ўқигача ва ҳоказо) 100 mm дан кам бўлмаслиги зарур ва қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L = 2(DmxS)1/2; (2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз навбатида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
D m = Dа - S, (3)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бунда L — қувурнинг эркин тўғри участкасининг узунлиги, mm; Dm — қувур (деталь)нинг ўртача диаметри, mm; Da — номинал ташқи диаметр, mm; S — қувур (деталь) деворининг номинал қалинлиги, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Кескин букилган, штампланган ва штампли пайвандланган отводларни ўрнатишда кўндаланг пайванд уланишларни букилиш бошланишида жойлаштириш ва кескин букилган отводларни ўзаро тўғри участкасиз пайвандлаш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Қувурлар ва штуцерларни қувур деталлари билан бурчак пайванд уланишлари учун деталнинг ташқи юзасидан букилишнинг бошланиши ёки кўндаланг бириктирувчи чок ўқигача бўлган масофа қуйидагича бўлиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ташқи диаметри 100 mm гача бўлган қувур (штуцер)лар учун — қувурнинг ташқи диаметридан кам бўлмаслиги, бироқ камида 50 mm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ташқи диаметри 100 mm ва ундан юқори бўлган қувур (штуцер)лар учун — камида 100 mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Қувурнинг кўндаланг бириктирувчи пайванд уланиш ўқидан устун ёки илгак четигача бўлган масофа мазкур Қоидалар ва меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган кўрикдан ўтказиш, назорат ва термик ишлов беришни амалга ошириш имкониятидан келиб чиқиб танланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Қувурларни ётқизилишига нисбатан талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Қувурларни ётқизиш лойиҳалари лойиҳа ташкилотлари томонидан, мазкур Қоидалар, ҚМҚ 2.04.07-99 «Иссиқлик тармоқлари» ҳамда ҚМҚ 3.05.03-00 «Иссиқлик тармоқлари» талабларини ҳисобга олган ҳолда, лойиҳалаш меъёрларига мувофиқ ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I тоифали қувурни ер остида битта каналда бошқа технологик қувурлар билан бирга ётқизиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Қувурларни ярим ўтиш каналларига ётқизишда канал баландлиги юқорига камида 1,5 m, изоляцияланган қувурлар оралиғидаги кенглик камида 0,6 m бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Қувурларни ўтиш тоннеллари (коллекторлар)га ётқизишда тоннел (коллектор)лар баландлиги камида 2 m изоляцияланган қувурлар оралиғидаги кенглик камида 0,7 m бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқариш арматуралари (жиҳозлар) жойлашган участкаларда тоннеллар кенглиги ўрнатилган арматуралар (жиҳозлар)га хизмат кўрсатишга қулай бўлиши зарур. Тоннелларда бир нечта қувурлар ётқизилиши ҳолларида уларнинг ўзаро жойлашиши қувурларни таъмирлаш ҳамда алоҳида бўлакларини алмаштириш учун қулай жойлашиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Қувурларни ер устидан очиқ ётқизишда хавфсизликнинг бошқа қоидаларига зид бўлмаса, барча тоифали турли мақсадлардаги технологик қувурларни ёнма-ён ётқизиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Ер ости қувурларига хизмат кўрсатиш камераларининг зинапоя ёки шу каби мослама (скоба) билан жиҳозланган камида иккита люклари бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Ўтиш каналларида зинапоя ёки шу каби мослама (скоба)лар билан жиҳозланган кириш люклари бўлиши шарт. Люклар орасидаги масофа камида 300 m, бир нечта қувурларни ётқизиш ҳолларида эса камида 50 m бўлиши зарур. Кириш люклари, шунингдек қувурларнинг барча охирги нуқталарида, трассанинг бурилиш жойларида ҳамда арматуралар ўрнатилган участкаларда кўзда тутилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Қувурларнинг горизонтал участкалари букилиш бурчагининг миқдори камида 0,002 иссиқлик тармоқлари учун эса ушбу бурчак камида 0,001 ни ташкил этиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Трассаларни ётқизишда сув йиғиладиган чуқурликларнинг пайдо бўлиши ҳолларига йўл қўйилмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Арматуралар хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун қулай жойларга ўрнатилиши зарур. Зарур жойларда зинапоялар ўрнатилиши ва майдончалар жойлаштирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Ўрнатилаётган чўян арматура букилишдан ҳимояланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Иссиқлик таъсирида кенгайишнинг компенсацияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Ҳаракатсиз устунлар оралиғидаги қувурларнинг ҳар бир участкаси иссиқлик таъсирида узайишдан компенсацияга мўлжалланган бўлиши зарур. Бунда ўз-ўзидан компенсация амалга оширилиши ёки компенсаторлар ўрнатилиши мумкин. Чўян сальникли компенсаторларни ўрнатишга рухсат берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Ички диаметри 150 mm ва ундан юқори, буғ ҳарорати 300° С ва ундан юқори бўлган буғ қувурларида буғ қувурларининг кенгайишини назорат қилиш ҳамда устун-осма мослама тизимининг тўғри ишлашини кузатиб туриш мақсадида йўналиш кўрсаткичлари ўрнатилиши зарур. Ушбу кўрсаткичларни ўрнатиш жойлари ва ундаги ҳаракатларнинг ҳисобланган кўрсаткичлари буғ қувурларининг лойиҳаларида кўрсатилиши шарт. Ҳаракатлар кўрсаткичларини кўриш жойлари ўтишга қулай бўлиши зарур. Зарур жойларда майдончалар ва зинапоялар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Устун — осма мослама тизимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Қувурларнинг асосий конструкциялари, унинг устунлари ва осма мосламалари (пружиналардан ташқари) сув тўлдирилган ва изоляция билан қопланган қувур оғирлигининг вертикал кучланишига ҳамда қувурнинг иссиқлик таъсирида кенгайиши натижасидаги кучланишга мўлжалланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ қувурларининг устун ва осма мосламаларини гидравлик усулда синашда сув оғирлигини ҳисобга олмаслик мумкин, бироқ буғ оғирлиги ҳисобга олиниши зарур. Бундай ҳолларда, гидравлик усулда синашда пружиналар, устун ва осма мосламаларнинг кучланиши учун махсус мосламаларнинг қўлланиши лойиҳада кўзда тутилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Ҳаракатсиз устунлар уларга нисбатан энг оғир шароитларда таъсир этиши мумкин бўлган катта кучланишларга мўлжалланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Дренажлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Қувурларнинг зулфинлар билан ўчириладиган ҳар бир пастки нуқтасида, қувурлардаги сув тушириб юборишга мўлжалланган зулфинли штуцерлар ўрнатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларнинг юқори нуқталарида ҳавони чиқариб юбориш учун мўлжалланган мосламалар бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Буғ қувурларининг мосламалар ёрдамида ўчириладиган барча участкаларида, уларни қизитиш ёки шамоллатиш учун штуцерларнинг охирги нуқталарида вентиллар, босими 2,2 МРа (22 кgf/cm2) дан юқори ҳолларда эса штуцерлар кетма-кет жойлашган иккита, ўчириш ва бошқариш вентиллари ўрнатилиши зарур. Босими 20 МРа (200 кgf/cm2) ва ундан юқори бўлган буғ қувурларида кетма-кет жойлашган иккита, ўчириш ва бошқариш вентилли ҳамда дроссель шайбали штуцерлар ўрнатилиши зарур. Буғ қувури участкасини иккала йўналишда қиздириш ҳолларида участканинг иккала томонидан қувурни шамоллатиш кўзда тутилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дренаж қурилмаларида, қувурни қиздириш вақтида иш жараёнини назорат қилиш имкони кўзда тутилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Буғ қувурининг пастки охирги нуқталари ва унинг букилиш жойларидаги пастки нуқталари шамоллатиш қурилмалари билан таъминланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Қувурлардаги дренаж қурилмаларининг жойлашиши ва конструкциялари лойиҳа ташкилотлари томонидан аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Буғ миқдори юқори бўлган буғ қувурлари ҳамда унинг охирги участкаларидаги қизиган буғ мавжуд участкаларда конденсация сиғимлари ёки бошқа қурилмалар орқали конденсатлар тўхтовсиз чиқариб турилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик тармоқларида, буғнинг ҳолатидан қатъи назар, трассанинг пастки нуқталарида, конденсат тўхтовсиз чиқариб турилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Ҳимоя қурилмалари, назорат-ўлчов асбоблари ва арматура
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Фойдаланишда хавфсизлик шароитларини таъминлаш мақсадида барча қувурлар босим ва иш муҳити ҳароратини ўлчаш асбоблари билан, зарур ҳолларда эса ўчириш ва бошқариш арматуралари, редукцион ва ҳимоя қурилмалари, ҳимоя ва автоматика воситалари билан таъминланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Ҳимоя қурилмалари шундай ҳисобланган ва созланган бўлиши зарурки, ҳимояланаётган элементда босим ҳисоб-китоб қилинган босимга нисбатан 10% дан ошмаслиги, ҳисоб-китоблардаги 0,5 МРа (5 kgf/cm2) босимда эса 0,5 МРа (5 kgf/cm2) дан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя қурилмалари ўтказиш қобилиятининг ҳисоб-китоблари ГОСТ 24570-81 га асосан амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя клапанлари тўлиқ очилган ҳолатларда босимнинг ҳисоб-китобга нисбатан 10% дан юқори бўлиши қувурлар мустаҳкамлиги ҳисоб-китобларда кўзда тутилган даражада бўлган ҳоллардагина йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувур паст босимларда фойдаланилган ҳолларда ҳимоя қурилмаларини бошқариш ушбу босимни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши зарур, бунда ўтказиш қобилияти ҳисоб-китоблар асосида текширилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Ҳимоя қурилмаси ўрнатилган патрубкадан ҳаво чиқаришга йўл қўйилмайди. Ҳимоя клапанлари, ходимларни клапанларнинг ўз-ўзидан ишлаб кетишидан ҳимоялаши учун чиқарувчи қувурлар бўлиши зарур. Ушбу қувурлар музлаб қолишдан ҳимояланган бўлиши ва уларга йиғилиб қолиши мумкин бўлган конденсатлар чиқариб ташланадиган дренажлар билан таъминланиши зарур. Ҳимояловчи патрубкалар ва улардаги дренажларга ўчириш арматураларини ўрнатиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Юкли ёки пружинали клапанларнинг конструкциялари қувурнинг иш ҳолатида, унинг созлигини механик тарзда очиш йўли билан текширувчи қурилма билан жиҳозланган бўлиши шарт. Қувурда электромагнит импульсли-ҳимоя қурилмаси (НҲҚ) ўрнатилган ҳолларда, клапанни бошқариш шитидан масофадан туриб очиш қурилмаси ўрнатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Манометрларнинг аниқлик класси қуйидагилардан паст бўлмаслиги зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш босими 2,5 МРа (25 kgf/cm2) гача бўлганда — 2,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш босими 2,5 МРа (25 kgf/cm2) дан 14 МПа (140 кgf/cm2)гача бўлганда — 1,5;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш босими 14 МРа (140 kgf/cm2) дан юқори бўлганда — 1,0.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Манометр кўрсаткичи шундай танланадики, бунда иш босими ҳолатида манометр кўрсаткичи шкаланинг ўртача учдан бир ўлчамини кўрсатиб туриши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Манометр кўрсаткичида рухсат берилган босимни кўрсатиб туриш учун қизил чизиқ билан белги қўйилади. Қизил чизиқ ўрнига манометрнинг шиша қисмига зич бириктирган ҳолда, қизил рангга бўялган металл пластина маҳкамланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Манометр кўрсаткичлари хизмат кўрсатувчи ходимларга аниқ кўриш имконини берадиган ҳолатда ўрнатилиши шарт, бунда унинг шкаласи вертикал ҳолатда ёки 30° га олдинга букилган ҳолатда бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Манометрнинг номинал диаметри кузатув майдончасида 2 m баландликда бўлса, камида 100 mm, 2 дан 3 m гача бўлса 160 mm ва 3 дан 5 m гача бўлса 250 mm дан кичик бўлмаслиги зарур. Манометр 5 m баландликда жойлашган ҳолларда дубликат сифатида қўшимча равишда пасайтирувчи манометр ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Ҳар бир манометрдан олдин манометрни шамоллатиш, текшириш ёки ўчириш учун уч томонлама кран ёки шу каби бошқа қурилма ўрнатилган бўлиши зарур. Буғ босимини ўлчайдиган манометр, қувурга диаметри 10 mm дан кичик бўлмаган сифонли трубка билан уланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Манометрдан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пломбаси ёки текширилганлиги ҳақидаги тамға йўқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
текшириш муддати ўтиб кетган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчирилганда манометр кўрсаткичи шкаланинг ноль белгисига қайтмаяпти, бунда ушбу асбоблардаги рухсат берилган хатолик меъёри икки баробар ортиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шишаси синган ёки кўрсаткич аниқлигига тўсқинлик қиладиган бошқа шикастлари мавжуд.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Манометрларни пломбалаган ҳолда текшириш ёки тамғалаш ҳар 12 ойда камида бир марта амалга оширилиши зарур. Бундан ташқари қувур эгаси томонидан ҳар 6 ойда камида бир марта ишлаётган манометрларни, натижаларини қайд китобига ёзган ҳолда назорат манометри билан текшириш шарт. Назорат манометри йўқ ҳолларда текширилаётган манометр каби аниқлик классига эга бўлган, текширилган манометр билан текшириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Арматура корпусида тамғаси ўрнатилган бўлиб, унда қуйидагилар кўрсатилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ишлаб чиқарган корхонанинг номи ёки маҳсулот белгиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) шартли ўтказиш қобилияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) шартли ёки ишчи босим ва муҳит ҳарорати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ҳаво оқими йўналиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) арматура ишлаб чиқарилган материал маркаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Шартли ўтказиш қобилияти 50 m ва ундан юқори бўлган арматура белгиланган шаклдаги паспорти билан бирга етказиб берилиши зарур бўлиб, унда фойдаланилган материал, термик ишлов бериш режимлари ва ишлаб чиқариш жараёнида назорат қилинганда сифати бузилмаганлиги тўғрисидаги хулосалар агар ушбу операциялар техник шартларда кўзда тутилган бўлса кўрсатилган бўлиши зарур. Санаб ўтилган маълумотлар арматуранинг асосий деталлари бўлган корпуси, қопқоғи, шпиндели, затвори ва мустаҳкамловчи қисмларига тегишлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Арматура маховикларида арматуранинг очилиш ва ёпилиш йўналишлари кўрсаткичи бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Қувур арматурасини бошқариш мосламаси ясалаётганда қуйидаги шартларга риоя этиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) арматуранинг очилиши маховикни соат стрелкаси йўналишига тескари томонга; ўчирилиши эса соат стрелкаси йўналиши бўйича ҳаракатлантириши зарур. Бундан ташқари вентиллар ва зулфинларни занжир ва қулф билан ёпиш кўзда тутилиши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) арматура очилаётганда ҳаракатланувчи унинг ҳаракатини энг сўнгги ҳолатларда чегаралаб қўймаслиги зарур; арматурани очиш кўрсаткичи шкаласининг энг чекка ҳолати тегишли ёзувлар билан белгилаб қўйилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Ҳисоб-китоб қилинган босим уни таъминлайдиган манба босимидан паст бўлган қувурнинг паст босим томонига манометрли редукцион қурилма (РҚ ёки бошқа типли) ва ҳимоя клапани ўрнатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Редукцион қурилмалар босимни автоматик тарзда бошқарадиган, редукцион-совутувчи қурилмалар эса, қўшимча автоматик равишда ҳароратни бошқарадиган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Катта айланма куч талаб этган ҳолда очиладиган зулфин ва вентиллар ишини енгиллаштиришни таъминлаш, шунингдек буғ қувурини қиздириш (техник жиҳатдан асосланган ҳолларда) мақсадида улар, диаметри лойиҳа ташкилоти томонидан аниқланадиган айланма линиялар (байпаслар) билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Очиш ёки ўчириш 25 kgf дан ортиқ куч талаб этадиган зулфин ва вентиллари электр бошқариш мосламалари ўрнатилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III БОБ. БИРЛАМЧИ МАТЕРИАЛЛАР ВА ЯРИМФАБРИКАТЛАРГА НИСБАТАН ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Босим остида ишлайдиган қувурлар ва унинг деталларини тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлаш учун 5-илованинг 1 — 8 жадвалларида кўрсатилган стандарт ва техник шартларга асосан материал ва яримфабрикатлар қўлланилиши зарур. Янги стандарт ва техник шартлар, шунингдек навбатдаги қайта кўриб чиқилган стандарт ва техник шартларга нисбатан талаблар ушбу бўлимда кўрсатилган талаблардан паст бўлмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. 5-илованинг 1 — 8 жадвалларида кўрсатилган материал ва яримфабрикатлардан бошқаларини, фақат бош ихтисослашган ташкилотнинг ижобий хулосасидан кейин, агар кўрсаткичлари юқоридаги меъёрий ҳужжатлардаги талабларга жавоб берган ҳоллардагина қўллаш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. 5-илованинг 1 — 8 жадвалларида кўрсатилган материал ва яримфабрикатлардан бошқаларини, уларни қўллаш чегараларини кенгайтириш ёки ушбу бўлим ва кўрсатилган жадвалларда белгиланган синов ва назоратни қисқартириш, «Саноатконтехназорат» давлат инспекцияси (кейинги ўринларда «Саноатконтехназорат» ДИ) билан келишилгандан, бош ихтисослашган ташкилотнинг ижобий хулосаси ўрнатилган тартибда олингандан кейин қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Яримфабрикатларни етказиб бериш (уларни топшириш тавсифномалари, назорат ҳажмлари ва меъёрлари) қонунчиликда тартибда ўрнатилган келишилган меъёрий ҳужжатлар асосида амалга оширилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Совуқ иқлимли ҳудудларда қувурларни қуриш учун материалларни танлашда, иш параметрларидан ташқари, агар ушбу ташкилий-техник тадбирларда кўзда тутилган бўлмаса, фойдаланиш, монтаж қилиш, юклаш-тушириш ва сақлашда паст ҳароратнинг таъсирини ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташкилий-техник тадбирлар ҳамда паст ҳароратнинг таъсири ҳисобини юритиш усули бош ихтисослашган ташкилот билан келишилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Пўлат яримфабрикатлар. Умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Яримфабрикатларни тайёрловчи материалнинг кимёвий таркибини назорат қилиши шарт. Сертификатда, бевосита ушбу яримфабрикат учун олинган ёки уни ишлаб чиқаришда фойдаланилган ва шу каби маҳсулот тайёрланганда (қуймалардан ташқари) қўлланилган сертификат бўйича кимёвий таҳлил натижалари кўрсатилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Яримфабрикатлар термик ишлов берилган ҳолатда етказиб берилиши зарур. Термик ишлов бериш режими яримфабрикатни ишлаб чиқарган корхонанинг сертификатида кўрсатилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Яримфабрикатларни термик ишлов бермасдан етказиб беришга қуйидаги ҳолларда рухсат берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) агар металлнинг меъёрий ҳужжатларда белгиланган механик ва технологик хусусиятлари яримфабрикатни тайёрлаш технологиясида таъминланган бўлса (масалан прокат усули билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) агар ишлаб чиқарувчи корхонада яримфабрикатга иссиқ ҳолатида шакл бериш билан бирга, термик ишлов берилган бўлса ёки кейинчалик термик ишлов бериладиган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ҳолатларда яримфабрикатни етказиб берувчи, унинг хусусиятини термик ишлов берилган намуналар орқали назорат қилиб туради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яримфабрикатларни термик ишлов бермасдан фойдаланиш чегаралари бош ихтисослашган ташкилот томонидан тасдиқланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Яримфабрикатларни ишлаб чиқарувчи, металлнинг механик хусусиятларини 20° С ҳарорат остида торайишга нисбатан (агар синовлар цилиндрик намуналарда ўтказилган бўлса) шартли чўзилиш даражаси шакли ўзгаришининг қолдиғи 0,2 ёки 1% бўлганда ёки физик оқиш чегарасининг нисбатан узайиши ва вақтинчалик қаршилик ҳамда оқишнинг шартли чегарасини аниқлаган ҳолда синаш йўли билан назорат қилиши зарур. Нисбатан торайиш ўлчамлари маълумот учун кўрсатилиши мумкин. Нисбатан торайиш ўлчамлари меъёрлар сифатида қўлланилган ҳолларда нисбатан узайишини назорат қилиш шарт эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Яримфабрикатлар мустаҳкамлиги ва зичлиги 5-илованинг 1 — 6 жадвалларида кўрсатилган талабларга асосан синалиши мумкин. Бунда лист қалинлиги, ёппасига қуйиш қалинлиги ва қувур девори ёки сийрак қуйма қалинлиги 12 mm ва ундан юқори ёки диаметри 16 mm ва ундан юқори бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Конструкторлик ташкилотларнинг талабларига асосан деворининг қалинлиги 6 — 1 mm бўлган қувурлар, листлар ва қуймалар мустаҳкамликка синалиши зарур. Ушбу талаблар меъёрий ҳужжатларда ёки конструкторлик ҳужжатларда кўрсатилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Ҳарорат 0° Сдан паст бўлганда очиқ ҳавода, ерда, каналларда ёки металл ҳарорати 0° С дан паст бўлиши мумкин бўлган иситилмайдиган хоналарда қувурларнинг уланиш қисмидаги металл фланецлари, шунингдек бошқа деталларнинг металл қисмлари конструкторлик ташкилотининг талабига асосан мустаҳкамликка синалиши зарур бўлиб, ушбу ҳақида меъёрий ҳужжатлар ёки конструкторлик ҳужжатларда кўрсатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Мустаҳкамликка синаш U (KCU) турдаги концентраторли намуналарда 20° С ҳароратда, шунингдек 83-бандда кўзда тутилган ҳолатларда 6-илова жадвалида кўрсатилган ҳароратлардан бирида амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V (KCV) турдаги концентратли намуналарда мустаҳкамликка синаш, меъёрий ҳужжатларга мувофиқ 20° С ҳамда минус 20° С ҳароратларда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустаҳкамлик кўрсаткичлари синов ҳароратларида қуйидагича бўлиши зарур: КCU>30J/сm2 (3,0 кgf/cm2); КСV>25 J/cm2 (2,5 кgf/cm2).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустаҳкамлигини баҳолашда синовларнинг учта натижасидан ўртача арифметик катталик белгиланади. Бунда минимал кўрсаткичнинг хатоси алоҳида намунадан меъёрга нисбатан 10 J/cm2 (1,0kgf/cm2)дан ошмаслиги, бироқ юқорида кўрсатилган катталиклардан катта бўлмаслиги зарур. Мустаҳкамликнинг KCU ёки KCV кўрсаткичлари конструкторлик ташкилоти томонидан танланади ва конструкторлик ҳужжатларида кўрсатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Механик эскиришидан кейин мустаҳкамликка синовлар, деталларни тайёрлаш жараёнида шаклини совуқ ҳолда ўзгарадиган ҳамда 200 — 350° С да ишлашга мўлжалланган углеродли, пастлегировка қилинган, марганецли ва кремний марганецли пўлат мустақкамловчилар учун фойдаланиладиган листлар ва прокатларда ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Механик эскиришдан кейин мустаҳкамликнинг меъёрлар бўйича кўрсаткичи 84 банд талабларига жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Катта ҳароратларда оқувчанликнинг меъёрий кўрсаткичлари ҳисоб-китобларга кўра 150° С дан юқори ҳароратда ишлайдиган деталлар яримфабрикатларининг меъёрий ҳужжатларида кўрсатилган бўлиши зарур. Бунда углеродли, пастлегировка қилинган, марганецли ва кремний марганецли пўлатлар 400° С гача, хроммолибден ва хроммолибденванадийли пўлатлар учун 450° С, юқорихромли ва аустенитли пўлатлар учун 525° С гача ҳарорат бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Оқувчанлик чегаралари кўрсаткичларининг меъёрий ҳужжатлар даражасида сақлаб турилиши ишлаб чиқариш технологияси ҳамда маҳсулот сифатини вақти-вақти билан текшириб туриш орқали таъминланиши зарур. Юқори ҳароратларда, меъёрий ҳужжатларда маҳсулот учун, шунингдек янги материалларни ўзлаштиришда кўзда тутилган чўзилувчанликнинг назорат синовларини ҳароратнинг 6-иловада кўрсатиб ўтилган диапазонларининг бирида, яъни 10° С ёки 25° С га нисбатан баробарларда амалга оширилиши зарур. Бунда деформация 0,2 ёки 1% бўлганда оқувчанликнинг шартли чегараси топшириш тавсифномаси сифатида меъёрланиши, вақтинчалик қаршилик, нисбатан торайиш ёки чўзилиш эса маълумот сифатида белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Яримфабрикатларнинг 87-бандда кўрсатилган кўрсаткичлардан юқори ҳароратларда ишлаш учун мўлжалланган материаллар узоқ вақт давомида мустаҳкам бўлиши ва меъёрий ҳужжатларда белгилангандан кам бўлмаслиги зарур..
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узоқ муддатли мустаҳкамликнинг чегара кўрсаткичлари статистик ишлов берилган ҳолда шу синов натижалари бўйича, 104, 105 ва 2х105 ч бўлиши ва бош ихтисослашган ташкилотнинг ижобий хулосаси қонунчиликда тартибда ўрнатилган тасдиқланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Механик тавсифларни назорат қилиш рўйхатини 5-илованинг 1 — 6 жадвалларига нисбатан қисқартирилиши, яримфабрикатни ишлаб чиқарган корхонанинг тавсифига асосан меъёрий кўрсаткичларнинг кафолатланганлиги ҳолларида йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кафолатлар ишлаб чиқарувчининг сертификатларидаги маълумотларни, жумладан синов натижаларини, шу жумладан чўзилувчанликка синовларни статистик усулидан фойдаланган ҳолда қайта ишлаб чиқиш ҳамда маҳсулотни даврий равишда назорат қилиш орқали таъминланиб, ушбу ишлар меъёрий ҳужжатларда ўз аксини топиши зарур. Кафолатнинг таъминланиши бош ихтисослашган ташкилотнинг ижобий хулосаси билан тасдиқланган бўлиши зарур. Синовлар ҳажмларини қисқартириш тартиби 73 бандда кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Пўлат листлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Турли маркадаги пўлат листларни қўллаш чегаралари, листга нисбатан меъёрий ҳужжатлар, мажбурий синов ва назоратнинг турлари 5-илованинг 1 жадвалида кўрсатилган меъёрларга жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Шу каби маркадаги пўлат полосаларни, уларга нисбатан талаблар пўлат листлар учун меъёрий ҳужжатларда белгиланган талаблардан кам бўлмаган ҳолларда (5-илова, 1 жадвалга қаралсин) қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Пўлат қувурлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Турли маркадаги пўлат қувурларни қўллаш чегаралари, қувурларга нисбатан меъёрий ҳужжатлар, мажбурий синаш ва назоратнинг турлари 5-илованинг 2 ва 3 жадвалларида кўрсатилган меъёрларга жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Чоксиз қувурлар думалатиб, қуйма ёки аниқ марказли қуйма яримфабрикатдан қуйилган ҳолда тайёрланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Тўғри ёки спираль чокли электр пайванд қувурларини, уларнинг бутун узунлиги бўйича чокларини радиография ёки ультратовушли назоратини амалга оширилган ҳолда қўллаш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Ҳар бир чоксиз ёки электрпайванд қувурлари қувурларнинг меъёрий ҳужжатларига мувофиқ, синов босими билан гидравлик синовдан ўтказилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чоксиз қувурларни қуйидаги ҳолларда синовдан ўтказмасликка рухсат берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) агар қувур бутун юзаси бўйлаб жисмоний усулда (радиография, ультратовушли ёки уларга тенглаштирилган) назорат қилинган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) иш босими 5 МРа (50kgf/cm2) ва ундан кам бўлган ҳолларда, ишлаб чиқарган корхона гидравлик синов натижалари ижобийлигининг кафолатини берган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Механик эскиришдан кейин мустаҳкамлиги назорат қилинмаган 150° С дан юқори ҳароратда термик қайта ишлов берилмаган экспандирланган қувурларни фақат тўғри участкаларда, экспандирланиши натижасида пластик деформация даражаси 3% дан ошмаслиги шарти билан қўлланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Пўлат поковкалар, штамповкалар, сортланган ва фасонланган прокат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Турли маркадаги пўлатдан тайёрланган поковкалар (прокат)ларни қўллаш чегаралари, меъёрий ҳужжатлар, мажбурий синаш ва назоратнинг турлари 5-илованинг 4 жадвалида кўрсатилган меъёрларга жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Ташқи диаметри 800 mm бўлган айлана прокатни, совуқ механик қайта ишлов бериш усулида деталларни тайёрлашда қўллаш мумкин. Деворининг қалинлиги 400 mm дан ошмаган ва узунлиги 200 mm гача бўлган, ичи бўш айлана деталлар учун ташқи диаметри 160 mm дан ошмаган айлана прокатдан фойдаланиш мумкин. Прокатнинг барча ҳажми уни ишлаб чиқарган корхона (ёки қувур ва унинг деталларини ишлаб чиқарган корхонада)да радиографик ёки ультратовушли назоратдан ўтган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Радиография ёки ультратовушли назоратни тайёр деталларда ёки уларни бирламчи механик ишлов беришдан кейин амалга ошириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Пўлатдан тайёрланган штамповкаларни қўллаш чегаралари, мажбурий синаш ва назоратнинг турлари листларга нисбатан белгиланган талабларга (5-илованинг 1 жадвали), прокатдан тайёрланган штамповкалар учун эса қонунчиликда ўрнатилган тартибда келишилган меъёрий ҳужжатлар талабларига жавоб бериши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6- §. Пўлат қуймалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Турли маркадаги пўлатдан тайёрланган қуймаларни қўллаш чегаралари, қуймаларга нисбатан меъёрий ҳужжатлар, мажбурий синаш ва назоратнинг турлари 5-илованинг 5 жадвалида кўрсатилган меъёрларга жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Қуймалар деворининг механик ишлов берилишидан кейин минимал қалинлиги ҳисоб-китоб қилингандан, бироқ 6 mm дан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Ҳар бир ичи бўш қуйма ГОСТ-356-80 бўйича синов босими билан гидравлик усулда синалиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишлаб чиқарувчи корхонада ёппасига радиографик ёки ультратовушли назоратдан ўтказилган қуймаларнинг гидравлик усулдаги синовларини бир узел ёки объект учун кўзда тутилган техник шартлар билан белгиланган синовлар билан бирга қўшиб амалга ошириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Мустаҳкамловчи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Мустаҳкамловчи учун турли маркадаги пўлатни қўллаш чегаралари, мустаҳкамловчига нисбатан меъёрий ҳужжатлар, мажбурий синаш ва назоратнинг турлари 5-илованинг 5-жадвалида кўрсатилган меъёрларга жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Мустаҳкамловчи деталлар учун материаллар, унга фланецлар материаллари коэффициенти қийматига яқин бўлган, чизиқли кенгайиш коэффициенти билан бирга танланиши зарур. Бунда, ушбу коэффициентлар орасидаги фарқ 10% дан ошмаслиги зарур. Чизиқли кенгайиш коэффициенти турли бўлган (10% дан ортиқ) пўлатларни, мустаҳкамлиги ҳисоб-китоб қилинган ёки экспериментал тарзда синалган, шунингдек мустаҳкамловчининг ҳисобланган ҳарорати 50° С дан ошмаган ҳолларда қўллаш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Совуқ деформациялаш орқали тайёрланган мустаҳкамловчи деталларга (200° С гача ҳароратда ишлайдиган углеродли пўлатдан тайёрланган деталлардан ташқари) термик ишлов берилиши, яъни чўзилтирилиши зарур. Резьба очилган ҳолларда термик ишлов бериш талаб этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Чўян қуймалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Турли маркадаги чўян қуймаларни қўллаш чегаралари, чўян қуймаларга нисбатан меъёрий ҳужжатлар, мажбурий синаш ва назоратнинг турлари 5-илованинг 7-жадвалида кўрсатилган меъёрларга жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Чўян қуймалар деворининг қалинлиги, механик ишлов берилишидан кейин камида 4 mm ва 50 mm дан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Қиздирилган ва мустаҳкамлиги юқори бўлган чўяндан тайёрланган қуймалар фақат термик ишлов берилган ҳолатда қўлланилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Ҳар бир ичи бўш қуйма ГОСТ 356-80 бўйича, бироқ 0,3 МРа (3kgf/cm2) дам кам бўлмаган ҳолда синов босими билан гидравлик синалиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Динамик равишда кучланиш ва термик зарб тушадиган арматура деталлари учун чўян қуймаларни қўллашга рухсат берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Шамоллатувчи, чиқарувчи ва дренаж линияларидаги ўчириш арматураларини тайёрлашда фақат қиздирилган ёки мустаҳкамлиги юқори бўлган чўян (ГОСТ 1215-79 ва ГОСТ 7293-85) дан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Рангли металлар ва эритмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. 250° С дан юқори бўлмаган ҳароратда арматуранинг ташқи деталлари, назорат-ўлчов асбобларининг қопқоқлари ва деталларини тайёрлашда бронза ва латундан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Арматура корпусини гидравлик усулда синашни ГОСТ 356-80 га мувофиқ амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Янги маркадаги пўлатларга нисбатан талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. 5-сон илованинг 1 — 7 жадвалларида кўрсатилмаган янги маркадаги пўлатдан тайёрланган материал ва яримфабрикатларни қўллашга «Саноатконтехназорат» ДИ билан келишилгандан, бош ихтисослашган ташкилотнинг ижобий хулосаси ўрнатилган тартибда олингандан кейин қўллаш керак. Ижобий хулоса олиш учун материалларнинг асосий ва қўшимча термик ишлов берилгандан кейинги ҳолати тўғрисидаги механик, жисмоний ва технологик маълумотлар тақдим этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Механик хусусиятлар (вақтинчалик қаршилик, деформация қолдигидаги оқувчанликнинг шартли чегараси: аустенитли хромникелли пўлатлар учун 1%; пўлатнинг бошқа маркалари учун 0,2%) ҳарорат интервали 20° С дан 50° С дан кам бўлмаган даражагача, бунда тавсия этилган максимал ҳароратгача ошириб борилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синов ҳарорати, пўлат мустаҳкамлигининг хусусиятлари ҳарорат боғлиқлигининг аниқ ўлчамларидан келиб чиққан ҳолда танланиши зарур. Ҳарорат интерваллари 50° С дан юқори бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Листлар ва қувурлар учун оқувчанлик чегарасининг меъёрий ўлчамлари 20° С ҳароратда вақтинчалик қаршиликка нисбатан: углеродли пўлат учун 0,6 дан; легирланган пўлат учун эса 0,7 дан ошмаслиги зарур. Мустаҳкамловчи учун эса кўрсатилган нисбат 0,8 дан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Чўзилиш келтириб чиқариши мумкин бўлган юқори ҳароратларда ишлашга мўлжалланган, материаллар учун 104, 105 ва 2х105 ч ресурслари бўйича узоқ вақтга мўлжалланган мустаҳкамлик чегараси кўрсаткичларини ҳамда пўлатни қўллаш тавсия этиладиган ҳароратда чўзилишнинг шартли чегараларини белгилаш учун тажриба натижалари зарур бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қисқа муддатларда ва узоқ вақт давомида ўтказилган синовларнинг сони ҳамда уларнинг ўтказилган давомийлиги пўлатнинг мустаҳкамлиги ҳисобланган тавсиф бўйича тегишли ўлчамини аниқлаш, шунингдек ушбу тавсифларнинг аниқлик чегараларини, яримфабрикатнинг ўлчами (девор қалинлиги)ни ҳамда механик хусусиятлар (минимал ва максимал кўрсаткичлар бўйича), кимёвий таркиби (қуймаларнинг металли иссиққа чидамлиликка нисбатан таркибидаги легировка элементларининг миқдори энг кам бўлган ҳолларда ўрганиб чиқилган бўлиши шарт) бўйича техник шартларда кўзда тутилган четга чиқишлар аниқланишини баҳолаш учун етарли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Пўлатнинг фойдаланиш жараёнида таркибий ўзгарувчанликка мойиллиги бўлган ҳолатларда, ушбу ўзгаришлар ҳамда уларни пўлатдан фойдаланишда таъсирини тавсифловчи маълумотлар тақдим этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Пўлатнинг ёпишқоқликка сезгирлиги (масалан, совуқ ҳолда букилганда) унинг узоқ муддатдаги мустаҳкамлиги ва узоқ муддатдаги эгилувчанлигига қараб ёпишган ва ёпишмаган материалларни синаш йўли орқали баҳоланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яримфабрикатларнинг, уларга ишлов беришда совуқ деформацияланган материаллари механик эскирувчан эмаслиги текширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Пўлатни қўллаш мумкинлиги, унинг зарбга мустаҳкамлиги ёки материалнинг маҳсулот сифатидаги иш шароитидан келиб чиққан ҳолда танланадиган бошқа усул ёрдамида текшириладиган мўртликка қаршилиги тўғрисидаги маълумотлар билан тасдиқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Пўлатнинг мавжуд пайвандлаш турлари билан пайвандланиш даражаси, тегишли материаллардан фойдаланган ҳолда тавсия этилган технологиялар бўйича пайвандлаш бирикмаларини бажариш йўли билан синаш орқали тасдиқланиши зарур. Пайвандлаш бирикмаларининг натижалари уларнинг иш қобилиятини тасдиқлаши, улардан фойдаланиш хусусиятларига пайванд технологиясининг таъсири ҳамда уларга термик ишлов бериш режими даражасини аниқлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиққа чидамли материаллар учун узоқ вақт давомида ишлашида, чок атрофида пайванд бирикмалари мустаҳкамлигининг муддати ва уларнинг локал емирилишларга қаршилиги тўғрисидаги маълумотлар тақдим этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Янги материалларни яратишда, алоҳида ҳолларда пўлатнинг ҳамда унинг пайванд бирикмаларининг тегишли хусусиятларига нисбатан кенгайган талаблар баҳоланишини келтириб чиқарадиган қуйидаги ўзига хос иш шароитларини ҳисобга олиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) салбий ҳароратларда — совуққа чидамлиликни баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) даврий кучланишларда — даврий мустаҳкамлигини баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) муҳитнинг фаол таъсири остида — занглашга қарши механик мустаҳкамликни баҳолаш ва ҳоказо.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Янги маркали пўлат учун унинг жисмоний хусусиятлари тўғрисидаги қуйидаги маълумотлар тақдим этилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) турли ҳароратларда эгилувчанлик модули ўлчами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) тегишли ҳарорат интервалида чизиқли кенгайишнинг ўртача термик коэффициенти ўлчами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тегишли ҳароратларда иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти ўлчами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Яримфабрикатларни ишлаб чиқарувчи корхона ёки тегишли ихтисослашган ташкилотлар томонидан яримфабрикат ва пўлатнинг тавсия этилган маркаси, зарур ассортименти, пўлат хусусиятларининг ўрнатилган даражасига риоя этган ҳолда тайёрлаш имкони мавжудлиги тасдиқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IV БОБ. ТАЙЁРЛАШ, МОНТАЖ ҚИЛИШ ВА ТАЪМИРЛАШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Қувурлар ҳамда унинг деталлари ушбу Қоидалар ва белгиланган тартибда ишлаб чиқилган техник шартлар талабларига тўлиқ жавоб берадиган, сифатни таъминлайдиган, техник воситалари мавжуд бўлган корхоналарда тайёрланиши зарур.
(123-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш Давлат инспекциясининг 2011 йил 1 декабрь, 270-сонли «Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва хавфсиз эксплуатация қилиш қоидаларига ўзгартиш киритиш ҳақида»ги буйруғи (техник ҳужжат 6-24/13-13134/6-сон, 23.12.2011 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлаш ишларига нисбатан ушбу қоидалар ва меъёрий ҳужжатлар талабларига мувофиқ бажарилишини таъминлайдиган сифат назорати (кириш, операция ва қабул қилиш назорати) қўлланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Қувурлар ҳамда унинг деталларини тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлаш, ишлаб чиқарувчи корхона ёки ихтисослашган монтаж қилувчи ёки таъмирловчи ташкилот томонидан тегишли ишлар бошланишига қадар ишлаб чиқилган технологияларга асосан амалга оширилиши лозим. Бунда, ишлаб чиқилган технологияларга асосан бажарилган ишлар қувурларнинг юқори эксплуатация ишончлилигини таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлаш бўйича қабул қилинган технологиялар, барча технологик ва назорат операцияларини бажаришнинг мазмунини ва тартибини тартибга соладиган меъёрий- ҳужжатлар (МҲ)да акс эттирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
МҲ мазкур Қоидалар ҳамда қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлаш бўйича белгиланган тартибда тасдиқланган, амалдаги техник ҳужжатлар (стандартлар, техник шартлар, назорат қоидалари ва ҳоказо) асосида тайёрланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлашда стандартлар, техник шартлар, назорат қоидалари ва бошқа ҳужжатлар технологик ва назорат ишларини бажариш бўйича барча зарур кўрсатмаларни қамраб олган ҳолларда МҲни тайёрлаш шарт эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Босим остида ишлайдиган деталларни тайёрлашга мўлжалланган листлар, прокат ва қуймаларда, шунингдек диаметри 76 mm дан катта бўлган қувурларда ишлаб чиқарган корхона тамғасини сақлаб қолиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсатиб ўтилган яримфабрикатлар қисмларга кесилган ҳолларда тамға ҳар бир бўлагида сақланиб қолиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Қувурларнинг кўндаланг бириктириладиган нуқталарининг тўғри уланишини таъминлаш учун қувур учларини чархлаш, кенгайтириш ёки сиқиш мумкин. Чархлаш даражаси, кенгайиш деформацияси ва сиқиш миқдорлари стандартлар ёки бошқа меъёрий ҳужжатларга асосан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Деталларнинг ички томони ва қувурларнинг деталларини монтаж қилиш жойига жўнатишдан олдин атмосфера таъсири остида зангланишидан ҳимоя қилиш мақсадида ички қисмлари тозаланиши, тешиклари қопқоқлар, чехоллар ёки бошқа шу каби ҳимоя мосламалари билан беркитилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Қувурларнинг совуқ ҳолда тортилиши (агар бундай ҳолатлар лойиҳада кўзда тутилган бўлса) участка охиридаги ҳаракатсиз устунларни мустаҳкамлаш ишларидан ташқари, барча пайванд ишлари тугатилгандан, шунингдек термик ишлов берилгандан (ушбу ишларни бажариш лозим бўлса) кейин ва участканинг барча бўлакларида пайванд ишлари сифати назоратдан ўтказилгандан кейин амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Блокларга йиғиш ёки ишлаб чиқарган корхона ҳудудидан легировка қилинган пўлатдан тайёрланган қувурни монтаж қилиш ёки таъмирлаш жойига жўнатишдан олдин уни спектраль таҳлилини амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Монтаж қилувчи ёки таъмирловчи корхона қувурнинг монтаж майдончасига келиб тушаётган барча деталларининг сертификати, гувоҳномаси ёки паспорти, шунингдек тамғаси ва завод маркировкаси мавжудлигини текшириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлашдан олдин асосий ва пайванд материаллар ҳамда яримфабрикатларнинг ГОСТ 24297-87 га мувофиқ кирувчи назорати ўтказилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Пайвандлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлашда ушбу қоидалар талабларига мувофиқ аттестациядан ўтказилган пайвандлаш технологияси қўлланилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Пайвандлашни амалга оширишда тайёрлаш технологияси ва меъёрий ҳужжатлар талабларига риоя этилишини таъминловчи соз ҳолдаги пайванд жиҳозлари, аппаратлари ва мосламаларидан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Босим остида ишлайдиган қувурлар деталларини пайвандлаш ишларини биринчи марта бажараётган пайвандчи, гувоҳномаси борлигидан қатъи назар, ишга йўл қўйилишидан олдин синов пайванд бирикмаларини пайвандлаган ҳолда текширилиши зарур. Синов пайванд бирикмасининг конструкцияси пайвандчи гувоҳномасида кўрсатилган ишларга мос келиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Қувурларни йиғиш, пайвандлаш ва пайванд уланишларининг сифатини назорат қилиш ишларига раҳбарлик қилиш амалдаги меъёрий ҳужжатлар ҳажмларидаги билимлари қонунчиликда ўрнатилган тартибда аттестациядан ўтказилган ва текширилган мутахассис зиммасига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Босим остида ишлайдиган қувурлар деворининг қалинлиги 6 мм ва ундан юқори бўлган деталларнинг пайванд уланишлари «Саноатконтехназорат» ДИ инспектори иштирокида, пайванд ишларини бажарган пайвандчи фамилиясини аниқлаш имконини берадиган маркировка (тамғалаш) қилиниши зарур. Маркировка қилиш тизими меъёрий ҳужжатларда кўрсатилади. Деворининг қалинлиги 6 mm дан кам бўлган деталларининг пайванд уланишларини маркировка қилиш зарурати МҲ талабларида кўрсатилади. Маркировка усули ёпиштириш (наклеп), қиздириш ҳамда металлнинг юпқа бўлиб қолишига йўл қўймаслиги лозим бўлиб, маркировкани маҳсулотдан фойдаланиш даврининг охиригача сақланиб қолишини таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар ушбу маҳсулот уланишларини битта пайвандчи пайвандлаган бўлса, ҳар бир уланишларга маркировка қўйиш шарт эмас. Бундай ҳолларда пайвандчи тамғаси махсус табличка олдига ёки деталнинг бошқа очиқ участкасига қўйилади ва тамға ўчмайдиган бўёқ билан чизилган рамка ичига олинади. Тамға қўйилган жой деталь паспортида кўрсатилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишлари бир нечта пайвандчилар томонидан амалга оширилган бўлса, деталга ишларни бажарган барча пайвандчиларнинг тамғалари қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Қувурларни пайвандлашда фойдаланиладиган материаллар стандартлар ва техник шартлар талабларига жавоб бериши шарт бўлиб, бу ишлаб чиқарувчи заводнинг сертификатига мувофиқ тасдиқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Пайвандлаш материалларининг маркаси, сақлаш шартлари ва фойдаланишга тайёрлаш меъёрий ҳужжатлар талабларига жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Ушбу Қоидаларнинг 134, 211-бандлари «в» кичик бандида кўрсатиб ўтилган текширувлардан ташқари қуйидаги пайванд материалларини назорат қилиш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) электродларнинг ҳар бир партияси қуйидагиларга мос келиши:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пайванднинг технологик хусусиятлари ГОСТ 9466-75 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
марка бўйича таркибида легирланган элементларининг мавжудлигини легировкали Э-09Х1М, Э-09Х1МФ, аустенит ва ҳоказо типдаги электродлар билан эритилган металлни спектраль таҳлил қилиш орқали аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) кукунли симнинг ҳар бир партияси — пайванднинг технологик хусусиятлари ГОСТ 26271-84 га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) легировка қилинган симнинг ҳар бир бухтаси (ўрами, ғалтаги) — ГОСТ 2246-70 билан ўрнатилган асосий легировка элементларининг мавжудлигини спектраль таҳлил қилиш орқали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) автоматик тарзда флюслар бўйича пайвандлашда биргаликда фойдаланиладиган симнинг ҳар бир партияси, флюс партияси билан — металл чокининг механик хусусиятларига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Четлари ва унга яқин жойларни пайвандлашга тайёрлаш ишлари (резец, фреза, абразив асбоб ёрдамида) механик ишлов бериш, термик кесиш ёки чархлаш (кислород, ҳаво-ёйсимон, алангали-ёйсимон) орқали амалга оширилади. Термик кесиш (чархлаш)дан кейин механик ишлов берилишининг чуқурлиги ушбу пўлат маркасининг термик кесиш (чархлаш) циклига таъсирчанлигидан боғлиқ ҳолда меъёрий ҳужжатлар (МҲ)да кўрсатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Четларига бир томонлама ишлов бериш ва тагидан қўйиладиган прокладка ҳалқаларини қўймасдан ҳамда чокларини пайвандлаган ҳолда қувурларнинг бириктирувчи уланишларини йиғишда ички чеккаларининг сурилиши (бир-бирига тўғри келмаслиги) меъёрий ҳужжатлар (МҲ)да кўрсатилган ўлчамлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Пайвандланиши лозим бўлган деталларнинг четлари ва унга яқин жойлари меъёрий ҳужжатлар талабларига мувофиқ шлаклар, бўёқлар, ёғлар ва бошқалардан тозаланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Пайвандлаш ва ёрдамчи деталларни (йиғувчи қурилмалар, вақтинчалик мустаҳкамловчилар ва ҳоказо) бартараф этиш, чизмалар ва меъёрий ҳужжатлардаги кўрсатмаларга мувофиқ амалга оширилиши зарур. Ушбу деталларни пайвандлаш мазкур маҳсулотни пайвандлашга йўл қўйилган пайвандчи томонидан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Пайвандлаш учун йиғилган деталларни ёпиштириб туриш ушбу детални пайвандлашда фойдаланилган пайванд материаллари ёрдамида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Қувурларни тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлашда пайвандлаш технологияси аниқ маҳсулотларда унинг технологияга мос келиши, барча зарур пайванд уланишлар мажмуаси текширилгандан кейин ҳамда уларнинг сифатини назорат қилишнинг самарали усули ўзлаштирилгандан кейин қўлланилиши мумкин. Пайвандлашнинг қўлланилаётган технологияси ушбу қоидалар талабларига мувофиқ аттестациядан ўтказилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Пайвандлаш технологиясининг изланиш аттестацияси лойиҳалаш ва технологик тавсияларни (технологияларни қўллаш соҳаси, пайванд материаллари, қиздириш, пайвандлаш ва термик ишлов бериш режимлари, пайванд уланишларини қабул қилиш-топшириш хусусиятларининг кафолатланган кўрсаткичлари) беришда зарур бўлган ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун пайванд уланишларнинг хусусиятларини аниқлаш мақсадида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Босим остида ишлайдиган деталларни пайвандлаш ишларини ҳаво ҳарорати плюс даражада бўлган ҳолатларда амалга ошириш мумкин. Монтаж ёки таъмирлаш ишларини бажаришда 0° С дан паст ҳароратларда ҳам қувурларни пайванд қилиш мумкин, бироқ бундай ҳолларда меъёрий талабларга риоя қилиниши ва пайвандчига тегишли шароит (шамол, ёмғир ва қордан ҳимоя воситалари) яратилган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳаво ҳарорати минус даражада бўлган ҳолларда пайванд ишларидан олдин металлнинг пайванд уланиш жойи қуритилиши ва плюс даражагача қиздирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Пайванддан олдин ҳамда пайванд давомида пайвандланаётган деталларни қиздириш даражаси пайвандлаш технологиясида белгиланган ҳамда меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган бўлиши шарт. Ҳаво ҳароратининг минус даражасида металлни қиздириш худди плюс даражадаги шароитлардаги каби амалга оширилади, фақат бунда қиздириш ҳарорати 50° С дан юқори бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Пайвандлаш ишлари тугаллангандан кейин чоклар ва яқин атрофи шлаклар, сачраган металл парчалари ва бошқалардан тозаланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларнинг контакт пайвандлаш орқали бириктирилган жойларидаги қотиб қолган шлаклар, қувурнинг тегишли ўтказувчанлик қобилиятини таъминлаш мақсадида, бартараф этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Термик ишлов бериш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Қувурлар деталига термик ишлов бериш металл ва пайвандланаётган деталларнинг хусусиятларини меъёрий ҳужжатларда металл ва пайвандга нисбатан қабул қилинган кўрсаткичларга мос келишини таъминлаш, шунингдек технологик операцияларни (пайвандлаш, букиш, штамповка қилиш ва ҳоказо) бажаришда қолдиқ кучланишни камайтириш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яримфабрикатлар, йиғиладиган деталь бирликлари ҳамда тўлиқ ҳажмда маҳсулотларга, агар уни амалга ошириш мазкур Қоидаларда ва меъёрий ҳужжатларда, кўзда тутилган бўлса, термик ишлов берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Термик ишлов бериш икки турда бўлиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) нормаллаштириш, чўзган ҳолда нормаллаштириш, қиздириб чиниқтириш, чўзган ҳолда қиздириб чиниқтириш, аустенизациялаш ёки чиниқтириш ёки аустенизация ҳолатига келгунча қиздирган ҳолда кўп босқичлик термик ишлов беришдан иборат — асосий;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) чўзиш кўринишидаги — қўшимча.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асосий ва қўшимча термик ишлов бериш ҳамда унинг режимлари (қиздириш тезлиги, ҳарорат ва иссиқликда сақлаб туриш муддати, совутиш тезлиги, совутиш муҳитининг тури ва бошқалар) мазкур Қоидаларда кўрсатиб ўтилган талабларга риоя қилган ҳолда тайёрлаш ва пайвандлашга нисбатан меъёрий ҳужжатларга асосан қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Термик ишларни бажариш махсус тайёргарлик кўрган, тегишли синовлардан ўтган ҳамда мувофиқ ишларни бажариш учун гувоҳномаси бўлган термик-операторларга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Маҳсулотларга қуйидаги ҳолларда асосий термик ишлов берилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) агар яримфабрикатларга (листлар, қувурлар, қуймалар ва бошқалар) металлнинг меъёрий ҳужжатларда қабул қилинган хусусиятларини таъминловчи режимларда термик ишлов берилмаган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) шаклни ўзгартириш мақсадида бажарилган операциялар (букиш, пачоқлаш, штамповка қилиш ва ҳоказо) чўзиш ҳароратидан юқори ҳароратгача қиздирилиб амалга оширилган ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) электршлак пайвандлашдан кейин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) аустенит классидаги пўлатдан тайёрланган қувур букилгандан кейин (қувурнинг ташқи диаметри ва букиш радиусидан қатъий назар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) тайёрлаш ва пайвандлаш бўйича меъёрий ҳужжатларда асосий термик ишлов бериш кўзда тутилган барча ҳолларда, шунингдек конструкторлик ҳужжатлар талабларига асосан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Агар шаклини ўзгартириш операциялари (букиш, пачоқлаш, штамповка қилиш ва ҳоказо) бажарилган бўлса, қуйидаги ҳолларда асосий термик ишлов бериш шарт эмас:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) углеродли, марганецли ва кремний-марганецли пўлатдан тайёрланган деталь ва яримфабрикатлар учун, бунда металл охирги ҳарорати 700° С дан паст бўлмаган нормаллаштириш ҳароратигача қиздирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) аустенит классидаги пўлатдан тайёрланган қувурларни юқори частотали ток билан спреер совутиш усулини қўллаган ҳолда аустенизация ҳароратигача қиздирган ҳолда букиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Деталга қўшимча термик ишлов бериш (чўзиш) қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) углеродли, марганецли ва кремний-марганецли пўлатдан тайёрланган деталларни, букиш радиусидан қатъий назар, девор қалинлиги 36 mm дан катта бўлган ҳолларда, қиздирмасдан ёки 700° С дан паст ҳароратда қиздирган ҳолда пачоқлаш ва штамповка қилишдан кейин, шунингдек девор қалинлиги ички диаметрининг 5% дан кўпини ташкил қилган ҳолларда; қийшайишнинг энг кичик ички радиусидан таг қисми учун; патрубка (шохланиш) нинг ички радиусидан штампланган учликлар учун; қийшайишнинг ўрта радиусидан отводлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурлар қиздирилмасдан, букилгандан кейин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
углеродли, марганецли ва кремний-марганецли пўлатдан тайёрланган деталларни, букиш радиусидан қатъи назар, девор қалинлиги 36 mm дан катта бўлган ҳолларда ёки девор қалинлиги 10 — 36 mm бўлганда букишнинг ўртача радиуси қувур ташқи диаметридан уч баробардан кам бўлганда, бунда букишнинг кўндаланг кесими 5% дан ортиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12Х1МФ ва 15Х1М1Ф маркали пўлатдан тайёрланган ҳолларда, бунда ташқи номинал диаметри 108 mm дан юқори бўлган, деворининг қалинлигидан қатъий назар, диаметри 108 mm ва деворининг қалинлиги 12 mm ва ундан катта бўлган, шунингдек кўндаланг кесими 5% дан юқори бўлган овалли букишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меъёрий ҳужжатлардаги кўрсатмаларга мувофиқ легировка қилинган пўлатдан тайёрланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувурларнинг деталлари ҳамда йиғиладиган қисмлари пайвандлангандан кейин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
углеродли, марганецли ва кремний-марганецли пўлатдан тайёрланган деталларни, букиш радиусидан қатъий назар, девор қалинлиги 36 mm дан катта бўлган ҳолларда, 100° С дан кам бўлмаган ҳароратгача қиздириш ҳолларида — девор қалинлиги 40 mm дан юқори ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меъёрий ҳужжатлардаги кўрсатмаларга мувофиқ бошқа маркали легировка қилинган пўлатдан тайёрланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) штуцерлар, шунингдек босим остида ишламайдиган деталларни қувурларга пайвандлашда, асосий деталь девори қалинлиги «в» кичик бандида кўрсатилгандан катта бўлган ҳолларда. Термик ишлов бермасдан пайвандлаш бош ихтисослашган ташкилот билан келишган ҳолда, махсус технологияларга асосан амалга оширилиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) конструкторлик ҳужжатлари, деталга нисбатан техник шартлар ёки пайвандлаш бўйича меъёрий ҳужжатларда қўшимча термик ишлов бериш ёки асосий термик ишлов беришни қўшимчасига алмаштириш кўзда тутилган бошқа барча ҳолларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Маҳсулотни пайвандлаш тугаганидан кейин чўзиш (ушлаб туриш муддати, совутишнинг йўл қўйиш мумкин бўлган ҳарорати ва ҳоказо) бошланишига қадар бўлган оралиқ вақт интервалида сақлаш шартлари пайвандлаш бўйича меъёрий ҳужжатларда белгиланади. Пайвандланган маҳсулотни чўзиш ҳарорати яримфабрикатни чўзиш ҳароратидан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Тайёрланган деталь механик хусусиятларининг белгиланган даражаси, қувурни букишдан ташқари синовлар орқали тасдиқланса, ушбу Қоидаларнинг 160-бандида кўзда тутилган қўшимча термик ишлов бериш зарурлиги масаласи бош ихтисослашган ташкилот томонидан ҳал этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Турли маркадаги пўлатлардан пайвандланадиган деталларга термик ишлов бериш зарурати ва унинг режими меъёрий ҳужжатларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Барча типдаги деталларга асосий термик ишлов бериш, шунингдек тўғри ва кўндаланг пайванд чокларига қўшимча термик ишлов беришда детални бутунлай қиздириш лозим. Детални қисмларга бўлган ҳолда чўзишга, унинг тузилмаси ва механик хусусиятлари, барча узунлиги бўйича зарур параметрларда сақланиб қолиши, шунингдек деформация бўлмаслиги таъминланган ҳолларда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Аустенит пўлатдан тайёрланган букиш жойларини аустенизация қилиш ҳамда углеродли, марганецли ва кремний-марганецли пўлатдан тайёрланган деталларни чўзишда маҳаллий термик ишлов беришга рухсат берилади. Маҳаллий термик ишлов беришда букишнинг барча участкаси ва қувур девори қалинлигидан камида уч баробар катта бўлган, бироқ букишнинг ҳар томонидан камида 100 mm бўлган тўғри участкасини бир вақтда қиздириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Қувурларнинг кўндаланг пайванд чокларини, шунингдек қувурга уланган деталларнинг пайванд чокларини кўтариб юриладиган қиздириш қурилмалари билан маҳаллий қиздириш орқали чўзишга рухсат берилади. Кўндаланг (ҳалқа бўйлаб) чокларга термик ишлов беришда ҳалқанинг барча периметри бир маромда қиздирилиши зарур. Қиздириш зонасининг кенглиги меъёрий ҳужжатларда белгиланган бўлиб, пайвандлаш чоки қиздирилаётган участканинг ўртасида жойлашган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Термик ишлов бериш жараёнида қувурнинг термик ишлов берилаётган ҳалқа ёнида жойлашган участкаси, бутун узунлик бўйича ҳароратнинг бир маромда ўзгариши мақсадида изоляция билан қопланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Термик ишлов бериш шундай амалга оширилиши лозимки, металл деталларининг бир маромда қиздирилиши, уларнинг иссиқликдан эркин кенгайиши ва пластик деформацияга йўл қўйилмаслиги таъминланиши зарур. Деворининг қалинлиги 200 mm ва ундан юқори бўлган деталларга 300° С дан юқори ҳароратда термик ишлов беришда уларни қиздириш, ушлаб туриш ва совутиш режимларини ўзи ёзадиган асбоблар ёрдамида қайд қилиб бориш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Назорат. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Ишлаб чиқарган, монтаж қилувчи ёки таъмирловчи корхона ўз маҳсулотларини назорат қилишнинг шундай турлари ва ҳажмларини қўллаши лозимки, бунда йўл қўйиб бўлмайдиган нуқсонларнинг аниқланиши, маҳсулотнинг юқори сифати ҳамда ундан фойдаланишда ишончлилик кафолатланган бўлиши шарт. Бунда назорат ҳажмлари ушбу Қоидалар талабларига жавоб бериши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сифатини назорат қилиш тизими ўз таркибига қуйидагиларни киритиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ходимлар малакаси даражасини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) йиғиш-пайвандлаш, термик ва назорат ускуналари, жиҳозлари, асбоб-ускуналарни текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) асосий материаллар сифатини назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) пайванд материаллари ва нуқсонини аниқлаш материаллари сифатини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) пайванд технологиясининг операциявий назоратини амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) пайванд уланишларини, сифатини бузмаган ҳолда назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) нуқсонларни тузатиш назорати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Материаллар ва пайванд уланишларини, путур етказмайдиган назорат қилишнинг асосий усуллари: визуал ва визуал-оптик; радиографик; ультратовушли; радиоскопик; капилляр; магниткукунли, вихретокли; спектраль таҳлил; қаттиқлигини ўлчаш; гидравлик усулда синаш (8-илова).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундан ташқари, бошқа усуллар (акустик эмиссия ва бошқалар) ҳам қўлланилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Путур етказмайдиган назоратда механик хусусиятларининг синови, металлографик изланишлар ҳамда криссталитлараро занглашга қарши чидамлилиги синовдан ўтказилади. Назорат усули, тартиби ва ҳажми маҳсулотнинг меъёрий ҳужжатларида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Маҳсулот ва йиғма уланишларни қабул қилиш назорати маҳсулотни 450° С да қизитиб, термик ишлов бериш, деформация қилиш ва металлни ёпиштириш билан боғлик барча технологик операциялардан кейин амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Турли усулларда назорат қилишнинг кетма-кетлиги меъёрий ҳужжатлар талабларига мос келиши шарт. Визуал ва визуал-оптик назорат, шунингдек спектраль таҳлил бошқа усулдаги назоратдан олдин бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Ишлаб чиқарувчи корхона (завод, монтаж қилувчи ёки таъмирловчи ташкилот) ходимлари томонидан ишларни амалга ошириш жараёнида деталларни пайвандлашга ва йиғишга тайёрлаш, пайванд уланиш жойларини пайвандлаш ва термик ишлов бериш, пайванд уланиш жойларидаги нуқсонларни тўғрилаш бўйича технологик жараёнларни операциявий назорат қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Операциявий назоратни амалга оширишда ижрочилар томонидан ушбу Қоидалар, меъёрий ҳужжатлар ва чизмалар талабларига риоя этилиши текширилади. Пайвандлашга тайёрлаш ва йиғиш, термик ишлов бериш, нуқсонларни тўғрилашда операциявий назорат ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Назоратнинг ҳар бир тури (шу жумладан оперциявий назорат) ва жойи бўйича натижалар ҳисобот ҳужжатларида (журналларда, формулярлар, баённомалар, маршрут паспортлари ва ҳоказо) акс эттирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Дефектоскопия (пенетрант, кукунлар, суспензиялар, радиографик плёнкалар, кимёвий реактивлар ва ҳоказолар) учун зарур бўлган материалларнинг ҳар бир партияси, улардан фойдаланишдан олдин кириш назоратидан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Ушбу Қоидаларда кўзда тутилган путур етказадиган ва етказмайдиган назорат ҳажмлари қувурлар ва унинг деталларини катта ҳажмларда тайёрланиши, шу жумладан бир типдаги пайванд уланишлари билан деталларни монтаж қилиш ва таъмирлашда, пайвандчиларнинг алоҳида турлар бўйича ихтисослиги ва 6 ойдан кам бўлмаган давр учун назорат натижалари билан тасдиқланган ишлар сифатининг юқорилиги ҳолларида «Саноатконтехназорат» ДИ билан келишган ҳолда қисқартирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Ички босим остида ишламайдиган ёпиштириладиган деталларнинг уланиш жойларини назорат қилиш усуллари ва ҳажмлари маҳсулотга ҳамда пайвандлашга тегишли меъёрий ҳужжатларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Маҳсулот барча турдаги назорат орқали мазкур Қоидалар (8-илова) ва маҳсулотга ҳамда пайвандлашга тегишли меъёрий ҳужжатларда белгиланган меъёрлардан четга чиқмаган ички ва ташқи нуқсонлари бўлмаган ҳолларда яроқли деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Визуал ва визуал-оптик назорат, рухсатнома (допуск)лар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Ҳар бир маҳсулот ва унинг пайванд уланиш жойи мазкур Қоидалар ва маҳсулотга ҳамда пайвандлашга тегишли меъёрий ҳужжатлар, шунингдек конструкторлик ҳужжатларида белгиланган меъёрларга асосан ташқи нуқсонларини аниқлаш мақсадида ўтказиладиган визуал ва визуал-оптик назоратдан ўтказилиши шарт. Шу жумладан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) геометрик ўлчамлари ва деталларининг ўзаро бир-бирига нисбатан жойлашишида четга чиқишларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) барча турдаги ва йўналишдаги устки дарз кетишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) асосий металл ва пайванд уланиш жойларидаги нуқсонлар (пачоқланиш, қатламларга ажралиш, тешиклар, оқиб кетиши, кесиклар, куйган жойлар, шлаклар, пайвандланмасдан қолган кратерлар, бўшлиқлар, уланишлар ва ҳоказо).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Визуал назоратдан олдин маҳсулот юзаси ва пайванд уланиш жойлари ифлосланиш ва шлаклардан тозаланиши шарт. Пайванд уланиш жойларини назорат қилишда асосий металлнинг чок юзаси ва унга яқин бўлган ҳар икки томонга камида 20 mm кенгликдаги жойи, электр шлакли пайвандлашда камида 100 mm тозаланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Пайванд уланиш жойларининг визуал ва визуал — оптик назорати меъёрий ҳужжатларга мувофиқ, барча узунлиги бўйича ҳам ички томони, ҳам ташқарисидан амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишнинг ички томонини визуал ва визуал — оптик назоратини амалга ошириш имкони йўқ ҳолларда, назорат фақат ташқи томондан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Визуал ва визуал — оптик назорат жараёнида аниқланган ташқи нуқсонлар назоратнинг бошқа бузмайдиган усулларини амалга оширилишига қадар бартараф этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Тайёр маҳсулотларнинг геометрик ўлчамлар бўйича рухсатномалари меъёрий ҳужжатлар ва чизмаларда кўрсатилган ҳамда мазкур Қоидаларда белгиланган ўлчамлардан катта бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Назорат ўлчашларнинг усуллари ва сони, шунингдек текширилаётган участкаларнинг жойлашиши меъёрий ҳужжатларда белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Пайвандлаш орқали лист ёки қуйма (штамповка)лардан тайёрланган цилиндрли ва конус шаклдаги деталларда қуйидаги четга чиқишларга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) диаметри бўйича — ташқи ва ички номинал диаметридан ± 1% дан ошмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) кўндаланг кесимининг оваллиги бўйича — мазкур Қоидаларнинг 24 бандида кўрсатилган (1) формула бўйича ҳисобланганда 1% дан ошмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тўғри чизиқли ташкил этувчи деталнинг цилиндр шаклидаги бутун узунлиги бўйича, шунингдек узунлиги 5 m бўлган барча участкаларда — 0,3% дан ошмаслиги зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) маҳаллий юпқалашувлар деталь девори қалинлигини белгиланган ўлчамдан камайиб кетишга йўл қўймаслиги зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) пачоқланиш чуқурлиги ҳамда бошқа маҳаллий четга чиқишлар маҳсулотга нисбатан меъёрий ҳужжатларда белгиланган ўлчамлардан ошиб кетмаслиги, меъёрий ҳужжатлар йўқлиги ҳолларида мустаҳкамликка ўлчаш билан асосланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Қувурлар деталларининг диаметри ва оваллигининг кўндаланг кесимлари маҳсулотга нисбатан меъёрий ҳужжатларда белгилангандан четга чиқмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Қувурларнинг букилган участкаларида девор қалинлиги ультратовушли қалинлик ўлчагич ёрдамида ёки бир хил ўлчамдаги букилган участкалар орасидан танлаб олинган бир бўлакни кесиб ўлчаш орқали амалга оширилиши лозим. Қувурларнинг букилган участкалари девор қалинлигини назорат қилиш усули, тартиби ва ҳажмлари меъёрий ҳужжатлар бўйича белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Деворининг номинал қалинлиги бир хил бўлган бириктирма пайванд уланишларда пайвандланаётган деталлар четларининг сурилиш (бир-бирига тўғри келмаслиги)нинг максимал йўл қўйиш мумкин бўлган чегараси чокнинг ташқи томонидан 9-илованинг жадвалида келтирилган ўлчамлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Четлари бир томонлама ишлов берилаётган пайванд уланишларда пайвандланаётган деталлар чокининг ички томонидан (чок илдизи томонидан) четларининг сурилиши (бир-бирига тўғри келмаслиги)нинг максимал йўл қўйиш мумкин бўлган чегараси тегишли техник шартлар ва меъёрий ҳужжатларда белгиланган меъёрлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Икки томондан электрёйсимон пайвандлаш, шунингдек электр шлак пайвандлаш орқали амалга оширилаётган бириктирма пайванд уланишларда юқорида кўрсатилган четларининг сурилиши ички томонидан ҳам, ташқари томонидан ҳам ошиб кетмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. 182, 183-бандларида кўрсатилган талаблар, деворининг қалинлиги турли бўлган деталларни пайванд уланишларда, 76-бандда кўрсатилгани каби, бир кесимдан иккинчи кесимга бир маромда ўтиши таъминланиши шарти билан, мажбурий эмасдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайвандланаётган деталларнинг четлари 182 ва 183-бандларда кўрсатилган меъёрлар доирасидан четга чиқишида чок юзаси бир чеккадан иккинчисига бир маромда ўтишини таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Радиографик ва ультратовушли назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Радиографик ва ультратовушли назорат пайванд уланишларнинг ички нуқсонларини (қалинлик, пайвандланмай қолган жойлари, бўшлиқлар, шлаклар ва ҳоказолар) аниқлаш учун қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Назоратнинг у ёки бу тури ёки уларнинг биргаликда қўлланиши ушбу қоидаларнинг 166-банди ҳамда меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Пайванд уланишлар сифатининг радиографик назорати ГОСТ 7512-82 ва меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишлар сифатининг ультратовуш назорати ГОСТ 14782-86 ва меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Перлит ва мартенсит-феррит классли пўлатдан тайёрланган қувур ва деталларининг мажбурий ультратовушли назорати қуйидагиларда амалга оширилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) девор қалинлиги 15 mm ёки ундан катта бўлган I ва II тоифали қувурларнинг бириктирувчи пайванд уланишлари — қуйма деталларнинг пайванд уланиш жойларидан ташқари, уланишнинг бутун узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) меъёрий ҳужжатларда ультратовушли назоратни амалга ошириш кўзда тутилган пайванд уланишлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларнинг барча пайванд уланишлари чок ўқининг ҳар икки томонидан ультротовушли дефектоскопия орқали назорат қилинади, қувурларнинг қуйма ёки бошқа фасон деталларининг пайванд уланишлари эса — бир томондан (қувур томонидан) назорат қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ультратовушли назорат фақат тўлиқ эритилган (конструктив пайвандланмаган) уланишларда қўлланилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Перлит ва мартенсит-феррит классли пўлатдан тайёрланган қувурларнинг мажбурий ультратовушли назорати ёки радиографияси қуйидагиларда амалга оширилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) барча тоифали қувурлар ва деталларининг тўғри пайванд уланишлари — уланишнинг бутун узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ташқи диаметри 200 mm ва ундан катта, деворининг қалинлиги 15 mm дан кичик бўлган I тоифали қувурларнинг барча кўндаланг пайванд уланишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ташқи диаметри 200 mm дан кичик, деворининг қалинлиги 15 mm дан кичик бўлган I тоифали қувурларнинг барча кўндаланг пайванд уланишлари, шунингдек ташқи диаметри 200 mm ва ундан катта, деворининг қалинлиги 15 mm дан кичик бўлган II тоифали қувурлар — ҳар бир пайвандчи томонидан бажарилган (уланишнинг бутун узунлиги бўйича) бир типдаги бириктирма қувурларнинг 20% дан кам бўлмаган ҳажмда (лекин бешта бириктирмадан кам бўлмаган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ташқи диаметри 200 mm дан кичик, деворининг қалинлиги 15 mm дан кичик бўлган II тоифали қувурларнинг барча тўғри пайванд уланишлари ҳар бир пайвандчи томонидан бажарилган (уланишнинг бутун узунлиги бўйича) бир типдаги бириктирма қувурларининг 10% дан кам бўлмаган ҳажмда (лекин тўртта бириктирмадан кам бўлмаган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) III тоифали қувурларнинг барча тўғри пайванд уланишлари ҳар бир пайвандчи томонидан бажарилган (уланишнинг бутун узунлиги бўйича) бир типдаги бириктирма қувурларининг 5% дан кам бўлмаган ҳажмда (лекин учта бириктирмадан кам бўлмаган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) IV тоифали қувурларнинг барча тўғри пайванд уланишлари ҳар бир пайвандчи томонидан бажарилган (уланишнинг бутун узунлиги бўйича) бир типдаги бириктирма қувурларининг 3% дан кам бўлмаган ҳажмда (лекин иккита бириктирмадан кам бўлмаган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) қувурлар деталларининг пайвандланаётган ички диаметри 100 mm ва ундан катта штуцерлар (қувурлар, патрубкалар)нинг, девор қалинлигидан қатъий назар, барча бурчак пайванд уланишлари-текширилаётган уланишларнинг бутун узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) қувурлар деталларининг бурчак пайванд уланишлари пайвандланаётган ички диаметри 100 mm дан кичик штуцерлар (қувурлар, патрубкалар), қувурлар қуйма деталларининг кўндаланг бириктирма уланишлари, шунингдек ушбу бандда кўрсатилган бошқа пайванд уланишлари — меъёрий ҳужжатлар билан белгиланган ҳажмларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Назорат ҳажмлари бўйича 191-бандда белгиланган талаблар ташқи диаметри 465 mm дан катта бўлмаган III ва IV тоифали қувурларнинг пайванд уланишларига тегишлидир. Катта диаметрли қувурлар пайванд уланишлари учун назорат ҳажмлари техник шартлар, меъёрий ҳужжатларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурнинг тўғри ўқига нисбатан 60° дан кам бурчакда жойлашган қувур деталлари пайванд уланишларининг назоратига бўлган талаблар тўғри уланишларга бўлган талабларга мос келиши шарт. Бурчакнинг бошқа ўлчамлари учун пайванд уланишлари кўндаланг ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу бандда кўрсатиб ўтилган пайванд уланишлар учун назорат усули (дефектоскопия ультратовушли ёки радиографик)ни танлаш аниқ бир маҳсулотларда ушбу турдаги пайванд уланишлар учун назорат усулини инобатга олган ҳолда металлнинг жисмоний хусусиятлари, шунингдек назорат усулининг ўзлаштирилиши даражаси ва мураккаблиги йўл қўйиб бўлмайдиган нуқсонларни тўлиқроқ аниқлашни таъминлаш имконидан келиб чиққан ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. 187-бандга мувофиқ ультратовушли назоратдан ўтказилиши кўзда тутилган қувурнинг тўғри ва кўндаланг пайванд уланишлари кесишган барча жойлари мажбурий радиографик назоратдан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. III ва IV тоифали қувурлар сектор отводларининг кўндаланг бириктирма пайванд уланишлари 188-банднинг «д» ва «е» кичик бандларида белгиланган меъёрларга нисбатан, назорат қилинадиган бириктирмалар минимал сонининг икки баробари ҳажмларда ультратовушли ёки радиографик назорати амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Аустенит классидаги пўлатдан тайёрланган маҳсулотларда, шунингдек аустенит классдаги пўлатдан тайёрланган деталларнинг перлит ва мартенсит-феррит классидаги пўлатдан тайёрланган деталларнинг тўқнашиш жойларида мажбурий радиографик назорат қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қувурлар ва деталларининг, контакт пайвандлаш усулида амалга оширилганларидан ташқари барча пайванд уланиш жойлари — уланишнинг бутун узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қуйма деталларнинг, шунингдек қуйма деталлари бор бўлган барча қувурларнинг бириктирма пайванд уланишлари — бутун узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувурларнинг ички диаметри 100 мм ва ундан катта уланаётган штуцерлар (қувурлар, патрубкалар) деталларининг барча бурчак уланишлари, девор қалинлигидан қатъи назар, бутун узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ушбу бандда кўрсатилмаган бошқа пайванд уланишлари (шу жумладан бурчак уланишлари) — меъёрий ҳужжатлар талаблари билан белгиланган ҳажмларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Битта корхонада ёки объектда бир вақтнинг ўзида бир нечта 100% дан кам ҳажмларда назорат қилинадиган битта типдаги пайванд уланишлари мавжуд бўлган қувурлар (ёки турли қувурлар учун деталлар)нинг тайёрланиши ёки монтаж қилиниши ҳолларида назорат ҳажмларини фақат битта қувур эмас, балки қувурнинг барча партияси (серияси, гуруҳи)дан келиб чиқиб белгилашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда битта партияга, пайванд уланиш сифати термик ишлов бериш ва назорат қилиш, йиғиш-пайвандлаш ишларидан иборат тайёрлаш цикли уч ойдан ошмаган қувурлар партиясини бирлаштириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларни монтаж қилишда объектдаги тегишли бир типдаги пайванд уланиш ишлари битта ташкилот томонидан амалга оширилган ҳолларда ушбу рухсатномадан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Пайванд зонасида олдиндан ва бир вақтнинг ўзида қиздирилмасдан туриб, 0° С ҳароратдан паст даражада перлит классидаги легировка қилинган иссиқликка чидамли пўлатдан тайёрланган деталларнинг пайванд уланишларида бутун узунлиги бўйича радиография ёки ультротовушли назоратни амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Таъмирлаш жараёнида такроран пайвандланган бириктирма уланишлар, пайванд уланишнинг бутун узунлиги бўйича радиография ёки ультратовуш ёрдамида текширилиши зарур. Танланган металлнинг таъмир пайвандлари радиография ёки ультратовуш ёрдамида пайванднинг барча участкаси, шу жумладан асосий металлдаги термик таъсир зонаси ҳам текширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундан ташқари, участка юзаси, шу жумладан пайванднинг термик таъсир зонаси магниткукунли ёки капилляр дефектоскопия ёрдамида текширилиши зарур. Бутун девор қалинлиги бўйича пайвандлашда, назорат қилиш имкони бўлмаган ички томондан ташқари, ҳар икки томондан назорат амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Алоҳида пайванд уланиш жойларининг ноқулай жойлашиши ёки назоратнинг ушбу усули самарасизлиги (масалан, ички диаметри 100 mm дан кичик бўлган штуцерлар ва қувурларни пайвандлаганда) сабабли ультратовушли дефектоскопия ёки радиография назоратини амалга ошириш имкони бўлмаган ҳолларда пайванд уланиш сифатининг назорати қонунчилиқда ўрнатилган тартибда келишилган бошқа усулларда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Ўтказиш қуввати 250 mm ёки ундан кичик бўлган қувурлар ёки штуцерларнинг кўндаланг ва бурчак бириктирма уланишларининг танланган назорати ҳажмлари ҳар бир уланишга эмас, балки ҳар бир пайвандчи томонидан қувурларда бажарилган бир типдаги уланишларнинг умумий узунлигига тегишли бўлади. Бундай ҳолларда назорат қилинаётган ҳар бир уланиш бутун узунлик бўйича текширилади, уланишларнинг энг кам сони эса бештадан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Танлаш асосидаги назоратда назорат қилинадиган пайванд уланишлар ёки участкалар корхонанинг техник назорат бўлими томонидан, визуал ва ўлчаш назорати натижаларига кўра, энг бажариш қийин ёки шубҳа туғдирадиган пайванд уланишлар орасидан танлаб олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Пайвандчи томонидан бажарилган пайванд уланишларни танлаш асосида назорат қилиш натижасида йўл қўйиб бўлмайдиган нуқсонлар аниқланса, қувурнинг бутун узунлиги бўйича аввалги назоратдан кейин шу каби усулда деталларни ушбу пайвандчи томонидан бажарилган бир типдаги пайванд уланишлар назоратдан ўтказилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Назоратнинг радиография ва ультратовушли усулини назоратнинг бошқа усулига алмаштириш фақатгина қўлланиши кўзда тутилаётган назорат усулининг бош ихтисослашган ташкилот билан қонунчиликда ўрнатилган тартибда келишилган ҳолларда рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Капилляр ва магниткукунли назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Чизмалар, меъёрий ҳужжатлар билан юзаки ёки юза тагидаги нуқсонларни аниқлаш мақсадида белгиланган назоратнинг қўшимча турлари пайванд уланишлари ва маҳсулотларни капилляр ва магниткукунли усулда назорат қилишдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Капилляр назорат ГОСТ 18442-80, магниткукунли назорат ГОСТ 2105-75 бўйича назорат усулларида қонунчиликда ўрнатилган тартибда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Капилляр ва магниткукунли усулда назорат сезгирлигининг класси ва даражаси, чизмалар ва меъёрий ҳужжатлар билан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Спектраль таҳлил
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Спектраль таҳлил деталлар ва пайванд чоклари металл легировкасининг чизмалар ва меъёрий ҳужжатлар талабларига мос келишини тасдиқлаш мақсадида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Қуйидагилар спектраль таҳлилдан ўтказилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) чизма бўйича легировкаланган пўлатдан тайёрланиши лозим бўлган барча пайвандланаётган деталлар (конструкция қисмлари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) меъёрий ҳужжатларга мувофиқ легировка қилинган чўкма материаллардан бажарилиши лозим бўлган қувурларнинг барча пайванд уланишлардаги чок металли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) 142-бандга мувофиқ пайвандланувчи материаллар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Спектраль таҳлил «Саноатконтехназорат» ДИ билан келишилган услубий кўрсатмалар ёки йўриқномалар талабларига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Қаттиқлигини ўлчаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Пайванд уланиш металлининг қаттиқлигини ўлчаш, пайванд уланишларнинг термик ишлов бериш сифатини текшириш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Перлит ва мартенсит феррит классли иссиққа чидамли легировка қилинган пўлатдан тайёрланган пайванд уланишлар чокларининг меъёрий ҳужжатларда белгиланган усул ва ҳажмларда қаттиқлиги ўлчанади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Кристаллараро коррозияга чидамлилигини механик синовлари, металлографик изланишлари ва синовлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Механик синовлар пайванд уланишлар механик хусусиятлари ва сифатини ушбу қоидалар ва меъёрий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини текшириш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металлографик изланишлар мавжуд бўлиши мумкин бўлган ички нуқсонлар (дарз кетиш, пайвандланмасдан қолган жойлари, бўшлиқлар, шлаклар, нометалл чиқиндилар ва ҳоказо), шунингдек пайванд уланиш ва маҳсулот хусусиятларига салбий таъсир кўрсатувчи металл тузилмалари участкаларини аниқлаш мақсадида амалга оширилади. Газ пайванд ёрдамида пайванд уланишларнинг назорати ва пайванд технологиясини аттестациядан ўтказиш, қонунчиликда ўрнатилган тартибда келишилган меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган ҳолатларда, микротузилмасини ўрганиш мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кристаллараро коррозияга чидамлилигининг механик синовлари, конструкторлик ҳужжатларда кўзда тутилган ҳолларда, аустенит пўлатдан тайёрланган деталларнинг пайванд уланишларининг коррозияга чидамлилигини тасдиқлаш мақсадида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Механик синовлар ГОСТ 6996-66 га мувофиқ бажарилади, кристаллараро коррозияга чидамлилиги ГОСТ 6032-2003 га, металлографик изланишлар меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Механик синовлар қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) пайванд технологиясини аттестациядан ўтказишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) газ ва контакт пайванд усулларида амалга оширилган ишлаб чиқариш пайванд бириктирма уланишларнинг назоратини амалга оширганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) флюс остида ва электршлак пайвандлашда (142 банд «г» кичик банди) фойдаланиладиган пайвандлаш материалларининг кириш назоратини амалга оширишда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Металлографик изланишлар қуйидаги ҳолларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) пайванд технологиясини аттестациядан ўтказишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) газ ва контакт пайванд усулларида амалга оширилган ишлаб чиқариш пайванд бириктирма уланишларни, шунингдек турли класс тузилмалардан тайёрланган пўлат деталлар назоратини амалга оширганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) ишлаб чиқаришда бурчак ва таврли уланишлар, шу жумладан қувурлар (штуцерлар)ни қувурларга улаш, шунингдек уч томонлама уланишларнинг назоратини амалга оширишда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Механик ва технологик синовларнинг асосий турлари, бу статик чўзилиш, статик букилиш ёки пачоқланиш ҳамда зарбга чидамлиликка синашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Статик чўзилишга синовлар ишлаб чиқариш кўндаланг пайванд уланишларда, ушбу уланишлар 100% ҳажмларда радиографик ёки ультратовуш назоратдан ўтганлиги ҳолларида мажбурий эмасдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зарбга чидамлиликка синовлар II, III ва IV тоифали қувурлар ва уларнинг деталлари, шунингдек девор қалинлиги 12 mm дан кам бўлган барча ишлаб чиқариш пайванд уланишлари учун мажбурий эмасдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Технологик синовлар 6-иловада кўрсатилган талабларга мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Металлографик синовлар қуйидаги ҳолларда мажбурий эмасдир:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) перлит классидаги пўлатдан тайёрланган пайванд уланишлари, ушбу уланишлар 100% ҳажмларда радиографик ёки ультратовуш назоратдан ўтган ҳолларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурларнинг пайванд уланишлари иш цикли автоматлаштирилган контакт бириктирма пайвандлашнинг махсус машиналари ёрдамида контакт пайвандлаш амалга оширилганда, назорат намуналарини синаш йўли орқали машинани созлаш сифати ҳар ойда текширилиши шарти билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Механик хусусиятларини текшириш, кристаллараро коррозияга чидамлилигини металлографик изланишлар ва синовлари маҳсулотдан кесиб олинадиган назорат намуналарида ёки ишлаб чиқариш пайванд уланишларида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Назорат пайванд уланишлари фақат қўлланма бўйича қонунчиликда белгиланган тартибда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Назорат пайванд уланишлари назорат қилинадиган ишлаб чиқариш уланишлари билан бир хил бўлиши шарт. Назорат уланишлари ишлаб чиқариш уланишлари ёки технологияларни ишлаб чиқариш аттестациясидан ўтказишда қўлланиладиган пайвандлаш технологик жараёнига тўлиқ риоя этган ҳолда амалга оширилиши зарур. Назорат уланишларини термик ишлов бериш маҳсулот билан биргаликда (ўтхонада умумий термик ишлов бериш ҳолларида) амалга оширилиши лозим, бундай имконият бўлмаган ҳолларда ишлаб чиқариш уланишлари учун белгиланган меъёрий ҳужжатларга мувофиқ қиздириш ва совутиш ҳамда ҳарорат режимларини қўллаган ҳолда, алоҳида амалга оширилиши зарур. Назорат қилинаётган пайванд уланишлари кўп марта термик ишлов берилаётган бўлса, назорат уланишларига ҳам худди шунча марта, шу каби режимларда термик ишлов берилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишлаб чиқариш уланишларининг кўп марта юқори чўзилиш ҳолларида, назорат уланишлари ишлаб чиқариш уланишлари чўзилган умумий вақтининг 80% давомида сақлаб турган ҳолда, бир марта чўзилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Назорат пайванд уланишлари қуйидаги усулларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иккита қувур бўлагини бириктирма улаш — қувур чокларини назорат қилиш учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) асосий қувурга штуцер (қувур бўлаги)ни бурчак ёки тавр уланиши — штуцерларни қувурларга ёки коллекторга уланишини, шунингдек уч томонлама уланишлар назоратини амалга ошириш учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Назорат пайванд уланишлари назоратнинг ишлаб чиқариш пайванд уланишлари учун кўзда тутилган, бузмайдиган усуллари билан, 100% ҳажмларда амалга оширилиши зарур. Назорат натижалари қониқарсиз ҳолларда назорат пайванд уланишлари, янгидан, икки марта кўл миқдорларда тайёрланиши шарт. Такрорий бузмайдиган назоратдан кейин қониқарсиз натижалар олинса, умумий натижа ҳам қониқарсиз ҳисобланади. Бундай ҳолларда материаллар ва жиҳозларнинг сифати ҳамда пайвандчи малакаси қўшимча равишда текширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Назорат уланишларининг сони, ушбу қоидаларнинг 208-банд «б» кичик банди, 209-банд «б» кичик бандига мувофиқ ҳар бир пайвандчи томонидан 6 ой давомида бажарилган (шу жумладан турли буюртмалар бўйича) барча бир типдаги ишлаб чиқариш уланишларга, меъёрий ҳужжатларда бундан ортиқ кўрсатилмаган бўлса, камида битта бўлиши зарур. Пайвандчи 3 ойдан ортиқ ишламаган бўлса, янги назорат пайванд уланишларини амалга ошириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Контакт пайванд ёрдамида бажарилган қувурларнинг кўндаланг уланишини назорат қилишда смена давомида иш цикли автоматлаштирилган ҳар бир пайванд машинасида пайвандланган шу каби назорат ишлаб чиқариш уланишларининг камида иккитаси, смена давомида машиналарни қайта созлашда эса — ҳар бир иш циклида камида икки марта синовдан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иш цикли автоматлаштирилган контакт пайванд учун махсус машинада назорат намуналарининг экспресс синовини ўтказиш йўли орқали ҳар ойда машина созлиги сифатини текширган ҳолда бажарилган, девор қалинлиги 12 mm дан кичик, шартли ўтуви 100 mm дан кам бўлган қувурларнинг кўндаланг уланишлари назорати, мунтазам режимларда, четларини тайёрлаган ҳолда, бир хил ўлчам ва пўлатнинг бир хил маркасидан тайёрланган қувурларни пайвандланиши шарти билан, уч суткадан ортиқ муддатда тайёрланган маҳсулот учун пайванд уланишларнинг камида иккитасини синашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Назорат уланишларининг ўлчами ва сони синалаётган намуналар комплектини тайёрлаш учун етарли бўлиши шарт. Бунда синашнинг ҳар бир тури учун намуналарнинг минимал сони қуйидагича бўлиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иккита намуна — статик чўзилишга синовлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) иккита намуна — статик букилишга синовлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) учта намуна — зарбга чидамлилигига синовлар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) битта намуна (шлиф) — углеродли ва кам нигелировка қилинган пўлатдан тайёрланган пайванд уланишларнинг назоратида металлографик изланишлар учун ҳамда камида иккитаси — юқори легировка қилинган пўлатдан тайёрланган пайванд уланишлари назоратида, агар бу меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) иккита намуна — кристаллит коррозияга чидамлилигига синовлар учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи диаметри 108 mm дан ошмаган қувурларнинг назорат уланишларини статик букилишга синовларни пачоқлашга синовлар билан алмаштириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пачоқлашга синовлар меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган ҳолларда ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Қайси бир механик синовлар бўйича қониқарсиз натижалар олинган бўлса, қониқарсиз натижалар олинган ўша синовлар вақтида худди ўша назорат уланишларидан олинган икки баробар кўп намуналарда такроран синовларни ўтказиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар такрорий синовлар натижаларига кўра намуналарнинг биттасида хусусиятларининг кўрсаткичлари белгиланган меъёрларга мувофиқ келмаса, ушбу синов турига бериладиган умумий баҳо қониқарсиз бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дастлабки назорат уланишидан (комплектидан) намуналарни кесиб олиш имкони бўлмаган ҳолларда юқорида кўрсатилган талабларга риоя этган ҳолда, иккинчи назорат уланиш (комплекти)ни пайвандлашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Сифатини баҳолаш меъёрлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Ишлаб чиқарувчи корхона тайёрлаш жараёнида сифат назорати тизимининг маҳсулот ишончлилигини камайтирадиган нуқсонлар билан тайёрланишига йўл қўймайдиган, фойдаланишда хавфсизликни таъминлайдиган тизимини қўллаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Тайёр маҳсулотларнинг геометрик ўлчамларига асосан мувофиқлиги мазкур Қоидалар ва меъёрий ҳужжатлар талабларига жавоб бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Пайванд уланишларнинг сифати 8-иловада кўрсатиб ўтилган пайванд уланишлар сифатини баҳолаш меъёрларига мос келиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Гидравлик усулда синаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Барча қувурлар ва уларнинг деталлари, шунингдек пайванд ва бошқа уланишларнинг зичлиги ҳамда мустаҳкамлигини текшириш мақсадида қуйидагиларни гидравлик усулда синаш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) барча қувурларнинг деталлари (радиографик, ультратовуш ёки дефектоскопиянинг шунга тенглаштирилган бошқа бузмайдиган усулида 100% назоратдан ўтказилганлиги ҳолларида уларни гидравлик усулда синаш мажбурий эмасдир);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурларнинг блоклари (уларнинг барча асосий қисмлари ушбу банднинг «а» кичик бандига мувофиқ назоратдан ўтказилганлиги, ушбу йиғма элементларни тайёрлашда бажариладиган пайванд уланишлари бутун узунлиги бўйича ультратовуш ёки радиографик назорат бузмайдиган назорат усулида текширилган ҳолларда уларни гидравлик усулда синаш мажбурий эмасдир);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) барча тоифа қувурлар, монтаж қилиш якунлангандан кейин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Тайёрлаш ёки монтаж қилишда қувурнинг алоҳида ва йиғма деталларини қувурдан алоҳида синаш имкони бўлмаса, уларни қувур билан биргаликда гидравлик усулда синашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Қувурлар, уларнинг блоклари ва алоҳида деталларини гидравлик усулда синашда синов босимининг минимал ўлчами иш босимининг 1,25 га тенг, бироқ 0,2 МРа (2 kfg/cm2)дан кичик бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларнинг арматураси ва фасон деталлари ГОСТ 356-80 га мувофиқ синов босими билан гидравлик усулда синалиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Синов босимининг максимал ўлчови мустаҳкамликнинг ҳисоб-китоблари билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синов босимининг ўлчамини ишлаб чиқарган корхона (лойиҳа ташкилоти) танлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Гидравлик усулда синаш учун ҳарорати 5° С дан паст ва 40° С дан юқори бўлмаган сувдан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларни гидравлик усулда синаш ҳаво ҳарорати плюс бўлган ҳолларда ўтказилиши зарур. 10 МРа (100kgf/cm2) ва ундан юқори босимларда ишлайдиган буғ қувурларининг гидравлик усулдаги синовларини ўтказишда қувур деворининг ҳарорати + 10° С дан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Қувурдаги босимни бир маромда, аста-секин кўтариб бориш зарур. Босимни кўтариш тезлиги қувурни тайёрлаш бўйича меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Босимни кўтариш учун қисилган ҳаводан фойдаланишга рухсат берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Синов жараёнида босимни иккита манометрлар ёрдамида назорат қилиб туриш зарур. Бунда аниқлик класси, типи, ўлчаш чегараси ва бўлиниш баҳолари бир хил бўлган манометрлар танланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Гидравлик усулда синовлар жараёнида синов босимининг белгиланган ўлчамдан ошиб кетишининг олдини олиш мақсадида гидравлик синов ўтказиш учун мўлжалланган насосдаги ҳимоя клапани синов босимига 5% қўшилган ўлчамга тўғрилаб қўйилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя клапанининг ўтказиш қуввати насос ишлаб чиқариш қувватининг максимал ўлчамига тенг бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурлар ва уларнинг элементини синов босими остида ушлаб туриш вақти камида 10 дақиқа(минут)ни ташкил этиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Синов босимида ушлаб турилгандан кейин, босимни иш босимигача туширган ҳолда қувурлар бутун узунлиги бўйича синчковлик билан текшириб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл ва атрофдаги муҳит ҳарорати ўртасидаги фарқ синов объекти юзасига нам тегишини келтириб чиқармаслиги зарур. Гидравлик усулда синаш учун фойдаланилаётган сув объектни ифлослантирмаслиги ҳамда тез занглашни келтириб чиқармаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Сув сизиб чиқиш, пайванд уланишлари ва асосий металлда терлаш, кўриниб турган қолдиқ нуқсонлар, дарз кетишлар ҳамда ёрилиш белгилари аниқланмаган ҳолларда қувурлар ва уларнинг деталлари синовдан ўтган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-§. Пайванд уланишлардаги нуқсонларни тўғрилаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Тайёрлаш, монтаж қилиш, таъмирлаш, синаш ва фойдаланиш жараёнида аниқланган нуқсонлар тўғриланган участкаларини назорат қилган ҳолда бартараф этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Нуқсонларни тўғрилаш технологияси ва назорат қилиш тартиби ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ ишлаб чиқилган меъёрий ҳужжатлар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нуқсонларни тўғрилаш бўйича белгиланган технологиялардан четга чиқиш ҳоллари уни ишлаб чиқувчилари билан келишилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Нуқсонларни тўғрилаш механик усулда, нотекис жойларини бир маромда, аста-секинлик билан текислаган ҳолда амалга ошириш зарур. Пайвандлаш зарур бўлган нотекис жойларининг максимал ўлчамлари ва шакллари меъёрий ҳужжатларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички нуқсонларни бартараф этишда, кейин нотекис жойлар юзасини механик усулда ишлов берган ҳолда термик кесиш (чархлаш) усулини қўллашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нуқсонлар тўлиқ бартараф этилганлигини, меъёрий ҳужжатлар талабларига мувофиқ кўздан кечириш ёки бузмайдиган назорат (капиляр ёки магниткукунли дефектоскопия ёки травление қилиш) орқали текшириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Нотекисликлар мавжуд жойларни пайвандламаган ҳолда нуқсонларни бартараф этишга, нотекислик максимал бўлган жойда деталь девори қалинлиги йўл қўйилганга нисбатан минимал даражаси сақланган ҳолда рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Тўғриланган жойнинг назоратини ўтказишда яна нуқсонлар аниқланса, биринчи марта қилинган тартибда нуқсонларни такрорий бартараф этилиши амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишнинг битта жойидаги мавжуд нуқсонларни уч мартадан ортиқ тўғрилашга рухсат берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд чокларини, пайвандлаш материалларини ҳамда термик таъсир зонасини бартараф этган ҳолда кесиб, бошқатдан улаш такрорий деб ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурлардаги нуқсонлари мавжуд бўлган пайванд уланишларини кесиб ташлаб, ўрнига қувур бўлагини янгидан пайвандлаш амалга оширилган ҳолда бажарилган янги иккита пайванд уланишлари тўғриланган ҳисобланмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V БОБ. ҚАЙД ЭТИШ ВА ТЕХНИК КЎРИКДАН ЎТКАЗИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Қайд этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Мазкур Қоидалар талаблари тегишли бўлган барча қувурларга, эгалик қилувчи корхона, ишлаб чиқарувчи завод ва монтаж қилувчи ташкилот томонидан, тақдим этиладиган ҳужжатлар асосида белгиланган шаклдаги паспортлар (2-илова) тузилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Редукцион-совутиш қурилмалари (РҚ, РСҚ, ЮРСҚ) юқори босим томонидан буғ қувурлари билан биргаликда қайд этилиши зарур, бунда барча деталларга, шу жумладан РСҚ маркали кириш ва чиқиш зулфинлари учун паст босим томонидан ўрнатиладиган ҳимоя қурилмалари тавсифномаларини кўрсатган ҳолда техник ҳужжатлар кўрсатилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Иссиқлик электр станциялари ва қозонхоналари биноси ҳудудида жойлашган, шартли ўтказиш қуввати 70 mm дан юқори бўлган I тоифали қувурлар, шартли ўтказиш қуввати 100 mm дан юқори бўлган II ва III тоифали қувурлар, шунингдек шартли ўтказиш қуввати 100 mm дан юқори бўлган IV тоифали қувурлар ишга туширилишидан олдин «Саноатконтехназорат» ДИда қайддан ўтишлари зарур. Мазкур Қоидалар талаблари тегишли бўлган бошқа қувурлар, уларнинг эгалари бўлган корхона (ташкилот)ларда рўйхатдан ўтишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Қувурларни «Саноатконтехназорат» ДИда рўйхатга олиш, қувур эгаси бўлган корхона маъмуриятининг ёзма аризаси асосида, техник гувоҳнома олингандан кейин амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Қувурларни «Саноатконтехназорат» ДИда рўйхатга олиш учун қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қувур паспорти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурнинг ижро чизмаси, бунда қуйидагилар кўрсатилган бўлиши шарт: пўлат маркаси, қувурнинг диаметри, девор қалинлиги, узунлиги, устунлар, компенсаторлар, осма мосламалар, арматуралар, ҳаво ўтказгичлар, дренаж қурилмалари, пайванд уланишлари, улар орасидаги ҳамда улардан қудуқларгача ва абонентларнинг кириш қисмигача бўлган масофа, иссиқлик ҳаракатларини назорат қилиш ҳамда ҳаракатларнинг лойиҳа бўйича ўлчамлари учун кўрсаткичларнинг жойлашиши, чўзилувчанликни ўлчаш асбоблари (металл чўзилишини келтириб чиқарадиган ҳароратларда ишлайдиган қувурлар учун, 296-банд);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувур деталларини тайёрлаш гувоҳномаси (3-илова);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) қувурни монтаж қилиш тўғрисидаги гувоҳнома (10-илова);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) монтаж ташкилотидан қувурни қабул қилиб олинганлиги тўғрисида далолатнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) қувурнинг ажралмас қисми бўлган сиғимларнинг паспорти ва бошқа ҳужжатлари (рўйхатга олишда тақдим этилиши зарур бўлган паспорт шакли ва бошқа ҳужжатлар 2-иловада кўрсатилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. «Саноатконтехназорат» ДИ беш кун ичида тақдим этилган ҳужжатларни кўриб чиқиши шарт. Ҳужжатларнинг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлиги ҳолларида «Саноатконтехназорат» ДИ қувурни рўйхатга олади, паспортга муҳр босади. Мазкур Қоидаларнинг 238-бандида кўрсатиб ўтилган паспорт ҳамда бошқа ҳужжатларни қувур эгасига қайтаради. Рўйхатга олишдан бош тортиш ҳолларида қувур эгасига ёзма равишда бош тортиш сабаблари мазкур Қоидаларнинг тегишли бандларини асос қилиб кўрсатган ҳолда хабар берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Ҳар бир қувурга, «Саноатконтехназорат» ДИ ёки корхонада рўйхатга олингандан кейин, 400 х 300 тшдан кичик бўлмаган ҳажмларда махсус табличкаларга қуйидаги ёзувлар қайд этилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рўйхатдан ўтказилган рақам;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рухсат берилган босим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувурлар учун муҳит ҳарорати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
навбатдаги ташқи кўздан кечириш санаси (ой ва йил), гидросиновнинг навбатдаги муддати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир қувурда камида учта табличка, қувурнинг чеккаларида ва ўртасида, бўлиши шарт. Агар битта қувурнинг ўзи бир нечта хонадан ўтган бўлса, унда ҳар бир хонада табличка бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Қувурнинг бошқа эгасига берилиши ёки уни бир жойдан бошқа жойга кўчириш ҳолларида, уни ишга туширишдан олдин қайта рўйхатдан ўтказиш талаб этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Техник кўрикдан ўтказиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Мазкур Қоидалар талаблари тегишли бўлган буғ ва иссиқ сув қувурини техник кўрикдан ўтказиш учун қуйидагилар зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қувурнинг лойиҳага ҳамда мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини ташқи кўздан кечириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) гидравлик усулда синов.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Техник кўрикдан ўтказиш қуйидагилар томонидан амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) «Саноатконтехназорат» ДИ инспектори томонидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) корхонанинг қувурлар соз ҳолатдалиги ҳамда ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул бўлган ходими томонидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. «Саноатконтехназорат» ДИ рўйхатга олинган қувурни техник кўрикдан ўтказиш унинг инспектори томонидан ўтказилиб, таркибига қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ташқи кўздан кечириш ва гидравлик усулда синаш — янги монтаж қилинган қувурни ишга туширишдан олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ташқи кўздан кечириш — ҳар 3 йилда бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) гидросиновлар ҳар 8 йилда бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ташқи кўздан кечириш ва гидравлик усулда синаш — пайванд ёрдамида таъмирлашдан кейин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ташқи кўздан кечириш ва гидравлик усулда синаш — қувурнинг 12 ойдан ортиқ вақт давомида консервацияда бўлган ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) «Саноатконтехназорат» ДИ инспектори талабига асосан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) қувур ўзининг норматив хизмат муддатини ўтаган ҳолларда, махсус ташкилот хулосаси талаб қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Корхонанинг қувур соз ҳолатига ва ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахси қувурни техник кўрикдан ўтказишни қуйидаги муддатларда амалга ошириши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мазкур Қоидалар талаблари тегишли бўлган барча қувурларни ташқи кўздан кечириш (иш жараёнида) — камида бир йилда бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) «Саноатконтехназорат» ДИ рўйхатдан ўтказилиши шарт бўлмаган қувурларни кўздан кечириш ва гидравлик усулда синовдан ўтказиш — пайванд ёрдамида монтаж қилингандан, таъмирлангандан кейин фойдаланишга топширишдан олдин, шунингдек қувурни 2 йилдан ортиқ консервация ҳолатида бўлганидан кейин, ишга туширишдан олдин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Қувур эгаси бўлган корхона қувурни техник кўрикдан ўтказишга ўз вақтида ва сифатли тайёрлаш учун жавобгардир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Очиқ ёки ярим очиқ каналларда ўтказилган қувурларни ташқи кўрикдан ўтказиш, изоляциясини ечмасдан туриб амалга оширилиши мумкин. Ўтиб бўлмайдиган каналларда ёки каналсиз етказилган қувурларнинг ташқи кўрикдан ўтказиш, алоҳида участкаларида, қувур узунлигининг камида ҳар икки километрида тупроқни очиш ва изоляциясини ечиш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Техник кўрикдан ўтказишни амалга ошираётган шахс, қувур деворининг қалинлиги ёки пайванд чокларининг сифати бўйича шубҳа туғилса, изоляцияни қисман ёки бутунлай очилишини талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Янги ётқизилган қувурлар ташқи кўздан кечирилади ва изоляция қилинишига қадар гидравлик усулда синовдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Қувурларнинг гидравлик усулдаги синовлари барча пайванд ишлари, термик ишлов бериш якунлангандан кейин, қониқарли натижалар олинган ҳолларда, шунингдек устунлар ва осма мосламалар ўрнатилиши ва мустаҳкамланишидан кейин ҳамда барча оқимларда қопқоқлар қўйилгандан кейин амалга оширилиши мумкин. Қопқоқ қалинлиги ҳисоб-китоблар асосида олинади ёки қувур девори қалинлигидан кам бўлмаслиги зарур; қопқоқда думча бўлиши зарур. Шу билан бирга бажарилган ишларнинг сифатини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Қувурларнинг гидравлик усулдаги синовлари мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ равишда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларнинг ажралмас қисми бўлган сиғимлар қувурлар синалган босимлар остида синалади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. 3 m дан юқорида жойлашган қувурларни гидравлик усулда синаш учун қувурни кўздан кечиришда хавфсизликни таъминлаш мақсадида кўприкчалар ёки бошқа мосламалар ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Қувурнинг фойдаланилаётган магистрал билан уланган бириктирма пайванд уланиши сифатини назорат қилишда (агар уларнинг орасида фақат битта ўчириш зулфини турган бўлса), шунингдек таъмирлашда бажарилган иккитадан ортиқ уланишларни назорат қилишда гидравлик усулда синовлар пайванд уланишларининг радиографик ёки ультратовуш назорат турлари билан алмаштирилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Қувурни техник кўрикдан ўтказишда қувурнинг соз ҳолати ва ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахснинг иштирок этиши шартдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Техник кўрикдан ўтказиш натижалари ва қувурдан фойдаланиш мумкинлиги тўғрисидаги хулоса, рухсат этилган босим ҳамда навбатдаги кўрик муддатларини кўрсатган ҳолда қувур паспортига, кўрикни ўтказган шахс томонидан ёзиб қўйилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурни кўрикдан ўтказиш жараёнида унинг мустаҳкамлигига шубҳа уйғотадиган авария ҳолатидалиги ёки жиддий нуқсонлари мавжудлиги аниқланса, ундан фойдаланиш ман этилади ҳамда паспортида бу ҳақида асосланган тегишли ёзув қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Лойиҳа, тайёрловчи, меъёрий ҳужжатлар томонидан белгиланган меъёрий ҳисоб-китоб қилинган муддатни ўтаб бўлган ҳамда техник хулосага асосан хизмат муддати узайтириб бўлинган қувурлар учун техник кўрикдан ўтказиш ҳажмлари, усуллари ва даврийлиги техник диагностика натижаларига кўра белгиланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VI БОБ. ТАЪМИРЛАШ ИШЛАРИНИ БАЖАРИШДА ХАВФСИЗЛИК ТАЛАБЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Хавфсиз фойдаланишни ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Қувурларни тегишли даражада фойдаланилишини ташкил этиш, уларни соз ҳолда сақлаб туриш ва улардан хавфсиз фойдаланишни таъминлаш қониқарли даражада хизмат кўрсатиш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Маъмурият тегишли хизматларнинг кучлари билан қувурларни даврий равишда, йилига камида бир марта текшириб чиқиши ҳамда натижалари, шунингдек мазкур Қоидалар бузилганлиги аниқланган ҳолларда, уларни бартараф этиш бўйича кўрилган чоралар ҳақида «Саноатконтехназорат» ДИ инспекторига хабар бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Қувурларнинг техник ҳолати ва ундан фойдаланишни назорат қилиб турувчи муҳандис-техник ходим (гуруҳ) ўз ишини корхона бош муҳандиси тасдиқлаган режага асосан амалга ошириши зарур. Бунда унинг қуйидаги мажбуриятлари бор:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қувурларни иш ҳолатида кўздан кечириб туриш ва унинг белгиланган фойдаланиш режимларига риоя этилишини текшириб туриши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурларни техник кўрикдан ўтказишда иштирок этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувурларни тайёрлашда техник назоратни амалга ошириш ва ўз вақтида кўрикдан ўтказиш учун «Саноатконтехназорат» ДИ инспекторига талабнома бериши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) «Саноатконтехназорат» ДИ томонидан берилган такдимномаларнинг бажарилишини назорат қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) қувурлар меъёрий ҳисоб-китоб қилинган хизмат муддатини ўтаб бўлган (ёки 200 000 соатдан ортиқ ишлаган) ҳолларда, бундан кейин фойдаланиш имкониятларини аниқлаш учун, ихтисослашган ташкилотни жалб этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) хавфли ишлаб чиқариш объектларига ишлаш учун фақат тегишли малака талабларига жавоб берадиган ҳамда ушбу ишларга тиббиёт томонидан қарши кўрсатмалари бўлмаган шахсларнинг қўйилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Қувурлардан фойдаланишда носозликлар, ҳамда мазкур Қоидалар ва йўриқномалар бузилиши ҳолатлари аниқланса, назорат учун масъул шахс ушбу носозликлар ёки қоидабузиш ҳолатларини бартараф этиш бўйича тегишли чораларни кўриши, зарур ҳолларда эса қувурлар ишини тўхтатишни талаб этиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Қувурларнинг соз ҳолда сақланиши ҳамда ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахс қуйидагиларни таъминлаши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қувурларни соз ҳолда сақлаб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қувурларнинг металл ва пайванд уланиш деталлари ҳолатини, фойдаланиш бўйича йўриқномага мувофиқ назорат қилишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувурларни техник кўрикдан ўтказишга ўз вақтида тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) аниқланган носозликларни ўз вақтида бартараф этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) қувурлардаги ҳарорат ҳаракатлари ва қолдиқ деформация ўлчамларини, йўриқнома талабларига мувофиқ ўз вақтида ўлчаб туриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Қувурларнинг соз ҳолда сақланиши ҳамда ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахснинг қуйидаги мажбуриятлари бор:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) қувурларнинг иш ҳолатида корхона бош муҳандиси белгилаган муддатларда кўздан кечириб туриши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ҳар куни (иш кунларида) смена журналидаги қайдномаларни текшириб туриш ва уни имзолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қувурларни техник кўрикдан ўтказиб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) қувурларнинг паспортлари ва йўриқномаларини сақлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) «Саноатконтехназорат» ДИ инспектори томонидан ўтказиладиган текширувлар ва техник кўрикларда иштирок этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ходимлар билан авария ҳолатларига қарши машғулотлар ўтказиб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) мутахассислар ва хизмат кўрсатувчи ходимларнинг билимларини текшириш бўйича комиссия таркибида иштирок этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) «Саноатконтехназорат» ДИ инспекторлари томонидан берилган кўрсатмаларни ўз вақтида бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) авария ҳоллари ёки инсонларнинг шикастланишига олиб келиши мумкин бўлган носозликлар аниқланган ҳолларда қувурдан фойдаланишни тўхтатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) белгиланган талабларга мувофиқ ишлаб чиқариш жараёни ҳамда уни назорат қилиш тизими учун зарур ускуналарнинг мавжудлиги ва уларнинг ишлашини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
л) қувурларга хизмат кўрсатувчи ходимлар учун жиҳозларни бутлашни ҳисобга олган ҳолда қозонларни монтаж қилиш ва ундан фойдаланиш бўйича ишлаб чиқарувчи завод йўриқномаси асосида ишлаб чиқариш йўриқномасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш. Йўриқномалар иш жойларида сақланиши ҳамда хизмат кўрсатувчи ходимларга, имзосини олган ҳолда бериш зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м) шундай тартиб ўрнатиш зарурки, бунда қувурларга хизмат кўрсатиш вазифаси юкланган ходимда унга топширилган жиҳозларни, уни кўздан кечириш, арматуралар, назорат-ўлчаш асбоблари (НЎА-КИП), ҳимоя клапанлари, сигнализация ва ҳимоя воситалари, таъминловчи насосларнинг созлигини назорат қилиш орқали синчковлик билан кузатиб бориш имкони бўлсин. Кўрик ва текширув натижаларини қайд этиб бориш учун смена журнали юритилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Хизмат кўрсатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Металл чўзилишини келтириб чиқарадиган ҳароратларда буғ қувурларида авария ҳолатларининг олдини олиш мақсадида, қувур эгаси мунтазам равишда деформация қолдиғи ортишини кузатиб туриши зарур. Ушбу талаб углерод ва молибден пўлатдан тайёрланган ва буғ ҳарорати 450° С ва ундан юқори даражада ишлайдиган, хромомолибден ва хромомолибденванадий пўлатдан тайёрланган ва буғ ҳарорати 500° С ва ундан юқори даражада ишлайдиган, шунингдек юқори легировка қилинган иссиқликка чидамли пўлатдан тайёрланган ва буғ ҳарорати 550° С ва ундан юқори даражада ишлайдиган буғ қувурлари учун тегишлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кузатувлар, назорат ўлчовлари ва кесмалар «Саноатконтехназорат» ДИ билан келишилган йўриқномалар асосида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Манометр ва ҳимоя клапанларининг соз ҳолда ишлашини текшириш қуйидаги муддатларда амалга оширилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иш босими 1,4 МРа (14 kgf/cm2) гача бўлган қувурлар учун ҳар сменада камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) иш босими 1,4 МРа (14 kgf/cm2) дан юқори ва 4,0 МРа (40 kgf/cm2) гача бўлган қувурлар учун суткасига камида бир марта;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) иш босими 4,0 МРа (40 kgf/cm2) дан юқори бўлган қувурлар учун йўриқномада кўрсатилган муддатларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Текшириш натижалари смена журналида қайд этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Қувурдан фойдаланиш жараёнида хизмат кўрсатувчи ходим томонидан манометр созлигини текшириш уч томонлама кран ёки унинг ўрнини босувчи ўчириш вентиллари ёрдамида, манометр стрелкасини ноль кўрсаткичга ўрнатилиши орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Ҳимоя клапанлари созлигини текшириш, уларни қисқа муддатга очиш орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Таъмирлашни ташкил этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Қувурлар эгаси қувурларни тасдиқланган режали-олдини олувчи таъмирлаш жадвалига мувофиқ, ўз вақтида таъмирланишини таъминлаши зарур. Таъмирлаш ишлари, ишларнинг бошланишидан олдин ишлаб чиқилган техник шартлар (технологиялар) бўйича амалга оширилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Қувурларни таъмирлаш ишлари фақат қувур эгалари томонидан рухсатнома-нарядлар асосида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Корхонада қувурларнинг соз ҳолати ва ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахс томонидан имзоланган ҳолда навбатдан ташқари техник кўрикдан ўтказиш заруратини келтириб чиқармайдиган даражада бажарилган таъмир ишлари тўғрисида маълумотлар ёзиладиган таъмирлаш журнали юритилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Навбатдан ташқари техник кўрикдан ўтказиш заруратини келтириб чиқарадиган таъмирлаш ишлари, таъмирлашда фойдаланилган материаллар, шунингдек пайвандлаш сифати тўғрисидаги маълумотлар қувур паспортига ёзилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Қувурда таъмирлаш ишлари бошланишига қадар, у бошқа қувурлардан тиқинлар билан ажратилиши ёки узиб қўйилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Буғ ва иссиқ сув қувурларининг арматураси фланецсиз ҳолларида қувурларнинг ўчирилиши иккита ўчирувчи арматуралар ёрдамида, уларнинг оралиғида шартли ўтуви 32 mm дан кичик бўлмаган ва бевосита ҳавога чиқадиган дренаж қурилмаси борлиги шарти билан амалга оширилиши лозим. Очиқ дренажларнинг зулфинлари ва вентилларини бошқариш ускунаси шундай қулфланиши лозимки, ёпиқлик ҳолатида уларнинг зичлиги бўшаб кетмаслиги зарур. Қулфларнинг калити қувурларнинг соз ҳолати ва ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахсда сақланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларни ўчиришда қўлланиладиган қопқоқлар ва фланецларнинг қалинлиги мустаҳкамлигини таъминлаш бўйича амалга оширилган ҳисоб-китобларга мос бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тиқинни, мавжудлигини кўрсатиб турадиган учи (думи) бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фланецлар ва тиқинлар орасидаги прокладкалар думсиз бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Назорат ва хизмат кўрсатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Қувур эгаси бўлган корхонанинг маъмурияти хизмат кўрсатиш, таъмирлаш ва назорат қилишни ташкил этиш орқали қувурларнинг соз ҳолати ва ундан хавфсиз фойдаланилишини таъминлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VII БОБ. ОЛДИНДАН ИЗОЛЯЦИЯ ҚИЛИНГАН ҚУВУРЛАРГА НИСБАТАН ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Мазкур боб талаблари мунтазам равишда 140° С (қувурларнинг бир йилда камида 126 кун ишлаган ҳолларда 150° С)гача ҳарорат таъсирида ишлайдиган иссиқлик тармоқларини ётқизилишида олдиндан изоляция қилинадиган қувурларга тегишлидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Лойиҳалаштириш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Қувурлар ва уларнинг элементлари, шунингдек уларни монтаж ва реконструкция қилиш лойиҳаларини ихтисослашган лойиҳа ташкилотлари амалга оширади.
(275-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш Давлат инспекциясининг 2011 йил 1 декабрдаги 270-сонли буйруғи (техник ҳужжат 6-24/13-13134/6-сон, 23.12.2011 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурларни ётқизишнинг лойиҳасини, мазкур Қоидалар ҳамда ҚМҚ 2.04.07-99 «Иссиқлик тармоқлари» ва ҚМҚ 3.05.03-00 «Иссиқлик тармоқлари» талабларини инобатга олган ҳолда, лойиҳа ташкилоти ишлаб чиқади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурлар ер устида ёки ер остида (каналсиз ёки каналларда ётқизиш усуллари билан) ётқизилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурлар учун электркимё ҳимоя тадбирлари шарт эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурларни, уларнинг диаметридан қатъи назар, ер остидан ётқизишда изоляция ҳолатини тезкорлик билан, масофадан туриб назорат қилиш тизими таъминланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурлар орасидаги масофа 150 mm дан кам, шартли диаметри 200 mm дан юқори бўлган қувурлар учун эса 200 mm дан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Қувурларни ётқизиш бурчагининг даражаси 0,002 дан кам бўлмаслиги, алоҳида асосланган ҳолларда эса 0,001 дан кам бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Конструкция
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурлар пўлат қувур, полиуретан иссиқлик изоляцияси ва ташқи қобиқ қувуридан иборат механик конструкция бўлиб, бир-бири билан мустаҳкам боғланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Пўлат қувурлар мазкур Қоидалар, олдиндан изоляция қилинадиган қувурларни ишлаб чиқарган корхонанинг техник шартлари томонидан белгиланган талабларга жавоб бериши ҳамда ишлаб чиқарган корхона томонидан берилган сифат сертификати бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурларнинг йўналишини ўзгартириш олдиндан изоляцияланган отводлар ва учликлар ёрдамида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Учириш арматураси юқори ишончлиликка эга бўлиши, олдиндан изоляцияланганлиги ҳамда иссиқлик ташувчининг сизиб чиқиши ёки буғланишига йўл қўйилмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Қувурлар чўзилишининг компенсацияси олдиндан изоляцияланган отводлар ёки олдиндан изоляцияланган компенсаторлар ёрдамида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Ясаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Пўлат қувурда кўндаланг пайванд уланишлари бўлмаслиги шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Иссиқлик изоляциясини қоплашдан олдин қувур юзаси II даражагача коррозия ва куйиндилар, ёғ, мой, намлик ва бошқа ифлослантирувчи жисмлардан тозаланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Ташқи қувур (олдиндан изоляцияланган қувур қобиғи) сифатида қуйидагилар қўлланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ер остидан ётқизишда — экструдиция қилинган полиэтилен қувурлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ер устидан ётқизишда — ишлаб чиқарувчи корхонанинг техник шартлари талабларига мувофиқ оцинковкали пўлатдан тайёрланган спираль-навивкали қувурлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурлардаги хизмат кўрсатувчи ходимлар ишлаши учун осон жойлашган деталлари юзасининг ҳарорати 45° С дан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Қобиқ қувурнинг ички ва ташқи юзалари тозаланган бўлиши ва уларнинг функционал сифатига таъсир этувчи нотекисликлар ва нуқсонлардан ҳоли бўлиши шарт. Қувур учлари тўғри кесилган ҳамда ўқига нисбатан перпендикуляр жойлашган (йўл қўйиш мумкин бўлган чегара –5°) бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Олдиндан изоляция қилинадиган қувурларнинг ҳар иккала учларининг камида 150 mm ва кўпи билан 250 mm жойлари изоляциядан тозаланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурнинг изоляцияланмаган учларининг коррозияга қарши қопламаси бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Экструдировка қилинган полиэтилен қувурни ишлаб чиқарган корхона қувурда қуйидагиларни кўрсатган бўлиши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) полиэтилен хом ашё маркаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) эритишда оқувчанлик индекси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) асосий ҳамда ташқи қобиқ қувур деворининг номинал қалинлиги ва номинал диаметри;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) ишлаб чиқарилган санаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) полиуретан кўпик билан тўлдириш санаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ишлаб чиқарган корхона номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) асосий қувур тайёрланган пўлат маркаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) олдиндан изоляцияланган қувурни тайёрлашда қўлланилган техник шартлар рақами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Олдиндан изоляцияланган қувурларнинг ҳар бир партияси қабул қилиш-топшириш синовларидан ўтказилиши шарт. Бунинг учун ГОСТ 18321-73 га мувофиқ маҳсулотнинг бешта бирлиги танлаб олинади ва қуйидаги кўрсаткичлари аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) чизиқли ўлчамларнинг тўғрилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ташқи кўриниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) конструкциялардаги полиуретан кўпикларнинг зичлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) сиқилганда полиуретан кўпикларнинг зичлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) полиуретан кўпикларнинг сув шимиб олиш даражаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Битта кўрсаткич бўйича қониқарсиз натижалар олинган ҳолларда (ташқи кўриниш ва чизиқли ўлчамлардан ташқари) худди шу партиядан олган ҳолда синаладиган қувурларнинг сонини икки баробар кўпайтирган ҳолда, такрорий синовлар ўтказилиши шарт. Такрорий синовлар натижалари ҳал қилувчи ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Битта маҳсулотнинг ташқи кўриниши ёки чизиқли ўлчамига мувофиқ бўлмаган ҳолларда бутун партияни бракларга ажратиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Монтаж қилиш ва таъмирлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Қувурлар ва уларнинг элементларини ясаш тайёрлаш (ясаш ишларини охирига етказиш), монтаж қилиш ва таъмирлаш ихтисослашган ташкилотлар ёки ишларни сифатли бажариш имконини берадиган техник воситалари ва малакали мутахассисларга эга бўлган ташкилотлар томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Корхона ва ташкилотлар монтаж қилиш ва таъмирлаш ишларини бажаришлари учун қонунчиликда ўрнатилган тартибда рухсатнома олишлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Олдиндан изоляцияланган қувурларни пайвандлаш ишлари «Саноатконтехназорат» ДИ томонидан белгиланган тартибда ўқитилган ва ўқув комбинатида аттестациядан ўтказилган пайвандчи томонидан, бевосита траншея ичида (лойиҳа-техник ҳужжатларда кўзда тутилган ҳолларда қувурни пайвандлаш траншея устида амалга оширишга рухсат берилади) амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Қувурларни пайвандлаш ишларини мазкур Қоидаларнинг IV боб «Тайёрлаш, монтаж қилиш ва таъмирлаш», 2-§. Пайвандлаш бўлими талабларига мувофиқ амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Уланишларни изоляциялаш ва зичлаш ишларини 15° С дан паст бўлмаган ҳароратда амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Олдиндан изоляцияланган қувурлар ва уларнинг деталларини ётқизишдан олдин қувур учларига насадкаларни ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Уланиш жойларидаги бўлаклар ўқларининг бир-бирига мос келиш даражаси 3о дан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Пўлат қувурлар ва уларнинг деталларини улаш бўйича барча ишларни электр пайвандлаш ёрдамида амалга ошириш зарур. Шартли диаметри 50 mmгача бўлган қувурларни улашда газ пайвандлашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Газ пайвандлашда иссиқлик ҳимоя изоляцияси ҳамда қувур қобиғини пайванд алангасидан тўсиш шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Пайвандлашни бошлашдан олдин қувур учлари фаол ёғсизлантирувчилар (растворителсиз) ёрдамида коррозияга қарши қопламалардан, шунингдек пенополиуретандан яхшилаб тозаланиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Пайванд уланишлари сифати ва нуқсонларни тузатилишининг назорати, шунингдек пайванд уланишларини синаш усуллари мазкур Қоидаларнинг IV бобида кўрсатилган талабларга мувофиқ ҳолда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Полиуретан кўпик ва ташқи қобиқ қувурнинг техник хусусиятларини тасдиқлаш мақсадида синаш усуллари ишлаб чиқарувчи корхона техник шартларига мувофиқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Олдиндан изоляцияланган қувурлардан иборат иссиқлик тармоғи мустаҳкамлик ва зичликка, одатда мазкур Қоидаларнинг IV боби 12-§ кўрсатилган талабларга мувофиқ ҳолда гидравлик усулда бирламчи ва якуний синовдан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VIII БОБ. ҚУВУРЛАРНИНГ БЎЯЛАДИГАН РАНГИ ВА УНДАГИ ЁЗУВЛАРГА НИСБАТАН ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Қувурларнинг қўлланилиши ва муҳит параметрларидан келиб чиққан ҳолда қувур юзаси мувофиқ рангга бўялган бўлиши ва маркировка ёзувлари бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ранг, шартли белгилар, ҳарфларнинг ўлчами ва ёзувларнинг жойлашиши ГОСТ 14202-69 га мувофиқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Қувурларга қуйидаги мазмундаги ёзувлар битилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) магистрал линияларда — магистрал рақами (рим рақамларида) ва иш муҳити ҳаракатланадиган йўналишни кўрсатувчи стрелка. Нормал режимларда унинг иккала томонга ҳаракатланиши мумкин бўлган ҳолларда иккала томонга кўрсатувчи иккита стрелка чизилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) магистрал яқинидаги шохланишларда — магистрал рақами (рим рақамларида), агрегат рақамлари (араб рақамларида) ва иш муҳити ҳаракатланадиган йўналишни кўрсатувчи стрелка;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) агрегатлар яқинидаги магистралдан шохланиш жойларида — магистрал рақами (рим рақамларида) ва иш муҳити ҳаракатланадиган йўналишни кўрсатувчи стрелка.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Битта қувурдаги ёзувлар сони меъёрланмайди. Ёзувлар вентиллар, зулфинлар ва ҳоказолар бошқариб туриладиган жойлардан яхши кўриниб туриши шарт. Қувурларнинг бошқа хонага кириш ва чиқиш жойларида ёзувларнинг бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Қувурлар изоляцияси устидан металл қоплама (алюминий, руҳланган тунука ва бошқа коррозияга чидамли металлардан тайёрланган) қопланиши ҳолларида қоплама бутун узунлик бўйича бўялмаслиги мумкин. Бундай ҳолларда қувур орқали ўтказилаётган муҳитдан келиб чиққан ҳолда, тегишли шартли белгилар қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Вентиллар, зулфинлар ҳамда уларни бошқарувчи мосламаларга қуйидаги мазмундаги ёзувлар битилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ўчириш ёки бошқариш мосламаларининг фойдаланиш ва йўриқномаларга мувофиқ рақами ёки шартли белгиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) айлантириш кўрсаткичининг ўчириш томонга йўналиши (Ў) ва очиш томонга йўналиши (О);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. 320 бандда санаб ўтилган арматура ва бошқариш ускуналарига ёзувлар, уларнинг қуйидаги жойларига битилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) штурвалнинг вентиль (зулфин) корпуси яқинида жойлашиш ҳолатида — вентиль (зулфин)нинг корпуси ёки изоляцияси ёки маҳкамланган табличкага;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) штурвал ёрдамида масофадан туриб бошқариш ҳолларида — штурвалнинг колонкаси ёки кронштейнида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) занжир ёрдамида масофадан бошқариш ҳолларида — занжир ғилдираги кронштейн билан мустаҳкам уланган ва бошқариш майдончасидан энг яхши кўришни таъминлайдиган ҳолатда маҳкамланган табличкага;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) хизмат кўрсатиш майдончаси тагида жойлашган вентиль ёки зулфинни ечиладиган штурвал ёрдамида (вал учи тагида ва қопқоқ билан ёпилган) масофадан туриб бошқариш ҳолларида — қопқоқнинг ҳам ости, ҳам устига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) электр бошқарувчи ёрдамида масофадан туриб бошқариш ҳолларида — ёқиш мосламаси олдида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) масофадан туриб бошқариш ҳолларида ушбу банднинг «б», «в», «г», «д» кичик бандларида кўзда тутилган ёзувлардан ташқари, бошқариладиган арматура маховигига ҳам ёзувлар битилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
IX БОБ. СИГНАЛ РАНГЛАРИ ВА ХАВФСИЗЛИК БЕЛГИЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Ишлаётганларнинг эътиборини бевосита хавфга, мумкин бўлган хавф ҳақида огоҳлантиришга жалб қилиш, хавфсизликни таъминлаш мақсадида алоҳида кўрсатма ва рухсатномалар бериш, шунингдек тегишли маълумотларни олиш учун сигнал ранглари ва хавфсизлик белгиларидан фойдаланилади. Сигнал белгиларидан юқори хавф манбаси бўлган ишлаб чиқариш жиҳозларининг алоҳида элементлари ва қисмлари учун қўлланилади. Қуйидаги тўртта сигнал ранг белгилари мавжуд:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қизил — «Тўхта, ман этилади, очиқ хавф»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сариқ — «Диққат, мумкин бўлган хавф ҳақида огоҳлантириш»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
яшил — «Хавфсиз, рухсат, йўл очиқ»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўк — «Маълумот».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Хавфсизлик белгилари инсон учун хавф мавжуд бўлган, шунингдек ишлаб чиқариш жиҳозлари ўрнатилган жойларда кўзда тутилади. Белгиларни ҳамда уларни тушунтириш жойларини корхона (ташкилот) раҳбари, давлат назорати ва касаба уюшмасининг меҳнат техник назорати органлари билан келишган ҳолда белгилайди. Стандартларда белгиларнинг тўртта гуруҳи ўрнатилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тақиқловчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
огоҳлантирувчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўрсатма берувчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўрсатувчи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Тақиқловчи белгилар кўрсатилган жойларда қандайдир ҳаракатлар (чекиш, очиқ оловдан фойдаланиш, транспортнинг кириши)ни бажаришга рухсат бермайди. Ушбу гуруҳ белгилари қизил рангли айлана ичига оқ майдонча ва белги айланаси чети оқ рангли ҳошия, шунингдек оқ ички майдонча ичида шартли қора рангга бўялган, қизил рангли эгри чизиқ (чапда тепадан, ўнг пастга) билан бўлинган (45° С бурчак остида) кўринишда бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Огоҳлантирувчи белгилар одамларни мумкин бўлган хавф — портлаш хавфи, тез алангаланувчи, заҳарли ва бўғувчи моддалар, электр токи кучланиши, нурланиш, тепадан жисмларнинг тушиши ҳақида огоҳлантиради. Белгилар тўғри томонли сариқ рангли, бурчаклари айланали, бурчаги тепага қаратилган, четида қора рангли ҳошияси бор ва қора рангли шартли расми бор бўлган учбурчак шаклида бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Кўрсатма берувчи белгилар, хавфсизлик техникаси талабларига риоя қилган ҳолда (қуйидаги ҳимоя воситаларидан мажбурий ҳолда фойдаланган ҳолда: каскалар, махсус кийим-бош, махсус оёқ кийим, диэлектрик қўлқоплар, ҳимоя кўзойнаклари, ҳимоя белбоғлари) маълум ишларни бажаришга рухсат беради. Бундан ташқари ушбу гуруҳ белгилари эвакуация, ёнғинга қарши техника жойлашган жойлар ёки захира чиқиш жойлари, шунингдек меҳнат хавфсизлиги таъминланган иш жойларига йўл кўрсатади. Улар кўк рангли айлана, четида оқ ҳошияси бор, ичида шартли оқ расми чизилган бўлади. Ёнғинга қарши белгилар қизил рангда бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Кўрсатувчи белгилар объект ва қурилмалар, тиббий ёрдам ва овқатланиш, телефон, ичимлик суви, ёнғинга қарши сув манбаси, ёнғинга қарши кранлар, гидрантлар, ёнғинни ўчириш воситалари, чекиш жойларини кўрсатиб туриш учун мўлжалланган. Ушбу белгилар тўғри тўртбурчак шаклида, четида оқ ҳошияли, оқ тўртбурчак майдончада қора рангли (ёнғинга қарши белги қизил рангда бўлади) белги ёки ёзув битилган бўлади. Белгиларда, унинг пастки қисмида (оқ тўртбурчак тагида) оқ ранг билан кўрсатиб турувчи стрелка ва объектгача бўлган масофани кўрсатувчи стрелка расмини чизишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Тунги вақтларда ёки кўриш ёмонлашган вақтларда хавфсизлик белгиларини унинг ранги ўзгармайдиган, шунингдек куннинг ёруғ вақтида ҳам кўриш қийинлашмайдиган ҳолда жойлаштириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин хавфсизлиги ва эвакуация ёки қўшимча чиқиш жойларини кўрсатувчи белгилар уларнинг ёритилиб туриши учун алоҳида электр қуввати манбаси билан таъминланган бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Ишлаб чиқаришнинг алоҳида хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда соҳага тегишли белги ва ёзувлари битилган белгиларни ишлаб чиқишга рухсат берилади. Бироқ, белгиларнинг ўлчами, шакли ва рангини ўзгартиришга рухсат берилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
X БОБ. АВАРИЯ ВА БАХТСИЗ ҲОДИСАЛАРНИ ТЕКШИРИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Буғ ва иссиқ сув қувурларидан фойдаланишда содир бўлган бахтсиз ҳодисалар қонунчиликда белгиланган тартибга мувофиқ текширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Мазкур Қоидалар талаблари қўлланиладиган ҳар қандай авария, инцидент ёки қувурлар ишидаги бошқа носозликлар тўғрисида, эгалик қилувчи корхона маъмурияти юқори хўжалик юритувчи идорага ҳамда «Саноатконтехназорат» ДИга хабар бериши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. «Саноатконтехназорат» ДИ инспекторининг авария ёки бошқа инцидент омиллари ва сабабларини текшириш учун корхонага келишига қадар корхона маъмурияти, агар инсон ҳаётига хавф бўлмаса ёки аварияни янада катталашишига олиб келмаса, авария содир бўлган вазиятни ўзгармаган ҳолда сақланишини таъминлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
XI БОБ. МАЗКУР ҚОИДАЛАР ТАЛАБЛАРИГА РИОЯ ЭТИЛИШИ УСТИДАН НАЗОРАТ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Мазкур Қоидалар талабларига риоя этилиши устидан назорат «Саноатконтехназорат» ДИ томонидан, қувурлардан фойдаланувчи корхоналар, шунингдек ишлаб чиқарувчи заводлар, монтаж қилувчи ва таъмирловчи ташкилотларни даврий равишда текшириб туриш, шунингдек услубий кўрсатмалар, йўриқномалар ва «Саноатконтехназорат» ДИ бошқа меъёрий ҳужжатларига асосан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Хавфли ишлаб чиқариш объектидан фойдаланувчи ташкилот саноат хавфсизлиги талабларида белгиланган, ишлаб чиқариш назоратини ташкил этиши ва амалга ошириши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Саноат хавфсизлиги талабларида белгиланган ишлаб чиқариш назоратини ташкил этиш бўйича маълумотнома махсус ваколатли давлат органи ёки қонунчиликда кўрсатилган саноат хавфсизлиги соҳасида алоҳида ваколатлари бўлган бошқа давлат органларига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Ишлаб чиқарувчи заводлар, монтаж қилувчи ва таъмирловчи ташкилотларни текшириш жараёнида қувурлар ва деталларини тайёрлаш, монтаж қилиш ёки таъмирлашда мазкур Қоидалар талаблари бузилиши ҳоллари аниқланса, «Саноатконтехназорат» ДИ томонидан белгиланган тартибда қоида бузилиши хусусиятидан келиб чиққан ҳолда, уларни бартараф этиш муддатлари белгиланади ёки уларни бундан кейин тайёрлаш, монтаж қилиш ёки таъмирлаш қонунчиликда ўрнатилган тартиб бўйича тўхтатиб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Фойдаланишда бўлган қувурларни текшириш жараёнида нуқсонлар ёки улардан бундан кейин фойдаланиш хавфли бўлган мазкур Қоидалар талаблари бузилиши ҳоллари аниқланса, шунингдек навбатдаги кўрикдан ўтказиш муддати тугаганлиги ёки қувурларни соз ҳолда сақлаш ва улардан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахс йўқ бўлса, қувурдан фойдаланиш ман этилади. Бунда, қувур паспортига мазкур Қоидаларнинг тегишли бандлари кўрсатилган ҳолда ман этиш сабаблари ёзиб қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Мазкур Қоидалар бузилишида айбдор шахслар Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилигида белгиланган тартибда жавобгарликка тортилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
1-илова
1-жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурлар тоифалари ва гуруҳлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қувур
‎тоифалари‏‎

Гуруҳлар‏

Муҳитнинг иш параметрлари

Ҳарорат, °С‎ Босим, МРа (kgf/cm2)‎
I‎ 1‎ 560 дан юқори‎ Чегараланмаган‎
2‎ 520 дан юқори, 560 гача‎ Чегараланмаган‎
3‎ 450 дан юқори, 520 гача‎ Чегараланмаган‎
4‎ 450 гача‎ 8,0 (80) дан юқори‎
II‎ 1‎ 350 дан юқори, 450 гача‎ 8,0 (80) гача‎
2‎ 350 гача‎ 4,0 (40) дан юқори 8,0 (80) гача‎
III‎ 1‎ 250 дан юқори, 350 гача‎ 4,0 (40) гача‎
2‎ 250 гача‎ 1,6 (16) дан юқори 4,0 (40) гача‎
IV‎ —‎ 115 дан юқори, 250 гача‎ 0,07 (0,7) дан юқори 1,6 (16) гача‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: Параметрлар ўлчами турли тоифаларда бўлса, қувур муҳит параметрининг максимал ўлчамига тенг бўлган (чизмага қаралсин) тоифага киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
2-илова
(мажбурий)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қувур паспорти шакли‎‎

(паспорт қаттиқ муқовада расмийлаштирилади: формати 210x297 mm)

1 - бет‎‎

Қувур паспорти‎‎

_______ - сон билан қайд этилди‎‎

2 - бет

Қувур эгаси бўлган корхона номи ва манзили _______________________________‎‎
__________________________________________________________________________‎‎
Қувурнинг вазифаси ________________________________________________________‎‎
Иш муҳити ________________________________________________________________‎‎
Муҳитнинг иш параметрлари:‎‎
босим, МРа (kgf/cm2) ________________________________________________________‎‎
ҳарорат, °С ________________________________________________________________‎‎
Ҳисобланган хизмат муддати, йил* ___________________________________________‎‎
Ҳисобланган ресурс, с* _____________________________________________________‎‎
Ишга тушириш сони________________________________________________________‎‎

(I ва II тоифа қувурлар учун)‎‎

Қувурни тайёрлаш ва монтаж қилиш учун қайд этишда тақдим этилиши‎‎
зарур бўлган схемалар, чизмалар, гувоҳномалар ва бошқа‎‎
ҳужжатлар рўйхати ________________________________________________________‎‎
_________________________________________________________________________‎‎
_________________________________________________________________________‎‎
_________________________________________________________________________
‎‎

М.Ў‎

‎‎Корхона бош муҳандиси имзоси
‎(қувур эгаси)‎

______ й. _____________________‎‎
_____________________________‎‎

3 - бет‎‎

Қувур жойлашган жой ҳақида маълумот‎‎

Корхона номи, юридик манзили, СТИР‎‎

Қувур жойлашган жой (эгасининг манзили)‎‎

Ўрнатилган санаси‎‎

‎‎‎

‎‎Қувурнинг соз ҳолатдаги ва ундан хавфсиз фойдаланиш учун масъул шахс

Тайинлаш тўғрисидаги буйруқ сони ва санаси‎

Фамилияси, исми, шарифи‎

Қозон назорат қоидалари бўйича билимлари текширилган сана‎

Масъул шахс имзоси‎

‎‎4 — 12 бетлар‎

Қувурни таъмирлаш ва реконструкция қилиш тўғрисида маъмурий қайдлар

Қайд санаси‎

Қувурни таъмирлаш ва реконструкция қилишда бажарилган ишлар рўйхати; уларни амалга ошириш муддати‎‎

масъул шахс имзоси‎

‎‎

‎‎13 — 25 бетлар‎

‎‎Қувурларни кўрикдан ўтказиш натижаларининг қайдлари‎

Кўрикдан ўтказиш санаси‎

Кўрикдан ўтказиш натижалари‎‎

Навбатдаги кўрикдан ўтказиш муддати‎

‎‎

‎‎26 бет

‎‎Қувур ____ - сон билан _____________________________________________________

(қайд этувчи идора номи)

‎‎__________________________________________________________ да қайд этилди
‎‎Паспортда __________ бетлар рақамланди ва жами ___________ варақ шнурланди,
‎‎шу жумладан, чизмалар (схемалар) _______ варақда
‎‎_________________________________________________________________________

‎‎(қайд этган шахс лавозими ва имзоси)

М.Ў‎

20__й.___________‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Ишлаб чиқарган завод ёки лойиҳа ташкилоти маълумотлари ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан фойдаланиш қоидаларига
3-илова
(мажбурий)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎‎‎‎Қувур деталларини тайёрлаш гувоҳномасининг шакли

Қувур тайёрлаш учун рухсатнома‎‎‎‎‎
‎‎20___ й. _______________ ___ - сон‎‎‎
‎‎Берилди‎‎
‎‎_________________________________

‎‎(рухсат берган идора номи)‎‎

‎‎_________________________________

(тайёрлаган корхона номи)‎‎‎‎

_________________________________

‎‎Қувур элементлари тайёрланганлиги тўғрисида _______ - сон Гувоҳнома

‎‎_________________________________________________________________________

(Қувурнинг ишлатилиши бўйича номи)‎‎

_________________________________________________________________________‎‎

(ишлаб чиқарган корхона номи‎‎

_________________________________________________________________________‎‎

‎‎ва унинг манзили)

Буюртмачи ______________________________________ - сон буюртма ___________‎‎
Иш муҳити _____________________________________ иш босими _______________‎‎
Ишлаб чиқарилган йили ___________________________ иш ҳарорати ____________‎‎

1. Қувур деталлари тайёрланган қувурлар тўғрисида маълумотлар‎‎ ‎‎

Т/р‎

Элемент номи‎

сони‎

Қувурнинг ташқи диаметри ва девор қалинлиги, mm‎

Пўлат маркаси ГОСТ ёки техник шарт‎

Қувурлар, ГОСТ ёки техник шарт‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изох: I тоифа қувурлар учун жадвалда кўрсатилган маълумотлардан ташқари, гувоҳномага металл сертификати ва амалда техник шартлар талаблари ҳажмлари назорат бўйича маълумот илова қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қувурнинг асосий арматураси ва фасон қисмлари (қуйма, пайванд ва ковка қилинган) тўғрисида маълумот:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан фойдаланиш қоидаларига
4-илова
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎‎‎1 жадвал‎

Пайвандланаётган қувурлар (деталлар) деворининг номинал қалинлиги S, mm‎

Чок ўқидан ҳар томонга қувур(деталь) эркин тўғри участкасининг минимал узунлиги, mm‎

15 гача
‎15 дан ортиқ, 30 гача
‎30 дан ортиқ, 36 гача
‎36 дан ортиқ‎

100
‎5S+25
‎175
‎4S+30‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
5-илова
(мажбурий)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларини тайёрлашда фойдаланиладиган материаллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат лист
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎1 жадвал

Пўлат маркаси

Меъёрий ҳужжатлар‎‎

Параметрлар чегаралари‎‎

Мажбурий механик синовлар1,2‎‎

Назорат1‎‎

листга‎

пўлатга‎

S,
‎mm‎

Р, МРа
‎kgf/cm2)‎

t, °С‎

σв‎ σт‎ δ‎ Ψ‎ КС‎ КСА‎ букишга‎ макроту
‎зилмалар‎
дефекто
‎скопия3
1 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎ 14‎ 15‎
Ст3пс3
‎Ст3сп3
‎Ст3Гпс3
‎Ст3пс4
‎Ст3сп5
‎Ст3Гпс4


‎ГОСТ ‎146374‎


‎ГОСТ ‎3805


‎12‎


‎1,6
‎(16)‎


‎200‎


‎+‎


‎+‎


‎+‎


‎—‎


‎+‎


‎+‎


‎+‎


‎—‎


‎—‎
20‎ ГОСТ 1577‎ ГОСТ 1050‎ 12‎ 1,6 (16)‎ 300‎ +‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ —‎
15К,
‎16К,
‎18К, 20К‎

‎ГОСТ 5520‎

‎ГОСТ 5520‎

‎Чегараланмаган‎

‎Чегараланмаган‎
450‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎
22К‎ ГОСТ 5520,‎ ГОСТ 5520‎ --«--‎ --«--‎‎ 350‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎
17ГС, 17Г1С‎ ГОСТ 19281
‎ГОСТ 5520‎
ГОСТ 19281‎ --«--‎‎‎ --«--‎‎‎ 350‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
14ХГС‎ ГОСТ 19281‎ ГОСТ 19281‎ 25‎ --«--‎‎‎ 350‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
16ГС, 09Г2С,
‎10ГН2С1‎
ГОСТ 19281
‎ГОСТ 5520‎
ГОСТ 19281‎ Чегараланмаган‎ --«--‎‎‎ 450‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
12МХ‎ ГОСТ 20072‎ ГОСТ 20072‎ --«--‎‎‎ --«--‎‎‎ 530‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ ‎—‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
12ХМ‎ ГОСТ 5520‎ ГОСТ 5520‎ --«--‎‎‎ --«--‎‎‎ 540‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ ‎—‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
10Х2М‎ ГОСТ 5520‎ ГОСТ 5520‎ --«--‎‎‎ --«--‎‎‎ 570‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ ‎—‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
12Х1МФ‎ ГОСТ 5520‎ ГОСТ 5520
‎ГОСТ 20072‎
--«--‎‎‎ --«--‎‎‎ 570‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ ‎—‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
08Х18Н10Т
‎12Х18Н9Т
‎12Х18Н10Т‎

‎ГОСТ 7350‎

‎ГОСТ 5632‎
--«--‎‎‎ --«--‎‎‎ 450‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ ‎—‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1. Листлар назоратининг меъёрланган кўрсаткичлари ва ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган ўлчамларга мувофиқ бўлиши зарур. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган сифат тоифалари ва синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан танланади. Жадвалда кўзда тутилган (+ белгиси билан белгиланган), бироқ амалдаги меъёрий ҳужжатларда йўқ бўлган талаблар қувур деталларини тайёрловчи корхона томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Чўзилишига синовлар жараёнида механик хусусиятларининг назорати 81 ва 86 бандларга мувофиқ, зарбга чидамлилигининг синовлари жараёнида эса 82 — 85 бандларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ультратовушли назоратдан қалинлиги 60 mm дан ортиқ, шунингдек 20 mm дан ортиқ бўлган, 6,4 МРа иш босимида ишлашга мўлжалланган деталларнинг листлари ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Иш босими 2,5 МРагача ва ҳарорат 300° Сгача бўлганда ясси фланецлар учун 3 ва 5 тоифадаги Ст3сп3 маркали пўлат листларидан, босими 1,6 МРагача ва ҳарорат 200° С гача бўлганда эса 2 ва 3 тоифали Ст3сп, Ст3пс, Ст2пс, Ст2 сп, Ст3кп, Ст2 кп, маркали пўлат листлардан фойдаланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Оддий сифатли углеродли пўлатлар (ГОСТ 380)дан ўчоқнинг радиация нурлари орқали ёки 600° С дан юқори бўлган иссиқ газ ёрдамида қиздириладиган деталларни тайёрлашда фойдаланиш мумкин эмас.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Чоксиз қувурлар‎‎

2 жадвал

‎‏Пўлат маркаси‎‏

Меъёрий ҳужжатлар‎‎‎

Параметрлар чегаралари‎‎‎

Мажбурий синовлар1‎‎ ‎‎

Қ‎‏увурларга‎

‎‏пўлатга

t,°С‎

Р, МРа (kgf/cm2)‎‏

Механик синовлар‎‎ Техно‎логик‎‏ букишга‎ макро
‎тузилмалар4
дефекто‎скопия‎
σв σт‎ δ‎ Ψ‎ КС‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎ 14‎
10, 20‎ ГОСТ 87315
(В гуруҳи)
‎ГОСТ 8733
5
(В гуруҳи)‎

‎ГОСТ 1050‎

‎300‎

‎1,6 (16)‎
+‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ —‎‎ +‎‎ —‎ —‎ —‎
10, 20‎ ГОСТ 87335‎ ГОСТ 1050‎ 425‎ 6,4 (64)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
20‎ ГОСТ 550
‎(А гуруҳи)‎
ГОСТ 1050‎ 425‎ 5 (50)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
10Г2‎ ГОСТ 87315
‎(В гуруҳ)
‎ГОСТ 87335
‎(В гуруҳи)‎


‎ГОСТ 4543‎


‎350‎


‎5 (50)‎
+‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
09Г2С‎ ГОСТ 87335‎ ГОСТ 19281‎ 425‎ 5 (50)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
12МХ‎ ГОСТ 20072‎ ГОСТ 20072‎ 530‎ --«--‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
12Х18Н12Т
‎12Х18Н10Т)‎
ГОСТ 99417
‎ГОСТ 141627‎
ГОСТ 5632‎ 610‎ --«--‎ +‎
‎+
‎‎+‎‎
+
‎—
‎—‎‎
+‎
‎+
‎‎+‎‎
+
‎‎—
‎—‎‎

‎—
‎—‎
+‎
‎+
‎‎+‎‎

‎—
‎—‎
+
‎—
‎—‎
+
‎—
‎—‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1.Технологик синовларни қувурлар диаметри қуйидагича бўлганда амалга ошириш зарур: 60 mm гача бўлганда — чети бўйлаб букилишга ёки тарқатувчи сифатида; 60 mm дан юқори, 108 mm гача бўлганда — тарқатишга ёки пачоқлашга; 108 mm дан ортиқ 273 mm гача бўлганда — пачоқлашга ёки полососини букишга; 273 mm дан юқори ҳамда девор қалинлиги 25 mm гача бўлганда полосани букишга. Вальцовка уланишларда қўлланиладиган уланишлар учун тарқатувчи синовларни ўтказиш мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Чўзилишига синовлар жараёнида механик хусусиятларининг назорати 81 ва 86-бандларга мувофиқ, зарбга чидамлилигининг синовлари жараёнида эса 82 — 85-бандларга мувофиқ амалга оширилади
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қувурлар назоратининг меъёрланган кўрсаткичлари ва ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган ўлчамларга мувофиқ бўлиши зарур. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган (+ белгиси билан белгиланган) сифат тоифалари ва синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан танланади. Жадвалда кўзда тутилган, бироқ амалдаги меъёрий ҳужжатларда йўқ бўлган талаблар қувур деталларини тайёрловчи корхона томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Радиографик, ультратовушли ёки бошқа шунга тенглаштирилган назоратдан I ва II тоифа қувурларнинг барча қувурлари ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ишлаб чиқарувчи ёппасига ультратовушли назоратни амалга оширган ҳолларда пилиграм прокат усулида қуйилган ГОСТ 8731 ва ГОСТ 8733 бўйича тайёрланган қувурлардан фойдаланишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. 12Х18Н10Т ва 12Х18Н12Т маркали пўлатдан ГОСТ 9941, ГОСТ 14162 бўйича тайёрланган кичик диаметрли (20 mm дан кичик) қувурлардан буғ ва сув синовларини олишда ишлатиладиган қувурларни тайёрлаш учун фойдаланишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Экспериментал қурилмалар учун 630° С гача бўлган ҳароратларда 12Х18Н10Т маркали пўлатдан (ГОСТ 9941 ва ГОСТ 14162) тайёрланган қувурлардан фойдаланишга рухсат берилади, бунда қувур амалдаги техник шартларга мувофиқ 12Х18Н12Т пўлатдан тайёрланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Пайвандланадиган қувурлар‎‎

3 жадвал‎‎

Пўлат маркаси

Меъёрий ҳужжатлар‎‎

Параметрлар чегаралари‎‎

Мажбурий синовлар1

Пайванд‎ланадиган
‎чокдефекто
‎скопияси1,4‎‏‎

қувурларга‎‏
‎‏

пўлатга‎‏
‎‏

t‎‏,°С

Р, МРа (kgf/cm2)‎

Механик синовлар2‎‎

Технологик1,3‎‏

Асосий металл‎‎

Пайвандланадиган чок5‎‎

σв σт‎ δ‎ КС‎ ‎ σи

КС‎

3.1. Тўғри чокли ‎‎қувурлар

1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎
Ст3сп3
‎Ст3сп3
ГОСТ 10706
‎(В гуруҳ)‎
ГОСТ 380‎ 115‎ 1 (10)‎ +‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎
Ст3сп5‎ ГОСТ 10705
‎(В гуруҳ)‎
ГОСТ 380‎‎ 300‎ 1,6 (16)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎ +‎‎
10, 20‎ ГОСТ 10705
‎(В гуруҳ)‎
ГОСТ 1050‎ 300‎ 1,6 (16)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎ +‎‎
20‎ ГОСТ 20295‎ ГОСТ 1050‎ 350‎ 2,5 (25)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +*‎ —‎ +‎‎
17ГС, 17Г1С‎ ГОСТ 20295‎ ГОСТ 19281‎ 425‎ 2,5 (25)‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎
3.2. Спирал чокли қувурлар
20‎ ГОСТ 20295‎‎ ГОСТ 1050‎‎ 350‎ 2,5 (25)‎‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎* —‎‎ +‎‎
17ГС,
‎17Г1С
‎17Г1С,
‎17Г1СУ‎
ГОСТ 20295‎‎ ГОСТ 19281‎‎ 350‎ 2,5 (25)‎‎‎ +‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎* —‎‎ +‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Диаметри 530 — 820 mm бўлган қувурлар учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1. Пайвандланадиган қувурларнинг меъёрланган кўрсаткичлари ва назорат ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган талабларга мувофиқ бўлиши зарур. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан танланади. Жадвалда кўзда тутилган (+ белгиси билан белгиланган), бироқ амалдаги меъёрий ҳужжатларда йўқ бўлган талаблар қувур деталларини тайёрловчи корхона томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Чўзилишига синовлар жараёнида механик хусусиятларининг назорати 81 ва 86-бандларга мувофиқ, зарбга чидамлилигининг синовлари жараёнида эса 82 — 85-бандларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Технологик синовларни қувурлар диаметри қуйидагича бўлганда амалга ошириш зарур: 60 mm гача бўлганда — чети бўйлаб букилишга ёки тарқатувчи сифатида; 60 mm дан юқори, 108 mm гача бўлганда — тарқатишга ёки пачоқлашга; 108 mm дан ортиқ 152 mm гача бўлганда — пачоқлашга; 152 mm дан юқори 530 mm гача бўлганда пачоқлашга ёки полосани букишга.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Радиографик ёки ультратовушли назоратдан бутун узунлик бўйича пайвандланадиган чокларида ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Пайванд уланишларнинг чўзилишига зарбга чидамлигининг механик синовлари 425 mm ва ундан катта диаметрли қувурларда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Пўлат поковкалар‎‎

4 жадвал

Пўлат маркаси‎‏

Меъёрий ҳужжатлар‎‎ Параметрлар чегаралари‎‎ Мажбурий синовлар2‎‎ Назорат2
поковкаларга1
Пўлатга‎‏
‎‏t, °С‎ Р, МРа
‎kgf/cm2)‎
Механик синовлар3‎‎ Макро
‎тузилмалар
‎Дефек‎тоскопия4‎
σв‎ σт δ‎ Ψ КС‎ Н‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎
Ст2сп3
‎Ст3с‎п3
ГОСТ 8479
‎(IV ‎гуруҳ)
ГОСТ 380‎ 200‎ 1,6 (16)‎ +‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ —‎
15,20,25‎ ГОСТ 8479
‎IV,V ‎гуруҳ)‎5
ГОСТ 1050‎ 450‎ 6,4 (64)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ —‎‎
10Г2, 10Г2С‎ ГОСТ 8479‎ ГОСТ 4543‎ 450‎ --«--‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ +‎‎
12МХ‎ ГОСТ 8479
‎‎(IV, V ‎гуруҳ)‎‎
ГОСТ 20072‎ 530‎ --«--‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ +‎‎
15ХМ‎ ГОСТ 8479
‎‎(IV, V ‎гуруҳ)‎‎
ГОСТ 4543‎ 550‎ --«--‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎‎ +‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1. Мазкур Қоидаларнинг 98-бандига мувофиқ фойдаланиладиган айланма прокатдан меъёрий ҳужжатларга мувофиқ 4 жадвалда кўрсатилган шартларга риоя этилган ҳолларда фойдаланишга рухсат берилади, яъни кўрсатилган параметрлар учун худди ўша пўлат маркасидан фойдаланиш, механик хусусиятлари (чўзилиш ва зарбга чидамлилиги) ҳамда ёппасига радиографик ёки ультратовушли назоратни амалга ошириш зарур. Прокат диаметри 80 mm дан катта бўлган ҳолларда механик хусусиятларининг назоратини тангенциал йўналишдаги намуналарда амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Меъёрланган кўрсаткичлар ва назорат ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган кўрсаткичларга мувофиқ бўлиши зарур. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган поковкаларнинг тоифаси сифат, гуруҳи ва қўшимча синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан ва танланади. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан танланади. Жадвалда кўзда тутилган (+ белгиси билан белгиланган), бироқ амалдаги меъёрий ҳужжатларда йўқ бўлган талаблар (+ белгиси) қувур элементларини тайёрловчи корхона томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Чўзилишига синовлар жараёнида механик хусусиятларининг назорати 81 ва 86-бандларга мувофиқ, зарбга чидамлилигининг синовлари жараёнида эса 82 — 85-бандларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. I ва II тоифа қувурлар деталларининг ўлчамлари 200 mm катта ва қалинлиги 50 mmдан ортиқ бўлган барча паковкалари радиографик ёки ультратовушли назоратдан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Босими чегараланмаган Ду < 100 mm, ҳарорат 350° С дан ошмаган ҳолларда 20, 25, ГОСТ 8479 (2 гуруҳ) бўйича тайёрланган пўлат паковкалардан фойдаланишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Пўлат қуймалар‎‎

‎‎5 жадвал

Пўлат маркаси Меъёрий ҳужжатлар Параметрлар чегаралари‎‎ Мажбурий синовлар1‎‎ Дефек‎тоскопия3‎
қуймага‎‏
Пўлатга‎‏
t, °С‎‏
Р, МРа
‎kgf/cm2)‎‏
Механик синовлар2‎‎
σв σт δ‎ Ψ‎ КС‎ Н‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎
15Л, 20Л
‎25Л,
‎30Л, 35Л‎
ГОСТ 977
‎(2 гуруҳ )‎
ГОСТ 977‎ 300‎ 5 (50)‎ +‎ +‎‎ +‎‎ —‎ —‎ —‎ —‎
20Л, 25Л,
‎30Л,
‎35Л
ГОСТ 977
‎‎(3 гуруҳ )‎‎
ГОСТ 977‎ 350‎ Чегара‎ланмаг‎ан +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎ —‎ +‎‎
12Х18Н9ТЛ‎ ГОСТ 977
‎‎‎(3 гуруҳ )‎‎‎
ГОСТ 977
‎3 гуруҳ )‎‎‎
610‎ --«--‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎
12Х18Н12МЗТЛ‎ ГОСТ 977
‎‎‎(3 гуруҳ )‎‎‎
ГОСТ 977
‎3 гуруҳ )‎‎‎
610‎ --«--‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1. Меъёрланган кўрсаткичлар ва назорат ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган кўрсаткичларга мувофиқ бўлиши зарур. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган поковкаларнинг сифат, гуруҳи ва синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан ва танланади. Меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган синовларнинг қўшимча турлари конструкторлик ташкилоти томонидан танланади. Жадвалда кўзда тутилган (+ белгиси билан белгиланган), бироқ амалдаги меъёрий ҳужжатларда йўқ бўлган талаблар қувур деталларини тайёрловчи корхона томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Чўзилишига синовлар жараёнида механик хусусиятларининг назорати 81 ва 86-бандларга мувофиқ, зарбга чидамлилигининг синовлари жараёнида эса 82 — 85-бандларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. I ва II тоифа қувурлар учун тайёрланган қуймалар радиографик, ультратовушли ёки бошқа шунга тенглаштирилган назоратдан ўтказилиши зарур. Назорат ҳажмлари қуймалар учун кўзда тутилган техник шартларда белгиланади. Бунда, патрубкаларнинг пайвандланадиган учларининг назоратдан ўтказиш шартдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Мустаҳкамловчи

6 жадвал

Пўлат маркаси‎ Меъёрий ҳужжатлар‎‎ Иш муҳити параметрларининг чегаралари‎‎ Мажбурий синовлар1‎‎ Макро
‎тузилма
мустаҳкам‎‎ловчига‎‏ Пўлатга‎‏
Шпилкалар2
‎ва болтлар‎‎3
Гайкалар4‎‎ Механик синовлар
‎(шпилка ва болтлар учун)5‎‎
t, °С‎ Р, МРа
‎(kgf/cm2)‎
t, °С‎‎ Р, МРа
‎kgf/cm2)‎‎
σв σт‎ δ‎ Ψ‎ КС‎ Н‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎ 14‎
Ст5сп2‎
‎Ст3сп3
‎Ст4сп3
ГОСТ ‎20700‎ ГОСТ 3806‎ 200‎ 2,5 (25)‎ 350‎ 2,5 (25)‎ +‎ +‎‎ +‎‎ —‎ —‎ —‎ —‎
Ст3сп6‎
‎‎Ст3сп5‎
ГОСТ ‎20700‎‎ ГОСТ 3806‎‎ 350‎ 1,6 (16)‎ 350‎‎ 2,5 (25)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎ +‎‎ —‎ —‎
Ст3сп3
‎‎Ст3сп3
7
‎Ст4сп37‎
ГОСТ 1759.07‎‎ ГОСТ 3806 —‎ —‎ 350‎‎ 2,5 (25‎) —‎ —‎ —‎ —‎ —‎ +‎‎ —‎
10,
‎10кп‎
ГОСТ ‎20700‎‎ ГОСТ 1050‎‎ —‎ —‎ 350‎‎ 2,5 (25)‎ —‎ —‎ —‎ —‎ —‎ +‎‎ —‎
20‎ ГОСТ ‎20700‎‎
‎‎ГОСТ 1759.07‎‎
ГОСТ 1050‎‎
‎ГОСТ 10702
400‎ 2,5 (25)‎ 400‎ 10 (100)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
25‎ ГОСТ ‎20700‎‎‎ ГОСТ 1050
‎‎ГОСТ 10702‎
400‎ 2,5 (25)‎ 400‎ 10 (100)‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎ —‎
30, 35, 40‎ ГОСТ ‎20700‎‎
‎‎‎ГОСТ 1759.07
ГОСТ 1050
‎‎‎ГОСТ 10702‎‎
425‎ 10 (100)‎ 425‎‎ 20 (200)‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ —‎‎
45‎ ГОСТ ‎20700 ГОСТ 1050
‎‎‎ГОСТ 10702‎‎
425‎ 10 (100)‎ 425‎‎ 20 (200)‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ —‎‎
35Х, 40Х‎ ГОСТ ‎20700‎‎ ГОСТ 4543
‎‎‎‎ГОСТ 10702
425‎ 20 (200)‎ 450‎ 20 (200)‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
30ХМА, 35ХМ‎ ГОСТ ‎20700‎‎ ГОСТ 4543
‎‎‎ГОСТ 10702‎‎
450‎ Чегараланмаган‎ 510‎ Чегараланмаган‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
38ХНЗМФА‎ ГОСТ ‎23304 ГОСТ 4543 ‎ 350‎ --«--‎ 350‎ --«--‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
25Х1МФ
‎(ЭИ10)‎
ГОСТ ‎20700‎ ГОСТ ‎20072 510‎ --«--‎ 540‎ --«--‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
20Х1М1Ф1ТР
‎(ЭП182)
ГОСТ ‎20700‎‎‎ ГОСТ ‎20072‎ 580‎ --«--‎ 580‎ --«--‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
20Х1М1Ф1БР
‎‎(ЭП44)
ГОСТ ‎20700‎‎ ГОСТ ‎20072‎ 580‎ --«--‎ 580‎ --«--‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
20X13 ГОСТ ‎20700‎‎‎ ГОСТ ‎18968‎ 450‎ --«--‎ 510‎ --«--‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
13X11Н2В2МФ
‎‎(ЭИ961)‎
ГОСТ ‎20700‎‎‎‎ ГОСТ ‎5949 510‎ --«--‎ 540‎ --«--‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎ +‎‎‎
20Х12ВНМФ
‎(ЭП428)‎
ГОСТ ‎20700‎‎‎‎‎ ГОСТ 18969‎ 560‎ Чегараланмаган‎‎ 560‎ Чегараланмаган‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎
18Х12ВМБФР
‎(ЭИ993)‎
ГОСТ ‎20700‎‎‎‎‎ ГОСТ ‎5949‎ 560‎ --«--‎‎ 560‎ --«--‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎
08Х16Н13М2Б
‎(ЭП680)‎
ГОСТ ‎207008‎‎‎‎‎ ГОСТ ‎5632‎ 625‎ --«--‎‎ 625‎ --«--‎‎ +‎‎‎‎ ‎+‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎
31Х19Н9МВБТ
‎(ЭИ572)‎
ГОСТ ‎207008‎‎‎‎‎ ГОСТ ‎5632‎‎ 625‎ --«--‎‎ 625‎ --«--‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎
ХН35ВТ
‎(ЭИ612)‎
ГОСТ ‎20700‎‎‎‎8 ГОСТ ‎5632‎‎ 650‎ --«--‎‎ 650‎ --«--‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎ +‎‎‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1. Меъёрланган кўрсаткичлар ва назорат ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган кўрсаткичларга мувофиқ бўлиши зарур. Поковкаларнинг тоифаси, сифат гуруҳи ва қўшимча синовлар конструкторлик ташкилоти томонидан танланади. Жадвалда кўзда тутилган (+ белгиси билан белгиланган), бироқ амалдаги меъёрий ҳужжатларда йўқ бўлган талаблар қувур деталларини тайёрловчи корхона томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. ГОСТ 1759.0 бўйича шпилкалардан фойдаланиш ҳарорат 300° С гача бўлган шароитларда рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. ГОСТ 20700 бўйича болтлардан фойдаланиш ҳарорат 300° С гача ва босим 3 МРа гача бўлган шароитларда рухсат берилади. Бошқа ҳолларда шпилкалардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Гайкалар учун мўлжалланган материалнинг фақат қаттиқлиги синаш назоратидан ўтказилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Чўзилишига синовлар жараёнида механик хусусиятларининг назорати 81 ва 86-бандларга мувофиқ, зарбга чидамлилигининг синовлари жараёнида эса 82 — 85-бандларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. 200° С дан юқори ҳароратларда ишлашга мўлжалланган ГОСТ 380 бўйича углеродли пўлатдан тайёрланган шпилкалар, болтларнинг зарбга чидамлилиги синови механик эскиришдан кейин амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Жиҳозлар ҳарорати 0° С дан юқори бўлган хоналарда жойлашган ҳолларда яримтинч ва қайнатилган пўлатдан тайёрланган гайкалардан фойдаланишга рухсат берилади. ГОСТ 1759.4 ва ГОСТ 1759.5 га мувофиқ мустаҳкамлик класси 4 ёки 5 бўлган 20 пўлатдан, мустаҳкамлик класси 5 ёки 6 бўлган 30 ва 35 пўлатдан, мустаҳкамлик класси 4 бўлган 3 ва 20 пўлатдан, ҳамда мустаҳкамлик класси 5 бўлган 30 ва 35 пўлатдан тайёрланган болт ва шпилкалардан фойдаланиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Аустенит пўлатдан тайёрланган шпилка ва болтларга резьба очишга муҳит ҳарорати 500° Сгача бўлган ҳолларда рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎Чўян қуймалар

‎‎7 жадвал

‎‏‎‏Чўян маркаси

‎‏‎‏Меъёрий ҳужжатлар‎ Параметрлар чегаралари‎‎ Мажбурий синовлар1‎‎
Dy‎‏‎ t, °С‎‏‎ Р, МРа
‎(kgf/cm2)‎‏‎
Механик синовлар‎‎
σв‎ σт δ‎ H‎
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎ 9‎
Сч102, Сч15‎ ГОСТ 1412‎ 80
‎300‎
130
‎200‎
3 (30)
‎0,8 (8)
+‎ —‎ —‎ +‎‎
Сч20, Сч25,
‎Сч30, Сч35‎‎‎
ГОСТ 1412‎ 100‎
‎200
‎300
300‎ 3 (30)
‎1,3 (13)
‎‎0,8 (8)‎
+‎‎ —‎ +‎‎
Сч20, Сч25,
‎‎Сч30, Сч35‎‎‎‎
ГОСТ 1412‎ 600‎
‎1000
130‎ 0,64 (6,4)
‎0,25 (2,5)
+‎‎ —‎ —‎ +‎‎
Кч33-8,
‎Кч35-10,
‎Кч37-12‎
ГОСТ 1215‎ 200‎ 3000‎ 1,6 (16)‎ +‎‎ —‎ +‎‎ +‎‎
Вч35, Вч40,
‎Вч45‎
ГОСТ 7293‎ 200
‎600‎
350
‎130‎
4 (40)‎
‎0,8 (8)
+‎‎ +‎‎ +‎‎ +‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: 1. Меъёрланган кўрсаткичлар ва назорат ҳажмлари меъёрий ҳужжатларда кўрсатилган кўрсаткичларга мувофиқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Сч10 маркали чўяндан фойдаланишга вақтинчалик қаршилик 120 МРа (12kgf/cm2) дан кичик бўлмаган ҳолларда рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎Пўлатларни типлар ва классларга ажратиш

‎‎8 жадвал

Т/р‎

Пўлат типи, класси‎

Пўлат маркаси‎

1.‎ Углеродли‎ Ст2сп2, Ст2сп3, Ст3сп2, Ст3сп3, ‎Ст3пс3,
‎Ст3Гвс3, Ст3пс4, Ст3сп4, Ст3сп5, ‎Ст3сп6,
‎Ст3Гпс4, Ст4пс3, Ст4сп3, Ст5сп2
*, 08, 10, 15, 20,
‎25, 30
*, 35*, 40*, 15К, 16К, 18К, 20К, 22К, 15Л,
‎20Л, 25Л, 30Л, 35Л‎
2.‎ Кам легировка қилинган марганецли ва кремниймарганецли‎ 10Г2, 15ГС, 16ГС, 17ГС, 17Г1С,
‎17Г1СУ, 09Г2С, 10Г2С1, 14ХГС‎
3.‎ Кам легировка қилинган хромланган‎ 35Х*, 40Х*‎
4.‎ Кам легировка қилинган молибденли, хроммолибденли, хроммолибденванадийли‎ 12МХ, 12ХМ, 15ХМ, 10Х2М, 15Х1М1Ф,
‎12Х1МФ, 20ХМЛ, 20ХМФЛ, 15Х1МФЛ,
‎20Х1МФ
*, 25Х1М1Ф1ТР*, 20Х1М2Ф1БР‎
5.‎ Кам легировка қилинган хромникельмолибденванадийли‎ 38ХН3МФА*‎
6.‎ Мартенсит хромланган‎ 20X13,12X11 В2МФ*,13X11М2В2МФ*,
‎20Х12ВНМФ
*,18Х12ВМВФР*‎
7.‎ Аустенит хромникелли‎ 08Х18Н10Т, 12Х18Н9Т, 12Х18Н10Т, 12Х18Н12Т,
‎12Х18Н9ТЛ, 12Х18Н12МЗТЛ, ХН35ВТ
*
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Материаллар пайвандланмайди — деталлари мустаҳкамланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
6-илова
Жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл ҳарорати, ° С‎ Синов ҳарорати,° С‎
0 дан минус 20 гача
‎минус 20 дан минус 40 гача
‎минус 40 дан минус 60 гача‎
Минус 20
‎Минус 40
‎Минус 60‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир типли ва назорат пайванд уланишлар тушунчасини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир типли пайванд уланишлар, бу қуйидаги умумий белгилари бўлган пайванд уланишлар гуруҳларидан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) пайвандлаш усули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) асосий металл маркаси (ёки бир неча маркалар). Бир гуруҳга технологияларга мувофиқ, бир хил марка (бир неча маркалар)ли пайванд материалларини қўллаш кўзда тутилган пўлатнинг турли маркаларидан тайёрланган деталларнинг пайванд уланишларини бирлаштириш мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) бир хил марка (бир неча маркалар)ли пайванд материаллари. Бир гуруҳга технологияларга мувофиқ турли пайванд материалларини қўллаш кўзда тутилган пўлатнинг бир хил маркадан тайёрланган деталларнинг пайванд уланишларини бирлаштириш мумкин; электродларнинг ГОСТ 9466 бўйича (асосий, рутил, целлюлозали, нордон) бир хил турдаги қопламаси бўлиши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) деталларнинг пайванд зонасидаги номинал қалинлиги. Уланишларни пайвандлаш зонасидаги деталь қалинлиги қуйидаги диапазонлардан бири тўғри келганда бир гуруҳга бирлаштириш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 mm гача, инобатга олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3 mm дан юқори, 10 mm гача, инобатга олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 mm дан юқори, 50 mm гача, инобатга олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 mm дан юқори.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурчак, таврли ва устма-уст уланишларда кўрсатилган диапазонлар уланаётган деталларга тегишли бўлади; асосий деталларнинг қалинлигини ҳисобга олмасликка рухсат берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) пайвандлаш зонасида деталларнинг қийшиқлик радиуси. Пайвандлаш зонасидаги деталь қийшиқлик радиуси қуйидаги диапазонлардан бирига тўғри келганда уланишларни бир гуруҳга бирлаштириш мумкин
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12,5 mm гача, инобатга олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12,5 mm дан юқори, 50 mm гача, инобатга олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 mm дан юқори, 250 mm гача, инобатга олган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250 mm дан юқори (шу жумладан ясси деталлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурчак, таврли ва устма-уст уланишларда кўрсатилган диапазонлар уланаётган деталларга тегишли бўлади. Асосий деталларнинг қийшиқлик радиусини ҳисобга олмасликка рухсат берилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) пайванд уланиш тури (бириктирма, бурчак, таврли, устма-уст). Бир гуруҳга, қувур штуцерларини қозон элементларига пайванд уланишлари орқали бириктиришдан ташқари бириктирма, бурчак, таврли, устма-уст пайванд уланишларини бирлаштириш мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) четларини тайёрлаш шакллари. Бир гуруҳга четларини тайёрлашнинг қуйидаги шакллари билан бирга пайванд уланишларини бирлаштириш мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қийшайиш бурчаги 8° дан ортиқ бўлганда четларига бир томонлама ишлов бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қийшайиш бурчаги 8° гача бўлганда четларига бир томонлама ишлов бериш (тор ишлов бериш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
четларига икки томонлама ишлов бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
четларига ишлов бермасдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) илдиз қатламини пайвандлаш усули: қолган подкладкада (подкладка ҳалқасида), эритилган подкладкада, подкладкасиз (қайтиш валигини эркин шакллантириш), чок илдизини пайвандлаган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) пайвандлашнинг термик режими:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олдиндан ва пайвандлаш жараёнида қиздириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қиздирмасдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қатламларни бирин-кетин совутган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) пайванд уланишга термик ишлов бериш режими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Назорат пайванд уланиши-бу ишлаб чиқариш пайванд уланишлар орасидан кесиб олинган ёки алоҳида пайвандланган уланишдан иборат бўлиб, бунда ишлаб чиқариш пайванд уланишларга нисбатан бир хил ёки бир типли бўлади ва ишлаб чиқариш пайванд уланишлари сифати ва хусусиятларини аттестациядан ўтказиш ёки текширишда бузувчи назоратни амалга ошириш учун мўлжалланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
8-илова
(мажбурий)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишлар сифатини баҳолаш меъёрлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Пайванд уланишлар сифатини баҳолаш бўйича мазкур меъёрлар визуал, ўлчов, капилляр, магниткукунли, радиографик назоратда, шунингдек механик синовлар ва металлографик изланишларда ёйсимон, электршлакли электр нурли ва газ пайвандлаш орқали бажарилган, босим остида ишлайдиган пайванд уланишларга нисбатан ўрнатиладиган асосий талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишлар сифатини баҳолаш бўйича аниқ меъёрлар пайванд уланишларни назорат қилиш меъёрий ҳужжатларга мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиши ва «Саноатконтехназорат» ДИ билан келишилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишлар учун, пайвандлаш бошқа усуллар орқали бажарилганда, босим остида ишламайдиган пайванд уланишлар, ҳамда пайванд уланишларни назорат қилиш юқорида келтирилган усулларда кўрсатилмаган бўлса, пайванд уланишлар сифатини баҳолаш, қонунчиликда белгиланган тартибда меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу иловада фойдаланилган атамалар ва мазмунлари илованинг 9 бўлимида кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Сифатини баҳолаш меъёрлари қуйидаги ўлчам кўрсаткичлари (ЎК) бўйича қабул қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пайвандланган деталларнинг номинал қалинлиги бўйича — бир хил қалинликдаги деталларнинг (деталь учларини чархлаш, калибровка қилиш ёки қисиш орқали олдиндан ишлов бериш ҳолларида — ишлов бериш зонасида пайвандланган деталлар қалинлиги номинал бўлган ҳолларда) бириктирма пайванд уланишлари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нисбатан юпқа деталнинг номинал қалинлиги бўйича — турли номинал қалинликдаги деталларнинг (нисбатан юпқа детал учларини олдиндан ишлов бериш ҳолларида — ишлов бериш зонасида унинг қалинлиги номинал бўлган ҳолларда) бириктирма пайванд уланишлари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бурчак чокнинг ҳисобланган баландлиги бўйича — бурчак, таврли ва устма-уст пайванд уланишлари учун (бурчак ва таврли пайванд уланишларда тўлиқ эритган ҳолда, бунда нисбатан юпқа детал қалинлигини ўлчам бирлиги ҳисобида қабул қилишга рухсат берилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нисбатан юпқа деталь номинал қалинлигининг икки баробари бўйича (иккита бир-бирига пайвандланган деталлардан иборат) — чеккадаги пайванд уланишлари учун (қувурларни қувур текислигига пайвандлаш ҳоллари бундан мустасно); ,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувур деворининг номинал қалинлиги бўйича — қувурларни қувур текислигига пайвандлаш учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иккита қалинликдаги пайванд уланишларини радиографик назорат қилишда сифатини баҳолаш меъёрларини бир қават пайванд уланишлардаги қалинлик билан бир хилда олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Пайванд уланишларнинг узунлиги (узунлиги, периметри) пайвандланган деталларнинг чок чеккаларидаги (штуцерларни улаш, шунингдек бурчак ва таврли уланишларда — уланаётган деталнинг бурчак чоки чеккасидаги ташқи юзаси бўйича) ташқи юзаси бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Бузмайдиган назорат усулларини қўллаган ҳолда аниқланган битталик ва йиғма уланишларнинг сони ва майдончаси 100 mm дан иборат узунликдаги пайванд уланишнинг барча участкасида ушбу меъёрларда кўрсатилган ўлчамлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узунлиги 100 mm дан кичик бўлган пайванд уланишлари учун битталик ва йиғма уланишларнинг сони ва майдончаси назорат қилинадиган уланишнинг узунлигига қисқаради. Бунда каср сон келиб чиқса, энг яқин бутун сонгача йириклаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Визуал ва визуал-оптик назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Визуал ва визуал-оптик пайванд уланишларда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча тур ва йўналишлардаги дарз кетишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий металл ва чок, шунингдек чок валиклари орасида пайвандланмасдан қолган жойларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чок илдизида пайвандланмасдан қолиш ҳолларига (меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган ҳоллардан ташқари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металлнинг оқиши ва сачраган бўлаклари қолдиқларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пайвандланмасдан қолган кратерларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пайванд қолдиқларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
куйдириб юборишларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йиғилиб қолган қолдиқларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кесикларга (меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган ҳоллардан ташқари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чок ўлчамларининг белгиланган меъёрлардан ортиқ бўлишига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Визуал ва визуал-оптик назорат жараёнида аниқланган нуқсонлар меъёрлари 2.1 жадвалда кўрсатилган
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎Пайванд уланишлардаги юзаки нуқсонлар меъёрлари

‎‎2.1. жадвал

Нуқсон‎

Йўл қўйиладиган максимал ўлчам, mm‎

Нуқсонлар сони‎

Бириктирма чокнинг ташқари томондан қабариб чиқиши‎ Пайванд тури ва уланиш типидан келиб чиқиб, меъёрий ҳужжатлар ёки конструкторлик ҳужжатларида белгиланади‎
Валиклар оралиғидаги чўкма (чуқурлик) ва чок юзасининг ғадирлиги‎ 0,12 ЎК* + 0,6, бироқ 2,5 дан ортиқ эмас‎
Битталик уланишлар‎ 0,12 ЎК* +0,2, бироқ 2,5 дан ортиқ эмас‎ ЎК 2 дан 10 гача бўлганда –0,2 ЎК +3
‎ЎК 10 дан юқори 20 гача бўлганда –0,1 ‎ЎК +4
‎ЎК 20 дан юқори бўлганда –0,05
‎ЎК +5, бироқ 8 дан ортиқ эмас‎
Қувурларни подкладкасиз ҳалқалар билан бир томонлама пайвандлашда чок илдизининг қавариб чиқиши‎ Дички 25 уланишгача –1,5
‎Дички 25 дан юқори 150 уланишгача –2,0
‎Дички 150 дан юқори 2,5 ‎
Қувурларни подкладкасиз ҳалқалар билан бир томонлама пайвандлашда чок илдизининг букилиши 0,12 ЎК‎ +0,4, бироқ 1,6 дан ортиқ эмас
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* ЎК — 3 бандда кўрсатилган ўлчам кўрсаткичлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Капилляр назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Пайванд уланишларини индикатор излари бўйича назорат қилишда узайтирилган ва бир нечталик индикатор изларига йўл қўйилмайди. Битталик айланма индикатор изларининг сони битталик уланишлар учун 2.1 жадвалда белгиланган меъёрлардан ошмаслиги зарур, ҳар бир индикатор изининг энг катта ўлчами эса, ушбу меъёрларнинг уч баробаридан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. 8 бандга мувофиқ аниқланган нуқсонларни, уларнинг реактивлари бартараф қилингандан кейинги ҳақиқий кўрсаткичлари бўйича баҳолашга йўл қўйилади. Бунда 6 банд талабларига ва 2.1 жадвалда кўрсатилган маълумотларга риоя этилиши зарур. Ушбу баҳолаш натижалари якуний ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Магниткукунли назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Магниткукунли назоратда сифатни баҳолаш меъёрлари визуал назорат учун белгиланган меъёрларга мувофиқ келиши зарур (6 банд ва 2.1 жадвал).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. 4 бандга мувофиқ аниқланган нуқсонларни эмульсия ёки кукун бартараф қилингандан кейинги ҳақиқий ўлчамларига мувофиқ баҳоланишига йўл қўйилади. Ушбу баҳолаш натижалари якуний ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Радиографик назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Пайванд уланишларининг сифати радиографик суратларда дарзлар, пайвандланмасдан қолган жойлари (меъёрий ҳужжатларда кўзда тутилган ҳоллардан ташқари), куйган жойлари, ўсимталар, чок илдизининг йўл қўйиб бўлмайдиган даражадаги қабариқлари ва букилишлари кўринмаган ҳолларда (2.1 жадвал), битталик уланишнинг келтирилган сони ва умумий майдони ҳамда йиғмалари 5.1 жадвалда ва меъёрий ҳужжатларда белгиланган меъёрлардан ошмаган ҳолларда қониқарли ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суратлар сезгирлиги даражаси меъёрий ҳужжатларда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Радиографик назоратда аниқланган пайванд уланишлар нуқсонларининг йўл қўйиладиган меъёрлари‎‎

5.1 жадвал‎‎

Нуқсон‎

Пайванд уланишнинг ўлчам ‎кўрсаткичи (ЎК), mm‎

Максимал ўлчам, mm‎

100 mm чокдаги нуқсонлар сони‎

Битталик уланишлар‎ 2,0 дан 15 уланишгача 15 дан ортиқ 40
‎уланишгача 40 дан ортиқ уланиш‎
0,15 ЎК +0,5
‎0,05 ЎК +2,0
‎0,025 ЎК+3,0, бироқ
‎5 дан ортиқ эмас‎
Битталик уланишлар ва йиғмаларнинг умумий сони:

‎ЎК 2 дан 40 гача бўлганда 0,35 ЎҚ +12 ЎҚ 40 дан ортиқ бўлганда 0,1 ЎҚ +18, бироқ 27 дан ортиқ бўлмаслиги зарур‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Келтирилган умумий майдон бўйича меъёрлар меъёрий ҳужжатларда белгиланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Ультратовушли назорат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Пайванд уланишларнинг сифати қуйидаги шартларга риоя этилганда қониқарли ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аниқланган узилишлар узун эмас (узилишларнинг шартли узунлигига мувофиқ акс эттирувчи эталоннинг шартли узунлигидан ошмаслиги зарур);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сканер юзаси бўйича иккита ёнма-ён жойлашган узилишлар (узилишлар битталик бўлганда) орасидаги масофа ушбу кўрсаткичнинг катта ўлчами узилишининг шартли узунлигидан кичик бўлмаслиги зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битталик узилишларнинг эквивалент майдони ва сони қонунчиликда ўрнатилган тартибда келишилган ҳолда, меъёрий ҳужжатларда белгиланган меъёрлардан ошмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Механик синовлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Пайванд уланишларнинг механик синовлари натижаларига кўра сифати қуйидаги шартларга риоя этилганда қониқарли ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) вақтинчалик қаршилик асосий металл учун йўл қўйиш мумкин бўлган минимал даражадан кичик бўлмаслиги зарур, вақтинчалик қаршиликнинг меъёрий кўрсаткичлари турли бўлган элементларни, пайванд уланишларида эса ушбу кўрсаткич нисбатан мустаҳкам бўлмаган асосий металл учун йўл қўйиш мумкин бўлган минимал даражадан кичик бўлмаслиги зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) статик букилишга синовларда букилиш бурчаги ва қисаётган юзалар оралиғидаги масофа ташқи диаметри 108 mmдан кичик, девор қалинлиги 12 mmдан кам бўлган қувурларнинг пайванд бирикмаларини пачоқланишга синовлари ушбу илованинг 7.1 жадвали талабларига мувофиқ бўлиши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) чокдаги кесма ГОСТ 6996 бўйича VI типдаги бўлган намуналарнинг зарбга чидамлилигини букилишига синовлари қуйидагилардан кам бўлмаслиги зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49 J/cm2 (5 kgf/cm2) — перлит ҳамда мартенсит-феррит классли юқори легировка қилинган пўлатдан тайёрланган элементларнинг пайванд уланишлари учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69 J/cm2 (7 kgf/cm2) — аустенит классли хромникелланган пўлатдан тайёрланган элементларнинг пайванд уланишлари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Металлографик изланишлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пайванд уланишларнинг металлографик изланишлар натижаларига кўра сифатини баҳолаш меъёрлари меъёрий ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши шарт. Бунда 6-бандда кўрсатилган нуқсонлар йўл қўйиб бўлмас нуқсонларга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Атамалар ва мазмунлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Пайвандланаётган деталларнинг номинал қалинлиги — асосий металлнинг пайванд чокига бириккан зонадаги деталларнинг чизмада кўрсатилган (йўл қўйилганини ҳисобга олмаганда) қалинлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Бурчак чокининг ҳисобланган баландлиги — ГОСТ 2601 бўйича (икки томонлама бурчак чокнинг ҳисобланган баландлиги — унинг ҳисобланган ҳар икки қисмининг умумий баландлиги бўлиб, ҳар томондан амалга оширилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Уланиш — бўшлиқ, шлак ва вольфрам уланишларнинг умумий номи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Пайванд уланишларнинг букилиш ва пачоқланиш бўйича синовлари‎‎ натижаларига нисбатан талаблар

‎‎‎‎7.1 жадвал

Пайвандланган деталларнинг
‎типи (класси)

Пайвандланган деталларнинг
‎номинал қалинлиги S, mm‎

Букилиш бўйича синовларга
‎кўра букилиш бурчаги,
‎градусларда (камида)‎

Пачоқланиш бўйича синовларда
‎қисувчи юзалар оралиғидаги
‎масофа (ортиқ эмас)‎

1‎

2‎ 3‎ 4‎
Углеродли‎ 20 уланишгача
‎20 дан ортиқ
100 (70)*
‎80‎
4S
‎—
Марганецли ва
‎кремниймарганецли‎
20 уланишгача
‎20 дан ортиқ‎
80 (50)*
‎60‎
5S
—‎
Перлит классли, Маргане
‎цникелмолибден, хроммолибден
‎ва хроммолибденванадий,
‎мартенсит-феррит
‎классли юқори легировка
‎қилинган хромли‎
20 уланишгача
‎20 дан ортиқ‎
50
‎40‎
6S
‎—‎
Аустенит классли хромникелли‎ 20 уланишгача
‎20 дан ортиқ
150
‎120‎
4S
‎—‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Қавс ичида газ пайванд орқали амалга оширилган пайванд уланишлари учун букилиши бурчаклари ўлчамлари кўрсатилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Уланишнинг максимал ўлчами — уланиш ташқи контуридаги иккала нуқта оралиғидаги энг катта масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Уланишнинг максимал кенглиги — уланишнинг максимал ўлчамга нисбатан перпендикуляр йўналишда ўлчанган уланиш ташқи контуридаги иккала нуқта оралиғидаги энг катта масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Битталик уланиш — чеккасидан ёнидаги исталган бошқа уланиш чеккасигача бўлган, кўриб чиқилаётган (кўриб чиқилаётган иккита уланиш) минимал масофанинг уч баробаридан, максимал кенгликдаги уланишдан кам бўлмаган, бироқ ушбу кўрсаткичнинг кичик ўлчами миқдоридаги уланишнинг уч баробаридан кам бўлмаган уланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Йиғма — чеккалари орасидаги масофанинг минимал ўлчами 20-бандда битталик уланишлар учун белгиланган уланиш кичик бўлган, бироқ кўриб чиқилаётган ҳар иккала уланишнинг максимал кенглигидан кичик бўлмаган иккита ёки бир нечта уланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Йиғманинг ташқи контури — йиғма таркибига кирадиган уланишларнинг ташқи чеккалари билан чегараланган ва кўрсатилган чеккаларни боғлаб турадиган тегиб турувчи чизиқлар контури.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Йиғманинг максимал ўлчами — йиғма контурининг иккита ташқи нуқталари оралиғидаги энг катта масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Йиғманинг максимал кенглиги — йиғманинг максимал ўлчамига нисбатан перпендикуляр йўналишда ўлчанган йиғма ташқи контурининг иккала нуқтаси оралиғидаги энг катта масофа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Битталик йиғма — ташқи контурдан ёнидаги исталган бошқа йиғманинг ташқи контуригача бўлган ёки кўриб чиқилаётган иккита йиғманинг ( ёки йиғмалар ва уланишларнинг) масофасининг уч баробаридан максимал кенгликдаги уланишдан кам бўлмаган, бироқ ушбу кўрсаткичнинг кичик ўлчами миқдоридаги (кўриб чиқилаётган иккита) йиғма (уланиш)нинг уч баробаридан кам бўлмаган уланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Уланишлар гуруҳлари — чеккалари оралиғидаги минимал масофа ҳеч бўлмаганда ҳар иккаласидан бирининг максимал кенглигидан кичик бўлган, кўриб чиқилаётган уланишларнинг иккита ёки бир нечта уланишлар. Уланишлар гуруҳларининг ташқи контури кўриб чиқилаётган гуруҳ таркибига кирадиган, ташқи чеккалар ҳамда кўрсатилган чеккаларни боғловчи тегиб турувчи чизиқлар билан чегараланади. Пайванд уланишлар сифатини баҳолашда уланишлар гуруҳлари битта умумий уланиш деб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Битталик узун уланишлар (радиографик назоратда) — максимал ўлчами битталик уланишларнинг йўл қўйиладиган максимал ўлчамидан катта, йўл қўйиш эса уларнинг майдони ва келтирилган умумий майдонлари йиғиндисини, шунингдек уларнинг сонини битталик уланиш ва йиғмаларнинг умумий сонини ҳисобга олмаган ҳолда уларнинг фақат ўлчами ва сонидан келиб чиқиб белгиланадиган- уланишлардан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Уланиш ёки йиғманинг келтирилган майдони (радиографик назоратда) — уланиш (йиғма)нинг максимал ўлчамини, унинг максимал кенглигига нисбати (битталик уланиш ва битталик йиғмаларда ҳисобга олинади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Уланиш ва йиғмалар умумий майдони йиғиндиси (радиографик назоратда) — алоҳида битта уланиш ва йиғмаларнинг кўрсатилган майдонлари умумий йиғиндиси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Индикатор изи (капилляр назоратда) — узилишлар жойлашган зонадаги пайванд уланишлар ёки эритилган металлнинг пенетрант билан бўялган участкаси (доғ).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Айлана индикатор изи (капилляр назоратда) — максимал ўлчамнинг максимал кенгликка нисбати уч баробардан катта бўлмаган индикатор изи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Узайтирилган индикатор изи (капилляр назорат) — максимал ўлчамнинг максимал кенгликка нисбати уч баробардан катта бўлган индикатор изи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Битталик индикатор изи (капилляр назоратда) — чеккасидан бошқа исталган ёнидаги индикатор изининг чеккасигача ҳар бир кўриб чиқилаётган ҳар иккита индикатор изи кенглигининг максимал кенглигидан кам бўлмаган, бироқ ушбу кўрсаткич бўйича кичик бўлган (кўриб чиқилаётган ҳар иккита) индикатор изининг максимал ўлчамидан кичик бўлмаган индикатор изи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
9-илова
Жадвал
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Қувур девори қалинлиги S, mm‎

Четларининг сурилиши, mm‎

3 гача
‎3 дан катта 6 гача
‎6 дан катта 10 гача
‎10 дан катта
‎20 гача 20 дан катта‎
0,2 S
‎0,1 S+0,3
‎0,15 S
‎0,05 S+0,1
‎0,1 S, бироқ 3 дан катта бўлмаган ҳолда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎Қувурни монтаж қилиш тўғрисидаги гувоҳнома шакли

Қувурни монтаж қилиш бўйича‎‎

_____ й.________ сон гувоҳнома

Берилди ____________________‎‎

(монтаж қилишга рухсатнома

___________________________‎‎

берган орган номи)‎‎

___________ -сонли рухсатнома‎‎

‎‎

‎‎Қувурни монтаж қилиш тўғрисида _______-сонли ГУВОҲНОМА

________________________________________________________________________‎‎

‎‎(қувур номи)

_______________________________________________________________________‎‎

(монтаж қилувчи ташкилот номи)‎‎

Иш муҳити ____________________________ Иш босими _______________________
Иш ҳарорати ‎‎____________________________________________________________
1. Монтаж тўғрисида маълумотлар:‎‎
Қувур,‎‎ _________________________________________________________________

(лойиҳа ташкилоти номи)‎‎

томонидан ишлаб чиқилган лойиҳага тўлиқ риоя этилган ҳолда монтаж қилинган‎‎
ва _______________________________________________________________ нинг‎‎

(ишлаб чиқарган завод номи)‎‎

иш чизмаларига асосан тайёрланган ________________________________________‎‎

(асосий чизмаларнинг рақамлари)‎‎

‎‎
2. Пайванд тўғрисида маълумотлар:‎‎
‎‎Қувурни монтаж қилишда фойдаланилган пайвандлаш усули ___________________‎‎
Присадка‎‎ материаллари ҳақида маълумот ____________________________________

(русуми, маркаси, ГОСТ ёки техник шартлари кўрсатилсин)‎‎

Пайванд уланишлар усуллари, ҳажмлари ва назорат натижалари ________________‎‎
_______________________________________________________________________‎‎
Қувурни пайвандлаш қоидалари, меъёрий ҳужжатларга амалдаги Давлат стандартлари
‎талабларига мувофиқ синовлардан ўтказилган пайвандчи томонидан амалга оширилган.‎‎
‎‎
3. Пайванд уланишларига термик ишлов бериш тўғрисида маълумотлар (тури ва режими)‎‎
________________________________________________________________________‎‎
________________________________________________________________________‎‎
‎‎
4. Қувур тайёрланган материаллар тўғрисида маълумот:‎ ________________________‎
________________________________________________________________________‎‎

(ушбу маълумотлар фақат ишлаб чиқарган завод гувоҳномасига‎‎

________________________________________________________________________‎‎

ёзилмаган‎‎ материаллар учун тегишлидир)

‎‎
а) Қувурлар ҳақида маълумот:‎‎

Т/р‎

Деталь номи‎‎

Сони‎

Қувурнинг ташқи диаметри ва девор қалинлиги, mm

Пўлат маркаси, ГОСТ ёки техник шартлари‎‎

Қувурлар, ГОСТ ёки техник шартлари

‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎
б) Асосий арматура ва фасон қисмлари (қуйма ва ковка қилинган) тўғрисида
‎маълумотнома.

Т/р‎

‎‎Деталь номи

Ўрнатилган жойи‎

Шартли ўтуви, тга‎

Шартли босим, МРа‎

Корпус материали маркаси

ГОСТ ёки техник шартлар

‎‎ ‎‎ ‎‎
‎‎в) Фланецлар ва мустаҳкамловчи деталлар тўғрисида маълумотлар.

Т/р

Элементлар номи

Сони‏

Фланец, мустаҳкамловчи деталга ГОСТ ёки техник шартлар

Шартли ўтуви, mm

Шартли
‎босим,
‎МРа

Фланецлар материаллари

Шпилка, гайка ва болтлар материаллари

пўлат маркаси

ГОСТ ёки техник шартлар

пўлат маркаси

ГОСТ ёки техник шартлар

‎‎5. Стилоскопирование тўғрисида маълумотнома _______________________________
‎‎6. Қувурларни гидравлик усулда синаш натижалари:
Илова қилинган чизмада акс эттирилган қувур __________ синов босимида синалган‎‎
__________ босим остида қувур текширилди ва қуйидагилар аниқланди ___________‎‎
_________________________________________________________________________‎‎
7. Хулоса.‎‎
Қувур мазкур Қоидаларига, шунингдек лойиҳа ва меъёрий ҳужжатларга‎‎
мувофиқ тайёрланган ва ўрнатилган бўлиб, _________ босимда ва _______________
‎‎ҳароратда ишлашга яроқли деб топилди.
‎‎20 ___ й. «____» ___________________

‎‎Илова қилинадиган ҳужжатлар рўйхати

_________________________________‎‎

_________________________________‎‎

‎‎Монтаж ишлари раҳбари

М.Ў.‎ ‎‎Бош муҳандис‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. I тоифа қувурлар учун жадвалда кўрсатилган маълумотлардан ташқари, гувоҳномага металл сертификати ва амалдаги техник шартлар талаблари ҳажмларида назорат бўйича маълумотлар илова қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидаларига
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТУРЛИ МАМЛАКАТЛАРДА ПЎЛАТ ВА ЭРИТМАЛАР МАРКАЛАРИНИНГ МУВОФИҚЛИК РЕЕСТРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎
30 ХМ;
‎30ХМА‎
4543
‎5632
‎10500
‎20072‎‏
24СrМо5 17240
‎2510‎‏‎
4130‎ А304‎ En19
CD
970
‎1717‎
Grade В‎ А302‎ CDs109‎ 1717‎
25Х1МФ‎ 24CrМоV55‎ В14‎ А193‎ 661‎ 1506‎
12Х2М‎ 10CrМо910‎ 17175‎ Grade F22
Grade D
‎Grade‎‎ P22
A182
‎A387
‎A335‎
HF622
‎G622‎
3604
‎1503‎
25Х2М1Ф‎ 10500
‎20072‎
24CrMoV55‎ 17240‎ B21
‎B16‎
A540
‎A193‎
GrB14‎ 1750‎
12X13‎ 56
‎5949
‎550
X10Cr13‎ 17440‎‏ F6
‎B6
‎410‎
A182
‎A193
‎A479‎
En56A
‎713A
‎410S21‎
970
‎1506‎
20X13‎ Х20Сr13‎ 420‎ A276‎ En 56C‎ 970‎
30X13‎ En 56C‎‎ 970‎‎
15Х5М‎ ‎‏
‎‏
‎‏
WNr.1.7362‎




‎17240‎
Grade F5
‎Grade B5
A182
‎A193
HF625
‎625‎
3604
‎1503‎
15Х6СЮ‎ WNr.1.4713‎‎
ЮХ13СЮ‎ WNr.1.4724 TP405‎ A268‎
15Х12ВНМФ‎ X22CrMoV121
15Х25Т;
‎15X28‎
10CrA124‎ WNr. 1.4762‎ TP446‎ A268‎
12Х18Н10Т‎ ‎‏МРТУ 14-4-21
‎5632
‎‏
X10CrNiTI189
‎WNr.1.4541‎
17440‎ TP321H‎
‎316H
A213‎
‎A376
321S59;
‎321S18;
‎‎‎321S50;
‎321S12‎‎;
‎‎321S50;
‎‎321S16;
‎‎321S41‎‎;
‎‎321S50
3605
‎1503
‎1449‎
‎1449
ХН35ВТ‎
10Х17Н13М2Т‎ X10CrNi
‎MoTi810
‎WNr.1.4571‎
F316H‎ A213‎
ВЧ42-12‎ 7293‎ GGG-40.3‎ 60-40-18‎ A536‎ SNG27/12‎ 2789‎
СЧ15-32‎ ‎‏
‎‏1412
GG-15‎ 1691‎‏‎ Class No.20‎ ‎‏A278‎ Gr.10‎ 1452‎‏
СЧ21-40‎ GG-20‎ Class No.20‎‎ Gr.14
СЧ25-44‎ GG-25‎ Class No.20‎‎ Gr.17
КЧ35-10 1215‎ GTS-35‎ Grade
‎No.32510‎
A47‎ B24/14‎ 310‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

ЧЕХИЯ

ПОЛЬША‎‎

ISO‎‎
Марка‎‎ CAST‎‏‎ Марка‎‎ ST
‎RS‎‏

2604/‎‎

683/‎

I‎ II‎ IV‎ XIII‎
9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎ 14‎ 15‎ 16‎
11353‎ 3‎ TS4‎
11364‎ 2‎ KO‎ 103‎‏ P3R‎
11366‎ 2; 4‎ KI‎ F3; F4‎ P3; P5‎
11368‎ 2; 3‎ KI‎ TS6‎ P5‎
11373‎ 2; 3‎ V3kp‎ ‎‏1‎
11375 4; 5; 6‎
11416‎ 2; 3; 4‎ KII‎ 103 F7; F8‎‎ TS9H‎ P9‎
11418‎ 2; 3; 4‎ KII‎ F7; F8‎ TS10‎ P9‎
11444‎ 2; 4‎ KIII‎ P7‎
11474‎ 2; 4‎ KLI‎ F12‎ P11‎
11478‎ 2‎ 13‎
11500‎ 4; 5‎
11523‎ 2; 6‎ KLII‎ 944‎ TS18‎ P18‎
11600‎ 4‎
12020‎ 4‎
12021‎ 3‎ 3133‎‏ TS5‎
12022‎ 3‎ TS14‎
12040‎ 4; 5‎
12050‎ 4; 5‎
13030‎ 2; 3; 4‎ KLI‎ F12‎ F16‎
15020‎ 2; 3; 4‎ KLV‎ 3132
‎944
‎103
F26‎ TS26‎ P26‎
15121‎ 2; 3; 4‎ KLVI‎ F32‎ TS32‎ P32‎
15128‎ 2; 3; 4‎ KLVIII‎ F33 TS33‎ P33‎
1530‎ 4; 5‎ 3132
‎944
‎103
F31‎
15223‎ 2; 4‎ KLIX‎ P30‎
15236‎ 5; 4‎
15313‎ 2; 3; 4‎ KLVII‎ F34‎ TS34‎ P34‎
15320‎ 4; 5‎
17021‎ 2; 4‎ 3‎ RS4 3‎
17022‎ 4‎ 4‎ 4‎
17023‎ 4‎ 5‎
17102‎ 3‎
17113‎ 4‎
17125‎ 6‎
17134‎ 4; 5‎ F40‎ TS40‎
17153‎ 6‎
17248‎ 4; 5‎ 18 19‎ RS4‎ F54‎ TS54‎ P55‎
17941‎ 3; 4‎ F64‎ TS63‎
17335‎ 4; 5‎
17348‎ 4‎ 21‎ RS4‎ P63‎‎ P63‎‎
422304‎ 8‎ 4507‎ RS591‎
422415‎ 8 15-32‎ ‎‏RS47 Grade 15 ‎‏R185
422420‎ 21-40‎ Grade 20
422425‎ Grade 25
422533‎ 3210‎ RS591‎ B TC25‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1‎ 2‎ 3‎ 4‎ 5‎ 6‎ 7‎ 8‎
15Л-II‎ 977‎‏
20ЛIII;
‎20ГЛС‎
GS-C25‎ WCA‎ A216‎ 161
grade ‎480‎
1504
‎1398
15ХМ1ФЛ‎ ‎‏
GS-17CrMo55‎‏ ‎‎ C23; MC6‎ 621‎
20ХМФЛ‎ GS-17Cr MoV511‎ C24‎
10Х13Л‎ GX20Cr14‎ CA-15‎ A351‎ 420C29‎ 1504‎
10Х18Н9Л‎ ‎‏
‎‏216
17445‏
СF-16F‎ A296
‎A350‎‏
10Х18Н9ТЛ‎ GX7CrNi
‎Nb189‎
CF-8C‎ 821Ti‎ 1504
GX10CrNi
‎‎Nb189‎‎
CF-8C‎‎ A351‎ ‎‏ 316C16‎‎
10Х21Н6М2Л‎ ОТУ
‎26-02-19‎
М2‎ 859‎‏‎ SD-CuF‎30 ‎‏1787 ‎‏
PA10C106 2871
М3‎ C-Cu PA10C107
МНЖМц30-0,8-1‎ 15527 CuNi30Fe 17660 715 B111
Л63‎ CuZn37 280 B111
ЛС59-1В‎ CuZn40Pb2
ЛОМш70-1-0,05‎
ЛАМш77-2-0,05‎ CuZn20AL 687 B111 CZ110 1464
ЛОМш70-1-0,05‎ CuZn28Sn 443; 444 CZ111
АД00; АД; АД1‎ 4784‎ AI99,‎5
‎WNr.3.0255
1712‎ 1050
‎1060‎
B210‎ 1B S1B‎ 1470‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9‎ 10‎ 11‎ 12‎ 13‎ 14‎ 15‎ 16‎
422633‎ 7
‎‏
‎‏
Cr340-3‎ RS‎‏24 C20-40H
422643‎ Cr345-3‎ C23-45H
422744‎ 5‎ ‎‏RS993‎ C33
422745‎ 6‎ C34Va
422905‎ 2‎ RS1480‎‎ ‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
422931‎ 11‎
422933‎ 12‎
422942‎ 14‎
422943‎
423004‎ ‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
423005‎ Cu99,5‎
423063‎ ‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
CuNi30
‎FeMn‎
‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
‎‏
423213‎ CuZn37‎ CuZn37‎ 426/I
‎426/II
‎‏
423223‎ CuZn39
‎Pb‎
CuZn39Pb2
423239‎
CuZn20AI‎ CuZn21
‎A12‎
CuZn20Pb12
SoMs71‎ CuZn28
‎Sn1‎
CuZn28Sn1
424005‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Якуний қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Ушбу «Буғ ва иссиқ сув қувурларининг тузилиши ва улардан хавфсиз фойдаланиш қоидалари» Ўзбекистон «Ўзкоммунхизмат» агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги, Ўзбекистон ёқилғи-энергетика комплекси, кимё саноати ва геология ходимлари касаба уюшмаси Марказий кенгаши, «Ўзтрансгаз» АК, «Ўзбекэнерго» Давлат акциядорлик компанияси, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Ёнғин хавфсизлиги бош бошқармаси ва Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлиги ва «Ўзстандарт» агентлиги билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон «Ўзкоммунхизмат» агентлигининг бош директори У. ХАЛМУХАМЕДОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2009 йил 18 март,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазири А. ХАИТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 20 май,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон ёқилғи-энергетика комплекси, кимё саноати ва геология ходимлари касаба уюшмаси Марказий кенгашининг раиси А. ҒУЛОМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 20 май,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзтрансгаз» АКнинг бош директори И. ВАГАПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 20 апрель,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзбекэнерго» Давлат акциядорлик комнанияси бошқаруви раиси Б. ТЕШАБАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 20 апрель,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Ёнғин хавфсизлиги бош бошқармаси бошлиғининг вазифасини бажарувчи М. МИРФАЙЗИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 18 март,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзстандарт» агентлигининг Бош директори А. АБДУВАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2010 йил 6 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element