Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«Ер ости бойликлари тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ норматив ҳужжатларни тасдиқлаш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LexUZ шарҳиМазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 4 декабрдаги 983-сонли «Ер қаърини геологик ўрганиш, фойдаланиш ва муҳофаза қилиш соҳасидаги бошқарув ва назорат қилиш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги қарорига асосан ўз кучини йўқотган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«Ер ости бойликлари тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚуйидагилар тасдиқлансин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазиб олиш учун кон ажратиш тартиби тўғрисида Низом 1-иловага мувофиқ;
Олдинги таҳрирга қаранг.
(қарорнинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 17 июлдаги 196-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 380-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб олинган ва қазиб олиш жараёнида нобуд бўлган фойдали қазилмалар захираларини ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқариш тартиби тўғрисида Низом 3-иловага мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазиш чоғида ер ости бойликларини муҳофаза қилишнинг ягона қоидалари 4-иловага мувофиқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг Бош вазири Ў. СУЛТОНОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1997 йил 13 январь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазиб олиш учун кон ажратиш тартиби тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур Низом «Ер ости бойликлари тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонуни ва «Саноатгеоконтехназорат» — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси тўғрисидаги Низом талаблари ҳисобга олинган ҳолда ишлаб чиқилган.
(1-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизом фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун республика ҳудудида Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан фойдали қазилмаларни* қазиб олиш учун кон ажратишнинг ягона тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* — Ушбу ўринда ва сўнгра матнда «кон» атамасига, шунингдек вужудга келган техник-иқтисодий коньюнктура шароитида ишлаш мақсадга мувофиқ бўлиши мумкин бўлган техноген ҳосилалар, руда бор жойлар ва майда тарқоқ участкалар ҳам киритилади.
(1-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛицензияга мувофиқ ва ер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи лицензияда кўрсатилган мақсадларда фойдаланишга берилган майдони ва чуқурлигига кўра чекланган ер ости бойлигининг геометриклаштирилган участкаси кон ажратиш деб аталади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ажратиш кон ажратиш далолатномаси (Низомга 1-илова) асосида амалга оширилади. Далолатнома лицензия эгасининг лицензия билан берилган ер ости бойлигидан фойдаланиш ҳуқуқини амалга ошириш ҳуқуқини тасдиқлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Низом, мулкчилик шаклларидан қатъи назар, фойдали қазилмаларни, шу жумладан техноген ҳосилаларни қазиб олувчи корхоналарни лойиҳалаштирувчи, қурувчи, реконструкция қилувчи, кенгайтирувчи ер ости фойдаланувчиларининг барчаси учун мажбурий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фойдали қазилмалар конини ёки унинг бир қисмини лицензиясиз ва кон ажратилмасдан ёки унинг чегарасидан ташқарини ишлатиш ер ости бойликларидан ўзбошимчалик билан фойдаланиш ҳисобланади ва ишлаб чиқариш харажатлари қопланмаган ҳолда белгиланган тартибда тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун кон ажратиш ер остининг мазкур участкасидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи рухсатнома (лицензия)ни қонунда белгиланган тартибда расмийлаштирган (олган) Ўзбекистон Республикасининг, бошқа давлатларнинг юридик ва жисмоний шахсларига, фуқаролиги бўлмаган шахсларга берилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун ажратиладиган ёки унинг бир қисми асосий қазилма ва у билан биргаликда жойлашган фойдали қазилмалар ва уларнинг таркибидаги компонентлар захиралари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари бўйича Давлат комиссияси (ЎР ЗДК) ёки Давлат геология қўмитаси ҳузуридаги фойдали қазилмалар захиралари бўйича Марказий комиссияси (ЗМК) томонидан тасдиқланган ва кон белгиланган тартибда саноат йўли билан ўзлаштирилиши учун берилган, шунингдек ер ости бойликларини муҳофаза қилиш ва лицензия ҳамда ишларни бехатар олиб бориш қоидалари ва нормалари талаблари ҳисобга олинган ҳолда бажарилган фойдали қазилмаларни қазиб олувчи корхоналарни қуриш, реконструкция қилиш ёки кенгайтиришнинг тасдиқланган лойиҳаси мавжуд бўлган тақдирда берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ер ажратмаси лойиҳасига қуйидагилар илова қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат йўли билан ўзлаштириш учун фойдали қазилмалар конини бериш-қабул қилиб олиш тўғрисидаги далолатнома нусхаси — нефть ва газ конлари учун, бундан ташқари уларни қазиш лойиҳаси тасдиқланганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар нусхаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазиб олиш корхонасини қуриш, реконструкция қилиш ёки кенгайтиришнинг белгиланган тартибда келишилган ва тасдиқланган лойиҳаси (кон ажратмаси бериш лойиҳаси кўриб чиқилгандан кейин фойдаланувчига қайтарилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementердан фойдаланувчининг ер ажратишга розилиги тўғрисидаги дастлабки хулосаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўйсунувига кўра юқори ташкилотнинг ер ажратмаси бериш тўғрисида илтимосномаси (табиатдан фойдаланувчи мустақил бўлса ушбу илтимоснома талаб қилинмайди).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси кон ажратмаси бериш учун бошқа ваколатли органларда мавжуд бўлган зарур ҳужжатлар ва ахборотларни белгиланган тартибда ўзаро ахборот ҳамкорлиги йўли билан, шу жумладан электрон тарзда мустақил равишда олади, ушбу бандда назарда тутилган ҳужжатлар ва ахборотлар бундан мустасно.
(6-бинд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 31 декабрдаги 377-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 1-сон, 9-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун қурилаётган, реконструкция қилинаётган ва кенгайтирилаётган корхоналар учун кон ажратиш ушбу корхоналар қурилиши, реконструкция қилиниши ёки кенгайтирилиши бошланишидан олдин расмийлаштирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Фойдали қазилмаларни қазувчи ва фойдали қазилмалар конларини ишлатувчи корхоналар қурилиши учун ер участкаси ажратиш кон ажратилгандан кейин Ўзбекистон Республикасининг ер қонунчилигида назарда тутилган тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Ер ости бойликларидан фойдаланувчининг унга ажратилган конни бошқа юридик ва жисмоний шахсларга бериши тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхонанинг номи ўзгарган тақдирда кон ажратиш далолатномаси ва топография режаси нусхасидаги ёзув қайта расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Корхоналар, бинолар, иншоотлар, шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари, курортлар, ўрмонзор боғлар, қўриқхоналар, сув таъминоти манбалари, дарёлар, сув ҳавзалари, тарих, маданият ва санъат ёдгорликлари, қимматли қишлоқ хўжалиги экинлари, чегара зоналари, аэродромлар, махсус вазифали полигонлар, ажратиб олинган зоналар, мустаҳкамланган районлар, қабристонлар ва бошқа объектлар жойлашган жой ҳудуди остидаги фойдали қазилма конларини ишлатиш учун кон ажратиш манфаатдор юридик ва жисмоний шахслар ҳамда маҳаллий ҳокимият органлари билан келишилгандан кейин амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Махсус вазифали ерлар доирасида кон ажратиш қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Ер участкасидан фойдаланиш (эгалик қилиш) ҳуқуқининг мавжудлиги ушбу участкада жойлашган фойдали қазилмаларни ишлатиш ҳуқуқини бермайди, мазкур бўлимнинг 15-бандида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустаснодир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш бўйича корхоналарни қуриш, реконструкциялаш ва кенгайтириш ишларини маблағ билан таъминлашга фақат кон ажратишни тасдиқловчи далолатнома мавжуд бўлганда йўл қўйилади ва у олиб қўйилганда тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Ер эгалари ва ердан фойдаланувчилар уларга берилган ер участкалари доирасида ер ости бойликларидан кенг тарқалган фойдали қазилмаларни, ер ости сувларини хўжалик ва маиший эҳтиёжлар учун қазиш мақсадида лицензия берилмаган ва кон ажратилмасдан қуйидаги шартларга риоя қилиш шарти билан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўладилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкенг тарқалган фойдали қазилмаларни қазиб олиш очиқ усулда, бир ўйиқнинг баландлиги икки метрдан ва майдони бир гектардан кўп бўлмаган ҳолда амалга оширилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиш хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилинган ҳолда олиб борилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementунумдор қатламни олиб ташлаш ва сақлаш, шунингдек бузилган ерни кейинчалик қайта тиклаш масаласи ҳал этилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишлари бошланишидан 10 кун олдин маҳаллий ҳокимият органлари ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси хабардор қилиниши керак;
(14-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олинган кенг тарқалган фойдали қазилмалар ва ер ости сувларидан ер участкаси эгаси (фойдаланувчи)нинг хўжалик ёки маиший эҳтиёжлари учунгина фойдаланилиши керак. Фойда олиш мақсадида қазилган фойдали қазилмаларни бошқа корхоналар, ташкилотлар ва фуқароларга сотиш ёки беришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Фойдали қазилмаларни қазувчи корхоналарни қуриш, реконструкция қилиш ва кенгайтириш ишларини маблағ билан таъминлашга кон ажратилганлигини тасдиқловчи далолатнома мавжуд бўлган тақдирда йўл қўйилади ҳамда далолатнома олиб қўйилгач тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII. КОН АЖРАТИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН АСОСИЙ ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Кон ажратиш ер ости бойликларидан фойдаланувчига лицензия конни саноат йўли билан ўзлаштириш учун бериш-қабул қилиб олиш далолатномаси бўйича саноат йўли билан ўзлаштириш учун бериладиган тасдиқланган захиралар жойлашган бутун майдонга ва унинг чуқурлигига берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу талаб фойдали қазилмаларнинг биргаликда жойлашган бир неча турларидан иборат бўлган комплекс конларга нисбатан ҳам татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда ҳолларда ушбу коннинг муайян участкасидан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган икки ёки бир неча ер ости бойликларидан фойдаланувчиларга фойдали қазилмаларнинг йирик конларини қазиш учун кон ажратилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларнинг бир майдонда жойлашган ҳар хил турлари конларини қазиш зарурати туғилганда кон ажратмалари ҳар бир конни ишлатиш учун алоҳида берилади. Ушбу ҳолда, шунингдек фойдали қазилма йирик конлари бир неча ер ости бойликларидан фойдаланувчилар томонидан қазилганда конни ёки унинг қисмларини ишлатиш изчиллиги ҳамда кон ишлари ўзаро алоқадорлиги топилган захираларнинг ер қаъридан энг тўлиқ, комплекс ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ қазиб олинишини, ер ости бойликлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ва ишларни бехатар олиб бориш талаблари бажарилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБир майдондаги нефть ва газ горизонтлари ер ости бойликларидан иккита фойдаланувчи томонидан қазиб олинганда мазкур Низомда белгиланган тартибда иккита мустақил кон ажратмаси расмийлаштирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қаттиқ фойдали қазилмалар конларини қазиб олиш учун кон ажратиш чегаралари Ўзбекистон Республикаси фойдали қазилмалар захиралари бўйича Давлат комиссияси томонидан тасдиқланган захиралар ёки уларнинг қисмлари контурлари билан белгиланади, тоғ жинслари силжиши ёки карьер ён деворлари кенгайиши зоналари ҳисобга олинган ҳолда лойиҳалаштириш учун Ўзбекистон Республикаси фойдали қазилмалар захиралари бўйича Давлат комиссияси томонидан рухсат берилган ҳажмлардаги С тоифаси ҳам шу жумлага киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНефть ва газ конлари учун кон ажратиш чегаралари ҳар бир кон учун Ўзбекистон Республикаси фойдали қазилмалар захиралари бўйича Давлат комиссияси томонидан тасдиқланган А+В+С тоифалар захираларининг контури бўйича, ҳар қайси захира учун белгиланади. Разведка қилиш тугалланган, 1 млн тоннагача нефть ва 3 млрд куб метргача газ захиралари қазиб олинган конлар учун кон ажратмалари чегаралари Давлат комиссияси томонидан қабул қилинган А+В+С ва С тоифалар захиралари контурлари бўйича белгиланиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазишда контурдан ташқари сув билан тўлдиришни қўллаш назарда тутилган конлар учун кон ажратиш чегаралари контурдан ташқари ҳайдайдиган қудуқлар жойлашуви периметри бўйича белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон участкаларини, руда жисмларни мустақил қазиб олиш учун яроқсиз бўлган тоғ жинслари ва қатламларни ажратилган кон ташқарисида қолдириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ишлаб турган корхонага ажратилган кон чегарасидан ташқарида жойлашган кон участкаларини қазиб олиш учун жалб этиш мақсадида кесиб олиш мазкур Низом билан белгиланган тартибда янги кон ажратиш сифатида расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Тоғ жинслари қатлами ва руда жисмлардан иборат кўмир конлари учун кон ажратиш барча қатламлар ва руда жисмлари бўйича расмийлаштирилади. Агар ушбу захираларни ўйиш қолган қатламлар ва руда жисмларига, захираларига зарарли таъсир кўрсатмаса ёки уларнинг кейинчалик қазиб олинишини қийинлаштирмаса ва ер қаъридаги минерал хом ашёнинг қўшимча равишда камайишига олиб келмаса, алоҳида қатламлар ва руда жинслари, захиралари бўйича кон ажратишга, истисно тариқасида, йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ер остини газлаштириш усули билан қазиладиган кўмир конлари чегарасида кўмир қазиб олиш учун кон ажратишга, очиқ ёки ёпиқ усул билан қазиладиган кўмир кони чегарасида ер остини газлаштириш учун кон ажратишга фақат махсус лойиҳалар бўйича ва ер остини газлаштириш районида кон ишларининг хавфсизлиги тўғрисида ва газлаштиришнинг қўшни фойдали қазилма конларига зарарли таъсири йўқлиги ҳақида эксперт хулосаси мавжуд бўлган тақдирдагина йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Фойдали қазилмалар конларини қазиш учун кон ажратиш муддати чекланмаган ва чекланган муддатли бўлиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдаланиш муддати чекланган ҳолларда кон ажратиш лицензияда белгиланган муддатга, нефть ва газ конлари учун эса — 5 йилдан кўп бўлмаган муддатга берилади. Зарурат бўлганда кон ажратишнинг амал қилиш муддати узайтирилиши мумкин. Кон ажратишнинг амал қилиш муддатини узайтиришда фақат кон ажратиш далолатномаси ва топография режаларидаги ёзувлар қайта расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Фойдали қазилмалар конларини қазиш учун кон ажратиш лойиҳалари, одатда, Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси органларида рўйхатдан ўтказилган ихтисослаштирилган лойиҳа ташкилотлари томонидан ишлаб чиқилади. Кон ажратмалари лойиҳаларининг фойдали қазилмаларни қазувчи корхоналар лойиҳа-конструкторлик бюролари томонидан ишлаб чиқилишига йўл қўйилади.
(7-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазувчи корхоналарни қуриш, реконструкция қилиш ёки кенгайтиришни лойиҳалаштиришда ( кон ажратмаси лойиҳаси техник лойиҳа таркибида ишлаб чиқилган тақдирда) лойиҳалаш ташкилоти асосий техник-иқтисодий кўрсаткичларни, ўлчамларни, чегараларни ва бўлажак кон ва ер ажратишнинг бошқа асосий параметрларини, шунингдек фойдали қазилмалар захираларидан оқилона фойдаланишни, атроф табиий муҳит, ходимлар ва аҳоли, бинолар ва иншоотларнинг кон ишлатилиши билан боғлиқ кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилинишини таъминлайдиган чора-тадбирларни белгилайди.
(7-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(7-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
(7-банднинг биринчи, иккинчи, еттинчи, саккизинчи ва тўққизинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 10 июлдаги 323-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2004 й., 28-сон, 321-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII. КОН АЖРАТИШ ЛОЙИҲАСИ МАЗМУНИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун кон ажратиш лойиҳаси тушунтириш хатидан ва чизма материаллардан иборат бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Тушунтириш хатида сўралаётган кон ажратишдан кўзда тутилган мақсад кўрсатилади ҳамда уни олиш зарурлиги асосланади, шунингдек қуйидаги масалалар баён қилинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазувчи корхонани лойиҳалаштирувчи, лойиҳани келишган ва тасдиқлаган ташкилотнинг номи, шунингдек кон ажратиш лойиҳасини тайёрлаган ташкилотнинг номи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсўралаётган кон ажратиш ҳудуди тўғрисидаги умумий маълумотлар (географик ва маъмурий ҳолати, майдоннинг катталиги, қишлоқ хўжалиги экинлари ва ўрмонзорлар тавсифи, ободонлиги, фойдаланилиши ва бошқалар) ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконнинг қисқача геологик тавсифи (қатламлар, руда жинслари, тоғ жинслари ва бошқаларнинг ўлчами ва элементлари), конни ишлатишнинг кон-геология ва гидрогеология шарт-шароитлари, ёндош кон ажратиш тўғрисидаги умумий маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконнинг разведка қилинганлиги, асосий фойдали қазилмалар ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмалар захираларининг разведка қилинган ва тасдиқланган, оператив ҳисобга олинган миқдори, сифати, тоифалилиги ва ашёвий таркиби тўғрисидаги маълумотлар, очиқ усулда қазишда эса — шунингдек фойдали қазилма устида жойлашган жинслар ҳақидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ажратиш чегараларини асослаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиш чоғида ва кейинчалик ишлов беришда минерал хом ашёдан комплекс фойдаланиш чора-тадбирлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Чизма материаллар ер ажратишнинг лойиҳа чегараларида юзанинг топографик (гипсометрик) режаси нусхасидан ва амалдаги йўриқномалар ва услубий кўрсатмалар талабларига мувофиқ тузилган геология (таркибий) хариталари ва усти очиқ конлар нусхаларидан иборат бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮзанинг топографик режаси нусхасида юза рельефи ва таянч геодезия тармоғи пунктлари, фойдали қазилмалар қатламларининг ер юзасига ёки чўкинди қатламларга чиқиши, мавжуд кон иншоотлари (шахталар, штоленлар, шурфлар ва бошқалар)нинг оғзи, разведка қилиш мақсадида қазилган қудуқлар ва бошқа қудуқлар; ўрмонзорлар ва қишлоқ хўжалиги экинларининг ташқи кўриниши, кон майдонидаги ердан фойдаланиш ва аҳоли пунктлари чегаралари ва яқинидаги иншоотлар, бинолар, уларнинг қаватлари, қўшни ва сўралаётган ер ажратиш чегаралари, бурчак нуқталар ва кон ишларини бехатар олиб бориш чегаралари белгиланган ҳолда ер ажратиш кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТопографик режанинг бўш қисмида горизонтал яссиликда ер ажратмаси проекцияси майдони (гектарларда), режа ва усти очиқ кон бўйича график билан белгиланадиган сўралаётган ер ажратмаси бурчак нуқталарининг Х,У, Z координатлари катталиги, режа тўлдирилган сана кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРежанинг юқориги ўнг томонида 2-иловага мувофиқ бурчаклик штамп қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТопография режаси нусхаси масштаби тасвирланаётган участка ўлчамига, фойдали қазилмалар қазиш бўйича корхонанинг хусусияти ва вазифасига боғлиқ ҳолда қабул қилинади, бироқ у 1:5000 масштабдан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАнчагина майдонга эга бўлган кон ажратмалари учун топография режаси нусхасини 1:5000 дан 1:25000 гача бўлган масштабда тақдим этишга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ажратишни расмийлаштириш учун тақдим этилган топография режаси нусхаларидан бири полотно калькада, лавсанда ёки уларда муҳр яхши сақланишини таъминлайдиган бошқа материалларда тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеология харитаси ва усти очиқ конлар нусхаларида коннинг ва унга туташиб кетган ҳудуднинг геологик тузилиши, фойдали қазилмалар қатламлари контурлари, уларнинг ер юзасига ва чўкинди қатламларга чиқиши, тектоник бузилишлар, ўпирилишлар жойи ва участкаларнинг фойдаланиш учун яроқсиз бўлган бошқа жойлари; коннинг ва унга яқин ҳудуднинг гидрогеологик ва муҳандислик-геологик шароитлари; фойдали қазилмалар захираларининг тасдиқланган ва оператив ҳисобга олинган захиралари ҳисоб-китоби контурлари, сўралаётган ер ажратишнинг майдони ва чуқурлиги бўйича контурлари кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Кўмир конини қазиш учун ер ажратиш лойиҳасида, шунингдек уларга ер ажратиш лойиҳа контури чизилган ҳолда 1:5000 масштабида разведка қилинган барча қатламларнинг гипсометрик режалари тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИкки ёки ундан кўп қатламлардан иборат бўлган кўмир конини қазиш учун ажратилган ер контурининг топография режасида силжиш бурчаклари ҳисобга олинган ҳолда проекциялар бўйича чекка бурчак нуқталари белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Нефть ва газ конларини ишлатиш учун кон ажратмалари олишда геология харитаси ўрнига ҳар бир саноат нефть ёки газ горизонти бўйича камида 1:50000 маcштабли А+В+С ва С тоифалар захиралари чегарали кўрсатилган ҳолда таркибий хариталар, шунингдек унумдор тоғ жинслари тизмаси ва горизонтлар жойлашган жой чуқурлиги кўрсатиладиган таркибий харита билан боғлиқ бўлган геологик профиллар (узунаси ва бир-бири билан кесишадиган чизиқ бўйлаб) тақдим этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ер ажратмаси лойиҳасига қуйидагилар илова қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқи берилган лицензия;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат йўли билан ўзлаштириш учун фойдали қазилмалар конини бериш - қабул қилиб олиш тўғрисидаги далолатнома нусхаси, нефть ва газ конлари учун бундан ташқари уларни қазиш лойиҳаси тасдиқланганлиги тўғрисидаги ҳужжатлар нусхалари тақдим этилиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси фойдали қазилмалар захиралари бўйича Давлат комиссияси (захиралар бўйича Марказий комиссия)нинг фойдали қазилмалар захираларини тасдиқлаш тўғрисидаги протоколи нусхаси, шунингдек уларни ҳисоблаб чиқиш жадвалларидан тегишли кўчирмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазиб олувчи корхонани қуриш, реконструкция қилиш ёки кенгайтириш лойиҳасининг белгиланган тартибда келишилган ва тасдиқланган лойиҳаси (ер ажратиш лойиҳаси кўриб чиқилгандан кейин ер ости бойликларидан фойдаланувчига қайтарилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДавлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитасининг ҳудудий органлари томонидан берилган сувдан махсус фойдаланишга ёки сув истеъмолига рухсатнома;
(6-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 18 февралдаги 40-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2011 й., 7-8-сон, 62-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ажратилганлигига розилик билдирилганлиги тўғрисида ердан фойдаланувчининг дастлабки хулосаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўйсунишига кўра юқори турувчи ташкилотнинг кон ажратиш тўғрисидаги илтимосномаси (агар табиатдан фойдаланувчи мустақил бўлса, ушбу илтимоснома талаб этилмайди).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Кон ажратиш лойиҳасини лойиҳалаш ташкилотининг директори (бош муҳандиси) ва кон ажратилишини сўраётган корхона раҳбари имзолайдилар, уларнинг имзолари муҳр билан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV. КОН АЖРАТИШ ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилмалар конини ёки унинг участкасини қазиш ҳуқуқига лицензия олган юридик ёки жисмоний шахслар Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига буюртманома юборадилар. Буюртманомада корхонанинг номи, унинг идоравий мансублиги ва манзили, кон жойлашган жой кўрсатилади.
(1-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБуюртманомага икки нусхада зарур иловалар билан биргаликда кон ажратиш лойиҳаси илова қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБуюртманомани фойдали қазилмалар конини қазувчи корхона раҳбари ёки корхона бўйсунадиган юқори ташкилотнинг раҳбари имзолайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси, зарурат бўлганда, ажратиладиган конни олишдан манфаатдор бўлган корхона вакили иштирокида тақдим этилган материалларни кўриб чиқади ҳамда буюртманома олингандан кейин 30 кундан кечикмай тегишли қарор чиқаради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(2-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 31 декабрдаги 377-сонли қарори билан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 1-сон, 9-модда)
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси кон ажратиш тўғрисидаги масалани ҳал этиш чоғида қуйидагиларни кўриб чиқади ва текширади:
(3-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳага илова қилиниши зарур бўлган ҳужжатларнинг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости бойликлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ва мазкур Низом талаблари ҳисобга олинган ҳолда кон ажратмаси чегараларининг тўғрилиги ва асосланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementунинг учун кон ажратиш сўралаётган фойдали қазилмаларни қазувчи корхонани қуриш, реконструкция қилиш ёки кенгайтириш лойиҳасининг кондан оқилона, комплекс фойдаланиш ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш, ишловчиларнинг ва аҳолининг саломатлиги ва ҳаёти хавфсизлигини таъминлаш, бинолар, иншоотлар ва бошқа объектларни кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилиш билан боғлиқ масалалар бўйича лойиҳа ечимларининг тўлиқлиги ва асосланганлигига оид қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбузилган ерларни қайта тиклаш чора-тадбирлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясининг кон ажратиш лойиҳаси кўриб чиқилиши натижаларига оид қарори барча манфаатдор ташкилотларга маълум қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясининг қароридан норози бўлинган тақдирда ушбу қарор устидан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда судга шикоят қилиниши мумкин.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Кон ажратилганлигини тасдиқловчи далолатнома икки нусхада тузилади. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси раҳбарининг кон ажратиш далолатномасидаги ва топография режаси бурчакли штампидаги имзоси муҳр билан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭслатма. Кон ажратишни тасдиқловчи далолатномаларнинг фақат босмахона усулида тайёрланган ҳамда тузатиш ва ўчириб-ёзишларсиз тўлдирилган бланкларда берилишига йўл қўйилади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Кон ажратилганлигини тасдиқловчи далолатноманинг ва кон ажратишнинг расмийлаштирилган лойиҳаси биринчи нусхалари фойдали қазилмалар конини қазувчи корхонага берилади, ушбу ҳужжатларнинг иккинчи нусхалари эса Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясида сақланади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан ажратилган конларни ҳисобга олиш 3-иловада келтирилган шаклдаги дафтарда амалга оширилади.
(7-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV. ЕР ОСТИ БОЙЛИКЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ҲУҚУҚИНИ ТЎХТАТИШ АСОСЛАРИ ВА ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун ер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқи Ўзбекистон Республикасининг ер ости бойликлари тўғрисидаги Қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда тўхтатилиши, бирмунча вақт тўхтатилиши ёки чеклаб қўйилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ер ости бойликларидан фойдаланувчи томонидан фойдали қазилмалар конларини ишлатиш қоидалари ва нормалари бузилган тақдирда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси кон ажратиб берилганлигини тасдиқловчи далолатномани бекор қилади ҳамда ер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқига лицензия берган органлар олдига лицензияни бекор қилиш масаласини қўяди.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фойдали қазилмаларни қазувчи корхона консервация қилинганда ёки тугатилганда кон ажратиш далолатномаси корхона консервация қилиниши ёки тугатилиши тўғрисидаги далолатнома белгиланган тартибда расмийлаштирилгандан кейин 30 кун муддатда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига қайтарилади.
(3-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVI. МАЗКУР НИЗОМ ТАЛАБЛАРИГА РИОЯ ЭТИШ ВА УНИНГ БАЖАРИЛИШИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ер ажратишни расмийлаштириш, уни ўз вақтида олиш ва унинг сақланиши учун мазкур Низом билан белгиланган тартибга риоя қилиш учун жавобгарлик фойдали қазилмаларни қазувчи корхона раҳбарларига юклатилади, фойдали қазилмаларни қазувчи корхоналарни қуриш, реконструкция қилиш ёки кенгайтиришни лойиҳалашда эса — лойиҳа бош муҳандисига ва лойиҳа ташкилоти раҳбарига юклатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазувчи корхонанинг раҳбарлари ва мансабдор шахслари шунингдек ер ости бойликлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талаблари ҳамда ер ажратишни тасдиқловчи далолатномада баён қилинган ер ости бойликларидан фойдаланувчининг мажбуриятлари бузилганлиги учун ҳам жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни ўзбошимчалик билан қазиб олишда айбдор бўлган мансабдор шахслар Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ер ости бойликларидан фойдаланувчиларда кон ажратишни тасдиқловчи далолатномалар мавжудлиги, кон ажратиш ҳужжатларининг тўлиқлиги ва тўғрилигини, шунингдек кон ишларини бажариш чоғида ер ости бойликлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талабларига риоя этилиши устидан назоратни Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси амалга оширади.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ ГЕРБИ | |
|
«Саноатгеоконтехназорат» — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси |
Государственную инспекцию по надзору за геологическим изучением недр, безопасным ведением работ в промышленности, горном деле и коммунально-бытовом секторе при Кабинете Министров Республики |
|
| |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
«Саноатгеоконтехназорат» — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси |
|
19_ йил «__» _______ да Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси томонидан _____________________________ |
| ____________________________________________________________________________ га |
|
(ташкилот ёки корхонанинг тўлиқ номи ва унинг мансублиги) |
| ______________бурчакли пунктларнинг илова қилинаётган режасида белгиланган чегаралардаги ______________________________________________________________________________ |
|
(фойдали қазилма номи) |
| ишлатиш ва саноат йўли билан разведка қилиш учун кон ажратилди. Ажратилган кон ________________________________________________________________ |
|
(қишлоқ, туман, вилоят, республика номи) |
| _________________________________________________________________ да жойлашган. Ер юзасида ____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ ________________________бурчакли пунктлар билан белгиланган ажратилган кон проекцияси майдони _______________________________________________________ни ташкил этади. |
|
(сўз билан ёзилади) |
|
Ажратилган коннинг амал қилиш муддати ____________________________________________ |
| |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхона фойдали қазилма конини қазиб олиш учун ажратилган конда қуйидагиларни бажаришга мажбурдир:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазиб олувчи корхонанинг тасдиқланган лойиҳасига, кон ишларини ривожлантириш режасига, нефть, газ ва ер ости сувлари конларини қазиб олиш лойиҳалари ва схемаларига ҳамда техникавий фойдаланиш қоидаларига мувофиқ конни қазиб олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementажратилган кон ва унга туташиб кетган ҳудудларда барча ер усти, ер ости иншоотларини, шунингдек атроф табиий муҳитни кон ишланмаларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзахираларнинг ҳолати ва ҳаракати, фойдали қазилмаларнинг камайиши ва аралашиб кетишини ҳисобга олиш, ишланаётган (ер қаърида вақтинча консервация қилинган) ва у билан қўшни конларда фойдали қазилмалар бузилишига йўл қўймаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма устида жойлашган жинслардан оқилона фойдаланишни, шунингдек уларнинг жинсларини хусусиятлари ва ернинг қайта тикланиши талаблари ҳисобга олинган ҳолда жойлаштирилишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementажратилган кон устидаги ҳудудда, шунингдек фойдали қазилмалар конларига туташ майдонларда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси органларининг рухсатисиз иморатлар қурилишига йўл қўймаслик, кондан фойдаланишда улардан фойдаланиш ёки портлатиш ишлари ва ушбу конларни ишлатишда ҳосил бўладиган кўчкиларнинг хавфли ва зарарли таъсири уларга ёйилиши мумкин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишлари бошланишидан 15 кун олдин бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига маълум қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар ер ости бойликларидан фойдаланувчи бир йил давомида ер ости бойликларидан фойдаланишга киришмаса кон ажратиш далолатномаси ўз кучини йўқотади ва у Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига қайтарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазувчи корхона консервация қилинганда ёки тугатилганда объект тугатилиши ёки консервация қилинишига оид ишлар тамом бўлган кунда тўлдирилган геология ва маркшейдер ҳужжатларининг асл нусхалари 10 кун муддатда ўзининг юқори турган ташкилотига топширилиши, маркшейдер режалари, геология хариталари ва усти очиқ конлар нусхалари эса мана шу муддатда манфаатдор корхоналарга, ташкилотларга, шу жумладан қўшни корхоналарга берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхонанинг унга берилган конни бошқа корхонага бериши тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ажратиш далолатномаси маркшейдер ва геология ҳужжатларининг нусхалари олинганлиги тўғрисида манфаатдор ташкилотларнинг тилхатлари нусхалари билан биргаликда кон корхонаси консервация қилиниши ёки тугатилиши ҳақидаги далолатнома расмийлаштирилгандан кейин 15 кун муддатда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига топширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўрсатиб ўтилган мажбуриятлар бажарилмаганлиги учун фойдали қазилмаларни қазувчи корхона раҳбарлари ва мансабдор шахслари қонунга мувофиқ жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
| |
(1-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Топографик режа нусхасидаги |
|
|
Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан кон ажратишни тасдиқловчи 199 ____ йил «___» _________даги далолатнома бўйича _______________________ _______________________________________________________________________________ | |
|
(ер ости бойликларидан фойдаланувчининг номи ва унинг | |
|
Мазкур режада _________________________ бурчак нуқталари билан белгиланган ажратилган кон чегаралари доирасида қуйидагиларга ишлов берилиши керак: | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Тартиб |
Қатлам, тоғ жинси, |
Узунлиги, м |
Майдони, га | |
|
бўйламаси |
қиялиги | |||
|
1. |
| | | |
|
2. |
| | | |
|
3. |
| | | |
| Кон ______________ м чуқурликда берилди. Кон ажратишни тасдиқловчи далолатнома Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси реестрига 199 ___ йил «____» ______да ____________ тартиб рақами билан киритилган. | ||||
|
М. Ў. |
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси бошлиғи | |||
(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомга
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмалар конларини қазиб олиш учун берилган кон ажратмаларини
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲИСОБГА ОЛИШ ДАФТАРИ (РЕЕСТРИ)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Реестр № |
Кон ажратиш далолатномасининг № ва берилган вақти |
Кон (қатлам)нинг номи |
Кон ажратмаси жойлашган жой (қишлоқ, туман, вилоят, республика) |
Кон ажратмаси олган ташкилот ёки корхонанинг номи ва манзили |
Тизимига корхона кирадиган вазирлик (идора) |
Қазиб олишга берилган фойдали қазилманинг номи |
Кон ажратмасига тўғри келадиган майдон (га) |
Корхонани тугатиш ёки сақлашга қўйиш, кон ажратмаси ҳажмларини ўзгартириш ва уни олиб қўйиш тўғрисидаги қайдлар |
Эслатма |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭслатма. Дафтар номерланган, шнурланган ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси муҳри босилган бўлиши керак
(3-илованинг эслатмаси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 17 июлдаги 196-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 31-сон, 380-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 13 январдаги 20-сон қарорига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб олинган ва қазиб олиш жараёнида нобуд бўлган фойдали қазилмалар захираларини ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқариш тартиби тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур Низом «Ер ости бойликлари тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунига ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ер қаърини геологик ўрганиш, саноатда, кончиликда ва коммунал-маиший секторда ишларнинг бехатар олиб борилишини назорат қилиш давлат инспекцияси тўғрисидаги Низомга мувофиқ ишлаб чиқилган.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Низом қазиб олинган ва қазиб олиш жараёнида нобуд бўлган фойдали қазилмалар захираларини ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқаришнинг ягона тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмалар қазиб олувчи корхоналар томонидан ҳисобга олинган фойдали қазилмалар захираларига Давлат балансида турувчи фойдали қазилмалар захиралари, шунингдек геология-қидирув ишлари ва конларни қазиш натижасида қўшимча орттирилган Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари давлат комиссияси ёки Ўзбекистон Республикаси Давлат геология қўмитаси ҳузуридаги Захиралар марказий комиссияси томонидан тасдиқланган фойдали қазилмалар захиралари киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Низом Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фойдали қазилмалар қазиб олувчи корхоналарни лойиҳалашни, қуришни, реконструкция қилишни, кенгайтиришни, улардан фойдаланишни, шу жумладан, тажриба-саноат йўсинида фойдаланишни, консервация қилишни ва тугатишни амалга оширувчи барча ер ости бойликларидан фойдаланувчилар учун (уларнинг идоравий мансублигидан ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар), шунингдек Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги техноген тузилмалар учун мажбурий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Нефть-газ қазиб олувчи корхоналар бўйича асосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмаларнинг балансдаги ва балансдан ташқари захиралари — нефть, бирикмаган ҳолдаги газ, нефтда эритилган газ, конденсат ва унинг таркибидаги саноат аҳамиятига эга бўлган компонентлар, шунингдек, нефть сувлари таркибидаги йод, бром ва бошқа қимматли компонентларнинг қуйидаги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа) қазиб олинган ва истеъмолчиларга ҳамда омборхоналарга жўнатилганлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) қазиб олиш жараёнида нобуд бўлганлари, шу жумладан, ер остида майдаланган ва майдаланмаган ҳолда қолдирилганлари, ер ости бойликларидан ажратиб олинганлари ва жинсли ағдармаларга жўнатилганлари, шунингдек, транспортда ташишда, ортиш ва туширишда нобуд бўлганлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) кон устида етган жинслар билан бирга қазиб олинганлари ва бўш жинсли умумий ағдармаларга жўнатилганлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementг) қазиб олинган ва махсус ажратмаларга жойлаб қўйилган, бироқ саноатбоплик аҳамиятини йўқотганлари ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. 4-банднинг «а», «б» кичик бандларида кўрсатилган сабаблар бўйича балансдаги ва балансдан ташқаридаги захираларни ҳисобдан чиқариш ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан бутунлай олиб ташлаш йўли билан, «в» кичик банди учун эса ер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи лицензия берган ташкилотнинг хулосаси бўлганда ёки бундай чиқариб ташлаш лицензия шартлари билан белгиланган бўлса, амалдаги йиллик иш миқдорида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. 4-банднинг «г» кичик бандида кўрсатилган захиралар саноатбоплик аҳамиятини йўқотган захиралар сифатида таснифланиши (классификация қилиниши) керак ва улар қонун ҳужжатлари билан белгиланган тартибда рўйхатдан чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Фойдали қазилмалар қазиб олувчи корхоналарни лойиҳалашда, қуришда, реконструкция қилишда ва кенгайтиришда фойдали қазилмаларнинг балансли ҳамда балансдан ташқари захираларини рўйхатдан чиқаришга, қазиб олиш ёки минерал хом ашёни қайта ишлаш технологиясини қайта кўриб чиқиш билан, захираларни тасдиқлашда қабул қилгандагига қараганда хом ашё сифатига нисбатан техник регламентлар ёки стандартлар талабларини ўзгартириш билан, агар бу кондицияларни қайта кўриб чиқиш зарурлигини белгиланса, истисно тариқасида, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари давлат комиссиясининг қарорига кўра, бунинг учун лойиҳа ишлари олиб борилаётган корхонанинг, кон қидиришни амалга ошираётган ташкилотнинг ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясининг хулосаси бўлганда, йўл қўйилади.
(7-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 3 мартдаги 45-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 10-сон, 105-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Саноат жиҳатидан аҳамиятини йўқотган, ёхуд кейинги геология-қидирув ишларида ёки конларни қазишда тасдиқланмаган захираларни ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқариш захираларни қонун ҳужжатлари билан белгиланган тартибда тасдиқлаган органлар томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII. ҚАЗИБ ОЛИНГАН ВА ҚАЗИБ ОЛИШ ЖАРАЁНИДА НОБУД БЎЛГАН ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАР ЗАХИРАЛАРИНИ ЕР ОСТИ БОЙЛИКЛАРИДАН ФОЙДАЛАНУВЧИ ҲИСОБИДАН ЧИҚАРИШ ТАРТИБИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Қазиб олинган (ер ости бойликларидан ажратиб олинган) балансли (шу жумладан, ажратиб олинадиган нефть, бирикмали газ, нефтда эритилган газ ва конденсат) ва балансдан ташқари фойдали қазилмалар захиралари, шунингдек, қазиб олиш жараёнида нобуд бўлган захираларни рўйхатдан чиқариш кейинги ҳисобот йилининг 1 чорагида Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан амалга оширилади.
(1-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКейинги геология-қидирув ишларида ва конларни қидиришда аниқланган қазилмалар ҳисобидан қазиб олинган фойдали қазилмаларнинг захиралари уларнинг кўпайиши белгиланган тартибда расмийлаштирилгандан сўнггина рўйхатдан чиқарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қазиб олинган ва қазиб олиш жараёнида нобуд бўлган фойдали қазилмаларнинг захираларини рўйхатдан чиқариш ҳақидаги масалани кўриб чиқиш учун ер ости бойликларидан фойдаланувчи Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига қуйидаги ҳужжатларни жўнатади:
(2-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementб) мўлжалланаётган ҳисобдан чиқаришни асослаб берувчи қисқача тушунтириш хати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementв) 1 бўлим 4-бандининг «в» кичик бандида кўрсатиб ўтилган захиралар учун ер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи рухсатнома (лицензия) берган ташкилотнинг хулосаси (ёки рухсатномадан кўчирма).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига тақдим этиладиган қазиб олишда фойдали қазилмаларни ажратиб олиш тўғрисидаги ҳисобот (1, 2, 3-иловалар) ҳар бир қазилма бирлиги (блок, лава, поғона, уюм, горизонт, қатлам ва бошқалар) бўйича тузилади, бунда қазиб олиш чоғида фойдали қазилмаларнинг нобуд бўлишини аниқлаш ва ҳисобга олиш бўйича тармоқ йўриқномаларига мувофиқ амалдаги кўрсаткичлар, норматив кўрсаткичлар эса кон ишлари режалари ва конларни қазиб олиш лойиҳалари бўйича белгиланади. Шу жойнинг ўзида қидириш билан бирга фойдали қазилмаларни қазиб олиш кўрсатилади. Саноатда ишлатилмайдиган балансдан ташқари қазиб олинган рудалар алоҳида сатрда кўрсатилади ёки кондиция хом ашёси билан бирга сифатсизлантирувчи жинслар каби қайта ишлашга жўнатилади.
(3-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб олишда амалдаги нобудгарчиликларни тўғридан-тўғри аниқлаш мумкин бўлмаган, қазилма бирлигини тўлиқ қазиб олиш ҳисобот йили охиригача тугалланмаган ҳолларда эса ҳисобдан чиқарилиши керак бўлган йўқотилган захиралар сони шартли равишда мазкур қазилма бирлиги учун белгиланган нобуд бўлиш нормативини ва ундан қазиб олинган фойдали қазилма сонини ҳисобга олган ҳолда аниқланади. Қазилма бирлиги бўйича ҳисобдан чиқарилиши керак бўлган йўқотилган фойдали қазилмаларнинг узил-кесил миқдори у бутунлай қазиб бўлингандан сўнг аниқланади. Тўлиқ қазиб бўлинган (ҳисобдан чиқарилган) қазиш бирликларига ҳисобот йилида қазиб бўлинган қазиш бирикмалари, фойдаланишга топшириш йили қачон бошланишидан қатъи назар, киради. Нобуд бўлган фойдали қазилмаларни бир қазиш бирикмасидан бошқасига кўчириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУмумшахта таянчларини ва уларнинг параметрларини қолдиришнинг зарурати, улар бўйича фойдали қазилмалар миқдори кон қазишнинг техник лойиҳаси билан белгиланиши керак. Умумшахта таянчлари ҳисобида турувчи фойдали қазилмалар захираларини талафотларга киритиш ва рўйхатдан чиқариш горизонт, майдон ҳисобдан чиқарилгандан ёки корхона тугатилгандан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Қисқача тушунтириш хатида талафотларни аниқлаш усуллари қазиш чоғида фойдали қазилмаларни белгилаш ва талафотларни ҳисобга олиш тармоқ йўриқномаси билан белгиланган рўйхатга мувофиқ амалдаги талафотларни расшифровка қилиш, нормадан ортиқ талафотларнинг ва сифатсиз ишларнинг пайдо бўлиш сабаблари, шунингдек, уларни бартараф этиш ва бундан кейин уларга йўл қўймаслик бўйича чора-тадбирлар, ҳисобот йилида тўлиқ қазиб бўлинган (ҳисобдан чиқарилган) қазилма бирликларининг (қаттиқ фойдали қазилмалар учун) миқдори ва номерлари кўрсатиб ўтилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси ер ости бойликларидан фойдаланувчи ташкилот вакиллари иштирокида тақдим этилган ҳисоботни кўриб чиқади ва қазиш жараёнида қазиб олинган ва нобуд бўлган фойдали қазилмалар захираларини ва компонентларни конлар балансидан чиқариш тўғрисидаги масалани ҳал қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмалар захираларини рўйхатдан чиқариш билан боғлиқ мураккаб масалалар бўйича қарор, зарур бўлганда, Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари давлат комиссияси билан биргаликда қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиш жараёнида қазиб олинган ва нобуд бўлган фойдали қазилмалар захираларини ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқариш ёки рад этиш тўғрисидаги қарор, рад этиш сабаби кўрсатилган ҳолда, мажлис қарори билан расмийлаштирилади. Мажлис қарори материаллар олингандан сўнг кечи билан 15 кунда ер ости бойликларидан фойдаланувчига ва Давлат геология фондига, рад этилган ҳолларда эса «Ўзистиқболстат» давлат қўмитасига юборилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(5-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 31 декабрдаги 377-сонли қарори билан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 1-сон, 9-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмалар захираларини рўйхатдан чиқариш рад этилган ҳолларда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси айни шу муддатларда рад этиш сабаблари тўғрисида ер ости бойликларидан фойдаланувчига, Давлат геология фондига ва «Ўзистиқболстат» давлат қўмитасига хабар қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларнинг ер ости захираларини фойдаланувчининг ҳисобидан чиқариш тўғрисидаги масалани қайта кўриб чиқишда фойдали қазилмаларнинг ер ости захираларини фойдаланувчининг ҳисобидан чиқаришнинг ҳисобдан чиқаришни рад этиш тўғрисидаги қарорда илгари кўрсатилмаган янги асослар бўйича рад этилишига йўл қўйилмайди;
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан олтинчи хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДавлат геология фонди Ўзбекистон Республикасининг фойдали қазилмалари захираларининг йиғма балансини тузиш чоғида Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясининг мажлиси қарори билан қабул қилинган қарорни ҳисобга олади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Фойдали қазилмалар захираларини рўйхатдан чиқариш тўғрисидаги масала узил-кесил ҳал бўлгунга қадар мўлжалланаётган рўйхатдан чиқариш билан боғлиқ ўзгартиришларни статистика ҳисоботига ва ҳужжатларга киритиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Қазишда фойдали қазилмаларни ажратиб олишга оид ҳисоботларнинг ҳақиқий аҳволга мувофиқлигини текшириш кейинги ҳисобот йили мобайнида корхона текширилаётганда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан амалга оширилади.
(7-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Ер ости бойликларидан фойдаланувчи корхонада рўйхатдан чиқарилган балансдаги (шу жумладан, олинадиган нефть, бирикмаган газ, нефтда эритилган газ ва конденсат захиралари) ва балансдан ташқари фойдали қазилмалар захираларининг миқдори ва ўрни тўғрисидаги маълумотлар барча ҳолларда уларнинг камайишини ҳисобга олишнинг ҳар бир элементи (қатлам, тоғ жинси, линза, горизонт, блок, лава, камера, таянч, майдон ва бошқалар) бўйича ҳисобга олиш геология-маркшейдер ҳужжатида, кон жадвали ҳужжатида ва рўйхатдан чиқарилган фойдали қазилмаларни махсус ҳисобга олиш дафтарида акс эттирилади (4-илова).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII. ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАРНИНГ НОРМАДАН ОРТИҚЧА НОБУД БЎЛИШИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилмаларнинг нормадан ортиқча нобуд бўлиши (кон ишларини ривожлантириш режаларини келишиб олишда тасдиқланган) қазилма бирликлари бўйича нобуд бўлишнинг амалдаги ва нормадаги миқдори ўртасидаги фарқ тарзида, суюқ ва газсимон фойдали қазилмалар учун эса, (ҳар йили Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда тасдиқланадиган) нобуд бўлишнинг амалдаги ва нормаланадиган горизонт учун алоҳида фойдали қазилмалар ўртасидаги фарқ тарзида белгиланади.
(1-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазилиши керак бўлган, бироқ, қуйидагилар натижасида нобуд бўлган фойдали қазилмалар захиралари ҳам нормадан ортиқча нобуд бўлишларга киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар қазиб олишга оид ишлаб чиқаришлардаги авариялар (табиий офатлар бундан мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконларни қазишнинг тасдиқланган лойиҳаларини, кон ишларини ривожлантириш, қазиб олиш технологияси режаларини (қаттиқ фойдали қазилмалар учун) бузишлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтажриба-саноат ишланмаларининг, конларни ишга туширишнинг, технология схемаларининг (суюқ ва газсимон фойдали қазилмалар учун) тасдиқланган лойиҳаларини бузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўриқланаётган объект тугатилган ёки уни кон ишларининг зарарли таъсиридан бундан буён муҳофаза қилишнинг мақсадга мувофиқ эмаслиги ҳолларидаги ҳимоя қилувчи ҳимоя таянчларининг ташлаб кетилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзахиралари рўйхатдан чиқарилиши мўлжалланган участкаларга бориш учун хизмат қиладиган кон ишланмаларини ҳисобдан чиқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконларни қазиб олишда ер ости бойликларини тўлиқ ажратиб олмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишларни бехатар олиб бориш ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш қоидалари ва талабларини бузиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Кон ишларини ривожлантиришнинг календарь режаларида назарда тутилмаган қазилма бирликларидаги фойдали қазилмаларнинг амалдаги нобуд бўлиши нормадан ортиқча талафотларга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV. ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАР ЗАХИРАЛАРИНИ ЕР ОСТИ БОЙЛИКЛАРИДАН ФОЙДАЛАНУВЧИ ҲИСОБИДАН ЧИҚАРИШ ТАРТИБИГА РИОЯ ҚИЛИШ ВА УНИНГ ТЎҒРИЛИГИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШ УЧУН ЖАВОБГАРЛИК
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур Низом билан белгиланган фойдали қазилмалар захираларини рўйхатдан чиқаришни ташкил этиш ва унинг тартибига риоя қилиш учун жавобгарлик фойдали қазилмаларни қазиб олиш корхоналари раҳбарларига, бош муҳандисларига, бош (катта) геологларига, бош (катта) маркшейдерларига, фойдали қазилмалар қазиб олиш корхоналарини лойиҳалаш, қуриш, реконструкция қилиш ва кенгайтириш чоғида эса лойиҳа бош муҳандисига ва лойиҳалаш ташкилотининг раҳбарига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Фойдали қазилмаларнинг нормадан ортиқча нобуд бўлишига йўл қўйганлик учун ер ости бойликларидан фойдаланувчи қонунчилик билан белгиланган миқдорларда ва тартибда зарарни тўлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Захираларни рўйхатдан чиқаришнинг белгиланган тартиби талабларини бузишда, шунингдек, нормадан ортиқча нобуд бўлишларга йўл қўйишда айбдор бўлган мансабдор шахслар қонунда белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Мазкур Низомга риоя қилиш, фойдали қазилмалар захираларини ер ости бойликларидан фойдаланувчи ҳисобидан чиқаришнинг тўғрилиги ва ўз вақтидалиги устидан назоратни, захираларни ҳисобдан чиқаришга олиб келган сабаблардан қатъи назар, Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси амалга оширади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1999__ йилда _______________(корхонанинг номи) томонидан ишга солинаётган __________ кони бўйича қазиб олишда фойдали қазилмаларни ажратиб олиш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲИСОБОТ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ф.Қ. |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
--------- ўлчов бирликлари |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ф.Қ. |
|
|
|
| |
|
Фойдали қазилмалар, фойдали компонентлар |
Маъданли жисмнинг номи ва унинг номери |
Захираларнинг тоифаси |
Қазилмалар бирликлари номери |
Ҳисобдан чиқарилган захиралар |
Ер остидан қазиб олинган |
Қазиб олишдаги нобудгарчиликлар |
Захираларни ҳисобдан чиқаришдаги нобудгарчиликлар, % |
Тўлиқ ҳисобдан чиқарилган қазилмалар бирликлари бўйича нормадан ортиқча нобудгарчиликлар |
Нормадан ортиқча нобудгарчиликлар учун бюджетга киритилди, минг сўм | ||||||||||||
|
кон ишлари режаси бўйича |
амалда |
кон ишлари режаси бўйича |
амалда |
норма бўйича |
амалда |
фойдали қазилма (гр.13+гр.5х100) |
фойдали компонент (гр.14+гр.6х100) |
фойдали қазилма (гр.15+гр.7х100) |
фойдали компонент (гр.16+гр.8х100) | ||||||||||||
|
фойдали қазилма гр.9+гр.13 |
фойдали компонент гр.10+гр.14 |
фойдали қазилма гр.11+гр.15 |
фойдали компонент гр.12+гр.16 |
фойдали қазилма |
фойдали компонент |
фойдали қазилма |
фойдали компонент |
фойдали қазилма |
фойдали компонент |
фойдали қазилма |
фойдали компонент | ||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
|
| | |||||||||||||||||||
|
йилда жами |
* ҳисобот йилида амалда ишлаган |
| |||||||||||||||||||
|
Бош маркшейдер_____________________ |
Бош геолог _________________ |
Корхона рахбари ________________________ | |||||||||||||||||||
|
|
|
имзо Ф.И.О. |
|
имзо Ф.И.О. |
|
|
|
|
|
|
|
имзо Ф.И.О. |
| ||||||||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1999__ йилда ________________(корхонанинг номи) томонидан
қазилаётган __________________ кони бўйича кўмир ажратиб олиш тўғрисида
қазилаётган __________________ кони бўйича кўмир ажратиб олиш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲИСОБОТ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Очиқ шахта |
Захиралар тоифаси |
Қазилмалар бирликлари номери |
Ҳисобдан чиқарилган захиралар (гр.6 + гр.8) |
Кон ишлари режаси бўйича қазиб олиш |
Амалда қазиб олиш (кон ишлари ўлчамлари бўйича) |
Фойдаланишдаги нобудгарчиликлар |
Фойдаланишдаги нобудгарчиликларни тақсимланиши |
Умумшахта нобудгарчиликлари, минг т/% |
Тўла ҳисобдан чиқарилган қазилмалар бирликлари бўйича номативдан ортиқча нобудгарчиликлар |
Номативдан ортиқча нобудгарчиликлар учун бюджетга киритилди, минг сўм |
Эслатма | ||
|
норматив бўйича минг т/% |
амалда минг т/% |
майдон бўйича, минг т/% |
қувватлар бўйича, минг т/% | ||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
| | |
| | | | | | | | | | | |
| Йилда жами |
Бош маркшейдер____________ |
Бош геолог ____________ |
Корхона рахбари _______ | ||||||||||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1999__ йилда __________________ (корхонанинг номи) томонидан
фойдаланилаётган кон бўйича суюқ ва газсимон фойдали қазилмаларни
ажратиб олиш тўғрисида
фойдаланилаётган кон бўйича суюқ ва газсимон фойдали қазилмаларни
ажратиб олиш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲИСОБОТ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
Тартиб рақами |
Кон, горизонт, қатлам |
Захиралар (А+В+С) геолог. ажратиб олиш |
Рўйхатдан чиқариладиган захиралар ҳажми геолог. ажратиб олиш |
Қазиб олиш қудуқлари фонди |
Ер ости бойликларидан ажратиб олинган фойдали қазилмалар ҳажми (геологик/ажратиб олинадиганлар) | ||||||||||||||||||||||||||
|
қазиб олиш | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
жами |
нефть |
суюқлик |
суюлтирилган газ |
газ |
конденсат |
Харажат (режа/амалдаги) (ўз эхтиёжлари учун) |
Нормадаги нобудгарчиликлар (норма/амалда) |
Ер бағридаги нобудгарчиликлар норма/амалда |
Нормадан ортиқча нобудгарчиликлар |
Эслатма | |||||||||||||||||||||
|
режа |
амалда |
режа |
амалда |
режа |
амалда |
режа |
амалда |
|
амалда |
нефть |
газ |
конден. |
технологик |
машъалда ёқилди |
нефть |
газ |
конден. |
нефть |
газ |
конден. | |||||||||||
|
нефть |
газ |
конден. |
нефть |
газ |
конден. | ||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
27 |
28 |
29 |
30 |
31 |
32 |
| | Бош маркшейдер___________ |
|
Бош геолог ____________ |
| Корхона рахбари ____________ |
| | ||||||||||||||||||||||||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНизомига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element________________________________________________ томонидан ишга солинаётган
(корхонанинг номи ва идоравий мансублиги)
____________________________ кони бўйича рўйхатдан чиқарилган
ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАРИНИ ҲИСОБГА ОЛИШ
(корхонанинг номи ва идоравий мансублиги)
____________________________ кони бўйича рўйхатдан чиқарилган
ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАРИНИ ҲИСОБГА ОЛИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДАФТАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element|
________________________________________________ томонидан ишга солинаётган | |||||||||||
| | |
(корхонанинг номи ва идоравий мансублиги) |
| | | | |||||
|
____________________________ кони бўйича рўйхатдан чиқарилган | |||||||||||
|
Тартиб рақами |
Ёзувлар киритилган сана |
|
Асосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмаларнинг номи ва улар таркибидаги компонентлар |
Ўлчов бирлиги |
Рўйхатдан чиқарилган захиралар миқдори. Нефть, газ, конденсат учун махражда рўйхатдан чиқарилган ажратиб олинадиган захиралар миқдори |
Рўйхатдан чиқариш ким томонидан тасдиқланган. Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси, ЎзРДЗК, ЗМК қарорларининг номери ва санаси |
Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси, ва ЎзР Давлат геология қўмитаси билан келишилган ҳужжатнинг номери ва санаси (рўйхатдан чиқаришда тасдиқланмаган ва саноатбоплик аҳамиятини йўқотган захиралари) |
Эслатма | |||
|
Тоифалар А + В + С С |
шу жумладан, тоифалар |
Рўйхатдан чиқарилганлари балансдан ташқарига ўтказилди | |||||||||
|
А |
В | ||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
|
1. |
| Қазиб олинганлари ва истеъмолчиларга ҳамда омборхоналарга жўнатилганлари | 1. 2. ва бошқалар |
| | | | | | | |
|
2. |
| Қазиб олиш жараёнида нобуд бўлганлари | 1. 2. ва бошқалар |
| | | | | | | |
|
3. |
| Саноатбоплик аҳамиятини йўқотганлари, шу жумладан: | | | | | | | | | |
| | | а) янгидан белгиланган кондицияларига мос келмайдиганлари | 1. 2. ва бошқалар |
| | | | | | | |
| | | б) техник-иқтисодий сабабларга кўра қазиб олиш учун мақсадга мувофиқ эмаслари | 1. 2. ва бошқалар |
| | | | | | | |
|
4. |
| Тасдиқланмаганлари | 1. 2. ва бошқалар | | | | | | | | |
|
5. |
| Ўзбекистон Республикаси ЗДК (ЗМК)да қайта тасдиқланиши натижасида рўйхатдан чиқарилганлари | 1. 2. ва бошқалар | | | | | | | | |
|
6. |
| Бошқа корхонага берилган * | 1. 2. ва бошқалар |
| | | | | | | |
| | Мазкур дафтарда ____ варақ шнурланган ва номерланган. |
| | | |||||||
| |
М.Ў. |
|
«___»____________199 __ й. |
|
имзо _______________ | ||||||
(4-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* Захираларни бир фойдаланувчи томонидан бошқасига берилиши «Ер ости бойликларидан фойдаланишни лицензиялаш тартиби тўғрисидаги Низом »га мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 13 январдаги 20-сон қарорига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазиш чоғида ер ости бойликларини муҳофаза қилишнинг ягона қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур қоидалар «Ер ости бойликлари тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонунининг тегишли талабларини ҳисобга олиб ишлаб чиқилган бўлиб, улар фойдали қазилмалардан оқилона, комплекс фойдаланиш ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш бўйича ягона талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қоидалар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фойдали қазилмалар конларини қазиш, фойдали қазилмалар қазиш корхоналарини лойиҳалаштириш, қуриш, реконструкция қилиш, тугатиш ва консервация қилишни амалга оширувчи барча юридик ва жисмоний шахслар учун мажбурий ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фойдали қазилма конларини қазишга «Ер ости бойликлари тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Қонуни талаблари бажарилган ва қуйидагилар мавжуд бўлган ҳолларда йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазиб чиқариш учун ер ости бойликларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи лицензия;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган тартибда тасдиқланган фойдали қазилмалар захиралари ҳисобланган ҳисобот;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқидириб топилган конни саноатда ўзлаштириш учун қабул қилиш-бериш далолатномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянги корхоналар қуриш ёки ишлаб турганларини кенгайтириш, реконструкция қилиш ва техникавий қайта жиҳозлаш ҳамда конни қазиш бўйича тасдиқланган лойиҳа ва давлат экология экспертизасидан ўтказилганлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ажратишни тасдиқловчи далолатнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementердан доимий фойдаланиш ҳуқуқини берувчи давлат далолатномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдавлат комиссиясининг корхонани қабул қилиш ёки унинг бир қисмини ишга тушириш тўғрисидаги далолатномаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувдан махсус фойдаланишга ёки сув истеъмолига рухсатнома, зарур ҳолларда эса Ўзбекистон Республикаси ЗДК нинг ер ости сувлари захираларини тасдиқлашга оид протоколи;
(3-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 18 февралдаги 40-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2011 й., 7-8-сон, 62-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишларини ривожлантириш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқидириб топилаётган қудуқларнинг керни ва кейинги геологик ўрганишлар ҳамда конни қазиш учун зарур намуналарнинг дубликатлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Корхона тозалаш ва ўтказиш комплекслари, ер қазишда, кон транспорт машиналари ва механизмларини, кон ишларини олиб боришда ҳамда фойдали қазилмаларни янада тўлиқроқ, комплекс ажратиб олишда хавфсизликни таъминловчи, лойиҳада кўзда тутилган бошқа техника воситаларига, шунингдек тутувчи асбоб-ускуналар ва зарарли моддалар чиқинди ва оқаваларининг атроф муҳитга таъсирини йўқотувчи ёки камайтирувчи тозалаш иншоотларига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ер бағри кон ажратишни тасдиқловчи лицензия ва далолатномага асосан фойдали қазилмалар қазиб чиқариш учун фойдаланишга берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ажратмалари фойдали қазилма конларини қазиш учун Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан белгиланган тартибда берилади.
(5-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Корхоналар қуриш ва фойдали қазилма конларини қазиш учун ер майдонлари ажратиш кон ажратмасининг Ўзбекистон Республикаси ер қонунчилигида белгиланган тартибда расмийлаштирилгандан сўнг амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Фойдали қазилмаларни тажриба-саноат кўламида кавлаб олиш лицензия асосида, кон ажратмаси бермасдан (нефть ва газ конларидан ташқари), фойдали қазилмаларни бойитиш ва қайта ишлаш технологиясини ишлаб чиқиш ёки такомиллаштириш, фойдали қазилмалар конларини саноат йўли билан ишга туширишнинг оқилона усуллари ва методларини танлаш, шунингдек техноген минерал ҳосилалардан фойдаланиш мақсадида ер қаърини геологик жиҳатдан ўрганиш жараёнида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТажриба-саноат кўламида кавлаб олиш Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган мустақил лойиҳа бўйича амалга оширилади.
(7-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Кон ишларини ривожлантириш режалари Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда юқори ташкилотлар томонидан тасдиқланади.
(8-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини ривожлантириш режалари лойиҳага мувофиқ бир йилга ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини ривожлантиришнинг йиллик режасига ҳар бир ер ажратмаси бўйича ҳисобланган нобудгарчилик ва сифатсизланиш нормативлари киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭслатма. Қазилма бирлиги — қазиш бир қазиш тизими ва қазиб чиқариш технологик схемаси (поғона, блок, панель, лава, камера ва шунга ўхшаш) билан амалга ошириладиган коннинг бир хил геологик шароитлардаги минимал майдони, булар доирасида етарлича ишончлиликда захиралар аниқланган ва фойдали қазилмалар ва уларнинг компонентларини чиқариб олишнинг бошланғич ҳисобини олиш мумкин бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини ривожлантириш режаларида қазиб чиқариш, қазишга жалб этилишида фойдали қазилмаларнинг камайиши ва сифатсизланишини оптималлаштириш чора-тадбирлари, зарур бўлганда илгари консервация қилинган ва балансдан ташқари захиралар, биргаликда жойлашган фойдали қазилмалардан фойдаланиш ва юзаси очилган жинслар, махсус ағдарилган тупроқдаги нокондицион минерал хом ашёнинг йиғилиши, фан ва техника ютуқларини ишлаб чиқаришга жорий этиш, шунингдек истиқболли технологик қарорлар ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш соҳасидаги илмий-тадқиқот ва тажриба ишларининг натижалари назарда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини ривожлантириш дастурлари ҳамда камайиш ва сифатсизланиш нормативларини тузиш ва келишиш тартиби Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан тасдиқланган намунавий услубий кўрсатмалар, шунингдек вазирликлар ва идоралар томонидан Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишган ҳолда тасдиқланган тармоқ услубий кўрсатмалари билан белгиланади.
(8-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Нодир геология тоғ жинслари очилмалари, минералогия маҳсулотлари, палеонтология объектлари ва белгиланган тартибда қўриқхона ёхуд табиат, тарих ва маданият ёдгорликлари деб эълон қилинган ер бағри майдонларининг сақланишини бузувчи ҳар қандай фаолият тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНодир геология тоғ жинслари очилмалари ва минералогик маҳсулотлар мавжуд бўлган ер бағридан фойдаланишда метеоритлар, палеонтологик, археологик ва бошқа фан ва маданият учун қизиқиш уйғотувчи объектларга дуч келинган тақдирда тегишли майдондаги ишлар зудлик билан тўхтатилади ва юқори ташкилот ва манфаатдор давлат органига бу ҳақда хабар берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу майдонда ишларни янгидан бошлашга манфаатдор давлат органлари билан келишилган ҳолда рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Ер бағридан фойдаланувчилар ер бағридан фойдали қазилмаларни ажратиб олиш ва улардан комплекс фойдаланишда улар эришган юқори кўрсаткичлар учун меҳнат жамоалари ва алоҳида ходимларни моддий ва маънавий тақдирлаш чораларини кўришлари, шунингдек минерал хом ашёнинг уни қазиб олиш ва унга дастлабки ишлов беришда нобудгарчиликнинг камайишига кўмаклашувчи меҳнатни ташкил этишнинг илғор тажрибаларини татбиқ этишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхоналарнинг ходимлари ер ости бойликлари тўғрисидаги қонунчилик ва мазкур Қоидаларга риоя этилишига фаол кўмаклашишлари зарур. Фойдали қазилмаларнинг асоссиз нобудгарчилигига олиб келувчи ёки олиб келган қоида бузилишини сезган ходим зудлик билан бу ҳақда техника назоратининг тегишли шахсига ёки корхона маъмуриятига чора кўриш учун хабар бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Қазиб чиқариладиган минерал хом ашёдан захираларни тасдиқлаш чоғида ЗДК (ЗМК) қарорида назарда тутилмаган мақсадларда ёки бу қарорни бузиб фойдаланилган тақдирда фойдали қазилмалар қазиб олиш ман этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш ва минерал хом ашёни қайта ишлашга тайёрлашни амалга оширувчи вазирликлар, идоралар, ташкилотлар ва ер ости бойликларидан фойдаланувчилар конни комплекс ўзлаштириш ва минерал-хом ашё ресурсларидан оқилона фойдаланиш учун тўлиқ жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Мазкур Қоидалар талаблари корхоналар хизматлари, бўлинмалари ва алоҳида мансабдор шахсларининг ишлаб чиқариш фаолиятини тартибга солувчи тегишли тармоқ ҳужжатлари (техник фойдаланиш қоидалари, уставлар, хизматлар, йўриқномалар ва шу кабилар)да акс этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII.ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАРНИ ҚАЗИБ ЧИҚАРУВЧИ КОРХОНАЛАРНИ ЛОЙИҲАЛАШТИРИШ, ҚУРИШ ВА ФОЙДАЛАНИШГА ТОПШИРИШ БЎЙИЧА АСОСИЙ ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилмаларни қазиб чиқариш ва минерал хом ашёни қайта ишлаш корхоналарини лойиҳалаштириш тасдиқланган захиралар ва кўзда тутилаётган қурилиш майдонида техника хавфсизлиги ва ҳудуднинг экологик ҳолатини ҳисобга олиб ер бағрининг ўрганилиши асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Корхона жойлашадиган жой — фойдали қазилмаларни қазиб чиқарувчи корхона қурилиши учун майдон Ўзбекистон Республикаси ер ости бойликлари тўғрисидаги қонун ҳужжатлари, республиканинг ер, сув тўғрисидаги ва бошқа қонунчиликларига мувофиқ, шунингдек қурилиш бўйича йўриқномалар талабларига мувофиқ танланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фойдали қазилмаларни қазиб чиқарувчи корхоналар жойлашадиган жойлар лойиҳалаш ишлари бошлангунга қадар маҳаллий ҳокимият органлари, кончилик муносабатлари соҳасидаги махсус ваколатли бошқарув органлари, бошқа манфаатдор органлар билан келишилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Лойиҳалаш ташкилоти — бош лойиҳачи, зарур ҳолларда махсус лойиҳалаш ва қидирув ташкилотларини жалб этиб буюртмачининг топшириғига биноан асословчи ҳисоб-китоблар, фойдали қазилмалар қазиб чиқариш корхонасини қуриш учун танланган турли майдонларда жойлаштиришнинг техник-иқтисодий қиёслаш вариантларини амалга оширади ва оқилона вариант бўйича таклиф тайёрлайди. Бу материаллар ва таклифлар ҳажми ҳамда таркиби объектларнинг мукаммаллиги билан белгиланади ва конлардан, қазиб олинадиган фойдали қазилмалардан оқилона комплекс фойдаланиш ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш бўйича мўлжалланаётган қарорларнинг самарадорлиги тўғрисида хулосалар тайёрлаш учун етарли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Асословчи ҳисоб-китоблар, фойдали қазилмалар қазиб чиқарувчи корхоналарни жойлаштириш вариантларини техник-иқтисодий қиёслаш ва оқилона вариант бўйича таклифлар билан материалларни лойиҳалаш ташкилоти — бош лойиҳачи Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясига хулоса бериш учун жўнатади, уларнинг вакиллари корхона қурилиши учун майдонча танлашда иштирок этишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Фойдали қазилмаларни қазиб чиқарувчи корхона қурилиши учун майдон танлаш учун буюртмачи томонидан белгиланган тартибда комиссия тузилади, унда Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси вакиллари албатта иштирок этишлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қазиб чиқарувчи корхона қурилиши учун майдон танлаш тўғрисидаги далолатнома (ёки комиссиянинг ҳамма аъзолари имзолайдилар) белгиланган тартибда тасдиқланади ва у фойдали қазилмаларни қазиб чиқарувчи корхонанинг жойлашиш ўрни келишилганлиги тўғрисидаги ҳужжат ҳисобланади.
(5-банд ва 6-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Фойдали қазилмаларни қазиб чиқарувчи корхона қурилиши учун майдон танланган тақдирда буюртмачи лойиҳани ишлаб чиқиш бошлангунига қадар белгиланган тартибда фойдали қазилмалар жойлашган жойларда иморат қуришга рухсатномани расмийлаштириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Корхона лойиҳаси, шу жумладан конни тажриба-саноат йўли билан қазиш лойиҳаси Ўзбекистон Республикаси қонунлари, лойиҳалаш ва қуриш бўйича амалдаги норматив ҳужжатлар, хавфсизлик ва техник фойдаланишнинг тармоқ нормалари ва қоидалари, шунингдек мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳада Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари давлат комиссиясининг захираларни тасдиқлаш бўйича ЗДК қарорлари ва тавсияларини бажаришни таъминловчи чора-тадбирлар назарда тутилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Корхона лойиҳаси, шу жумладан конни тажриба-саноат йўли билан қазиш лойиҳаси ҳамда юқори ташкилот томонидан тасдиқланган лойиҳалаштириш бўйича топшириққа асосан ишлаб чиқилади. Ер ости бойликлари ва мазкур Қоидалардан чекинишлар мавжуд бўлган корхоналар лойиҳалари улар тасдиқлангунига қадар ер ости бойликларини муҳофаза қилиш қисми бўйича Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилиши лозим.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Корхона лойиҳаси қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхонанинг ер усти ва ер ости иншоотлари жойлашуви, фойдали қазилмаларни очиш усуллари ва қазиб олиш тизимлари ишлаб чиқариш жараёнларида ер ости бойликларини энг тўла, комплекс ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ қазиб олиш ва асосий ҳамда улар атрофида жойлашган фойдали қазилмалар захираларидан самарали фойдаланишни таъминловчи механизация ва автоматлаштириш воситаларини қўллаш, шунингдек ер бағрида сақлаш ёки балансдан ташқари захираларни, уларни кейинчалик саноат йўли билан ўзлаштириш учун, йиғиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олинган фойдали қазилмаларни минерал хом ашёни бойитиш ва самарали қайта ишлашнинг истиқболли схемаларини қўллаб, улардан саноат аҳамиятига эга бўлган компонентларни оқилона комплекс ажратиб олиш имконини берадиган қилиб тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазиб олиш чоғида кон устидаги очиқ ва аралаш жинслардан ҳамда ишлаб чиқариш чиқитларидан оқилона фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлаб чиқаришнинг зарарли чиқитларини зарарсизлантириш ёки кўмиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementйўл-йўлакай қазиб олинган, вақтинча фойдаланилмайдиган фойдали қазилмалар, шунингдек фойдали қазилма компонентлари бўлган ишлаб чиқариш чиқитларини алоҳида йиғиш ва сақлаш ҳамда фойдали қазилмалар ва ишлаб чиқариш чиқитларини фойдаланишга жалб этиш муддатлари, хом ашёнинг камайиши ва бузилишининг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхонани қуриш ва унинг ишлаш жараёнида очилган ер ости бойликларини геологик ўрганиш, қазилма ва қайта ишлашнинг кон-геологик шароитларини прогнозлаш учун зарур бўлган ҳажмда геологик маркшейдер ҳужжатларини тайёрлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олинадиган минерал хом ашёнинг миқдори ва сифатини ишончли ҳисоблаш бўйича техник воситалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхонанинг геологик ва маркшейдер хизматлари таркиби, уларнинг техникавий жиҳозланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхона ходимлари ва аҳоли хавфсизлигини, ер ости бойликлари, атмосфера ҳавоси, ер, ўрмонлар, сув ва атроф табиий муҳитига оид бошқа объектлар, бинолар, иншоотлар, қўриқхоналар, табиат, тарих ва маданият ёдгорликларини ер бағридан фойдаланиш билан боғлиқ ишларнинг зарарли таъсиридан сақлашни таъминловчи чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехника хавфсизлигига оид чоралар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер бағридан фойдаланишда бузилган ер майдонлари ва сув омборларини хавфсиз ҳолга, шунингдек улардан амалдаги қонунчиликка мувофиқ халқ хўжалигида фойдаланиш учун мос ҳолга келтириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАтроф табиий муҳитини муҳофаза қилиш чоралари корхона лойиҳасида бошқа масалалар билан бир қаторда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementерларни кон қазишга ажратишни камайтириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementминерал хом ашёни атроф табиий муҳитига энг кам зарарли ташланма ва узилмалар билан қазиш ва уни дастлабки қайта ишлаш технологияларини танлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementатроф табиий муҳитининг ҳолатини назорат қилишни ташкил этиш ҳамда ер бағридан фойдаланиш билан боғлиқ атроф табиий муҳитидаги ўзгаришларни баҳолашни прогнозлаш масалаларини ҳал этишни ҳам назарда тутиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Икки ва ундан кўп корхоналар жойлаштириладиган йирик фойдали қазилма конларини қазишда конни ўзлаштириш ва қазишнинг қуйидагиларни назарда тутувчи комплекс лойиҳаси ишлаб чиқилиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни ер ости бойликларидан энг тўлиқ ажратиб олиш ва асосий ҳамда улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмалар, шунингдек улардаги компонентлардан комплекс фойдаланиш имконини таъминловчи шахта (карьер) майдонларига оқилона тақсимлаш, шунингдек корхона ходимлари ва аҳоли хавфсизлигини таъминлаш чора-тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир корхонанинг энг оқилона қувватларини асослаш, қатламлар, маъдан жисмлари ва ҳар хил тур (кўриниш) ва шакллардаги фойдали қазилмалар тизимларини уларга қўшимча ишлов бериш ва асоссиз нобуд қилишни истисно этувчи қазишларнинг навбати билан амалга оширилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхоналарнинг ишлатиш учун зарур бўлган ер устидаги бинолари ва иншоотлари билан асосий ва ёрдамчи саноат майдонлари, шу жумладан фойдали қазилма омборлари, очиқ ва аралаш жинслар ағдармалари, шунингдек турар жой поселкалари ва коммуникациялар, темир ва автомобиль йўллари, электр узатиш ва алоқа линиялари, сув ва иссиқлик таъминоти, тозалаш иншоотлари бўлган канализациялар ва бошқа объектларини энг мақбул жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида корхоналарни қуриш ва ишга туширишнинг навбати билан амалга оширилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementалоҳида корхоналар ва кон бўйича тўлиқ капитал харажатлар ва техник-иқтисодий кўрсаткичлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонни ўзлаштириш ва қазишнинг комплекс лойиҳаси белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда тасдиқланади ва унга асосан ушбу конда жойлашадиган алоҳида корхоналарнинг лойиҳалари ишлаб чиқилади.
(11-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Корхона лойиҳасида қабул қилинган конни очиш схемаси, қазиш усуллари ва тизими хавфсизлик шартларига жавоб берувчи ҳамда ер ости бойликларидан фойдали қазилма захираларини тугатиладиган баланс захираларида (тонна, куб. м) максимал иқтисодий самарали ҳажмда мақбул даражада тўла ва сифатли ажратиб олишни таъминловчи, халқ хўжалиги йўналишлари ва атроф табиий муҳитини муҳофаза қилиш талаблари ҳисобга олинган вариантларни танлаб вариантлар бўйича техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар орқали асосланган бўлиши лозим. Корхоналар лойиҳаларида қазишнинг усуллари ва тизимларини асослашда шу билан бирга шахта майдонларини ёнбошдан марказга томон қазиб бориш, қазиш участкаларини майдон нуқтаи назаридан тайёрлаш вариантлари кўриб чиқилиши, шунингдек қазилма бирликларининг мақбул параметрлари белгиланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳаларда амалга оширишга қабул қилинган вариантлар ишларнинг хавфсизлигини таъминлаши ҳамда кондаги қолган баланс захираларини камайтиришга, шунингдек руда жисмлари ва уюмларини қайтадан ишлашга олиб келувчи (бунинг оқибатида уларда бўлган фойдали қазилмалар саноат аҳамиятини йўқотиши ёки бутунлай исроф бўлиши мумкин) конларнинг бой участкалари ва маҳсулдор қатламлар, руда жисмлари ва уюмларини танлаб қазишни истисно этиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Агар ишлаётган корхонада балансдан ташқари захиралар, балансдаги захиралар, асосийси билан бирга жойлашган бошқа фойдали қазилмаларни қазиш лойиҳада кўрсатилмаган ва амалда иш олиб борилаётган бўлса корхона лойиҳага бирга жойлашган фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартиби ва шароитлари, зарур ҳолда уларни махсус ағдармаларда йиғиш ва келажакда фойдаланиш учун сақлаш тартибини ҳам назарда тутувчи лойиҳага қўшимчани ишлаб чиқиши ҳамда белгиланган тартибда тасдиқлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳага қўшимчаларни ишлаб чиқишда хом ашёни қазиш ва қайта ишлашда истиқболли технологиялар қўлланилиб ундан янада тўлароқ комплекс фойдаланиш таъминланиши ва қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалансдан ташқари ҳамда биргаликда жойлашган фойдали қазилмаларнинг ўрганилганлик даражаси, сифати ва жойлашиш ҳолати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementистеъмолчиларнинг мавжудлиги ҳамда ушбу фойдали қазилмаларга эҳтиёжлар прогнози.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Қийин кон-геология шароитларида жойлашган конлардаги корхоналар лойиҳаларида мураккаб табиий шароитларнинг ер ости бойликларидан оқилона, комплекс фойдаланишга зарарли таъсирини бартараф этувчи ёки анча камайтирувчи ҳамда кон ишларини хавфсиз олиб боришни, ер ости бойликларини ва атроф табиий муҳитини муҳофаза қилиш ишларида хавфсизликни таъминловчи чора-тадбирларни назарда тутувчи махсус бўлим бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундай корхоналарни қуриш ва ишлатиш кўмир ва сланец шахталаридаги хавфсизлик қоидаларини, маъданли, номаъданли ҳамда сочма конларни ер ости усули билан қазишда хавфсизликнинг ягона қоидаларини, Фойдали қазилма конларини очиқ усулда қазишда хавфсизликнинг ягона қоидаларини, иншоотлар ва табиий объектларни кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилиш бўйича қоидалар (кўрсатмалар)нинг тегишли талабларини, шунингдек назарда тутилган ва мазкур қоидалардаги махсус йўриқномалар талабларини қатъий бажарган ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари давлат комиссияси томонидан комплекс минерал хом ашёдан кўп мақсадли белгиланганда корхона лойиҳасида конни ўзлаштиришнинг ҳамда қазиб олинадиган хом ашёни қўллашнинг оқилона варианти аниқлаб берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Табиий тошли қурилиш материаллари, гипс, оҳактош, тошли ва калий тузларини ер ости усулида қазиб олувчи корхоналарнинг лойиҳаларида қазилмаларнинг уларни фойдали қазилмаларни қазиш билан боғлиқ бўлмаган мақсадларда ишлатиш учун узоқ муддат сақлашни таъминлашни ҳисобга олган ҳолда мақсадли тайёрланиши кўриб чиқилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Янги корхоналарни қуришда ва ишлаётганларини реконструкция қилишда, шунингдек уларга горизонтлар ва қазиш участкалари тайёрлашда тасдиқланган лойиҳаларга ер ости бойликлари тўғрисидаги қонунчилик ҳамда мазкур қоидалар талаблари бузилишига олиб келувчи ёки бирон-бир ўзгартириш ва қўшимчани, уларни лойиҳани ишлаб чиққан лойиҳалаш ташкилоти, Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан олдиндан келишмасдан, шунингдек лойиҳани тасдиқлаган ташкилотнинг ўзгартиришлар киритишга ёзма равишдаги рухсатисиз киритиш тақиқланади.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Қурилиши (реконструкция қилиниши, кенгайтирилиши) тасдиқланган лойиҳага мувофиқ тугалланган ва фойдаланишга тайёрланган корхоналар буюртмачи томонидан давлат қабул комиссияларига қабул қилиш учун тавсия этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДавлат қабул комиссиялари таркиби, уларни тайинлаш ва иш тартиби қонунчилик билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚурилиши тугалланган объектларни давлат қабул комиссиялари томонидан фойдаланишга қабул қилиш далолатномалар билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Лойиҳа қарорларининг қазиладиган кон ва қазиб олинадиган фойдали қазилмалардан оқилона, комплекс фойдаланишни, ер ости бойликлари ҳамда атроф табиий муҳитини муҳофаза қилишни таъминлаш қисмидаги асосий маълумотлар давлат экология экспертизасидан ўтиши лозим бўлган лойиҳанинг таркибидаги махсус «Ер ости бойликлари ва атроф табиий муҳитини муҳофаза қилиш» бўлимида акс эттирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII. КОН ИШЛАРИНИ ГЕОЛОГИК ВА МАРКШЕЙДЕРЛИК ЖИҲАТИДАН ТАЪМИНЛАШ ВА ЗАХИРАЛАРНИ ҲИСОБГА ОЛИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилма конлари қазишни, фойдали қазилмалар қазиш корхоналарини лойиҳалаш ва қуришни амалга оширувчи вазирликлар, идоралар, корхоналар ва бошқа ер ости бойликларидан фойдаланувчилар геологик ва маркшейдерлик хизматларига эга бўлишлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмаларни қурилиш материаллари ишлаб чиқариш учун қазувчи корхоналарда геология-маркшейдерлик хизматларини, агар ушбу корхонада мазкур хизмат мавжуд бўлмаса, юқори идора томонидан марказлаштирилган ҳолда амалга оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУшбу хизматларнинг тузилмаси, вазифалари, мажбуриятлари ва ҳуқуқлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарори билан тасдиқланган Идоравий геологик хизмат тўғрисидаги намунавий низом ҳамда Идоравий маркшейдерлик хизмати тўғрисидаги намунавий низом, шунингдек кўрсатиб ўтилган хизматлар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда вазирликлар ва идоралар томонидан тасдиқланган тармоқлар низомлари билан белгиланади.
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Корхоналар зарур ҳолларда қазиладиган конларни минерал хом ашё негизини мустаҳкамлаш ва ўрганилган захираларнинг ишончлилигини ошириш мақсадида дастлабки қидирувни ва эксплуатация қидирувини амалга оширишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхоналар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконларнинг мураккаб участкаларида қазишнинг кон-геология шароитларини ўрганиш мақсадида геология ишларини амалга оширишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма конларидан янада тўлароқ ва комплекс фойдаланиш, кон ишларини самарали ва хавфсиз амалга ошириш, ер ости бойликлари, бинолар, иншоотлар ва табиат объектларини кон қазиш ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилишни таъминлаш мақсадида маркшейдерлик ишларини бажаришлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбелгиланган геология ва маркшейдерлик ҳужжатларини юритишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар захираларининг ҳолати ва ҳаракати, нобуд бўлганлиги ва сифатсизланишини ҳисобга олиши, шунингдек йўл-йўлакай қазиб олинадиган, вақтинча фойдаланилмайдиган фойдали қазилмалар ва фойдали компонентлари бўлган ишлаб чиқариш чиқитларининг ҳисобга олинишини таъминлашлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини ўз вақтида ва сифатли геологик ва маркшейдерлик жиҳатидан таъминламасдан, шунингдек фойдали қазилмаларнинг ҳолати ва захираларнинг ҳаракати, нобуд бўлиши ва сифатсизланиши ҳисобини юритмасдан конларни қазиш ва корхоналарни қуриш (реконструкция қилиш) тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Қазилаётган кон доирасидаги геология ишлари тасдиқланган лойиҳа, тармоқ норматив ҳужжатлари ва кўрсатмаларига мувофиқ, шунингдек ЗДК йўриқномалари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат геология қўмитаси низомлари ҳамда кўрсатмалари ва ишларни хавфсиз олиб боришга оид қоидалар талабларига риоя қилинган ҳолда олиб борилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдаланиш мақсадидаги қидирувларни режалаштириш ва олиб бориш Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган кон ишларининг йиллик режалари бўйича амалга оширилади.
(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Конларни ёки уларнинг айрим участкаларини пухта ўрганиб чиқиш ва эксплуатацион ўрганиш корхона томонидан берилган геологик топшириқ бўйича корхона ёки ихтисослаштирилган ташкилот томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Конларнинг етарлича пухта ўрганилмаган қисмларини, (ёнбошлар, чуқур горизонтлар, алоҳида участкалар) пухта ўрганиб чиқиш босқичма-босқич, корхоналар лойиҳалари ҳамда кон ишларини ривожлантириш режалари билан боғлиқ ҳолда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭксплуатацион ўрганиш тайёрлов ва тозалаш ишлари ривожидан олдин бажарилиши ҳамда корхона фаолият кўрсатган бутун муддат мобайнида амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Конларни пухта ўрганиб чиқиш бўйича ишларнинг лойиҳаларида қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмақсадли топшириқ, ишларнинг йўлга қўйилишини ва вазифаларини асослаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқабул қилинган геологик, геофизик, гидрогеологик, бурғилаш ва геология муҳандислиги ишлари комплексини ўтказишнинг, шунингдек технологик ва кўзланган топшириқни бажариш учун зарур бўлган изланишлар бошқа турларининг услублари ва технологияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишларнинг амалдаги ҳажмлари ҳисоб-китоби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар захираларининг кўпайиши бўйича, уларни ўрганишнинг даражаларига қараб захираларни янада юқори тоифаларга ўтказиш бўйича, шунингдек конларнинг ёки уларнинг айрим участкаларининг геологик хусусиятларини аниқлаш бўйича кутилаётган натижалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонлар ёки уларнинг қисмларини қазишнинг қийин кон-геология шароитларида (тоғ массалари ва газларининг тўсатдан отилиши, кон урилишлари, сув ва тошқинларнинг уриб кетиши, кўчки кўринишлари ва шу кабилар) пухта ўрганиб чиқиш лойиҳаларида кон ишларини самарали ва хавфсиз олиб боришни таъминлаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш учун махсус тадқиқотлар ўтказиш назарда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПухта ўрганиб чиқиш лойиҳалари конни пухта ўрганиб чиқиш мақсадлари учун капитал, тайёрлов, қирқма кон қазилмалари ва бурғилаш қудуқларидан энг тўлиқ фойдаланишни назарда тутиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТопилган кон лахмларидан эксплуатация ишлари учун энг тўлиқ фойдаланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Геологик, гидрогеологик, геофизик, технологик ва бошқа ишларнинг корхонани қуриш ва ишлатиш, пухта ўрганиш ва эксплуатацион ўрганиш жараёнида олинган натижалари кон ишлаб чиқариши, шу жумладан капитал, тайёрлов ва тозалаш ишларини лойиҳалаш, оқилона режалашни геологик асослаш учун ўз вақтида ишлаб чиқилиши ҳамда фойдаланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхонани қуриш ва ундан фойдаланиш, пухта ўрганиб чиқиш ҳамда эксплуатацион ўрганиш чоғида олинган батафсил ўрганиш маълумотлари ва амалдаги маълумотлар ўртасида тафовутлар мавжуд бўлган тақдирда қиёслаш материалларини корхона билан батафсил ўрганишни амалга оширган ташкилот биргаликда кўриб чиқиши лозим. Катта тафовутлар бўлса материаллар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Фойдали қазилмалар захиралари давлат комиссиясига кўриб чиқиш учун тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхона ва ихтисослашган ташкилот ўтказилган геологик-қидирув ишлари натижалари юзасидан белгиланган тартибда геологик ҳисоботлар тайёрлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини, шунингдек улар ишлаб чиқаришини олдиндан геологик асослашларсиз лойиҳалаш ва режалаштиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Барча қидириб топилган кон лахмлари ва бурғилаш қудуқлари геологик жиҳатдан ҳужжатлаштирилади, уларда фойдали қазилма жисмлари топилганда ва бошқа зарур ҳолларда, улар шу жумладан лойиҳага мувофиқ технологик синовдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТурли мақсадлардаги капитал, тайёрлов, қирқма ва тозалаш кон лахмлари ва бурғилаш қудуқлари геологик жиҳатдан ҳужжатлаштирилади ва синовдан ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхона геологик ишларда назарда тутилган барча фойдали компонентлар ва зарарли аралашмаларни кимёвий, спектрал ва синаб таҳлил қилишнинг бошқа турларини бажаришни, шунингдек фойдали қазилмаларнинг ҳамда саноат аҳамиятига эга бўлган улардаги компонентларнинг технологик ўхшашликларини тадқиқ қилишни ўз вақтида таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Дастлабки геологик ҳужжатларни тузишнинг ўз вақтидалиги ва сифатлилигини геологик хизматнинг юқори мансабдор шахси йилнинг ҳар чорагида мажбурий текширувдан ўтказиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Кон ишлари технологиясини қийинлаштириши ёки уларни тўхтатиши мумкин бўлган кон-геология шароитларидаги барча ўзгаришларни геологик хизмат зудлик билан геология ишлари бўйича йўриқномага мувофиқ корхона раҳбарларига маълум қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Дастлабки геологик ҳужжатлаштириш асосида йиғма геологик ҳужжатлар тузилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДастлабки ва йиғма геологик ҳужжатларнинг мажбурий комплекти ва мазмуни геология ишлари йўриқномасида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМураккаб қурилмадаги ёки фойдали компонентлар ва зарарли аралашмалар нотенг тақсимланган конлар учун конни ёки унинг қисмини махсус график ҳужжатлар тузиб ўзига хос тафсилий геометриклаштиришни амалга ошириш мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. График геология ҳужжатлари маркшейдер асосида коннинг график ҳужжатлари учун қабул қилинган шартли белгиларга риоя этилган ҳолда тузилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЧизмалар учун уларнинг хизмат қилиши ва сақланиши бўйича белгиланган муддатларни таъминловчи материаллар қўлланилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementГеологик ишчи ҳужжатлар амалдаги маълумотлар тўпланишига қараб, аммо ҳар ойда камида бир марта тўлдириб борилади. Йиғма геологик ҳужжатлар йилнинг ҳар чорагида тўлдирилади. Геологик ҳужжатларни тўлдиришда кечикишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚурилиш материаллари бўйича фойдали қазилмаларни қазиб олувчи корхоналар учун ишчи ҳужжатларни ҳар чоракда, йиғма ҳужжатларни ҳар ярим йилликда бир мартадан тайёрлашга рухсат берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Конни пухта ўрганиб чиқиш, эксплуатацион ўрганиш ва қазиш жараёнида бажарилган синовдан ўтказиш ва бошқа геология ишлари маълумотларига геология ҳужжатлари бўйича фойдали қазилмаларнинг алоҳида қазилмалари, участкалари, фойдали қазилмалар жисмлари ва умуман коннинг балансдаги ва балансдан ташқари захираларини ҳисоблаш ёки қайта ҳисоблаш учун контурлари, жойлашув элементлари, сифати ва технологик ўхшашликлари белгиланиши ва аниқлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБалансдаги захиралар контурлари уларни ҳисоблаш ёки қайта ҳисоблаш учун белгиланган тартибда тасдиқланган тегишли кондициялар асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Қурилаётган ва фаолият кўрсатаётган корхоналарда қуйидаги маркшейдерлик ишлари бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўз вақтида геодезия ва маркшейдерлик таянч ҳамда хариталаш тармоқларини яратиш ва улар асосида кон график ҳужжатларини тузиш ва мунтазам тўлдириб бориш учун зарур бўлган маркшейдерлик ўлчовлари ва ҳисоблашларнинг барча комплексини амалга ошириш, кон ишлаб чиқариши учун турли кон-геометрик вазифаларни ҳал этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер юзасидаги ва ер остидаги турли объектлар қурилиши лойиҳаси параметрларини натурага чиқариш, кон ва ўрганиш лахмларига кон ишларини ривожлантириш лойиҳалари ва режаларига мувофиқ йўналишлар бериш, шунингдек уларга риоя қилиш устидан назорат ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон жисмларининг сурилиши, ер юзаси, бинолар, иншоотларнинг деформациялари, карьерлар поғоналари ва бортларининг барқарорлигини асбоблар орқали кузатишни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳимояловчи ва барьер целиклари ҳамда кон ишларини хавфсиз юритиш чегараларини ўз вақтида ҳисоб-китоб қилиш ҳамда уларни кон график ҳужжатларига киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementамалдаги қазилмалар, юқори кон босимидаги зоналарга аралаш қатламлар (уюмлар) ва газодинамик кўринишлар (отилиб чиқишлар, кон урилишлари)идаги целиклардан сув ва газ ўтиб кетиши мумкин бўлган хавфли зоналарни аниқлаш ва уларни ўз вақтида кон график ҳужжатларига киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфли ҳудудлар яқинида ва доирасида кон ишларини олиб бориш хавфсизлигига доир тасдиқланган тадбирларга маркшейдерлик таъминоти хизмати бўйича риоя этилишини назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар жойлашган майдонларда ўзбошимчалик билан иморат қуришларга йўл қўймасликни назорат қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Маркшейдерлик ишлари уларни бажариш муддатларига, маркшейдерлик ишларини амалга оширишга оид йўриқномалар ва бошқа норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ, шунингдек ер ости бойликлари, хавфсизлик қоидалари ва нормалари, техник фойдаланиш қоидалари ва мазкур Қоидаларга риоя қилган ҳолда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМахсус усулларни, техник воситалар ва асбоб-ускуналарни қўллашни талаб этувчи маркшейдерлик ишлари ихтисослаштирилган ташкилотлар (бюролар) томонидан бажарилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Геологик қидирув, кон ва қурилиш ишларини маркшейдерликни таъминламасдан бажариш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Ҳар бир корхонада геологик ва маркшейдерлик кўрсатмалар дафтарлари бўлиши ва улар мунтазам юритилиши, уларни олган мансабдор шахсларнинг бажаришлари мажбурий бўлиши лозим. Бу кўрсатмалардан фойдаланиш корхона раҳбари ёки бош муҳандиси томонидан мунтазам назорат қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Фойдали қазилмалар захираларининг ҳолати ва ҳаракати, нобуд бўлиши ва сифатсизланишини ҳисоблаш, захираларни уларнинг қазишга тайёрлиги даражаси бўйича ҳисоблаш тармоқ йўриқномалари ва фойдали қазилмалар захираларини ҳисоблаш ва 5-гр. шаклидаги ҳисобот баланслари тузиш бўйича йўриқномалар талабларига мувофиқ амалга оширилади. Йўл-йўлакай қазиладиган, вақтинча фойдаланилмайдиган фойдали қазилмалар, кон ишлаб чиқаришининг очиқ жинслари ва чиқитларини ҳисоблаш тармоқлар йўриқномаларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Захираларнинг ҳолати ва ҳаракатини, фойдали қазилмаларнинг нобуд бўлиши ва сифатсизланишини ҳисобга олиш қуйидаги асосий талабларга риоя этилган ҳолда бажарилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗДК (ЗМК) томонидан тасдиқланган фойдали қазилмалар каби ЗДК талабларига мувофиқ ҳисоблаб чиқилган Давлат геология қўмитаси ҳузуридаги ЗМКнинг фойдали қазилмалар бўйича марказий комиссиялари томонидан қабул қилинган захиралар ҳам ҳисобга олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар захиралари В, С1 ва С2 тоифалари бўйича ва фойдали қазилмаларнинг конлари, участкалари, горизонтлари, алоҳида маъданли жисмлар, шахта майдонлари, қазилма бирликлари, қазиш усуллари ва тизимлари, асосий саноат (технология) турлари ва навлари бўйича алоҳида-алоҳида ҳисобга олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар захиралари, қазиб олиш ва қайта ишлаш чоғида мумкин бўлган сифатсизланиш ва нобудгарчиликлардан қатъи назар, уларнинг ер ости бойликларидаги миқдори бўйича ҳисобланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни уларни қазиб олиш, нобуд бўлиши, уларнинг саноат аҳамиятини йўқотиши ҳамда тасдиқланмаслиги натижасида корхоналар ҳисобидан чиқариш фойдали қазилмалар захираларини корхоналар ҳисобидан чиқариш тўғрисидаги Низомга мувофиқ амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзахираларни ҳисобдан чиқариш геология ва маркшейдерлик ҳужжатларида ҳисобга олиш элементлари бўйича акс этиши ҳамда махсус «Ҳисобдан чиқарилган захиралар» дафтарига киритилиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementасосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмалар захиралари ва улардаги компонентларни кўпайиши ва ўрганилиши даражасига кўра янада юқори тоифага ўтказиш уларни амалдаги геология материаллари бўйича ҳисоблаб чиқишга асосан амалга оширилади ва белгиланган тартибда тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Захираларнинг ҳолати ва ҳаракатини, нобудгарчилиги ва сифатсизланишини ҳисобга олиш захираларнинг дастлабки ҳисоби, йиғма ҳисоби ва йиллик ҳисобот балансини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДастлабки ҳисобга олиш геологик қидирув, капитал, тайёрлов ва қирқма қазилмаларни тайёрлаш ҳамда тозалаш қазишларини амалга ошириш жараёнида бажарилган геология ва маркшейдерлик ишларининг материаллари асосида қазилмалар бирликлари бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДастлабки ҳисобга олиш маълумотларига асосланиб горизонтлар, участкалар, кон (шахта майдони) ва умуман корхона бўйича захираларнинг ҳолати ва ҳаракати, нобудгарчилиги ва сифатсизланишининг йиғма ҳисоби амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Захираларнинг йиллик ҳисобот баланси корхона томонидан фойдали қазилмалар захиралари, нобудгарчилиги ва сифатсизланишининг ҳар йили биринчи январдаги ҳолатига кўра дастлабки ва йиғма ҳисобларга асосан тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхоналар захираларининг ҳар йилги ҳисобот балансига кейинги геология-қидирув ишлари ва кон қазиш чоғида захираларнинг кўпайганлиги натижасида ўзгарганлигини, саноат аҳамиятини йўқотганлиги сифатида ёки тасдиқланмаганлиги оқибатида ҳисобдан чиқарилишини асословчи материаллар илова қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Баланс захиралари ҳисобидан чиқариш ёки уларни саноат аҳамиятини конлар бўйича балансдан ташқари гуруҳга ўтказиш Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси ва Давлат геология қўмитаси билан келишилган ҳолда:
(22-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗДК нинг тегишли қарори мавжуд бўлган, захиралари ЗДК томонидан тасдиқланган конлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗМК қарори бўйича унинг томонидан тасдиқланган захираларга эга бўлган конлар бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Захираларни уларнинг қазишга тайёрланганлиги даражаси бўйича ҳолати ва ҳаракатини ҳисобга олиш корхоналар томонидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочилган, тайёрланган ва қазишга тайёр бўлган захиралар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиш йўллари, кон турлари ва қўлланиладиган қазиш тизимлари бўйича алоҳида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилма бирликлари бўйича амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Фойдали қазилма захираларининг қазишга тайёрланганлиги даражаси бўйича ҳолати ва ҳаракатини ҳисобга олиш маълумотлари, шунингдек қазиб олиш бўйича режали топшириқларга асосланиб корхоналарнинг геологик, маркшейдерлик ва бошқа хизматлари очилган, тайёрланган ҳамда қазишга тайёр бўлган захираларнинг ўрнини тўлдириш, конни янада тўлароқ, комплекс ўзлаштиришни таъминловчи кон ишларининг йўналтирилиши ва ривожлантирилишига оид таклифларни тайёрлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV. КОН ИШЛАРИНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИ РЕЖАЛАШТИРИШ ВА ЛОЙИҲАЛАШТИРИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Кон ишларини ривожлантириш ҳамда фойдали қазилмалар конларини қазиш жараёнларини режалаштириш ва лойиҳалаштириш ер ости бойликлари тўғрисидаги қонунчилик, корхона лойиҳаси, амалдаги норматив ҳужжатларга қатъий мувофиқликда амалга оширилиши ва кон ишлаб чиқариши технологиясининг конни қазишнинг тўғрилигини, ер ости бойликлари ва табиий муҳитдан оқилона, комплекс фойдаланиш, уни муҳофаза қилишни таъминловчи барча масалаларни ҳал этишни назарда тутиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Кон ишларини ривожлантиришнинг истиқбол режалари қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни пухта ўрганиб чиқиш ва эксплуатацион қидириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни ёки унинг бир қисмини қазишнинг қазиш чоғида ер бағридан фойдали қазилмаларни мақбул даражада ажратиб олишни таъминловчи ва бой участкаларни танлаб қазишни, коннинг саноат аҳамиятини пасайтиришни ва уни қазиш шароитларини қийинлаштиришни истисно этувчи режалилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқўлланилаётганларни такомиллаштириш, қазишнинг янги истиқболли йўллари ва тизимларини, шунингдек ер бағридан фойдали қазилмаларни ажратиб олиш даражасини ошириш, меҳнат хавфсизлигини, биноларни, иншоотлар ва атроф табиий муҳитини кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилишни яхшилаш мақсадида қазиб олишнинг янги технологияларини жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочилган, тайёрланган ва қазишга тайёр бўлган захираларни корхонага белгиланган топшириқлар (нормативлар)га мувофиқ бутлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалансдан ташқари ва фойдали қазилмаларнинг илгари консервациялаб қўйилган балансдаги захираларини сақлаш ёки уларни ишлатишга қўшиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочилган ва аралаш жинслардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехника хавфсизлиги, конни ёки унинг бир қисмини фойдали қазилмалар сифатини ва коннинг саноат аҳамиятини туширувчи ёки уни қазишни қийинлаштирувчи сув тошиб кетиши, сув ўтиши, ёнғинлар ва бошқа омиллардан муҳофаза қилиш чоралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўшлиқларни тўлдириш тартиби ва муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбинолар, иншоотлар, атроф табиий муҳитини кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилиш чоралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementагар бундай қазиш ер бағридан фойдали қазилмаларни ажратиб олишни кўпайтирадиган ёки сифатсизланишини камайтирадиган бўлса бўш жинсларни қазилган бўшлиқларда қолдириб фойдали қазилмалар захираларини селектив йўл билан қазишни қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишлари томонидан бузилган ерларнинг унумдорлигини тиклаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКон ишларини ривожлантиришнинг истиқболли режаларини ишлаб чиқишда корхонанинг бош лойиҳачиси иштирок этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТехниканинг ривожланиши, фойдали қазилмаларни қазиб олиш ва минерал хом ашёни қайта ишлаш технологияларининг такомиллашиши, товар маҳсулотга техник регламентлар ёки стандартларнинг ўзгариб бориши баробарида иқтисодий жиҳатдан оқланган балансдан ташқари захираларни балансга ўтказиш учун шароитлар яратиш чоғида истиқбол режаларида минерал хом ашё бўйича кондициялар ва белгиланган тартибда қайтадан тасдиқлаш тўғрисидаги масала кўриб чиқилиши зарур.
(2-банднинг ўн тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 3 мартдаги 45-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 10-сон, 105-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Кон ишларини ривожлантиришнинг йиллик режалари режаланаётган йилда товар маҳсулот ишлаб чиқариш бўйича ер ости бойликларини муҳофаза қилиш ва минерал ресурслардан оқилона фойдаланиш бўйича корхонага режали топшириқлардан келиб чиққан ҳолда истиқбол режаларини аниқлаштириш ва қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконларни қазишнинг ер бағридан асосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмаларни энг тўлиқ ажратиб олишни таъминловчи усуллари ва тизимларини қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрежалаштирилган қазиш тизимининг фойдали қазилмаларни ер бағридан оқилона ажратиб олиш ва ҳар бир қазилма бирлиги бўйича кон ишларининг хавфсизлиги бўйича кон-геология шароитларига мувофиқ бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни тайёрлаш ва қирқма қазилма ҳамда очиш ишлари режалаштирилган ҳажмларининг захираларнинг очилган, тайёрланган ва қазишга тайёр бўлган топшириқлари (нормативлари)га, шунингдек фойдали қазилмаларни қазиб олишга оид топшириқларга мувофиқ бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларнинг тасдиқланган кондицияларга мувофиқ қазиб олиниши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер бағридан асосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмаларни ва улардаги компонентларни ажратиб олиш кўрсатгичларини яхшилашга қаратилган тажриба-конструкторлик, илмий-тадқиқот ва бошқа ишларни олиб бориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбир йўла қазилаётган қазилма бирликларининг фойдали қазилмаларни талаб этилган миқдор ва сифатда қазиб олишни таъминлайдиган оқилона миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилаётган қазилма бирликларининг оқилона юки;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон участкаларининг энг яхши, яъни энг бой ёки қулай шароитларда жойлашган қазилмаларида ажратиб олинадиган захираларнинг йўл қўйиладиган ҳажмлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир қазилма бирлигидан фойдали қазилмаларни қазиб олиш ва уларни тугатишнинг календарь жадвалларига риоя этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Кон ишларини ривожлантиришнинг йиллик режаларида қуйидагилар мавжуд бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ва қазилма бирликларининг қисқача геологик тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуларнинг қазишга тайёргарликлари даражасига кўра қўлланилаётган қазиш тизимлари ва корхоналарнинг захиралар билан таъминланганлиги тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олиш бўйича режа топшириқлари, қазилма бирликлари бўйича нобудгарчилик ва сифатсизланишнинг белгиланган нормативларининг кутилган бажарилиши маълумотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementрежалаштирилаётган йилда қазиб олиш ҳажмлари ва нобудгарчилик ва сифатсизланиш нормативлари тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни қазишга тайёрлашни (ёки карьерлардаги очиш ишларини) бажариш ҳажмлари, йўналишлари ва муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишларининг йилнинг ҳар чораги ёки ойлар бўйича тузилган (вертикал ёки горизонтал бўйича проекция) режаси ва коннинг бошқа зарур график ҳужжатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementянгидан қазиш бошланган қазилма бирликлари бўйича эксплуатация нобудгарчиликлари ва сифатсизланиш нормативларининг техник-иқтисодий ҳисоб-китоблари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжорий йилда рухсат этилган нормативдан юқори нобудгарчиликлар тўғрисидаги маълумотлар ва уларнинг юзага келиши сабаблари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни уларни қазиб олишда режалаштирилган даражада олиш, шунингдек захиралардан оқилона, комплекс фойдаланишни таъминлашга оид тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олинадиган фойдали қазилмалар сифатини бошқариш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинчалик целиклардан уларга зарурат камайганда фойдали қазилма захираларини қазиб олишга оид тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинча фойдаланилмайдиган фойдали қазилмаларни қазиш ва омборларга жойлаш, шунингдек бирга жойлашган ёки очиқ жинсларда жойлашган фойдали қазилмаларни қазиб олиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочилган жинсларни ва кавланган кон чиқитларини ағдармаларда, чиқинди сақлаш жойларида ва шламтиндиргичларда жойлаштириш схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконнинг қазиб олинаётган, уни бошқа корхоналар қазиб олиши мумкин бўлмаган қисмига туташ бўлагида жойлашган фойдали қазилма бойликларини қазиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб бўлинган кон қазилмаларини халқ хўжалиги эҳтиёжлари учун сақлаш ва фойдаланишга оид тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинча фаол бўлмаган захираларнинг мавжудлиги ва уларни қазиб бўлиш ва тугатиш тартиби ҳамда муддатлари тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек кон ишларининг кўп горизонталлиги ва тарқоқлигини қисқартириш бўйича тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқуриш ишлари режалари ва лойиҳаларини бажариш чора-тарбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишлар ҳажми ва кон ҳамда кон ишлари участкаларини қуритиш тартиби;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбўшлиқларнинг миқдори ва уларни тўлдириш тўғрисидаги маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишларини хавфсиз юритишни таъминлаш тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтабиий муҳитни тиклаш ва муҳофаза қилишга оид тадбирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Тайёрлаш ва тозалаш ишларини ишлаб чиқиш тизимлари, технологик схемалари ва қазилган маконни бошқариш йўллари, қабул қилинадиган кон ишларини ривожлантириш режаларида шунингдек қуйидагилар таъминланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжисмлардан фойдали қазилмаларни минимал кондицион қувватлар ва чекланган сифат билан ажратиб олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олиш чоғида нураш, оксидланиш, ўз-ўзидан ёниш ва шу кабилар натижасида фойдали қазилмалар сифати пасайишининг олдини олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинча консервацияланган захираларни муҳофаза қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурли мақсадлардаги целикларда нобудгарчиликларни истисно қилиш ёки камайтириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Конни ер ости усулида қазишда тайёрлов қазилмаларини бошлаш ва йўналтириш захираларни энг кўп ажратиб олиш ва кон қазилмаларини самарали ушлаб туришни ҳисобга олган ҳолда режалаштирилади. Кон қазилмаларининг фойдали қазилма жисмлари контуридан ташқарида жойлашиш варианти албатта кўриб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Фойдали қазилмаларнинг нобудгарчилиги ва сифатсизлигини нормативлари кон ишларини ривожлантиришнинг йиллик режаларида ҳисоблаб чиқилади ва қазилма бирликларининг барча асосий ва қазиш учун лойиҳада назарда тутилган улар билан жойлашган фойдали қазилмалари бўйича кон-геология шароитларини аниқ ҳисобга олган ҳолда кўриб чиқилади ва белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазилма бирлиги доирасида фойдали қазилмалар жойлашувининг кон-геология шароитлари, қазиб олиш (тозалаш) ишлари технологияси, шунингдек нобудгарчилик ва сифатсизланишни нормалашда ҳисобга олинадиган техник-иқтисодий кўрсаткичлар ўзгарган тақдирда нобудгарчилик ва сифатсизланишнинг белгиланган нормалари Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда ўз вақтида қайтадан кўриб чиқилиши ва белгиланган тартибда тасдиқланиши лозим.
(7-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Кон ишларини ривожлантиришнинг йиллик режаларида қуйидагиларни назарда тутиш тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконнинг бой участкаларини фойдали қазилмалар баланс захираларининг асоссиз нобудгарчилигига олиб келадиган тарзда танлаб қазиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилаётган ва коннинг унга қўшни бўлган участкалари саноатбоплик аҳамияти кўплигининг пасайиши ёки уларни келажакда қазиб олиш шароитларининг қийинлашуви, шунингдек ер ости бойликларида корсервацияланган захираларнинг асоссиз кўпайишига олиб келиши мумкин бўлган тайёрлаш ва тозалаш ишлари ҳамда уларни амалга ошириш навбатларини йўналтириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма захираларини келажакда қазиш мумкин бўлмаган ёки қийинлашадиган карьер (шахта) майдонлари чегарасида ёки тугатилган захиралар контурларида қолдириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалансдаги саноат аҳамиятини йўқотган, белгиланган тартибда тугатилмаган захиралари бўлган участкаларни режа лойиҳасидан чиқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилма бирликларидаги майдаланган фойдали қазилмаларни қазиб олишни (агар бу кон ишлари технологиясида назарда тутилмаган бўлса, кейинги даврларга қолдириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Ҳар бир қазилма бирлиги учун уни қазиш бўйича лойиҳа ишлаб чиқилиши лозим. Бу лойиҳани ишлаб чиқиш учун корхона лойиҳаси ва кон ишларини ривожлантириш режаси асос ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазилма бирлиги лойиҳасида қуйидагилар техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер бағридан фойдали қазилмаларни ажратиб олиш (ер бағридан ажратиб олиш коэффициенти);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларнинг қазиб олиш чоғида сифатсизланиши ёки сифатининг ўзгариши (сифат ўзгариши коэффициенти);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтурли хилдаги ва навдаги фойдали қазилмаларни қазиш бўйича чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиш бирлигининг оқилона параметрлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни ажратиб олишнинг амалдаги кўрсаткичларини белгилашнинг зарур тўлиқлиги, ишончлилиги ва тезкорлигини таъминловчи (тўғридан-тўғри, билвосита ёки комбинацияланган) ҳисоблашни белгилаш услублари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Қазилма бирлигини қазиш бўйича лойиҳа ер ости усулида қазиш учун ишлаб чиқилади ва қуйидагиларни ўз ичига олади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгеологик тавсифнома;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилиши лозим бўлган захиралар, шу жумладан қазилма контурига киритилган балансдан ташқари захиралар тўғрисида маълумотлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэксплуатацион қидирув услублари ва қазилма бирлигини қазишга тайёрлаш усули;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиш тизими ва унинг асосий параметрлари тавсифи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтозалаш ва тайёрлаш қазилмаларини шамоллатиш схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон босими ва қазилманинг мустаҳкамланишини бошқариш паспорти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтозалаш ва тайёрлаш ишларини механизациялаш воситаларининг рўйхати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementетказиб бериш, ташиш ва электр таъминоти схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбурғилаш-портлатиш ишлари лойиҳаси (паспорти);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларнинг нобудгарчилиги ва сифатсизланиши нормативлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementишларнинг хавфсизлигини таъминлаш. жинсларнинг отилиб чиқиши билан курашиш, газсизлантириш, ўз-ўзидан ёниш, ер ости сувлари ва турдош қазилмаларнинг қуюқ оқавалари билан тўлиб қолиш ва шу кабиларнинг олдини олиш тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтозалаш ва тайёрлаш жойларида ишларни ташкил этиш жадваллари ва асосий техник-иқтисодий кўрсаткичлар, қазилма бирлигини қазиб бўлишнинг меъёрий муддатлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпланограммага мувофиқ қазиб чиқаришда фойдали компонент таркиби пастки меъёрининг техник-иқтисодий асосланиши (конни фойдали қазилма ва аралашма жинсларни қулатган ҳолда ер ости усулида қазиш чоғида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олинадиган фойдали қазилмадаги фойдали компонентнинг меъёрий сифатсиз таркиблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилма бирлигининг лойиҳаси белгиланган тартибда тасдиқланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Ҳар бир қазилма бирлиги учун фойдали қазилмалар ҳолати ва ҳаракатини (кўмир ва ёқилғи сланецдан ташқари) ҳисобга олиш паспорти юритилиши лозим, унинг шакли ва таркиби тармоқ йўриқномаси билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementV. КОННИ ОЧИШ ВА ТАЙЁРЛАШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Кон ёки унинг бир қисмини очиш усули ва схемаси, шунингдек асосий очиш қазилмаларининг жойлашув ўринлари қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ажратмаси доирасидаги асосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмаларни ер ости бойликларидан энг кўп ва иқтисодий мақсадга мувофиқ ҳолда ажратиб олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишларининг хавфсизлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсаноат аҳамиятига эга бўлган алоҳида жойлашган, изоляцияланган маъданли жинслар, қатламлар ва уюмларни қазиб тугатиш имконияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни унинг сувга тўлиб кетишидан, сув босиши ва бошқа нобудгарчиликларга олиб келувчи, фойдали қазилмалар сифатини ва конларнинг саноат аҳамиятини пасайтирувчи ёки уни қазишни қийинлаштирувчи омиллардан муҳофаза қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаралашма жинсларни қазиб олинган бўшлиққа жойлаш имконияти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Корхонанинг саноат майдони ва асосий очиш қазилмалари (стволлар, штольнялар ва бошқалар) одатда рудасиз участкаларда ёхуд нокондицияли ёки паст сифатли фойдали қазилмалар жойлашган майдонларда жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу талаб бажарилиши мумкин бўлмаган ҳолларда саноат майдончалари ва асосий очиш қазилмаларини улар остидаги сақлаш целикларида фойдали қазилмаларнинг энг кам миқдори консервацияланган ва корхона тугатилиши чоғида энг кам талафотлар билан ажратиб олинадиган шартларда фойдали қазилмалар жойлашган майдонларга жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Саноат майдонлари ва асосий очиш қазилмаларини жойлаштиришнинг барча вариантларида уларга кон қазишнинг зарарли таъсири истисно этилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Фойдали қазилмалар конларини очиш ва тайёрлаш корхона лойиҳасига мувофиқ амалга оширилиши лозим. Амалдаги кон-геология шароитлари лойиҳадагига мос келмаса унга ўз вақтида ва белгиланган тартибда тегишли ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Очиш ва тайёрлаш ишларини амалга оширишнинг маъқул топилган йўллари, ҳажмлари ва муддатлари қазиш учун белгиланган очилган, тайёрланган ва қазишга тайёр бўлган захираларнинг белгиланган миқдорини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Конни очиш ва қазишга тайёрлаш жараёнида қуйидагилар таъминланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳада назарда тутилган кон қазилмалари йўналишлари ва параметрларининг жойлашиш ўринлари, ҳимояловчи целиклари ўлчамлари, қазишни ўтказишнинг технологик схемаларига риоя қилиниши устидан назорат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэксплуатацион қидирув ва бошқа геология ишлари тўлиқ ҳажмда бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон босими кўринишларини, кон массивининг қурилиши ва конни қазиш чоғида юзага келувчи бошқа ҳодисаларни кузатиб бориш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Кон қазилмаларини очиш ва тайёрлашни фойдали қазилмалар қазиб олиш билан биргаликда олиб борувчи корхоналар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарур ҳолда асосий ва улар билан бирга жойлашган фойдали қазилмаларни селектив йўл билан қазиб олишни амалга ошириши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуларнинг қазиб олиниши ва талафоти ҳисобини юритиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementистеъмолчи бўлмаган ҳолда қазиб олинган фойдали қазилмаларни омборларга жойлашни ва сақланишини таъминлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Конни (шахта майдонини) очиш ва тайёрлаш жараёнида балансдаги ва балансдан ташқари захиралари бўлган фойдали қазилмаларнинг унга ёндош жисмлари (қатламлар, уюмлар) участкаларини бузишга йўл қўйилмайди. Бунда тегишли асослашларсиз қуйидагилар тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкўрсатилган участкаларда кон қазишларни бажариш, шунингдек уларга ағдармаларни аралаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementжисм (қатлам, уюм)лар участкаларини кейинчалик уларни ишлатиш мумкин бўлмаслигига шароитлар яратиб ишлатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарьернинг лойиҳадаги контурларига ёндош бўлган жойларда фойдали қазилмалар сақланиши ва кон ишларини олиб боришнинг хавфсизлигини таъминловчи чораларни кўрмасдан конни тайёрлаш ишларини бажариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости усулида қазиш участкаларида ағдармаларни устига қулаб тушган жисмлар билан аралаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтайёрлов ишларини ўтказиш жараёнида геологик бузилиш зоналарининг фаоллашувига йўл қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилма бирликларини тугатишга далолатномаларсиз қазиб бўлинган майдонларда жинслар қолдиқларини жойлаштириш, ўтиш йўллари қуриш, турли коммуникациялар ва шу кабиларни ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочиш поғоналари майдонларида технологик йўллар қуриш чоғида фойдали қазилмалардан балластлаш материали сифатида фойдаланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Ер ости капитал кон қазилмаларини муҳофаза қилиш лойиҳада назарда тутилиши, иншоотлар ва табиий объектларни кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилиш қоидалари ёки бошқа тегишли ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши лозим. Бунда қуйидагилар таъминланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтайёрлов қазилмалари фойдали қазилма (қатлам, уюм)лар жисмларига нисбатан, шунингдек қазилган бўшлиқ ва геологик бузилишларга нисбатан оқилона жойлашиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтайёрлаш ва тозалаш жойлари жинсларидан кон қазилмаларини муҳофаза қилиш мақсадида сунъий целиклар (полосалар)ни ишга тушириш учун ва қазилган бўшлиқни бостириб қўйиш ёки қазилмаларни сақлашни таъминловчи оқилона ўлчамдаги фойдали қазилмалар целикларини қолдириш учун фойдаланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Фаолият кўрсатаётган корхоналарда фойдали қазилмалар целиклари билан муҳофаза қилинадиган ер ости тайёрлов қазилмаларини тугатиш чоғида захиралар целиклардан махсус лойиҳа бўйича ажратиб олиниши лозим. Захираларни ажратиб олишнинг тўлиқлиги техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Тайёрлов ишлари имкони борича фойдали қазилма конларининг тегишли участкаларини ўз вақтида қидириб топишни таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Конларни очиқ усулда қазиш чоғида очилган жинсларнинг фойдали қазилмалардан энг кам нобудгарчилик ва сифатсизланиш билан ажралиши, шунингдек очилган жинсларнинг қазилган бўшлиққа жойланиши таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилмани қазишга тайёрланган тозаланган майдонларнинг сифати геологик хизмат томонидан назорат қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Тайёрлаш ишларини бажаришда катта сув оқими бўлган шароитларда қуритиш самарадорлигини ошириш, кон қазилмаларининг барқарорлиги ва фойдали қазилмаларни янада тўлиқ қазиб олиш, шунингдек кон ишларини хавфсиз олиб боришни таъминлаш мақсадида бошланғич гидро-геологик маълумотлар ва ҳисоб-китоб параметрларини аниқлаш амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Тайёрлов қазилмаларини тайёрлаш чоғида кон босими ва кон жисмларининг сурилиши мунтазам кузатиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКузатишларни таҳлил қилиш натижаларига кўра сурилиш бурчаклари аниқланиши, ер юзаси ва хавфли зоналар чегараларининг деформацияланиши кенглиги белгиланиши, балансдаги ва қаерда бу мақсадга мувофиқ бўлса - балансдан ортиқча силжиш зонасига тушувчи фойдали қазилмаларни қазишнинг зарарли таъсиридан ҳимоя қилувчи тадбирлар ишлаб чиқилиши ва амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Юқори сувли горизонтлар ва тўлиб қолган кон қазилмаларида сизот қазилмаларини қазиш қуйидагиларни назарда тутувчи махсус лойиҳа асосида амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementузунлиги ер ости кон қазилмалари устини мустаҳкамлаш ва бошқариш паспортида кўрсатиладиган ўзиб борувчи қудуқларни бурғилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилмага сув ўтиб кетишининг олдини олувчи ва одамларни хавфсиз олиб чиқиш ва асбоб-ускуналарни сақлашни таъминловчи қурилмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсизот сувларни самарали чиқариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Корхона бош маркшейдери ва бош геологи корхона бош муҳандисини кон ишларининг сув ўтиб кетиши, лой, бўтана ва зарарли газлар бўйича хавфли бўлган зоналар чегараларига келиб қолиши, шунингдек кон ишлари билан бу чегараларнинг кесишуви ва улардан чиқиши тўғрисида бир ойдан кечикмай ёзма равишда хабардор этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув, лой, бўтана ва зарарли газлар бехосдан ўтиб кетишининг олдини олиш бўйича ҳамда фойдали қазилмаларнинг мумкин бўлган нобудгарчилигининг олдини олишга оид чора-тадбирларни амалга оширмасдан туриб хавфли зоналар чегараларида кон ишларини бажариш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Кон қазилмаларининг барқарорлигига салбий таъсир этувчи ер ости ишларида машғул бўлган одамлар ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдирувчи, шу билан бирга фойдали қазилма захираларининг асоссиз нобудгарчилигига олиб келиши мумкин бўлган омиллар аниқланганда кон ишлари ишларни олиб бориш хавфсизлиги ва ер ости бойликларини муҳофаза қилишни таъминлашга оид чора-тадбирлар кўрилмагунига қадар тўхтатиб турилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Конни бир вақтнинг ўзида очиқ ва ер ости усулида қазишда фойдали қазилмаларнинг асоссиз нобудгарчилигига йўл қўймаслик ҳамда ишларни бажариш хавфсизлигини таъминлаш мақсадида корхона лойиҳаси ва кон ишларини ривожлантириш режаларида назарда тутиладиган махсус чора-тадбирлар амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда камарлар қияликлари ва тупроқлари ҳамда карьер бортларининг ҳолати инструментал ва визуал кузатув, шунингдек ер ости бўшлиқлари ва қазилмаларини ишчи майдонлари, йўллари ҳамда коммуникациялари сифатида ўз вақтида ҳаракатдан тўхтатиш устидан мунтазам назорат олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVI. ҚАЗИШ (ТОЗАЛАШ) ИШЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Қазиш (тозалаш) ишлари қатъий тартибда қазилма бирлигини қазиш лойиҳаси ва кон ишларини ривожлантириш режаларига мувофиқ олиб борилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳада назарда тутилган меҳнат шароитлари хавфсизлигини, қазиб олиш бўйича реал топшириқларининг бир маромда бажарилиши ҳамда фойдали қазилмаларни ажратиб олишнинг тўлақонлилигини таъминловчи тайёрлов ва қирқма (тахтловчи) лахмлар тайёрлангунига қадар қазиш (тозалаш) ишларига киришиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Қазиш ишларида қўлланиладиган қазиш механизмлари ва комплекслари фойдали қазилмаларнинг қазилаётган жисм (қатламлар, уюмлар)лар параметрларига мос бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фойдали қазилмаларнинг қазишга тайёр захиралари миқдори, уларнинг сифати, эксплуатацион нобудгарчилиги ва сифатсизланиши нормативлари қазилма бирликлари, шахталар ва карьерлар бўйича белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ер ости қазилма бирлигини фойдаланишга қабул қилиш учун хўжалик юритувчи ташкилот буйруғи билан таркибига Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси вакили албатта киритиладиган қабул комиссияси тайинланади.
(4-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазилма бирлигини фойдаланишга қабул қилиш тўғрисидаги далолатномада қазилма бирлигининг геологик тавсифи, қазиладиган захиралари, геометрик параметрлари, шунингдек ўтказилган қидирув, тайёрлаш ва қирқма (тахтлаш) ишларининг лойиҳага, хавфсизлик қоидалари ва нормаларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазилма бирлигини фойдаланишга қабул қилиш тўғрисидаги далолатнома комиссиянинг тайинлаган ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Корхонада бир вақтнинг ўзида фойдаланишда бўлган қазилма бирликларининг сони:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсифати бўйича турли бўлган фойдали қазилма захираларини ер ости бойликларидан фойдали қазилмаларни тўлиқ ва комплекс ажратиб олиш ҳамда топширилган сифатдаги минерал хом ашёга эришишни таъминловчи нисбатларда қазиб олишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишларини концентрациялашни таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилма конларининг фойдали қазилмаларнинг асоссиз нобудгарчилигига ёки қолган балансдаги захиралар қийматининг пасайишига олиб келувчи бой ёки осон олинадиган участкаларини танлаб қазиш мақсадида қўшимча қазилма бирликларини фойдаланишга киритиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Корхоналар тозалов қазиши жараёнида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалансдаги захираларнинг қолдирилиши, консервацияланиши ҳамда руда жисм (қатлам, қават)ларининг кичик қувватларида ва аралаш жинслар билан контактда нобуд бўлишига йўл қўймасликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementвақтинча фаол бўлмаган захираларнинг шаклланишига йўл қўймасликлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтозалаш забойларида мунтазам геологик кузатувлар олиб боришлари ҳамда кон ишларини тезкор бошқариш учун ўз вақтида геологик прогнозларни таъминлашлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementашёвий таркиб ва технологик ўхшашликларни ўрганишлари, синов натижаларини умумлаштиришлари, фойдали қазилмалар сифати ўзгаришининг Қонунийлигини аниқлашлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазиб олиш, ер бағридан ажратиб олиш, ҳар бир қазилма бўйича нобудгарчилик ва сифатсизланиш кўрсаткичлари ҳисобини олиб боришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Тозалаш ишларини амалга оширишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларнинг бой ёки осон олинадиган участкалари жисмлари (қатламлари)ни фойдали қазилмаларнинг балансдаги ва балансдан ташқари захираларининг асоссиз нобудгарчилигига олиб келадиган тарзда танлаб қазиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма захираларини келажакда уларни қазишнинг қийинлашувига, бу захираларнинг тўлиқ ёки қисман нобуд бўлишига олиб келадиган ҳолда қолдирилиши (консервацияланиши);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма захираларини уларнинг нобуд бўлишига олиб келадиган ҳолда қазиб қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнормадан ортиқча нобудгарчилик ва сифатсизланишга йўл қўйиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementшахта (карьер) майдонлари чегараларида ёки қазиб бўлинган захиралар контурларида фойдали қазилма захираларини қазиб олишнинг белгиланган муддатларини бузиш (бунинг оқибатида уларни қазиш қийинлашиб ёки мумкин бўлмай қолса) тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Корхоналар ногабаритлар, газ ва чанг чиқиндилари чиқишини пасайтириш, фойдали қазилмаларнинг ўта майдалашиб кетишини бартараф этиш, аралашма жинслар билан контактда сифатсизланиш ҳамда нобуд бўлишини камайтириш мақсадида бурғилаб портлатиш ишлари параметрларини доимий такомиллаштириб боришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Қазилма бирлиги контурларида қазилма бирлиги лойиҳасида қазиш назарда тутилмаган нокондицияли фойдали қазилмалар аниқланган тақдирда бундай захираларни ер бағрида қолдириш ёки қазиб чиқариш тўғрисидаги қарор техник-иқтисодий ҳисоб-китобларга таянган ҳолда қабул қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Қазилма бирлигини қазиш тугаганидан сўнг бир ой муддатда унинг тугатилиши бўйича далолатнома расмийлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДалолатномада қазилма бирлигининг бошланғич балансидан ортиқча захиралари, тугатилган захиралар ва қазиб чиқарилган фойдали қазилмалар миқдори, нобудгарчилик ва сифатсизланишнинг нормативдаги ва амалдаги қиймати ва ер бағридан фойдали қазилмалар ва компонентларни ажратиб олишнинг тўлақонлилиги ва сифатини белгилайдиган бошқа кўрсаткичлар, шунингдек кон лахмларининг ҳолати келтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementДалолатнома корхонанинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Кўп компонентли фойдали қазилмаларда ажратиб олишнинг тўлақонлилиги ва сифатини баҳолаш асосийси каби саноат аҳамиятига эга бўлган йўл-йўлакай компонентлар бўйича ҳам амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕр бағридан фойдали қазилмаларни ажратиб олиш, нобудгарчилик ва сифатсизланиш кўрсаткичларини аниқлаш қазиш усули ва тизими, қазилма бирликлари бўйича алоҳида дастлабки ҳисоблар асосида ва қазиб олиш чоғида фойдали қазилмаларни аниқлаш, нормалаш, ҳисобга олиш ва иқтисодий баҳолаш бўйича Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси тасдиқлаган намунавий услубий кўрсатмалар ҳамда тегишли тармоқ йўриқномалари талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
(11-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Фойдали қазилмаларнинг нобудгарчилиги ва сифатсизланиши миқдорлари тўғридан-тўғри, комбинацияланган ва бевосита усуллар билан аниқланади. Бевосита комбинацияланган усулларни қўллашга Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда рухсат этилади.
(12-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиш чоғида фойдали қазилмалар нобудгарчилигини аниқлаш усуллари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнобудгарчилик миқдорини талаб этилган аниқлик билан ҳисоблаб чиқишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнобудгарчиликни бевосита қазиб чиқаришнинг технологик жараёнида уларнинг вужудга келиш кўринишлари ва жойлари бўйича аниқлашни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнормативдан ортиқча нобудгарчиликларни ва уларнинг юзага келиши сабабларини аниқлашни таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Карьерларда қазиб чиқаришни белгилаш, ҳисобга олиш ва назорат қилиш карьерларда қазиб чиқариш ва очишни белгилаш ва назорат қилиш бўйича Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан тасдиқланган тармоқлараро йўриқнома талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
(13-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонларни ер ости усулида қазишда қазиб чиқарилган фойдали қазилмани ҳисобга олиш учун, шунингдек йилига 1 млн тонна ва ундан кўп маҳсулдорликдаги карьерлар (қирқмалар)да тортиш қурилмаларини қўллаш мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЦеликдаги жинсларнинг зичлиги белгиланган услуб бўйича аниқланади. Геологик қурилиш бўйича оддий конлар учун зарур тадқиқотларни амалга ошириш ҳамда услубиётни тузиш корхоналарнинг геологик хизмати зиммасига юкланади, кон-геология шароитларига кўра қийин конлар учун эса илмий-тадқиқот ташкилотлари жалб этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Қазиб чиқарилган фойдали қазилмалар сифатини аниқлаш синаш орқали амалга оширилади. Синаш усуллари, синов миқдори, синаш даврийлиги кўрсаткичларини аниқлаш усуллари, синашга танлаш ва таҳлил лабораториялари ишини назорат қилиш усуллари корхона раҳбари тасдиқлаган йўриқнома билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Нормативдан юқори нобудгарчилик ва нормативдан ортиқча сифатсизланиш қазиш бирликлари бўйича амалдаги ва нормативдаги нобудгарчилик ҳамда сифатсизланиш ўртасидаги фарқ сифатида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНормативдан юқори нобудгарчиликлар юзага келган вазиятлар Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси иштирокида кўриб чиқилиши лозим.
(15-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНормативдан юқори нобудгарчилик учун айбдор шахслар қонунчиликда назарда тутилган тартибда жавоб берадилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхона нормативдан юқори нобудгарчилик ва нормативдан ортиқча сифатсизланиш юзага келган жойлар ва уларнинг сабабларини аниқлаши ҳамда кейинчалик бунга йўл қўймаслик чораларини ишлаб чиқиши ва кўриши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Тозалаш ишларини бажариш чоғида фойдали қазилмаларни ажратиб олишнинг тўлиқлиги ва сифат кўрсаткичларининг ишончлилигини белгилаш, ҳисобга олиш ҳамда баҳолаш маркшейдерлик ва геология хизматлари, техник-назорат хизматлари томонидан, зарур ҳолларда корхонанинг бўлинмалари ва хизматларини жалб этган ҳолда амалга оширилади. Қазиб чиқаришда фойдали қазилмаларни ажратиб олиш ва уларнинг нобудгарчилигини ўз вақтида ва ишончли ҳисобга олинишини назорат қилиш учун корхонанинг бош муҳандиси жавоб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Минерал хом ашёга амалдаги кондициялар параметрларига қўшимча сифатида фойдали қазилма захираларидан янада тўлароқ фойдаланишни таъминлаш учун Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишиб қазиб чиқарилган фойдали қазилмалардаги фойдали компонентларнинг муайян яроқсиз қисмини қўллаш мумкин. Яроқсиз қисмлар муайян қазилма бирлиги ёки улар гуруҳига мансуб бўлиши ва аниқ кон-геологик, технологик ва иқтисодий шароитларни ҳисобга олиб белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Қазилма бирликларини тўлиқ қазиб олмаслик ман этилади. Истисноли вазиятларда (бу бошқа коннинг янада бой участкаларини танлаб қазишга ёки фойдали қазилмаларнинг қўшимча нобудгарчилигига олиб келмаган шароитда) Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда қазиб бўлинмаган балансдаги фойдали қазилма захиралари билан қазилма бирликларини вақтинча, лекин кўпи билан бир йилга қолдиришга йўл қўйилади.
(17 ва 18-бандлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Корхоналар ер бағридан фойдали қазилмаларни ажратиб олишнинг тўлиқлиги ва сифатини ошириш мақсадида қуйидагилар бўйича доимий чораларни кўришлари лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementпухта қидириш ва эксплуатацион қидириш усуллари кон қазиш технологияларини, ер бағридаги фойдали қазилмалар ва қазиб чиқарилган минерал хом ашё сифатини назорат қилиш усулларини такомиллаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementистиқболли кон техникасини жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалансдан ташқари захиралар, шунингдек илгари ер бағрида қолдирилган ёки ушбу конда қабул қилинган технология бўйича қазилмайдиган коннинг локал участкаларидаги захираларни қазувга жалб этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКонни ер ости усулида қазишда, шунингдек:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма целикларини жинс бўйича изоляциялаш зоналари билан алмаштириш имконияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementёнғин ўчирилган участкалардаги фойдали қазилмаларни қазиб олишнинг мақсадга мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзахираларни уларнинг зарурати қолмаган ҳимоялаш ва барьер целикларидан чиқариб олиш имконияти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўта танқис ва қимматли фойдали қазилма конларини янада тўлароқ қазиб олиш учун қазилган бўшлиқни бурмалаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилмалар тупроғини маъдан майдаларидан пухта тозалашни ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсизот ва шахта сувларини тозалаш чоралари ҳам кўриб чиқилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБу масалалар бўйича қарорлар техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида ҳамда табиатни муҳофаза қилиш талаблари, хавфсизлик қоида ва нормативларига риоя этилган шароитда қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Тажриба-саноат йўли билан янги қазиш тизимлари ва уларнинг параметрларини жорий этиш ва амалдагиларини такомиллаштиришга белгиланган тартибда тасдиқланган ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган махсус лойиҳага биноан йўл қўйилади.
(20-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТажриба-саноат ишларини амалга ошириш учун участкалар ўз шароитлари бўйича кон учун намунавий, иш ҳажмлари эса шунга яраша бўлиши лозим. Назарда тутилган ишлар учун бой маъданлар ёки фойдали қазилма конларининг захиралари сифати ўртачадан юқори бўлган бошқа участкаларини ажратиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Конни очиқ усулда қазишда оқилона параметрларни белгилаш ва уларнинг деформацияланишини бартараф этиш мақсадида карьер бортлари, поғоналар ва тоғ жинслари қиялик ҳолатини кузатиш мажбурий тартибда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМураккаб кон-геологик ва гидрогеологик шароитлардаги конларни қазишда карьер бортлари поғоналарининг ва тоғ жинслари қияликларининг оқилона параметрларини аниқлаш учун илмий-тадқиқот ташкилотлари жалб этилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКарьер бортлари, поғоналар ва тоғ жинслари қияликларининг деформацияланиши деформацияланишнинг юзага келиши сабаблари ва иқтисодий зарарлар ҳажми кўрсатилган ҳолда мажбурий тартибда ҳужжатлаштирилади. Деформацияланган поғоналар ва карьер бортларида ишларни хавфсизлик чораларини кўрмасдан амалга ошириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Шифт ва камерлараро целикларни қолдирадиган ҳамда тозалаш маконини табиий ушлаб туриш тизими билан конни ер ости усулида қазишда корхоналар (зарур ҳолларда ихтисослаштирилган ёки илмий-тадқиқот ташкилотларини жалб этган ҳолда) улардаги деформацияларни ўз вақтида аниқлаш, целикларнинг яроқлилиги муддатлари ҳамда оқилона ўлчамларини белгилаш, фойдали қазилмалар нобудгарчилигини минимумга келтириш ва ишларнинг хавфсизлигини таъминлаш учун шифтлар, тупроқлар ҳамда целиклар ҳолатини мунтазам кузатиб боришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Конларни руда ҳамда аралашма жинсларни қулатиш тизимлари билан қазишда майдаланган фойдали қазилмаларни чиқариш планограммасига қатъий риоя этиш, кон жинсларининг қулаш ва сурилиш зоналарини, сурилиш бурчакларини аниқлаш ҳамда юзанинг чўкиши катталигини аниқлаш ва юза ва ер ости объектларини кон ишларининг зарарли таъсиридан муҳофаза қилиш чораларини ишлаб чиқиш мақсадида мунтазам кузатиб бориш лозим. Кон жинсларининг қулаши ёки сурилиши зоналарида жойлашган фойдали қазилма захираларидан фойдаланиш ёки уларни муҳофаза қилиш масалаларини кўриб чиқиш ва ҳал этиш мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Фойдали қазилмани қазиб чиқарадиган ҳар бир корхона томонидан қуйидаги имкониятлар кўриб чиқилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementилгари конни ёки унинг бир қисмини қазишда қолдирилган фойдали қазилма захираларини қазиб чиқариш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаркибида фойдали компонентлар бўлган тўлғазмаларни қазиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтугатилган балансдаги захиралар зонасида жойлашган балансдан ташқари захиралар участкаларини қазиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар ҳамда аралашма жинсларнинг ўпирилиши йўли билан қазиш тизимларида қазилган бўшлиқда қолдирилган фойдали қазилмаларни қазиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаралашма ва очиш жинслари ағдармаларидан фойдали қазилмаларни ажратиб олиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундай ишлар лойиҳалаш ташкилоти томонидан тузилган ҳамда белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишувга биноан тасдиқланган махсус лойиҳа асосида амалга оширилиши лозим.
(24-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳа қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилма захираларини қазишнинг техник-иқтисодий баҳоси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхонанинг асосий кон ишларига боғлиқ тайёрлаш ва тозалаш ишларининг услуби ва технологияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон ишларини бажаришнинг хавфсизлик чоралари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVII. МУРАККАБ КОН-ГЕОЛОГИК ШАРОИТЛАРДАГИ КОНЛАРНИ ҚАЗИШГА ҚЎШИМЧА ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Қийин кон-геологик ва бошқа табиий шароитлардаги конларга қуйидаги конлар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгаз, қўққисдан отилиш ва кон зарблари бўйича хавфли бўлган конлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementўз-ўзидан ёнишга мойил фойдали қазилмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувда осон аралашадиган фойдали қазилмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсочма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқимматбаҳо, ярим қимматбаҳо, зебу-зийнат тайёрланадиган тошлар ва пьезо-оптика хом ашёлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳавзалар тубида, ҳовузлар ҳамда сув оқимлари тагида, ўпирилишлар, кўчки, сел, карст хавфи бўлган ва юқори сейсмик ҳолатдаги зоналарда жойлашган конлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкатта чуқурликларда, ўз-ўзидан ўпирилишга мойил бўлган жинсларда, шунингдек таркибида тез маъданлашадиган сув бўлган жинсларда жойлашган конлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. 7.1-бандда кўрсатилган конларни қазишда ишлаётган корхоналарда хавфсизлик қоидалари ва меъёрларини ҳамда мураккаб табиий омилларнинг фойдали қазилма захираларидан оқилона, комплекс фойдаланишга зарарли таъсирининг олдини олишни ҳисобга олиб ишлаб чиқилган махсус тадбирлар амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Кўплаб сув босган, қуюқ оқава ҳамда карст бўшлиқлари мавжуд бўлган фойдали қазилма конларида сувли горизонт ва сув босган жинсларнинг тўсатдан сув тошиши ҳамда фойдали қазилмаларнинг асоссиз нобудгарчилигига олиб келувчи сурилишларга сабаб бўлувчи кон ишлари технологиясини қўллаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўз-ўзидан ёнишга мойил фойдали қазилма ва жинслар конларини қазиш Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси томонидан тасдиқланган махсус йўриқномаларга мувофиқ амалга оширилиши зарур.
(4-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМайдаланган фойдали қазилма узоқ вақт тозаланган бўшлиқда қолдириладиган қазиш тизимини қўллаш, шунингдек майдаланган қазилмаларни қазилган бўшлиқда қолдириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Ер ости усулида қазиб олинадиган сувга тез аралашадиган фойдали қазилма конларида кон қазилмаларига сув ўтиб кетишини бартараф этувчи тадбирлар амалга оширилиши лозим. Бундай фойдали қазилмаларни шахта усулида қазиладиган конлар майдонида ер ости усулида танлаб эритмага ўтказиш усулида қазиб олиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Кон ишлари жараёнида халқ хўжалиги ёки илмий қийматга эга бўлган қимматбаҳо, ярим қимматбаҳо ва зебу-зийнат ясаладиган тошлар, оптик ва пьезо электрик кристаллар, музей ва коллекция намуналари, друзлар ёки бошқа табиат маҳсулотлари намоён бўлган тақдирда корхона раҳбарияти уларни сақлаш ва кейинчалик қазиб олиниши учун шароитлар яратиш учун жавоб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЮқорида санаб ўтилган фойдали қазилмалар кўринишлари белгиланган тартибда қидирилиши ҳамда уларнинг захиралари корхона раҳбари томонидан тасдиқланган ва тегишли кончилик ташкилоти билан келишилган махсус лойиҳа бўйича ажратиб олиниши лозим. Лойиҳада фойдали қазилмалар нобудгарчилиги ёки бузилишини бартараф этувчи массивдан ажралиши, транспортда ташиш ва сақлаш усуллари назарда тутилиши зарур. Ҳисоблаш тарозида тортиш йўли билан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. 6-бандда санаб ўтилган, шунингдек қоплама ва бинокорлик тошларининг қимматли турлари бўйича фойдали қазилма конларини эркин қазиш чоғида қазиб олишнинг уларнинг табиий сифати бузилишига ёки пасайишига олиб келувчи усулларини ҳамда қазиш тизимларини, шунингдек усулларини қўллаш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVIII. ҚАЗИБ ЧИҚАРИЛГАН ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАРНИ ЮКЛАБ ЖЎНАТИШ ҲАМДА ҚАЙТА ИШЛАШГА ТАЙЁРЛАШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Корхоналар лойиҳа, техник регламентлар ёки стандартлар талабларидан келиб чиқиб қазиб олинган фойдали қазилмаларни истеъмолчи томонидан минерал хом ашёни қайта ишлаш чоғида унинг таркибидаги саноат аҳамиятига эга бўлган компонентлар энг тўлиқ ажратиб олинишини, шунингдек унинг товар сифати сақланишини таъминлаш мақсадида юклаб жўнатиш ва қайта ишлашга тайёрлашни амалга оширишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхоналар фойдали қазилмалар ва компонентларни энг тўлиқ ажратиб олиш ҳамда улардан комплекс фойдаланишни таъминловчи минерал хом ашёни етказиб бериш бўйича техник регламентлар ёки стандартларни аниқлаштиришга оид таклифларни киритишлари зарур.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 3 мартдаги 45-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 10-сон, 105-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Конларни қазиш чоғида минерал хом ашёни қайта ишлаш технологиясини такомиллаштириш ва самарадорлигини ошириш мақсадида ундан технологик намуна олиш мунтазам амалга оширилиши лозим. Бунда технологик намуналарнинг минерал таркиб, асосий физик ўхшашликлар ва бошқа тавсифлар бўйича мақбуллиги таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Минерал хом ашё технологик намуналарини танлаб олишга техник шартлар қуйидаги асосий параметрларни белгилашни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехнологик намунанинг умумий оғирлиги ва унинг таркибий қисмлари оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар ва уларнинг ўхшашликларининг табиий ёки технологик турлари, навлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҳар бир фойдали қазилма тури, навининг ўртача кимёвий ва минералогик таркиби, таркибидаги зарарли аралашмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаъқул топилган намунанинг танлаш чоғидаги сифатсизланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲар бир технологик намуна учун танлаб олинганлиги тўғрисида далолатнома тузилади ҳамда тармоқ йўриқномасига мувофиқ паспорт тўлдирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Истеъмолчига етказиб бериладиган ёки қайта ишлашга жўнатиладиган қазиб олинган минерал хом ашёга кон ишлаб чиқаришининг ер ости бойликлари тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқ қатъий ҳисоб ва назоратга олинадиган якуний маҳсулоти сифатида қаралиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Корхона минерал хом ашёни самарали тайёрлаш ва унинг миқдорини ва товарлик сифатини йўқотмасдан истеъмолчига етказиб беришни таъминловчи махсус техник восита ва қурилмалар иншоотига, шунингдек қазиб чиқарилган фойдали қазилмаларнинг минимал захирасига эга бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб чиқарилган минерал хом ашёни йиғиш, омбор ва бункерлар сиғими ҳамда уларнинг қурилмаси корхона маҳсулдорлиги, фойдали қазилманинг қиймати ва физик-механик ўхшашликларини, хом ашёни тайёрлаш, шу жумладан унинг сифатини барқарорлаштириш, эркин оқимлар, тур ва навларнинг ажратилиши бўйича технологик операцияларни бажариш зарурияти, шунингдек механик нобудгарчиликларни бартараф этишни ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚимматли фойдали қазилмаларни атмосфера омилларининг қазиб чиқарилган минерал хом ашёнинг сақланиши ва сифатига таъсир кўрсатадиган шароитда уларни очиқ омборларга тўплашга йўл қўйилмайди. Очиқ омборлардан фойдаланишга алоҳида ҳолларда юқори ташкилот томонидан албатта фойдали қазилмалар нобудгарчилиги ва сифати пасайишининг олдини олиш бўйича махсус чоралар кўрилган шароитда рухсат этилиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Қазиб чиқарилган минерал хом ашё истеъмолчига унинг техник назорат хизмати ёки ташкилотнинг бошқа ваколатли махсус хизмати томонидан қабул қилингандан сўнг ҳамда унинг техник регламентлари ёки стандартларига мос бўлган шароитда юклаб жўнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМинерал хом ашёни етказиб беришнинг техник талаблари манфаатдор органлар билан келишилиши ҳамда белгиланган тартибда тасдиқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб чиқарилган минерал хом ашёни қайта ишлаш чоғида фойдали компонентларни ажратиб олишнинг камайишига олиб келувчи техник регламентлар ёки стандартларни бузган ҳолда етказиб бериш тақиқланади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 3 мартдаги 45-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2014 й., 10-сон, 105-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Омборларда тўпланган ва сақланаётган, кейинчалик юклаб жўнатишга тайёрланаётган ва юклаб жўнатилаётган минерал хом ашёнинг миқдори ҳамда сифатини ҳисобга олиш ва назорат қилиш техник назорат хизмати ёки бошқа махсус ваколатли хизмат томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб чиқарилган минерал хом ашё миқдори ва сифатини ҳисобга олиш ва назорат қилиш маълумотлари корхона бўйича: ер бағрида тугатилган, қазиш чоғида нобуд қилинган, қазиб чиқарилган ва юклаб жўнатилган қазилмалар, товар маҳсулотлар, ағдарма маҳсулотлар ва улар таркибидаги фойдали компонентлар захираларининг жамланма балансини тузишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Омборларда тўпланган ва сақланаётган, юклашга тайёрланаётган ва юклаб жўнатилаётган минерал хом ашё сифати ҳамда миқдорини ҳисобга олиш ва назорат қилиш тартиби ва уни ташкил этиш тармоқ йўриқномаси ёки корхонанинг юқори ташкилот тасдиқлаган йўриқномаси билан белгиланади. Йўриқнома намуналарни танлашнинг тартиби, усули ва такрорланиши даражасини, тортиш қурилмалари, товар хом ашё сифати ҳамда миқдорини ҳисоблаш ва назорат қилиш пунктларининг жойлашишини, аниқланган компонентлар ва физик-механик ўхшашликлар, шунингдек намунани таҳлил қилиш ҳамда уларнинг аниқлигини назорат этиш усулларини белгилаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлинган ахборотлар ишончлилигининг пасайишига олиб келувчи товар хом ашё миқдори ҳамда сифатини ҳисоблаш ва назорат қилиш пунктларини жойлаштиришга қўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Қимматли фойдали қазилмалар қазиб чиқаришни амалга оширувчи корхоналар технологик жараёнда хулоса берадиган намуналарни танлаш учун махсус қурилмаларга ёки қазиб олинадиган минерал хом ашё сифатини бетўхтов аниқловчи приборга эга бўлишлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Корхоналарга минерал хом ашё етказиб бериш қуруқ массани қайта ҳисоблашни ҳамда юклаб жўнатилаётган хом ашёнинг товарлик сифатини ишончли ва тезкор аниқлашни таъминлаган ҳолда оғирлик ҳисоби асосида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚазиб чиқарилган фойдали қазилмаларни юклаб жўнатишни ҳисоблашнинг вақтинча бошқа усулларини қўллашга истисно ҳолларда Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилиб оғирликнинг ҳисобини мажбурий назорат қилган ҳолда йўл қўйилади.
(10-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Корхоналар (жўнатувчи ва қабул қилиб олувчи) транспорт сиғимларини мунтазам назорат этиш ва тозалашни амалга оширишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМинерал хом ашёни юклаб жўнатиш чоғида транспортда ташишда унинг нобуд бўлишини бартараф этиш бўйича, шунингдек хом ашёнинг музлаб қотиб қолиши, ёпишиб қолиши ва унинг ифлосланиши ва сифатининг пасайишига қарши чоралар кўрилади. Темир йўл вагонларига юклаб жўнатишда, шунингдек минерал хом ашё ҳаво оқимининг таъсиридан, зарур бўлганда атмосфера ёғинларининг зарарли таъсиридан сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Қазиб чиқарилган фойдали қазилмалар миқдори ва сифатининг геологик ва маркшейдерлик маълумотларига қайта ишлаш ишлаб чиқариши (бойитиш фабрикаси)нинг ҳисоб маълумотлари бўйича тузатишлар киритишга йўл қўйилмайди. Қазиб чиқарилган, юклаб жўнатилган ҳамда қайта ишланган минерал хом ашё миқдори ва сифатини аниқлашда мунтазам ҳар хилликлар юзага келган тақдирда манфаатдор корхоналар ва ташкилотлар томонидан бу чалкашликлар сабабини аниқлаш ва уларни тузатиш бўйича ўз вақтида биргаликдаги чоралар кўрилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Истеъмолчига юклаб жўнатилган товар хом ашёсининг ҳар бир гуруҳи технологик турлар, навлар ҳамда улар таркибидаги саноат аҳамиятига эга бўлган асосий ва қўшимча компонентлар бўйича минерал хом ашё миқдори ва сифати кўрсатиладиган сертификат ёки товар паспорти расмийлаштирилган бўлиши лозим. Сертификатлар ва товар паспортларининг нусхалари операция ўтказилган йил мобайнида корхонада сақланади ҳамда қазиб чиқарилган фойдали қазилмаларни юклаб жўнатишнинг шакли ва тўлдириш тартиби тармоқ йўриқномаси билан белгиланадиган ҳисоблаш дафтарини тўлдириш учун асос бўлиб хизмат қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИстеъмолчига товар хом ашёни узлуксиз жўнатишда (конвейерлар, пневмогидротранспорт қурилмалари ва жўнатишнинг бошқа узлуксиз технологияси ёрдамида) жўнатишни ҳисоблаш дафтари жўнатилган минерал хом ашё миқдори ва сифатини бевосита юклаш жараёнида махсус тортиш қурилмалари ва приборлари ёрдамида аниқлаш маълумотлари бўйича тўлдирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Қазиб чиқарилган, аммо вақтинча фойдаланилмайдиган минерал хом ашё кейинчалик қайта ишлашга жалб этилиши учун тўпланиши, ҳисобланиши, сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТўплаш чоғида минерал хом ашёнинг сув эрозияси, ўз-ўзидан ёниш ва бошқа сабаблар билан нобуд бўлиши ёки бузилишини бартараф этиш тадбирлари кўрилиши зарур. Омбор (ағдарма) ҳудуди сизот ва тошқин сувлари босишидан ҳимоя қилинган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementВақтинча фойдаланилмайдиган хом ашёни сақлаш жойларини шахта майдонларининг қулаш зоналарида, сурилиш зоналарида ҳамда бевосита шахта (карьер) майдонларини қазиш контурларига яқин жойларда жойлаштириш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Вақтинча фойдаланилмайдиган минерал хом ашёни тўплаш вужудга келган хом ашё ҳажмини инструментал ўлчашни таъминлаган ҳолда уни сақлаш ва кейинчалик қайта ишлаш технологияси ҳамда муддатларига қараб турлар ва навларга ажратилиб амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдаланилмайдиган минерал хом ашёни сақлаш жойларининг ҳар бири бўйича корхона бош муҳандиси тасдиқлайдиган шаклдаги паспорт юритилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Кўп компонентли минерал хом ашёдан комплекс фойдаланиш таъминланмаган тақдирда уни юклаб жўнатиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАлоҳида ҳолларда, Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси органлари билан келишувга кўра бундай юклаб жўнатишга юқори тармоқ ташкилоти томонидан хом ашёдан комплекс фойдаланишни таъминлашнинг муддати ва тартиби белгиланиши шарти билан вақтинча рухсат этилиши мумкин.
(16-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIX. КОНЛАРНИ ҚАЗИШДА АТРОФ ТАБИИЙ МУҲИТИНИ МУҲОФАЗА ҚИЛИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилма қазиб чиқариш корхоналарини қуриш, реконструкция қилиш ҳамда улардан фойдаланишда табиатни муҳофаза қилиш қонунчилиги талабларига мувофиқ ер бағридан фойдаланиш билан боғлиқ ишларнинг зарарли таъсиридан аҳоли ҳаёти ва соғлиғини, атмосфера ҳавосини, ерлар, ўрмонлар, сувлар, ҳайвонот дунёси ҳамда атроф табиий муҳитининг бошқа объектларини, бинолар ва иншоотларни муҳофаза қилиш, шунингдек қўриқхоналар, табиат, тарих ва маданият ёдгорликларини сақлаш учун хавфсизлик таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Корхоналар табиий муҳит аҳволини ҳамда лойиҳада назарда тутилган табиатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларининг бажарилишини мунтазам назорат қилиб боришлари керак. Корхоналарнинг тегишли хизматлари табиий муҳитнинг ифлосланиши ва ўзгаришини самарали назорат этиш учун зарур техник воситалар билан таъминланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар фойдали қазилма конларини қазиш чоғида лойиҳавий қарорларни анчагина ёки тўлиқ ўзгартиришни талаб этувчи атроф табиий муҳитини муҳофаза қилиш бўйича янада самарали чораларни қўллаш зарурати пайдо бўлса, корхона бош лойиҳачига лойиҳанинг тегишли бўлимларини ўзгартириш юзасидан техник топшириқ бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Фойдали қазилма конларини қазувчи, уларга фойдаланиш учун берилган қишлоқ хўжалиги ерлари ёки ўрмонзорлар, сув ҳавзалари ва қирғоқ олди зоналарида геологик қидирув, қурилиш ва бошқа ишларни бажарувчи корхоналар бу ерларда зарурият қолмагач уларни ўзларининг ҳисобидан қишлоқ, ўрмон ёки балиқчилик хўжаликларида фойдаланиш учун яроқли ҳолга, назарда тутилаётган ишлар бошқа ерларда амалга оширилган чоғда уларни ўз йўналиши бўйича фойдаланиш мумкин бўладиган ҳолга келтиришлари зарур. Ер участкаларини яроқли ҳолга келтириш ишларнинг бориши жараёнида, бунинг имконияти бўлмаганда, ишлар тугатилганидан сўнг, ер майдонларини фойдаланишга берган органлар белгилаган муддатларда, белгиланган тартибда тасдиқланган лойиҳаларга мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхоналар фойдали қазилма конларини қазишда ва тупроқ қатламини бузиш билан боғлиқ бошқа ишларни бажаришда тупроқнинг ҳосилдор қатламини четга суриб қўйишлари, сақлашлари ва қайта тикланадиган ерларга ёки каммаҳсулли ерларга келтиришлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилма конларини қазишда кон ишлари технологиясига табиатни муҳофаза қилишнинг қуйидаги талаблари қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмаларни қазиб чиқаришда ер имкони борича кам сарфланиши, яъни қазиб чиқариладиган минерал хом ашё бирлигига ер ресурслари сарфи минимал даражада бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарьер қурилиши ва кондан фойдаланиш жараёнида ернинг бузилиш ва тикланиш режими энг қулай бўлиши, яъни ернинг бузилиши ва қайта тикланиши орасидаги вақт минимал даражада бўлиши, бузилишларнинг асосий қисмини (айниқса, маҳсулдор майдонларда) қазишнинг иложи борича кейинги даврларига қолдириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилган бўшлиқ ва бўш жинслар ағдармаларини шакллантиришнинг бузилган ерлардан кейинчалик фойдаланишнинг қабул қилинган йўналишларига асосан қайта тиклаш талабларига жавоб бериши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон қазиш комплекси объектларида атмосферага энг кам миқдорда чиқинди чиқарувчи машина ва механизмлардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарарли моддалар отилиб чиқишининг камайишини, чиқадиган газларни чанг тутиш ва газ тозалаш қурилмаларида тозалашни таъминловчи технологик жараёнларни такомиллаштириш ва соддалаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementчангтутгич ва газ тозалаш қурилмаларидан фойдаланиш ва улар ишини ҳамда бошқа табиатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларининг бажарилишини назорат қилишни пухта ташкил этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости сувларининг озиқланиши, ҳаракати ва камайиши шароитларининг ўзгаришига олиб келувчи, воронка (чуқур) ҳосил бўлиши, деформацияланиш ва ер юзасининг чўкиши, тез аралашадиган жинсларнинг танлаб эритмага ўтказилишига олиб келувчи гидро-геологик ва инженер-геологик ҳолатлар билан ҳамкорликда олиб бориладиган фойдали қазилма конларини очиш усуллари ва қазиш тизимини қўллаш, шунингдек кон-тайёрлаш ишларини ўтказиш тақиқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementочиқ сув ҳавзаларига маъданланган сувлар, аччиқ ва ишқорли карьер, шахта ва сизот сувларининг тушишига йўл қўймаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмаъданланган сувларни тозалашнинг термик, мембран, ион алмашиш ва гидротехник усулларини қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарьерларда кон ишларини ривожлантиришни осилма ёндан остки ёнга қараб амалга ошириш, бунда руданинг нобудгарчилиги ва жинсларнинг аралашиб кетиши сезиларли даражада кам бўлади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгоризонтал ва қияликдаги конларни очиқ усулда қазишда ички ағдарма ҳосил қилиш усулида қазиб чиқариш имконини берувчи очиш схемаси ва қазиш тизимини қўллаш; ташқи ағдарма ҳосил қилиш усулида қазиб чиқариш технологиясини қўллаш тақиқланади; ташқи ағдарма ҳосил қилиш усулида очиш схемаси ва қазиш тизими истисно ҳолларда (руда жисмларининг тиккасига қулаши, конни қазишнинг мураккаб геологик ва кон-техник шароитлар) Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси билан келишилиб қўлланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкарьерларнинг қабул қилинган параметрлари, қазиш тизимлари ва поғоналар элементлари атроф табиий муҳитига энг кам таъсир кўрсатишни таъминлаши зарур;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтехноген конларини яратиш чоғида турли минерал хом ашёларни уларнинг барча турлари сифатини сақлаган ҳолда аралаштирмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхом ашёнинг ҳар бир турига бир хилда бориш мумкин бўлишини ва эгаллаш майдонининг энг кам бўлишини таъминлаш, техноген конларни яратиш ва қазишнинг технологик жараёнларида минимал меҳнат сарфи ва юқори тежамлиликни таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Фойдали қазилма конларини қазишда тупроқнинг сув ва ҳаводан нурашининг ривожланиши, турланиши, ботқоқланиши ёки ерларнинг ҳосилдорлигини йўқотишнинг бошқа шаклларини бартараф этувчи ёки унга тўсқинлик қилувчи чора-тадбирлар амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОчиш жинслари ағдармалари, ишлаб чиқаришнинг бошқа чиқиндилари, вақтинча фойдаланилмайдиган, келажакда фойдаланиладиган ва қайта тикланмайдиган минерал хом ашё сақлаш жойлари атроф табиий муҳитини муҳофаза қилиш талабларини ҳисобга олган ҳолда шакллантирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Корхоналар аҳолининг ичимлик ва маиший эҳтиёжларини биринчи навбатда қондириш, уларни ифлосланиш ва камайишдан сақлаш, оқава ва шахта сувларининг табиат объектларига зарарли таъсиридан огоҳ қилиш ва уларни бартараф этиш мақсадида ер усти ва ости сувларидан оқилона фойдаланишни таъминлашлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАгар бундай таъсирга балиқчилик хўжалиги ҳавзалари тушиб қолса, унда табиатни муҳофаза қилиш органлари билан келишилган, балиқлар, бошқа сув жониворлари ва ўсимликларини муҳофаза қилишни ва уларнинг кўпайиши учун шароитларни таъминловчи чора-тадбирлар ҳам амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Корхоналар сувдан фойдаланиш ва сув истеъмолининг белгиланган режалари, технологик нормалари ва қоидаларига риоя қилишлари, шунингдек корхонанинг ишлаб чиқариш фаолияти таъсиридаги зонада ер ости ва ерусти сувларининг ҳолатини гидрогеологик кузатиш ва назорат қилишни амалга оширишлари лозим.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 18 февралдаги 40-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2011 й., 7-8-сон, 62-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Тозаланмаган оқава ва шахта сувларини сувли объектларга оқизиб юбориш тақиқланади. Оқава ва шахта сувларини сувли объектларга оқизиш шартлари сув бўйича қонунчилик талабларига жавоб бериши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОқизиб юбориладиган сувлардаги турли хил ифлослантирувчи моддаларнинг таркибига доир талаблар бузилган тақдирда бу бузилишларнинг сабаблари аниқланади ва уларни тугатиш чоралари кўрилади. Оқава ва шахта сувларини даволаш, шунингдек балиқларнинг увулдириқ сочиш ва тўйиниш жойлари ҳамда қишлайдиган чуқурларига оқизиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСувдан фойдаланиш ва сув ажратиш ҳисоби сув бўйича қонунчиликка мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Конларни қазишда ер ости сувли горизонтлари очилган бўлса корхоналар бу ҳақда сувлардан фойдаланиш ва уни муҳофаза қилишни тартибга солиш органларига ўз вақтида хабар қилишлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБурғилаш ишларини бажарувчи корхоналар табиий қудуқларни тартибга солиш қурилмалари билан жиҳозлашлари, бу қудуқларни белгиланган тартибда консервациялашлари ёки тугатишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Қуйидагиларни фойдаланишга топшириш тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementоқава ва шахта сувларини тозалаш учун қурилмалар билан таъминланмаган корхоналар ва уларнинг объектлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув қабул қилувчи ва бошқа иншоотларнинг белгиланган тартибда тайёрлангунига қадар конлардаги қуритиш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув олиш иншоотларини тасдиқланган лойиҳага мувофиқ балиқ сақлаш қурилмаларисиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувдаги бурғилаш қудуқларини уларнинг сувни тартибга солиш қурилмалари билан таъминламасдан ва тегишли ҳолларда санитария муҳофазаси зоналарини белгиламасдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсув омборлари, чиқинди омборлари ва гидроағдармаларни (уларни тўлдириш) лойиҳада назарда тутилган ўзанларни тайёрлаш, шу жумладан бу объектларни фильтрацияга қарши экранлар билан жиҳозлашга оид чора-тадбирларни амалга оширмай.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Фойдали қазилмаларни қазиб чиқариш, бурғилаб портлатиш ишлари, жинслар ағдармалари, ишлаб чиқариш чиқиндилари омборларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш атмосфера ҳавосини ифлослантиришни бартараф этиш ёки қисқартириш усуллари бўйича Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси билан келишилган қоидаларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАҳоли пунктларида атмосфера ҳавосини чанг, зарарли газлар, сассиқ моддалар билан ифлослантирувчи манба ҳисобланувчи жинслар ағдармалари ва чиқинди омборларини жойлаштириш, шунингдек чиқиндиларни корхона ҳудудида ва аҳоли пунктларида махсус қурилмалардан ташқарида ёқиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхоналар атмосфера ҳавосини ифлослантирувчи чиқиндиларни ўз вақтида улардан хом ашё сифатида фойдаланувчи корхоналарга ёки ихтисослаштирилган полигонларга олиб чиқишлари лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Конларни қазиш чоғида атмосферага чиқадиган чиқитларнинг йўл қўйилиши мумкин (бунга барча ифлослантириш манбаларидан отилиб чиқишлар киради) нормативларига қатъий риоя қилиниши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАтмосфера ҳавосига тегишли нормативлар ўрнатилмаган кимёвий, физик ва биологик омилларнинг зарарли таъсирига Ўзбекистон Республикаси Давлат табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси органлари томонидан муайян муддатга берилган рухсатномалар бўйича фақат истисно вазиятларда йўл қўйилиши мумкин. Ушбу муддат мобайнида бу омилнинг атмосферага зарарли таъсирининг йўл қўйилиши чегараси нормативлари белгиланиши ва атмосфера ҳавосини муҳофаза қилишга оид чора-тадбирлар амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИфлослантирувчи моддалар йўл қўйиладиган отилиб чиқиш бўйича белгиланган нормативлардан ошиб кетган ҳолларда корхона зудлик билан бу ҳақда атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш устидан давлат назоратини амалга оширувчи органга хабар бериши ва йўл қўйилган бузилишни тугатиш чора-тадбирларини кўриши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Фаолияти атмосферага ифлослантирувчи моддаларнинг чиқиши билан боғлиқ бўлган корхоналар, ифлослантириш манбалари пайдо бўлган вақтдан қатъи назар, атмосферага ифлослантирувчи моддаларнинг чиқишини тутиш, тўхтатиш ёки тозалаш учун иншоотлар, асбоб-ускуналар ва аппаратлар билан жиҳозланган бўлиши лозим ҳамда бу иншоотлар, асбоб-ускуналар ва аппаратларнинг тўхтовсиз, самарали ишлашини ва соз ҳолатда сақланишини, шунингдек ифлослантирувчи моддалар миқдорининг ва уларнинг таркиби мунтазам ҳисобини амалга оширишлари зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementX. ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМАЛАР ҚАЗИБ ЧИҚАРИШ КОРХОНАЛАРИНИ ТУГАТИШ ВА ВАҚТИНЧА ТЎХТАТИШ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Фойдали қазилма захираларини қазишни тугаллагач, шунингдек техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар ва бошқа асослашлар бўйича конни ёки унинг бир қисмини қазишни давом эттириш мақсадга номувофиқ топилса ёки мумкин бўлмаса конни қазиётган корхона ёки шу корхонанинг тегишли қисми тугатилади ёхуд вақтинча тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхона тўлиқ ёки қисман тугатилганда ёхуд вақтинча тўхтатилганда кон лаҳмлари ва бурғи қудуқлари аҳоли хавфсизлиги, атроф табиий муҳитини, бинолар ва иншоотларни муҳофаза қилишни, вақтинча тўхтатилганда эса, шунингдек конлар, кон лаҳимлари ҳамда бурғи қудуқларини вақтинча тўхтатишнинг бутун даври мобайнида муҳофаза қилишни таъминловчи ҳолга келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Корхона ёки унинг бир қисмининг тугатилишига фойдали қазилмаларнинг балансдаги захиралари тўлиқ қазиб бўлингандан сўнг, уларнинг кўпайиши, конни қайта қазиш ҳамда балансдан ташқари захираларни қазиб чиқаришга ҳаракат қилишнинг истиқболи бўлмаган тақдирда ва захираларнинг саноат аҳамиятини йўқотган қолдиқлари ҳисобдан чиқарилган шароитда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхонани тугатишда кон қазилмалари ва бурғи қудуқларидан бошқа халқ хўжалиги мақсадларида фойдаланиш имкониятлари тўғрисидаги масала ҳал этилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФойдали қазилма конларини қазишда «Ўзистиқболстат» давлат қўмитаси, Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» қўмитаси ва Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси билан келишилган ҳолда ер ости кон қазилмаларини узоқ муддат сақлаш ва ундан халқ хўжалигида кейинчалик самарали фойдаланиш имкониятини таъминловчи мақсадли тайёрлаш амалга оширилган корхонани ёки унинг бир қисмини тугатиш тақиқланади.
(2-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Корхона ёки унинг бир қисмини вақтинча тўхтатишга кон ёки унинг алоҳида участкаларини техник-иқтисодий, кон-геологик ва бошқа сабаблар бўйича қазиш вақтинча мумкин бўлмаган ёки қазишни давом эттириш мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда, асосий кон қазилмалари ва иншоотларини, уларнинг ҳолатини назорат қилиб, мажбуран сақлаган ҳолда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» қўмитаси уларда фойдали қазилмалар қазиб чиқариш билан боғлиқ бўлмаган объектларни жойлаштириш истиқболли деб ҳисоблаган кон қазилмалари мажбуран вақтинча тўхтатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБундай қазилмаларнинг консервацияланиши тартиби ҳамда қазилма вақтинча тўхтатилиши зарур бўлган муддат Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» қўмитаси томонидан белгиланади.
(4-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«Давархитектқурилиш» қўмитаси маъқул топган қазилмаларни тугатишга истисно вазиятларда Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» қўмитаси келишган ҳолда йўл қўйилади.
(4-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 1 ноябрдаги 313-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 44-сон, 507-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Хавфсизликни таъминлаш, фойдали қазилмаларни қазиб олишнинг тўлиқлиги ва ер ости бойликларини муҳофаза қилиш ҳамда кон лаҳмларини бошқа халқ хўжалиги мақсадлари учун сақлаш қисмида корхоналарни тўлиқ ёки қисман тугатиш ва вақтинча тўхтатиш тартиби, шунингдек материалларни расмийлаштириш Ўзбекистон Республикаси «Саноатконтехназорат» давлат инспекцияси ва Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» қўмитаси тасдиқлаган йўриқнома билан белгиланади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 10 июлдаги 323-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2004 й., 28-сон, 321-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОлдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Корхона ёки унинг бир қисмини тугатиш ва вақтинча тўхтатиш Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси органлари, бошқа манфаатдор органлар билан келишилган ва белгиланган тартибда тасдиқланган махсус лойиҳа асосида амалга оширилади.
(7-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЛойиҳалар тегишли тайёргарлик ишлари ва бевосита корхонани тугатиш ёки вақтинча тўхтатиш ишларини ўз ичига олиши ва қуйидагиларни назарда тутиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбалансдаги ҳамда иқтисодий жиҳатдан қазиб олиш мақсадга мувофиқ бўлган балансдан ташқари захираларни қазиб олиш тартиби ва жадвали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконни такрорий қазишнинг мақсадга мувофиқлиги тўғрисидаги, шунингдек омборларда сақланаётган вақтинча тўхтатилмаган фойдали қазилмалар ва ишлаб чиқариш чиқитларидан халқ хўжалигида фойдаланиш тўғрисидаги масалалар ҳамда уларнинг сақланишини таъминлаш чора-тадбирларининг ҳал этилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаҳоли хавфсизлиги, ер ости бойликлари ва атроф табиий муҳитини, бинолар, иншоотларни муҳофаза қилишни таъминлаш, шунингдек сув ва газ ўтиши (тошиши)ни, ер ости ёнғинларининг тарқалиши ва шунга ўхшашларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон қазилмалари ва бурғи қудуқларидан бошқа халқ хўжалиги мақсадларида фойдаланиш масалаларини ҳал этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкорхона ёки унинг бир қисмини тугатиш ёки вақтинча тўхтатиш усуллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер устидаги ва сувли объектларни Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ кейинчалик халқ хўжалигида фойдаланиш учун яроқли ҳолга келтириш чоралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementкон хусусияти, очиш схемаси ва қазиш тизими билан боғлиқ бошқа лойиҳавий қарорлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕр ости бойликларининг катта ҳажмларига эга бўлган корхоналарни тугатиш бўйича лойиҳаларга ихтисослаштирилган илмий-тадқиқот ташкилотларининг хулосалари олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Корхона ёки унинг бир қисмини тугатиш ва вақтинча тўхтатишда қуйидагилар тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳада назарда тутилган захираларни тўлиқ қазиб олиш ва ер ости бойликларини муҳофаза қилишни таъминловчи барча чора-тадбирлар бажарилгунига қадар фойдали қазилмаларни қазиб чиқариш ишларини тўхтатиб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementер ости ёнғинлари тўлиқ ва ишончли бартараф этилмаган ҳолларда кон қазиб чиқариш корхонаси ёки унинг бир қисмини тугатиш ва «қуруқ» вақтинча тўхтатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувга аралашадиган (табиий тузлар, гипслар ва шу кабилар) фойдали қазилмалар қазиб чиқарувчи корхона ёки унинг бир қисмини «намли» вақтинча тўхтатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқазилган бўшлиқ ва омборларда ўз-ўзидан ёнишга мойил фойдали қазилмаларни қолдириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфойдали қазилмалар қазиб чиқариш ишларини узоқ вақт тўхтатиб туриш оқибатида коннинг бузилиши ёки ер бағридаги фойдали қазилма захиралари сифатини анча пасайтириши, шунингдек кон қазилмаларининг қолган фойдали қазилма захираларини ажратиб олиш мақсадга мувофиқ бўлмай қоладиган бузилишига олиб келувчи ҳолатларда корхонани тўлиқ ёки қисман вақтинча тўхтатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Ишларни тўхтатиш даврида тўлдирилган геологик ва маркшейдерлик ҳужжатларининг асл нусхалари сақлаш учун белгиланган тартибда топширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКорхона тугатилганда, шунингдек беш йилдан ортиқ муддатга вақтинча тўхтатилганда кон ажратиш далолатномаси Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекциясининг тегишли органига қайтарилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Корхона тўлиқ, ёки қисман тугатилгандан ёки вақтинча тўхтатилгандан сўнг Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси органларининг розилиги ва тегишли вазирлик (идора), маҳаллий ҳокимиятнинг буйруғи (фармойиши, қарори) билан расмийлаштирилган рухсатисиз кон қазилмаларидан бирон-бир мақсадларда фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Кон ишлари туфайли бузилган майдонларда иморат қуриш фақат сурилиш жараёни тугагач, Ўзбекистон Республикаси «Саноатгеоконтехназорат» давлат инспекцияси органларининг рухсатномаси олингач ва қуриладиган объектларга кон ишларининг зарарли таъсирини бартараф этиш бўйича махсус тадбирлар ўтказилгандан сўнг амалга оширилиши мумкин.
(9-банднинг иккинчи хатбошиси, 10 ва 11-бандлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 17 декабрдаги 301-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2010 й., 51-сон, 486-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXI. ЯГОНА ҚОИДАЛАРНИ БУЗГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ер ости бойликлари тўғрисидаги қонунчиликнинг бузилишида ҳамда мазкур Қоидаларнинг бажарилмаслигида айбдор бўлган мансабдор шахслар ва муҳандис-техник ходимлар Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ жиноий, маъмурий, интизомий ёки бошқа жавобгарликларга тортиладилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Корхоналар, ташкилотлар ва муассасалар ер ости бойликлари тўғрисидаги Қонунчиликнинг бузилганлиги ва мазкур қоидаларнинг бажарилмаганлиги оқибатида етказилган зарарларни Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги билан белгиланадиган миқдорда ва тартибда қоплашга мажбурдирлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Корхоналарнинг ер ости бойликлари тўғрисидаги қонунчиликнинг бузилиши ва мазкур Қоидаларнинг бажарилмаганлиги оқибатида етказилган зарарларни қоплаш билан боғлиқ харажатлар қилишда айбдор бўлган мансабдор шахслар ва муҳандис-техник ходимлар белгиланган тартибда моддий жавобгарликка тортиладилар.