Ҳужжат кучини йўқотган 01.09.2020 16.10.2000 йилдаги 400-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори , 16.10.2000 йилдаги 400-сон
Date of entry into force
16.10.2000
Ҳужжат кучини йўқотган 01.09.2020
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИНИНГ ДАВЛАТ ТАЪЛИМ СТАНДАРТЛАРИНИ ТАСДИҚЛАШ ТЎҒРИСИДА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 6 апрелдаги 187-сонли «Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартларини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига асосан 2020 йилнинг 1 сентябридан ўз кучини йўқотади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Таълим тўғрисида» ва «Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунлари ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини ташкил қилиш чора-тадбирлари тўғрисида» 1998 йил 13 майдаги 204-сон қарори бажарилишини таъминлаш, мазмунан янги ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тизимини замон талаблари асосидаги давлат таълим стандартларига мувофиқ ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази томонидан ишлаб чиқилган ҳамда 1998/1999 ва 1999/2000 ўқув йилларида тажриба-синовдан ўтказилган ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандарти 1-иловага мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг умумтаълим фанлари давлат таълим стандарти 2-иловага мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тўғрисидаги дипломларнинг давлат намуналари 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Маданият ишлари вазирлиги, Бадиий академия ҳамда манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1998/1999 ва 1999/2000 ўқув йилларида таълим муассасаларида тажриба-синовдан ўтган ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг ўқув дастурлари ва режаларини белгиланган тартибда тасдиқласин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлари бўйича давлат таълим стандартларини, ўқув режалари ва дастурларини босқичма-босқич ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин ҳамда таълим муассасаларига етказсин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги давлат таълим стандартлари ва ўқув дастурларига асосан дарсликлар ва ўқув адабиётларини яратсин, улар ўз вақтида нашр этилишини, барча таълим муассасаларига етказилишини ва ўқув жараёнига жорий этилишини таъминласин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2000/2001 ўқув йилидан бошлаб педагог кадрлар янги давлат таълим стандартлари ва ўқув дастурлари асосида фаолият кўрсатишларини таъминласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.Ўзбекистон Республикаси Давлат матбуот қўмитаси, «Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартлари ва ўқув дастурлари, улар асосида яратилган дарсликлар ва ўқув адабиёти ўз вақтида чоп этилиши ҳамда жойларга етказиб берилишини таъминласинлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ўзбекистон Республикаси ҳузуридаги «Давлат белгиси» давлат ишлаб чиқариш бирлашмаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази буюртмасига мувофиқ зарур миқдордаги диплом бланкларини чоп этсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази тақдим этган смета асосида давлат таълим стандартлари, ўқув режа ва дастурларини, академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари битирувчиларига бериладиган диплом бланкларини чоп этиш учун сарфланадиган маблағларни белгиланган тартибда ажратсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази манфаатдор вазирликлар, концернлар ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларининг ижтимоий ҳамкорлари тўғрисидаги Низомни ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги Молия вазирлиги ва Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази билан биргаликда уч ой муддатда ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари битирувчиларининг касб фаолияти соҳаларини ва уларга ҳақ тўлаш разрядларини тасдиқласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Ҳ.С.Кароматов зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг Раиси И. КАРИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2000 йил 16 октябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
400-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎЗБЕКИСТОН ДАВЛАТ СТАНДАРТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон узлуксиз таълим стандартлари давлат тизими
ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТАНДАРТ УЗБЕКИСТАНА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Государственная система стандартов непрерывного образования в Узбекистане
СРЕДНЕЕ СПЕЦИАЛЬНОЕ, ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
STATE STANDARD OF UZBEKISTAN
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
State system of standards of continuous education of Uzbekistan
SECONDARY SPEСIALIZED,VOCATIONAL EDUCATION
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. АСОСИЙ ҚОИДАЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.1.Қўлланиш соҳаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.1.1. Ушбу стандарт ўрта махсус, касб-ҳунар таълими стандартлари мажмуининг негизи ҳисобланади ва стандартлаштиришнинг:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мақсад ва вазифаларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий тушунчаларини, тамойилларини ва стандартлаштириш бўйича ишларни ташкил қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини стандартлаштириш соҳасидаги меъёрий ҳужжатларнинг тоифаларини аниқлаб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу стандарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълими давлат стандартларининг тузилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини стандартлаштириш бўйича ишларни ташкил қилишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрта махсус, касб-ҳунар таълими стандартлари талабларининг бажарилишини назорат қилишни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.1.2.Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими стандартлари таълимни бошқариш давлат органлари ҳамда идоравий бўйсуниши ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар, ўрта махсус, касб-ҳунар таълими фаолияти билан шуғулланувчи юридик ва жисмоний шахслар томонидан қўлланилиши мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.2. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартини ишлаб чиқиш ва жорий этиш асослари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартини ишлаб чиқишда қуйидаги қонунлар ва меъёрий ҳужжатлар асос қилиб олинди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Таълим тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Узлуксиз таълим тизими учун давлат таълим стандартларини ишлаб чиқиш ва амалда жорий этиш тўғрисида» 1998 йил 5 январдаги 5-сон қарори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикасида ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 1998 йил 13 майдаги 204-сон қарори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
OZ DST 1.0-98. «Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Асосий қоидалар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 1.1-92. «Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Ўзбекистон Республикаси стандартларини ишлаб чиқиш, мувофиқлаштириш, тасдиқлаш ва рўйхатдан ўтказиш тартиблари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 1.10-93. «Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Асосий атамалар ва таърифлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 1.5-93. «Давлатлараро стандартлаштириш бўйича ишлар олиб бориш қоидалари. Стандартни тузиш, баён этиш, расмийлаштириш ва уларнинг мазмунига қўйиладиган талаблар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 1.8-94. «Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Етакчи ҳужжатлар ва тавсияномаларни ишлаб чиқиш, мувофиқлаштириш, тасдиқлаш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тартиблари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 1.9-95. «Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Соҳа стандартларини ишлаб чиқиш, мувофиқлаштириш, тасдиқлаш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тартиблари»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 1.8-94. Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Амал қиладиган ҳужжатларни ишлаб чиқиш, мувофиқлаштириш, тасдиқлаш, давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби ва тавсиялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 6.01.1-95. Ўзбекистон Республикаси техник-иқтисодий ва ижтимоий ахборотларни кодлаштириш ва таснифлашнинг ягона тизими. Асосий қоидалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСТ 6.01.2-95. Ўзбекистон Республикаси техник-иқтисодий ва ижтимоий ахборотларни кодлаштириш ва таснифлашнинг ягона тизими. Таснифлагичларни ишлаб чиқиш ва юритиш тартиби.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3. Таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур стандартда қуйидаги таърифлар ва атамалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.1. Ўзбекистон узлуксиз таълим стандартларининг давлат тизими таълим жараёнини белгилаб бериш, ўқитишнинг асосий мазмунини, таълим муассасалари битирувчиларига қўйиладиган умумий малака талабларини, кадрлар тайёрлаш сифати ва таълим муассасалари фаолиятини баҳолаш мезонлари ва механизмларини аниқлаш орқали кадрлар тайёрлаш соҳасида энг мақбул тартибга солиш даражасига ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг кафолатланган даражаси ва сифатига эришишга қаратилган меъёрий ҳужжатлар мажмуи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.2. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими (ЎМКҲТ) тармоқ стандарти — малака талабларига мос ҳолда касбий тавсифнома асосида муайян тайёрлов йўналиши ва касб-ҳунар бўйича таълим мазмунининг мажбурий минимумини ва сўнгги мақсадларини, ўқув юкламалари ҳажмини аниқловчи ҳамда таълим сифатининг стандарт талабларига мувофиқлигини таъминловчи меъёрий ҳужжат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.3. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларнинг умумдавлат таснифлагичи (ЎМКҲТТЙКИУТ) — ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларининг тизимлаштирилган рўйхати.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.4. Касб фаолияти соҳаси — касбга доир билим, малака ва кўникмаларнинг қўлланиш доирасидир; унинг номланиши иқтисодиёт соҳалари билан мувофиқлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.5. ЎМКҲТ муассасаларидаги тайёрлов йўналишлари — аниқ касб фаолияти соҳасида мутахассисларга касб таълими бериш доирасидир. Мутахассисларни касб фаолиятининг аниқ соҳаси бўйича тайёрлаш йўналишларининг номи меҳнат фаолиятининг мазмуни билан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.6. ЎМКҲТ нинг умумий таълим дастури — умумий таълим тайёргарлиги мазмунини аниқловчи ҳужжатлар тўплами. Умумий таълим дастурини муваффақиятли эгаллаш академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари битирувчиларига уларнинг олий таълим муассасаларида таълимни давом эттиришлари учун тенг имконият ва ҳуқуқларни таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумий таълим дастури академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини таълимнинг навбатдаги поғоналарида билим олишга тайёрлашни таъминлаш ҳажмидаги ижтимоий, табиий-илмий ва аниқ фанларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.7. ЎМКҲТ нинг касб-ҳунар таълими дастури — касб-ҳунар таълими тайёргарлигининг асосий мазмунини аниқловчи ҳужжатлар тўплами. Касб-ҳунар таълими дастури касб-ҳунар коллежи битирувчисига эгаллаган касби бўйича ишни малакали бажариш имконини бериш ҳажмидаги маълум касбга доир умумкасбий ва махсус фанларни ҳамда ишлаб чиқариш таълими ва амалиётини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар таълими дастурини муваффақиятли эгаллаш касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини касби ва ихтисослиги бўйича меҳнат фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқи билан таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.3.8. Махсус касб-ҳунар таълими дастури — махсус касб-ҳунар таълими тайёргарлиги мазмунини белгиловчи, академик лицейларнинг тайёрлов йўналишига мос келадиган ва ўқувчиларнинг ақлий ривожланишини жадаллаштирадиган, уларда махсус касб-ҳунар кўникмаларини шакллантирадиган, ўқувчиларнинг олий ўқув юртларида ўқишни давом эттиришини ёки уларни меҳнат фаолиятига йўллашни назарда тутган фанларни чуқур ўрганишга йўналтирилган ҳужжатлар тўпламидир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Махсус касб-ҳунар таълими дастури фанларни чуқур ўрганишга йўналтирилган алоҳида ижтимоий, табиий-илмий ёки илмий-техник ва аниқ фанларни ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.4. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини стандартлаштиришнинг мақсади ва вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.4.1. ЎМКҲТ стандартларининг жорий этилиши қуйидаги мақсадлар амалга оширилишини назарда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТнинг юксак сифатини ҳамда мамлакатда амалга оширилаётган чуқур иқтисодий ва ижтимоий ислоҳотларни, ривожланган демократик давлат барпо этиш талабларига жавоб берувчи рақобатбардош кадрлар тайёрланишини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мамлакатнинг ижтимоий ва иқтисодий тараққиёти истиқболларидан, жамият эҳтиёжларидан, фан, техника ва технологиянинг замонавий ютуқларидан келиб чиқиб кадрлар тайёрлаш мазмунини тартибга солиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТнинг демократлашуви, инсонпарварлашуви ва ижтимоийлашуви, таълим олувчиларнинг ҳуқуқий ва иқтисодий билимлари даражасини, шунингдек таълим жараёни самарадорлигини ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сифатли таълим хизматлари кўрсатиш, таълим ва кадрлар тайёрлаш соҳасида шахснинг, жамият ва давлатнинг манфаатларини ҳимоя қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кадрлар тайёрлаш сифатини ва таълим фаолиятини баҳолаш мезонларини ва тартибини белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ жараёнини ва кадрлар тайёрлашнинг изчиллиги ва узлуксизлигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
меҳнат ва таълим хизматлари бозорида рақобатбардошликни таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.4.2. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими давлат таълим стандартларининг вазифалари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ сифатига ва кадрлар тайёрлашга, кўрсатиладиган таълим хизматлари турларига нисбатан қўйиладиган мақбул талабларни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТга ва унинг пировард натижаларига, таълим олувчиларнинг билими ва касб малакаси даражасини вақти-вақти билан баҳолаш тартибига, шунингдек таълим фаолияти сифати устидан назорат қилишга нисбатан қўйиладиган тегишли талабларни белгиловчи меъёрий негизни яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
халқнинг бой ақл-заковат мероси ва умуминсоний қадриятлар асосида таълим олувчиларни маънавий-ахлоқий тарбиялашнинг самарали шакллари ва усулларини жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ ўқув-тарбия ва таълим жараёнига, педагогик ва ахборот технологиялари билан таъминлашга, таълим даражасини назорат қилишга, таълим муассасаларида таълим олувчилар ва уларни битирувчиларнинг малакасига нисбатан меъёрлар ва талабларни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кадрларни мақсадли ва сифатли тайёрлаш учун таълим, фан ва ишлаб чиқаришнинг самарали интеграциясини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.5. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини стандартлаштириш тамойиллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ стандартларини ишлаб чиқишда қуйидагиларни таъминлаш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълимнинг узлуксизлиги ва узвийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мамлакатнинг ижтимоий ва иқтисодий ривожланиши, фан-техника ва технологияларнинг истиқболли ривожланиши, жамият талаблари ва уларнинг замонавий ҳолатини ҳисобга олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим, фан ва ишлаб чиқаришнинг мужассамлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
матнлар баёнининг аниқлиги ва ягона қийматлилиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фан, техника ҳамда технологиянинг замонавий ютуқларига, республикадаги ва чет эллардаги илғор тажрибаларга мос келиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ мақсад ва вазифаларининг амалга оширилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.6. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини стандартлаштириш бўйича ишларни ташкил қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.6.1. Республикада ЎМКҲТ ни стандартлаштиришни ташкил қилиш, мувофиқлаштириш, унга методик раҳбарлик қилиш ва унинг мақбул даражасини таъминлаш Таълимни бошқариш бўйича ваколатли давлат органи (ТББВДО) томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.6.2. ЎМКҲТ стандартларининг мазмуни, Давлат стандартлари тизимининг OZ DSt 1.0-98 «Ўзбекистон Республикаси стандартларни ишлаб чиқиш, мувофиқлаштириш, тасдиқлаш ва рўйхатга олиш тартиби»га тўғри келиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.6.3. ЎМКҲТ давлат стандартлари ва уларга киритиладиган ўзгартиришлар Ўзбекистон давлат стандартлаштириш, метрология ва сертификациялаш маркази томонидан рўйхатдан ўтказилиши тақозо этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТнинг тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлари бўйича таълим стандартларини тасдиқлаш 3 йиллик тўлиқ таълим цикли мобайнида педагогик тажриба-синов ишларини муваффақиятли якунлаб, уларга эксперт баҳо берилгач, амалга оширилиши тақозо этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.6.4. Давлат таълим стандартлари (ДТС)га ўзгартиришлар киритиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан республикадаги ижтимоий-иқтисодий тараққиётга мос равишда, таълим даражаси ва кадрларни тайёрлашга қўйиладиган талабларини эътиборга олган ҳолда, ДТСларини тасдиқлаш учун белгиланган тартибда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.7. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини стандартлаштириш соҳасидаги меъёрий ҳужжатларнинг тоифалари, стандарт турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.7.1. ЎМКҲТ стандартлари қуйидаги тоифа ва турларга бўлинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими давлат стандартлари (Oz DТS) — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган стандартлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ тайёрлов йўналишлари ва касблар бўйича тармоқ стандартлари (TSt) — Ўзбекистон Республикаси ТББВДО томонидан тасдиқланган стандартлар. Улар қуйидагилардир:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейлар тайёрлов йўналишлари бўйича таълим стандартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар коллежлари учун тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисослар бўйича таълим стандартлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими учун ўқув режалари ва дастурлари ишлаб чиқишга қўйиладиган талаблар» стандарти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ тайёрлов йўналишлари ва касблар бўйича тармоқ стандартлари (TSt) илмий-тадқиқот ва таълим муассасалари, корхоналар, ташкилотлар ва таълим фаолиятининг бошқа субъектлари томонидан ишлаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.8. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тармоқ стандартларининг тузилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.8.1. Академик лицейлар тайёрлов йўналишлари бўйича таълим стандартлари қуйидаги тузилишга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зарварақ (Титул варағи)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўлланиш соҳаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Меъёрий ҳужжатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стандартнинг мақсади ва вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейларда таълим мазмунининг мажбурий минимуми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицей битирувчиларига қўйиладиган умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицей тайёрлов йўналишлари бўйича таълим мазмунининг мажбурий минимуми (фаннинг номи, асосий ўқув элементлари)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стандарт талаблари бажарилишини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.8.2. Касб-ҳунар коллежлари учун тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлар бўйича таълим стандартлари қуйидаги тузилишга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зарварақ (Титул варағи)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўлланиш соҳаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Меъёрий ҳужжатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стандартнинг мақсади ва вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касбий тавсифнома:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тайёрлов йўналиши, касб ва ихтисосликларнинг номлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тайёрлов йўналишининг қўлланиш соҳаси ва вазифалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
малака;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқишга қабул қилиш шартлари (мазкур мутахассисликни эгаллаш учун шахснинг таянч ҳисобланувчи руҳий-физиологик сифатлари минимуми, ёш ва жинсий хусусиятлари, тиббий чекланишлар бўйича ишга қабул қилиш тартиби ҳақида маълумотлар кўрсатилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар тайёргарлиги мазмунининг мажбурий минимуми (ўқув даврлари, фан соҳалари, шунингдек мазкур фан соҳаларининг ўқув элементлари ва уларни ўзлаштириш даражалари кўрсатилади).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Намунавий ўқув режа қуйидаги қисмлардан ташкил топади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий таълим қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
касбий таълим қисми (умумкасбий, махсус фанлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқув ва ишлаб чиқариш амалиёти;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таълим муассасаси ихтиёридаги соат;
(1.8-банднинг 1.8.2 кичик банди ўн еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 10 августдаги 243-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2012 й., 33-34-сон, 390-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стандарт талабларининг бажарилишини назорат қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.9. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими давлат стандартлари талабларига риоя этилишини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.9.1. ЎМКҲТ давлат стандартлари талабларига риоя қилиш устидан назоратни Ўзбекистон Республикасининг ваколатли давлат органи амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.9.2. Назорат қилишнинг бош вазифаси, ЎМКҲТ давлат стандартлари ва тармоқ стандартлари талабларининг бузилишини аниқлаш, олдини олиш ва бартараф қилишдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.9.3. Ушбу стандарт талабларига риоя қилиш устидан назорат қуйидагилар орқали амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
давлат таълим стандартлари асосида турли ўқув муассасаларида битирувчилар эгаллаши лозим бўлган билим, кўникма ва малакаларга баҳо бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқув режа ва дастурларни таҳлил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқув муассасасида фойдаланиладиган педагогик технологияларни таҳлил қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.9.4. Стандарт талабларининг бузилганлиги учун жавобгарлик амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ таълим муассасаси раҳбариятига юкланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ХУНАР ТАЪЛИМИ МУАССАСАЛАРИ БИТИРУВЧИЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.1. ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талабларни стандартлаштириш:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларининг билим сифати ва касбий малакасига қўйиладиган талабларни стандартлаштиришнинг мақсад ва вазифаларини белгилашдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талабларни стандартлаштириш соҳасидаги асосий тушунчаларни аниқлашдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган умумий талаблар, шу жумладан малака талаблари мазмунини белгилашдан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стандарт талабларининг бажарилиши устидан назорат қилишни амалга оширишдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.2. «ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талаблар» идоравий бўйсунишидан ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар, якка шахсларни ҳам ҳисобга олган ҳолда барча давлат бошқарув органлари ва таълим фаолияти билан машғул бўлган субъектлар томонидан бажарилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.3. ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талабларни стандартлаштиришнинг мақсад ва вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.3.1. ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талабларни стандартлаштиришнинг мақсади давлат ва жамият, меҳнат ва таълим хизматлари бозорлари талабларига жавоб берадиган кадрлар тайёрлашнинг давлат кафолатларини таъминлашдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.3.2. Таълим муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талабларни стандартлаштиришнинг вазифалари қуйидагилар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
касб-ҳунар коллежларида кичик мутахассислар даражасида кадрлар тайёрлаш кўрсаткичларини белгилаб бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
академик лицейлар битирувчиларини ўрта махсус таълим даражасида тайёрлаш кўрсаткичларини белгилаб бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ муассасалари учун педагогик технологияларни ишлаб чиқиш, таълим берувчиларни ишончли ахборот билан таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.4. ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ муассасалари битирувчиларига қўйиладиган талаблар қуйидаги кўрсаткичларнинг умумлаштирилган тавсифномасидан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фундаментал фанлар ва аниқ касб соҳаси доирасида назарий ва амалий билимлар, касбий малака ва кўникмаларга эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
касбий моҳирлик ва тафаккур доирасининг етарли шаклланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташкилотчилик ва тадбиркорлик хислатларининг шаклланган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
давлатнинг тузилиши, унинг ижтимоий ва сиёсий ривожланиши ҳақида аниқ билимларга эга бўлиш, халқаро воқеа, ҳодиса ва муаммоларни тушуна олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустақил ва ижодий фикрлаш, фикрларини ёзма ва оғзаки равон баён этиш малакалари шаклланган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турли вазиятларни танқидий баҳолаш, янгиликларга доимий интилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзбек тилини мукаммал билиш, давлат тилида ёзма ва оғзаки равишда эркин мулоқотда бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умуминсоний фазилатларига эга бўлиш, ўз миллатини ва ватанини севиш, у билан фахрланиш, миллий урф-одатлар, қадриятларни ҳурмат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
компьютерлар ва бошқа телекоммуникация воситаларидан фойдалана олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рус тилини яхши ўзлаштирган ҳолда, бошқа чет тилини мукаммал билиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзлаштирилган назарий билимларни амалиётга, бошланғич касбий кўникмаларни кундалик ҳаётга, турмушга татбиқ эта олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жисмоний бақувват, соғлом бўлиш, ҳарбий хизматга ва тезкор тиббий ёрдам кўрсатишга лаёқатли бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маънавий, руҳий, жисмоний жиҳатдан ўзини ўзи доимо такомиллаштириш хислатларига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
билимларни доимо ошириб, янгилаб боришга интилиш, ўқув ва меҳнат фаолиятига ижодий, мустақил ёндашиш сифатларига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мантиқий фикрлашнинг услублари ва усулларини билиш, уларни амалий фаолиятда қўллай олиш малакасига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳуқуқий билимлар асосларига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иқтисодий билимлар асосларига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
замонавий ахборот воситалари билан ишлашнинг амалий кўникмаларини мустаҳкам эгаллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маънавий-ахлоқий маданиятга эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиёсий маданиятга эгалик, фуқаролик бурч ва масъулият ҳислари шаклланган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
экологик маданиятга эгалик касбий фаолиятда экологик масъулиятни ҳис қилиш, табиат муҳофазаси соҳасидаги билимларга эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқув фанлари бўйича олий таълим муассасасида таҳсил олиш учун зарур бўлган билимлар мажмуига эга бўлиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими таянч ўқув режаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5.1. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими стандартининг таянч ўқув режалари таълим мазмунидан келиб чиқиб академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари тайёрлов йўналишлари бўйича алоҳида тузилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таянч ўқув режалари Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларининг ишчи ўқув режаларини ишлаб чиқиш учун асос ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5.2. Таянч ўқув режасида ўқув йили 40 ҳафта ва 2 семестрдан иборат. Ҳар бир семестр 20 ҳафтани ўз ичига олади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5.3. Таянч ўқув режаларида умумий 4470 соатдан 80 соати таълим муассасаси педагогик кенгаши қарорига асосан ўқув фанларини ўқитишга ажратилади.
(2.5.3-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2013 й., 20-сон, 251-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5.4. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари ўқувчиларининг умумий ҳафталик юкламалари 54 соатни, шундан 36-38 соати аудитория юкламаси ва 18-16 соат мустақил ишни ташкил этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча ўқув машғулотлари учун икки академик ўқув соати давомийлиги 80 дақиқа этиб белгиланади.
(2.5.4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2013 й., 20-сон, 251-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5.5. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларининг педагогик кенгашларига ишчи ўқув режаларини тузишда намунавий ўқув режалари асосида умумий соатлар ҳажми доирасида айрим бўлимлар учун ажратилган соатлар миқдорига ўзгартириш ҳуқуқи берилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўқув машғулотларини ўтказиш учун етарли хоналарга эга бўлган ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида қуйидаги ҳолларда гуруҳларни иккита кичик гуруҳга бўлиб ўқитишга рухсат этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим рус тилида олиб борилмайдиган гуруҳларда рус тили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим ўзбек тилида олиб борилмайдиган гуруҳларда ўзбек тили;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хорижий тил;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
информатика ва ахборот технологиялари фанининг амалий машғулотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жисмоний тарбия (ҳар бир гуруҳда камида 15 нафар йигит ва қиз бўлганда) машғулотларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар коллежларининг манфаатдор вазирлик ва идоралар томонидан келишувдан ўтказилиб тасдиқланган намунавий ўқув режалари асосида тиббиёт, таълим (мусиқа ходими), маданият, спорт, тасвирий, амалий ва дизайн санъати йўналишлари бўйича махсус мутахассислик фанларининг амалий машғулотлари кичик гуруҳларда бўлиб ўқитилади. Бунда тегишли харажатларни молиялаштириш давлат бюджетида ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари харажатлари учун кўзда тутилган маблағлар доирасида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқа фанлар бўйича гуруҳларни кичик гуруҳларга бўлиб ўқитиш (ўқув амалиёти бундан мустасно) тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар коллежларида ўқув амалиётини кичик гуруҳларга бўлиб ўқитилиши ишлаб чиқариш таълими устаси лавозимини киритиш меъёри доирасида амалга оширилади.
(2.5.5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2013 й., 20-сон, 251-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.5.6. Академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари учун таянч ўқув режаларининг тузилиши 1 — 4-жадвалларда келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал‎

Академик лицейлари учун таянч ўқув режаси

Фанлар‎

Соатлар сони‎

Умумий юкламага
‎ нисбатан фоиз
‎ ҳисобида‎

I.‎

Умумтаълим фанлари‎

2010

45,0

II.‎

Чуқурлаштирилиб ўқитиладиган фанлар (Таълим йўналишлари бўйича)

1680

37,6

III.‎

Қўшимча чуқурлаштирилиб ўқитиладиган фанлар (рус (ўзбек), хорижий тиллар,
‎информатика ва ахборот технологиялари ва махсус фанлар)

628

14,0

Таълим муассасаси ихтиёридаги соат

80

1,8

Давлат аттестацияси‎

72

1,6

ҲАММАСИ:‎

4470

100

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: Академик лицейлар таянч ўқув режасига ажратилган умумий соатлар миқдори доирасида (4470) намунавий ўқув режаларини ишлаб чиқишда иккинчи ва учинчи бўлимларга ажратилган соатлар миқдорини 20% гача ўзгартириш киритиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал‎

Касб-ҳунар коллежлари учун таянч ўқув режаси

Фанлар‎

Соатлар сони‎

Умумий юкламага
‎ нисбатан фоиз
‎ ҳисобида‎

I.‎

Умумтаълим фанлари‎

2010‎

45,0‎

II.‎

Касбий таълим фанлари

1000

22,3

III.‎

Ўқув амалиёти

660

14,8

IV.‎

Ишлаб чиқариш амалиёти

648

14,5

Таълим муассасаси ихтиёридаги соат

80

1,8

Давлат аттестацияси

72

1,6

ҲАММАСИ:‎

4470‎

100‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: Касб-ҳунар коллежлари таянч ўқув режасига ажратилган умумий соатлар миқдори доирасида (4470) намунавий ўқув режаларини ишлаб чиқишда тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларнинг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда касбий таълим фанлари, ўқув ва ишлаб чиқариш амалиёти бўлимларига ажратилган соатлар миқдорига 20% гача ўзгартириш киритиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал ‎‎

Академик лицейлар ўқув режаси

Ўқув жараёни графиги

Ўқиш муддати: 3 йил
‎‎
Курс ‎ ‎ ‎

Ҳ а ф т а л а р ‎‎

1‎

2‎

3‎

4‎

5‎

6‎

7‎

8‎

9‎

10‎

11‎

12‎

13‎

14‎

15‎

16‎

17‎

18‎

19‎

I‎

Т

Т

II‎

Т

Т

III‎

Т

Т

‎‎

‎‎‎‎‎Жадвалнинг давоми

Курс ‎ ‎ ‎

Ҳ а ф т а л а р ‎‎ ‎‎

20‎ 21‎ 22‎ 23‎ 24‎ 25‎ 26‎ 27‎ 28‎ 29‎ 30‎ 31‎ 32‎ 33‎ 34‎ 35‎ 36‎ 37‎ 38‎ 39‎ 40‎

I‎ ‎

II‎ ‎

III‎

Д‎

Д‎

‎‎
‎‎Назарий ва амалий таълим

Т‎

‎‎Таътил

Д‎

‎‎Давлат аттестацияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎Ўқув жараёни
‎РЕЖАСИ

‎‏№

‎‏Ўқув фанлар

Жами
‎соат‎‏лар

‎‎Соатларнинг курслар
‎ бўйича тақсимоти

1

2

3‎

I.‎

Умумтаълим фанлари‎

1.‎

Нутқ маданияти ва давлат тилида иш
‎юритиш‎

40

‎—

40‎

2.‎

Она тили ва адабиёт‎

120‎

120‎

—‎

3.‎

Хорижий тиллар‎

250

‎100‎

70

80‎

4.‎

Рус (ўзбек) тили‎

120‎

80‎

40‎

5.‎

Тарих‎

160‎

80

60

20‎

6.‎

Математика

190

‎120

50‎

20

7.‎

Информатика ва ахборот технологиялари

130

80

50‎

8.‎

Физика. Астрономия

190

140

50

—‎

9.‎

Кимё

80

80

10.‎

Биология

80‎

80‎

‎—

11.‎

Амалий география

40‎

40‎

‎—

‎—

12.‎

Чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик

140‎

60‎

80‎

13.‎

Жисмоний тарбия

‎160

‎80

40

40

14.‎

Маънавият асослари

40‎

‎40

15.‎

Фалсафий фанлар:

80‎

— Шахс ва жамият‎

—‎

30‎

— Диншунослик‎

—‎

20‎

—‎

— Эстетика‎

30‎

—‎

—‎

16.‎

Оила психологияси

30‎

—‎

‎30

17.‎

Ҳуқуқшунослик

40‎

‎40

18.‎

Ўзбекистон Конституцияси

40‎

‎40

19.‎

Миллий истиқлол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар

40‎

‎—

—‎

‎40

20‎

Иқтисодиёт асослари

40‎

‎40

—‎

‎‎Жами: ‎ ‎

2010‎ ‎

1190‎ ‎

480‎ ‎

340‎

II. ‎

Чуқурлаштирилиб ўқитиладиган фанлар (Таълим йўналишлари бўйича)

Жами:‎

1680‎

220‎

840‎

620‎

III

Қўшимча чуқурлаштирилиб ўқитиладиган фанлар
‎(рус (ўзбек), хорижий тиллар, информатика ва ахборот технологиялари ва махсус фанлар)

Жами:‎

628‎

50‎

150‎

428‎

Давлат аттестацияси

72‎

72‎

Ҳафталик юклама‎

36‎ — 38 36 — 38 36 — 38

Таълим муассасаси ихтиёридаги соат‎

80‎ 30‎ 20‎ 30‎

ҲАММАСИ:‎‎‎ ‎

4470‎ ‎

1490‎ ‎

1490‎ ‎

1490‎ ‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: Намунавий ўқув режаларини ишлаб чиқишда таълим йўналишларининг хусусиятларидан келиб чиқиб, ҳафталик ўқув юкламаси соатларини мослаштириш учун умумтаълим фанларига ажратилган соатлар миқдорини 10 соатгача ўзгартириш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал ‎‎

Касб-ҳунар коллежлари ўқув
‎РЕЖАСИ

Ўқув жараёни графиги

Ўқиш муддати: 3 йил

‎‎
Курс ‎ ‎ ‎

Ҳ а ф т а л а р ‎‎

1‎

2‎

3‎

4‎

5‎

6‎

7‎

8‎

9‎

10‎

11‎

12‎

13‎

14‎

15‎

16‎

17‎

18‎

19‎

I‎

Т

Т

II‎ ‎

Т

Т

III‎

Т

Т

‎‎

‎‎‎‎‎Жадвалнинг давоми

Курс ‎ ‎ ‎

Ҳ а ф т а л а р ‎‎

20‎ 21‎ 22‎ 23‎ 24‎ 25‎ 26‎ 27‎ 28‎ 29‎ 30‎ 31‎ 32‎ 33‎ 34‎ 35‎ 36‎ 37‎ 38‎ 39‎ 40‎

I‎ ‎

II‎ ‎

‎А

А‎

‎А

А‎

‎А

А‎

А‎

‎А

А‎

А‎

III‎ ‎

А‎

А‎

А‎

А‎

А‎

А‎

А‎

А‎

Д‎

Д‎

‎‎
‎‎Назарий ва амалий таълим

Т‎ ‎

‎‎Таътил

А‎

‎‎Ишлаб чиқариш амалиёти

Д‎ ‎

‎‎Давлат аттестацияси
‎‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ўқув жараёни
‎РЕЖАСИ

Бўлимлар номи

Соатлар
‎миқдори

Соатларнинг курслар
‎бўйича тақсимоти

1

2 ‎

3

I.‎

Умумтаълим фанлари‎

1.‎

Нутқ маданияти ва давлат тилида иш
‎юритиш‎

40

40‎

2.‎

Она тили ва адабиёт‎

120

120‎

—‎

3.‎

Хорижий тиллар

250

‎100

70‎ ‎

80‎

4.‎

Рус(ўзбек) тили

120

‎80

‎40‎

5.‎

Тарих

160

‎80

‎60‎

20‎

6.‎

Математика

190

‎120

‎50

20‎

7.‎

Информатика ва ахборот технологиялари

130

‎80

‎50

8.‎

Физика. Астрономия

190

‎140

‎50

‎—

9.‎

Кимё

80

80‎

—‎

10.‎

Биология

80

‎80

11.‎

Амалий география

40

‎40

12.‎

Чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик

140

—‎

‎60

80‎

13.‎

Жисмоний тарбия‎

160‎

80‎

40‎

40‎

14.‎

Маънавият асослари

40

‎40

-

15.‎

Фалсафий фанлар:

80

— Шахс ва жамият‎

30‎

— Диншунослик‎

20‎

—‎

— Эстетика‎

30‎

16.‎

Оила психологияси

30

‎30

17.‎

Ҳуқуқшунослик

40

‎40

—‎

18.‎

Ўзбекистон Конституцияси

40

‎40

19.‎

Миллий истиқлол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар

40

40‎

20‎

Иқтисодиёт асослари

40

‎40

Жами:‎

2010‎

1190

480

340

II.‎

Касбий таълим фанлари (умумкасбий ва махсус фанлар)

1000‎

150‎

350‎

500‎

III.‎

Ўқув амалиёти‎

660‎ 120‎ 280‎ 260‎
‎IV.

‎Ишлаб чиқариш амалиёти

‎648 ‎360 ‎288
Давлат аттестацияси‎

72‎

72‎

Жами:‎

4390‎ 1460‎ 1470‎ 1460‎
‎Ҳафталик юклама

‎36 — 38

‎36 — 38

36 — 38‎

Таълим муассасаси ихтиёридаги соат‎

‎80

‎30

20‎

30‎

Ҳаммаси:‎

4470‎ 1490 1490‎ 1490‎
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ: Намунавий ўқув режаларини ишлаб чиқишда тайёрлов йўналишларининг хусусиятларидан келиб чиқиб, ҳафталик ўқув юкламаси соатларини мослаштириш учун умумтаълим фанларига ажратилган соатлар миқдорини 10 соатгача ўзгартириш мумкин.
(2.5.6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2013 й., 20-сон, 251-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.6. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими сифатини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.6.1. ЎМКҲТ сифатини назорат қилиш қуйидаги усулларда олиб борилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички назорат — ЎМКҲТ муассасаси томонидан амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўқитиш сифатининг ички назорати таълимни бошқариш бўйича ваколатли давлат органи тасдиқлаган «Академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари ўқувчиларининг билим савияси, кўникма ва малакаларини назорат қилишнинг рейтинг тизими тўғрисида»ги Низом асосида рейтинг-назорат шаклида ўтказилади. Назоратнинг рейтинг тизими қуйидаги назорат тадбирлари ўтказилишини кўзда тутади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жорий назорат — оғзаки сўров, коллоквиумлар, семинарлар, ёзма ишлар, лаборатория ишлари, техникавий диктант, курс лойиҳалари, уй вазифаси ва ҳоказо, яъни ўқитувчи ўз амалиётида қўллайдиган барча сўров турларини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оралиқ назорат — фаннинг маълум бир қисми, бўлими якунлангандан сўнг ўтказилади. Оралиқ назоратнинг ўтказилиш тартиби, шакли таълим муассасасининг илмий-педагогик кенгаши томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якуний назорат — семестр тамом бўлганда ва ўқув дастурининг тегишли бўлими тугаллангандан кейин амалга оширилади. Якуний назоратнинг ўтказилиш тартиби, шакли таълим муассасасининг илмий-педагогик кенгаши томонидан белгиланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи назорат — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси томонидан амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида амалга оширилади;
(2.6.1-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 30 сентябрдаги 821-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.09.2019 й., 09/19/821/3833-сон)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат-жамоат назорати — таълимни бошқарувчи ваколатли давлат органи ва у билан келишилган ҳолда жамоат ташкилотлари ва кадрларга талабгорлар томонидан амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якуний давлат аттестацияси — давлат имтиҳонлари ва малакавий битирув диплом иши (лойиҳа)ни ҳимоя қилиш билан якунланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2.6.2. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларини битирувчиларга ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тўғрисида давлат намунасидаги диплом берилади, унда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
академик лицейлар учун фанлар бўйича ўқитилган соҳа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
касб-ҳунар коллежлари учун Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимидаги тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлар умумдавлат таснифлагичи (ЎМКХТТЙКИУТ)га мувофиқ касблар ва ихтисосликлар бўйича берилган малака кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дипломларга ўзлаштирилган умумтаълим ва махсус (касб-ҳунар) фанлар (курслар), соатлар ҳажми ва улар бўйича баҳолар (рейтинглар), шунингдек, битирувчининг умумий рейтинги ва якуний давлат аттестациясининг натижалари кўрсатилган қўшимча варақ илова қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейни тугатганлик тўғрисидаги диплом олий таълим муассасасига ўқишга кириш ҳамда олинган билимларни меҳнат фаолиятида рўёбга чиқариш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар коллежини тугатганлик тўғрисидаги диплом олинган мутахассисликка мувофиқ меҳнат фаолиятини амалга ошириш ҳамда олий таълим муассасасига ўқишга кириш ҳуқуқини беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
III. ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИДАГИ ТАЙЁРЛОВ ЙЎНАЛИШЛАРИ, КАСБЛАР ВА ИХТИСОСЛИКЛАРНИНГ УМУМДАВЛАТ ТАСНИФЛАГИЧИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.1. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимидаги тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларнинг умумдавлат таснифлагичининг мақсад ва вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.1.1. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимидаги тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлар умумдавлат таснифлагичи (ЎМКХТТЙКИУТ)нинг мақсади ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тизимидаги тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлар бўйича малакали кичик мутахассисларни тайёрлашнинг тизимлаштирилган рўйхатини белгилашдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.1.2. ЎМКХТТЙКИУТнинг асосий вазифалари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида касб фаолияти соҳалари бўйича бир хил тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларга эга бўлган кичик мутахассисларни тайёрлашни таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларининг идоравий бўйсуниши ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар, фойдаланишлари мажбурийлигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКХТТЙКИУТни таълим ҳақидаги меъёрий ҳужжатлар (таълимнинг халқаро стандарт таснифлагичи (МСКО) ва Олий таълимнинг йўналишлар ва ихтисосликлар таснифлагичи)ни индексациялаш мақсадида бошқа таълим турлари билан мувофиқлаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.2. Кичик мутахассисларнинг касб фаолияти соҳалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.2.1. ЎМКХТ муассасаларида кичик мутахассисларни тайёрлаш қуйидаги соҳалар бўйича амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Саноат (машинасозлик, энергетика, самолётсозлик, автомобилсозлик, металлургия, геология ва фойдали қазилмаларни ишлаб чиқиш, кимё саноати, енгил саноат, матбаа, озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Транспорт
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Алоқа
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уй-жой ва коммунал хўжалиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қишлоқ ва ўрмон хўжалиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Соғлиқни сақлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таълим
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маданият ва санъат
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ижтимоий ва иқтисодий соҳа
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Савдо, умумий овқатланиш ва хизмат кўрсатиш соҳалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.2.2. ЎМКХТТЙКИУТнинг таснифлаш объектлари бўлиб, Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари, тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлар ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.3. ЎМКҲТ тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликлари умумдавлат таснифлагичининг кодлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.3.1. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимидаги тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларни таснифлаш олти рақамли сонлар билан кодланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Коддаги биринчи учта рақам ихтисосликларнинг касбий соҳалари; тўртинчи, бешинчи ва олтинчи рақамлар тайёрлов йўналишлари ҳамда касбларнинг тартиб рақамини ифодалайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.3.2. ЎМКҲТ тайёрлов йўналишлари касблар ва ихтисосликлар коди касб фаолияти соҳаларига мувофиқ касблар ва ихтисосликлар бўйича тайёрлов йўналишлари рўйхатининг рақамли белгиси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.3.3. Узлуксиз таълим тизимидаги ўрта махсус, касб-ҳунар таълими ва олий таълим (бакалавриат) орасидаги узвийликни аниқлаш ва уни таъминлаш мақсадида ЎМКҲТТЙКИУТда олий таълимнинг бакалавриат йўналишлари кодлари ҳам қавс ичида келтирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.3.4. ЎМКҲТТЙКИУТда тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларнинг кодларига мос келадиган «Таълимнинг халқаро стандартлаштириш таснифлагичи» (МСКО) кодлари ҳам келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.3.5. Таснифлагични тузишда давлат, жамият ва меҳнат бозори талаблари, касбий тайёргарликдаги тажрибалар, ижтимоий ҳамкорлар, ишлаб чиқариш ва ижтимоий-иқтисодий жараёнлар талаблари ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.5.Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимидаги тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларнинг умумдавлат таснифлагичига ўзгартиришлар киритиш тартиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.5.1. Таснифлагич тайёрлов йўналишлари, касблар ва ихтисосликларнинг асос бўлувчи рўйхати бўлиб, у қўшимчалар ва ўзгартиришлар киритиш учун очиқдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.5.2. Таснифлагичга ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритишга оид таклифлар ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини бошқариш ваколатига эга бўлган давлат органига тақдим этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.5.3. Таснифлагичга ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритиш ўрта махсус, касб-ҳунар таълимини бошқариш ваколатига эга бўлган давлат органи томонидан амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎЗБЕКИСТОН ДАВЛАТ СТАНДАРТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон узлуксиз таълим стандартлари давлат тизими
ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УМУМТАЪЛИМ ФАНЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТАНДАРТ УЗБЕКИСТАНА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Государственная система стандартов непрерывного образования в Узбекистане
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
СРЕДНЕЕ СПЕЦИАЛЬНОЕ, ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ПРЕДМЕТЫ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
STATE STANDARD OF UZBEKISTAN
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
State system of standards of continuous education of Uzbekistan
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SECONDARY SPEСIALIZED, VOCATIONAL EDUCATION GENERAL SUBJECTS
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қўлланиш соҳаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу давлат таълим стандарти академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари ўқувчиларининг умумтаълим фанлари бўйича мажбурий ўқув юкламаси ҳажмини, битирувчилар савиясига қўйиладиган талабларни белгилаб беради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим стандарти ўзининг идоравий бўйсуниши ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар, таълимни бошқариш давлат органлари ва таълим фаолияти субъектлари томонидан татбиқ этилиши мажбурийдир. Давлат таълим стандарти Ўзбекистон Республикасидаги барча ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларига жорий этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Давлат таълим стандарти академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежларининг барча турдаги ўқув-меъёрий ҳужжатларини яратиш учун асос ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Меъёрий ҳужжатлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. «Таълим тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. «Стандартлаштириш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. «Кадрлар тайёрлаш Миллий дастури тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Узлуксиз таълим тизими учун таълим стандартларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш тўғрисида» 1998 йил 5 январдаги 5-сон қарори.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. OZ DST 1.0-98 «Ўзбекистон Республикаси стандартлаштириш давлат тизими. Асосий қоидалар».
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими умумтаълим фанларини стандартлаштиришнинг мақсад ва вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.1. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими (ЎМКҲТ) умумтаълим фанларини стандартлаштиришдан мақсад ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида умумтаълим фанлари бўйича таълим беришда ушбу фанлар мазмунини танлаш, ўқув юкламалари кўламини ҳамда ўқув-меъёрий ҳужжатларни ишлаб чиқиш учун зарурий асосларни аниқлаш, академик лицей ва касб-ҳунар коллежларида таълим стандартининг моҳиятини белгилашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.2. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими умумтаълим фанлари давлат таълим стандартининг вазифалари:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежларида умумтаълим фанларини ўрганиш бўйича таълим мазмунини белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим олувчиларнинг билими, кўникма ва малакалари даражасини даврий равишда баҳолаш тартибига, шунингдек, таълим фаолияти сифати устидан назорат қилишга нисбатан қўйиладиган тегишли талабларни белгиловчи меъёрий негизни яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
халқнинг бой ақл-заковат мероси ва умуминсоний қадриятлар асосида таълим олувчиларни маънавий-ахлоқий тарбиялашнинг самарали шакллари ва усулларини жорий этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ ўқув-тарбия ва таълим жараёнини, педагогик ва ахборот технологиялари билан таъминлашга, таълим даражасини назорат қилишга, таълим муассасаларида таълим олувчилар ва уларни битирувчиларнинг малакасига нисбатан меъёрлар ва талабларни белгилаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таълим олувчиларга фундаментал билимларни ўзлаштиришнинг фаол усулларини жорий қилиш, ижодий фикрлаш ва кенг тафаккурга эга бўлиш малакасини шакллантириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
касб-ҳунар коллежларида касб ва ихтисослик олиш ҳамда олий таълим муассасаларида ўқишни давом эттириш учун умумтаълим фанлари бўйича зарурий билимлар даражасини белгилашдан иборат.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари битирувчиларига умумтаълим фанлари бўйича қўйиладиган умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари битирувчиларига умумтаълим фанлари бўйича қўйиладиган умумий талаблар қуйидагилардан иборат:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фундаментал билимларни ўзлаштира олиш, ўзлаштирилган назарий билимларни амалиётга, бошланғич касбий кўникмаларни кундалик ҳаётга, меҳнат фаолиятига татбиқ эта олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
академик лицейлар ҳамда касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари тайёрлов йўналишлари ва ихтисосликлари бўйича чуқурлаштирилган, йўналтирилган, махсус фанлар асосларини эгаллашлари учун зарур бўладиган асосий билимларга эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мустақил ва ижодий фикрлаш, ўз фикрларини ёзма ва оғзаки равон баён этиш малакаларини эгаллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
билимларни мунтазам ошириб, янгилаб боришга интилиш, ўқув ва меҳнат фаолиятига ижодий, мустақил ёндашиш сифатларига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мантиқий фикрлашнинг услублари ва усулларини билиш, уларни амалий фаолиятда қўллай олиш малакасига эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
компьютерлар ва бошқа телекоммуникация воситаларидан фойдалана олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
замонавий ахборот воситалари билан ишлашнинг амалий кўникмаларини мустаҳкам эгаллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турли вазиятларни танқидий баҳолаш, янгиликларга доимий интилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маънавий-ахлоқий маданиятга эга бўлиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиёсий маданиятга, фуқаролик бурчлари ва жавобгарлиги ҳисларига эгалик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
экологик маданиятга эгалик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
давлатнинг тузилиши, унинг ижтимоий ва сиёсий ривожланиши ҳақида аниқ билимларга эга бўлиш, халқаро воқеа, ҳодиса ва муаммоларни тушуна олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умуминсоний фазилатларига эга бўлиш, ўз миллатини ва ватанини севиш, у билан фахрланиш, миллий урф-одатлар, қадриятларни ҳурмат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жисмоний бақувват, соғлом бўлиш, ҳарбий хизматга ва тезкор тиббий ёрдам кўрсатишга лаёқатли, маънавий соғлом, руҳий, жисмоний жиҳатдан ўзини ўзи доимо такомиллаштиришга интилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олий таълим муассасаларида (бакалавриат) таълим олишни давом эттириш учун зарур билимлар мажмуига эга бўлиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Академик лицей ва касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари ўзлаштириши зарур бўлган умумтаълим фанлари мазмунига қўйиладиган талаблар
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фаннинг номи ‎ Ўзлаштирилиши зарур бўлган билим, малака ва кўникмалар‎
1.1. Она тили ва адабиёти ‎ Она тили:‎




















она тилининг ижтимоий-маданий ҳаётдаги мавқеини, ўзбек адабий тилининг тарихий тараққиётини билиш;‎
ўзбек адабий тилининг талаффуз меъёрлари, асосий имло қоидаларини билиш ва нутқий фаолиятда қўллаш;‎
она тилидан эгалланган назарий билимларни мустаҳкамлаш ва бойитиш;‎
она тилининг лисоний бойлиги ва хусусиятига оид билимларни чуқур ўзлаштириш, ўзбек адабий тилида сўзлаш ва ёзиш малакаларини эгаллаш;‎
она тили ифода воситаларининг имкониятларини билиш ва амалда улардан тўғри фойдаланиш;‎
нутқ услубларининг хусусиятларини фарқлаш ва нутқий вазият талабига кўра тил воситаларини ўринли қўллай олиш;‎
сўз таркиби, маъноси, ясалиши ва морфологик қурилишини таҳлил қилиш кўникмаси ҳамда малакасига эга бўлиш;‎
мустақил фикрлаш асосида турли тузилиш ва мазмундаги гапларни туза олиш ва уларни синтактик таҳлил қилиш;‎
она тилида ўз фикрларини лўнда ва равон ифодалай билиш, нутқ мавзусининг мазмуни ва мақсадини асосли далиллар билан баён эта олиш;‎
турли нутқ мавзуларида мустақил равишда матн ярата олиш, матнни кенгайтириш, қисқартириш ва ижодий ўзгартириш йўлларини билиш;‎
ёзма ишлар ва иш қоғозларини ёзишда она тилининг имло ва пунктуацион меъёрларига амал қилиш.‎
Адабиёт:‎
миллий ва умумбашарий қадриятларни улуғлашда бадиий адабиётнинг ижтимоий вазифасини англаш;‎
ўзбек адабий-бадиий меросининг жаҳон адабиёти тараққиётига қўшган ҳиссасини билиш;‎
бадиий асарни ғоявий-бадиий жиҳатдан баҳолай билиш, ёзувчининг ҳаётга муносабатини, уни ифодалашда тилнинг бадиий тасвирий воситаларидан фойдаланиш маҳоратини фарқлай олиш;‎
ўзбек мумтоз адабиёти намуналарини ифодали ўқиш, шарҳлаш, жанр хусусиятларини билиш;‎
ХХ аср ўзбек адабиётининг шаклланиши ва ривожланиш тамойилларини билиш;‎
ўрганилаётган асарнинг бадиий-эстетик аҳамиятини тушуниш ва таҳлил қила олиш;‎
асар қаҳрамонлари ҳақида мустақил ва ижодий фикрлай олиш, уларга тавсиф бера билиш, бадиий асарнинг моҳияти ва бадииятини ёритувчи реферат, иншо ёза олиш;‎
асар қаҳрамонларини умуминсоний ва миллий қадриятлар нуқтаи назаридан мустақил баҳолай олиш;‎
ўзбек адабиётининг жаҳон адабиётлари билан ўзаро алоқасини билиш. ‎
1.2. Рус тили
‎ва адабиёти:‎
Рус адабиёти:‎
















знать и различать художественные произведения и их место в общем развитии мировой литературы;‎
знать общественную роль художественной литературы, ее значение, связь с характерными особенностями эпохи;‎
знать критерии идейно-художественной оценки литературных произведений, своеобразие использования писателем разнообразных художественно-изобразительных средств языка;‎
знать особенности композиции и системы образов изучаемых произведений;‎
знать тематическое, конкретно-историческое и общечеловеческое значение характеров главных действующих лиц произведений;‎
знать признаки понятий: художественного образа, литературный характер, тип, народность литературы, литературные направления;‎
знать взаимодействие русской и узбекской литератур, русской литературы с другими видами искусств, род, жанр, основные системы стихосложения.‎
Рус тили:‎
знать теоретические основы школьного курса русского языка;‎
знать и активно владеть лексико-грамматическим материалом, соотнесенным с основными темами;‎
различать и использовать в речи языковые средства, отражающие специфику каждого функционального стиля, владеть разговорным литературным языком;‎
уметь использовать выразительные средства русского языка;‎
владеть умениями и навыками морфологического разбора частей речи и синтаксического разбора предложений различного уровня;‎
владеть всеми уровнями речевой деятельности, отбирать наиболее существенные факты и сведения для раскрытия темы и основной идеи высказывания;‎
строить высказывания в определенном стиле;‎
уметь правильно сформулировать свою мысль, приводить необходимые доказательства, делать выводы, обобщения;‎
уметь оформлять письменные работы с соблюдением орфографических и пунктуационных норм. ‎
2. Рус (ўзбек)
‎тили ‎
Рус тили:‎















иметь коммуникативно-речевые знания и навыки по основным видам речевой деятельности (аудирование, говорение, чтение, письмо) и навыки деятельности с языковым материалом (фонетика, орфоэпия, лексика, грамматика, орфография, синтаксис);‎
владеть базовыми коммуникативно-речевыми знаниями, умениями и навыками в соответствии с основными сферами общения (обиходно-бытовая, учебная, общественно-политическая, социально-культурная профессионально-ориентированная), типовыми жизненными ситуациями;‎
владеть диалогической и монологической формами общения;‎
знать особенности официально-делового, научного, публицистического и художественного стилей речи;‎
знать и владеть языковыми средствами выражения обобщенных типов семантики высказывания, а также формулами речевого общения;‎
усвоить и уметь правильно использовать дополнительный (потенциальный) словарь, довести лексический багаж до 1200 единиц.‎
Ўзбек тили Давлат тили:‎
турли нутқий вазиятларда давлат тилида эркин мулоқотга кириша олиш;‎
ўз оиласи, ўқиши, турар жойи, қизиқишлари тўғрисида мустақил фикрлаш асосида суҳбатлаша олиш;‎
нутқий фаолиятга киришиш учун зарур бўлган фонетик, лексик, грамматик билимларни мустаҳкамлаш ва улардан ўринли фойдаланиш;‎
Ўзбекистон, унинг бойликлари, табиати, миллий қадриятлари тўғрисида савол-жавоб қила олиш;‎
нутқ мавзуларига оид матнларни рус тилидан ўзбек тилига ва ўзбек тилидан рус тилига эркин таржима қилиш;‎
ўқилган ва тингланган матн, кўрилган расм, тасвир асосида кичик ҳикоя тузиш ва баён ёза олиш;‎
Давлат тилини мукаммал билиш ва унда ҳужжат юритиш малакаларига эга бўлиш;‎
Ўзбекистон тарихи, миллий адабиёт намуналаридан парчаларни ўқиш, мазмунини сўзлаб бериш, ёдлаш;‎
кундалик турмуш ва ўқиш фаолиятида қўлланадиган иш қоғозларини ёза олиш;‎
3. Хорижий тиллар Лингвистик компетенция
а) нутқий компетенция (В1 ва В1+)
Тинглаб тушуниш:
(В1) оммабоп таниш мавзулардаги аниқ норматив нутқнинг асосий маъноларини тушуна олади;
касб-ҳунарга оид мавзулардаги аниқ норматив нутқнинг асосий маъноларини тушуна олади;
шахсий қизиқиш ёки касбга оид кундалик воқеалар ва дастурлар ҳақидаги телерадио янгиликлар секин, равон гапирилганда уларнинг асосий мазмуни ва ғоясини тушуна олади;
батафсил ёзилган йўриқномалар ёки кўрсатмаларни тушуна олади ва уларга амал қила олади;
таниш мавзудаги муҳокамага кириша олади.
(В1+) ўз мутахассислиги доирасидаги яхши тузилган маъруза ёки суҳбатни тушуна олади;
ўз қизиқишлари доирасидаги теле ёки радио дастурлар Интернет манбаларни тинглаб, асосий маълумотларни тушуна олади;
шахсий, ўқиш ёки касбга оид соҳалардаги оғзаки манбаларни тинглаб, ҳам асосий мазмуни, ҳам махсус маълумотларни англай олади;
тил эгаси билан таниш ва махсус мавзуда мулоқотга киришганда унинг аксарият жиҳатларини тушуна олади.
Гапириш:
Диалог:
(В1) саёҳат мобайнида ёки иш жойида вужудга келиши мумкин бўлган аксарият вазиятларда мулоқот қила олади; ‎
таниш, шахсий қизиқишларига оид ёки кундалик мавзуларда суҳбатга тайёргарликсиз кириша олади; ‎
ҳам оммабоп, ҳам касб-ҳунарга оид масалалар бўйича маълумот олади ва беради ҳамда фикр алмаша олади; ‎
кенг миқёсдаги ҳис-туйғулар ва ҳиссиётлар, масалан ғамгинлик, бахтиёрлик, дилхиралик, мамнуният, ҳайратланишни ифода қила олади ва уларга жавоб қайтара олади; ‎
етарли даражада тушунарли тарзда суҳбат ёки муҳокамада қатнаша олади; ‎
саёҳат, харид, банк ва бошқа умумий кундалик ёки меҳнат фаолиятига оид вазиятлардаги юмушларни самарали уддалай олади; ‎
батафсил йўриқлар ёки кўрсатмалар олади ва уларга амал қила олади; ‎
расмий интервьюда, масалан ишга жойлашиш ёки степендия олиш учун бўладиган интервьюда олдиндан кутса бўладиган саволларга жавоб бера олади; ‎
юзма-юз мулоқотда ёки телефон орқали учрашув ёки тадбир вақти ва жойини режалаштира олади; ‎
касб-ҳунарга оид вазиятларда савол-жавоб қила олади. ‎
(В1+) Таниш кундалик ва бошқа умумий мавзуларда маълум даражада ўзида ишонч билан маълумот алмашина олади, маълумотни текшира олади ва тасдиқлай олади; ‎
муаммони тушунтириб бера олади ва уни ҳал қилиш йўлларини таклиф қила олади; ‎
кутилмаган мулоқот вазиятларида иштирок эта олади; ‎
тайёргарликсиз суҳбат ва муҳокамаларни олиб бора олади; ‎
таниш мавзуларда дебатлар ва муҳокамаларда иштирок эта олади; ‎
муҳокамалар жараёнида мавҳум мавзулар ва масалаларда ўз фикрини ифода қила олади; ‎
муҳокама ёки суҳбат мобайнида ўзгалар фикрини шарҳлай олади; ‎
батафсил кўрсатмаларга оид саволларга жавоб бера олади; ‎
саволлар бериб, тегишли шарҳлар келтириб, интервью олиб бора олади; ‎
интервью ёки маслаҳат бериш мобайнида керакли маълумотларни бера олади. ‎
Монолог: ‎
(В1) ихтисосликка оид ёки бошқа таниш мавзуларда қисқа, фикрларни мантиқий боғланган ҳолда тақдимот қила олади; ‎
таниш вазиятлар ва мавзуларни содда тасвирлай олади ва улар ҳақида бевосита ахборот бера олади; ‎
воқеа-ҳодисалар ва тадбирлар тафсилотларини боғлай олади; ‎
орзу-умидлар, хоҳиш-истак ва режаларни тасвирлай олади; ‎
оммага эълон ёки тақдим қилиш жараёнида режалар ёки чора-тадбирларни тасвирлай олади; ‎
содда иборалар ёрдамида масала ёки далил ва сабабларини келтира олади. ‎
(В1+) Оммабоп ёки ихтисосликка оид мавзуда яхши тузилган тақдимот қила олади; ‎
қисқа ҳикоя, мақола ёки муҳокаманинг мазмунини қисқача баён қила олади; ‎
ўз қарашларини тушунарли ва аниқ ифодалай олади. ‎
Ўқиш: ‎
(В1) ихтисослик соҳаларида фактларга асосланган мураккаб бўлмаган матнларни тўлиқ тушуна олади; ‎
кундалик ва асосий касб-ҳунарга оид ҳужжатлардаги, масалан хабарлар, қисқа расмий ҳужжатлардаги тегишли маълумотларни топа олади ва тушуна олади; ‎
газета ва Интернет матнлари ва манбаларнинг тегишли фикрларини тушуна олади; ‎
асбоб-ускуналар ва қурилмаларни ишлатиш ва эксплуатация қилиш бўйича ёзма йўриқномаларни тушуна олади ва уларга амал қила олади; ‎
оммавий матнларнинг муҳокама қилишни назарда тутган ҳолда асосий фикрларини тушуна олади. ‎
(В1+) Каттароқ матнларни ўқий олади, матннинг турли қисмларидан тегишли маълумот йиға олади; ‎
мунозарали матннинг хулосаларини аниқлай олади; ‎
матн мазмунининг асосий ғоясини ажрата олади; ‎
махсус маълумот олиш учун нисбатан катта ҳажмдаги матнларни ўқий олади; ‎
махсус маълумот олиш, тўлиқ тушуниш учун қисқа газета мақолаларини ва интернет матнлари ва бошқаларни ўқий олади. ‎
Ёзиш: ‎
(В1) шахсий ва касб-ҳунарга оид контекстларда қайдлар ва хабарлар ёзиб, уларнинг шошилинчлиги, муҳимлиги ёки зарурлигини ифодалай олади; ‎
норматив форматга асосланган қисқа касб-ҳунарга оид ҳисоботлар ёза олади; ‎
ўз тажрибасига асосланган меҳнат амалиётини ўтаган ҳолда оддий ҳисоботлар ёза олади; ‎
иш жойи билан боғлиқ масалалар ва вужудга келадиган вазиятлар бўйича оддий ҳисоботлар ёза олади; ‎
резюме ва тавсия хатларини ёза олади. ‎
(В1+) Маъруза пайтида ўзи фойдаланиши учун етарли даражада аниқ бўлган қайдлар қила олади; ‎
ўз қизиқишларига тааллуқли мавзуда қисқа, содда эссе ёза олади; ‎
расмий хат, иш юритиш қоғозларини (ариза, розилик хатлари, резюме) ёза олади; ‎
тажриба, фаолият ва тадбирлар ҳақида талабга жавоб бера оладиган ҳисоботларни ёза олади; ‎
лойиҳа иши ҳақида қисқача ҳисобот ёза олади; ‎
ҳикоя ёза олади. ‎
б) Тил компетенцияси (В1 ва В1+) ‎
Фонетик компетенция: ‎
(В1) тақдимотлар ва муҳокамаларда таъкидлаш мақсадида урғу ва интонациядан тўғри фойдалана олади. ‎
(В1+) Дарак, сўроқ, бўлишсиз, буйруқ гапларда ритм ва интонациядан фойдалана олади; ‎
гапни маъно бўлакларига ажрата олади; ‎
тақдимотлар ва муҳокамаларда таъкид мақсадида урғу ва интонациядан фойдалана олади; ‎
чет тилининг асосий вариантларини ажрата олади. ‎
Лексик компетенция: ‎
(В1) Касб-ҳунарга оид луғат бойлигидан фаол фойдалана олади; ‎
ўз соҳаларида кенг тарқалган халқаро ва турдош сўзларни таний олади ва ишлата олади ‎
ўз ихтисослиги доираси ва ундан ташқарида сўз тузилиши элементларини (қўшма сўзлар, префикслар, суффикслар, сўз ўзаги) таний олади ва тушуна олади. ‎
(В1+) ўз мутахассисли���ига оид лексикани ажрата олади ва қўллай олади; ‎
ўз ихтисослиги доираси ва бошқа соҳаларда сўз тузилиши унсурларини (қўшма сўзлар, префикслар, суффикслар, сўз ўзаги) таний олади ва тушуна олади. ‎
Грамматик компетенция: ‎
(В1) коммуникатив мақсадларда зарур бўладиган чет тили грамматикасининг барча асосий элементларини таний олади ва улардан тўғри фойдалана олади. ‎
(В1+) Коммуникатив мақсадларда керак бўладиган чет тили грамматикасининг барча асосий элементларини ажрата олади ва улардан тўғри фойдалана олади. ‎
4. Тарих‎ Жаҳон тарихи (1914—2000 йй.):‎















































ХХ аср тарихини даврлаштириш, қисмларга ажратиш ва улар ўртасидаги боғланишларни билиш;‎
биринчи жаҳон уруши ва давлат тўнтаришлари ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
иккинчи жаҳон уруши ҳақида билимга эга бўлиш, унинг моҳиятини англаш;‎
1918—1939 йиллардаги Ғарб ва Шарқнинг асосий давлатлари тараққиётини билиш;‎
1945—2000 йиллардаги дунё тарихини билиш ва олдинги давр билан солиштириб, ўзгаришлар ҳақида хулосалар чиқариш;‎
икки сиёсий система ўртасида кечган кураш, «совуқ уруш»нинг моҳиятини англаш;‎
мустабид, тоталитар тузум ҳалокатининг қонуниятли эканлиги ҳақида тушунчага эга бўлиш;‎
демократик, ҳуқуқий давлат ва фуқаролик жамиятининг шаклланиш қонуниятлари ва турли мафкуралар курашини билиш;‎
жаҳон тарихида Ўзбекистоннинг ўзига хос, ўзига мос ўрни ҳақида тўлиқ маълумотларга эга бўлиш;‎
Ғарб ва Шарқдаги озодлик ҳаракатлари ҳақида билимларга эга бўлиш ва улардан тегишли хулосалар чиқариш;‎
мамлакатлар тарихини даврларга бўлиб ўрганишни билиш ҳамда уларни таққослаш;‎
ғарб мамлакатлари тарихининг ўзига хос хусусиятларини тушунтириб бера олиш;‎
тарих фанига тегишли ҳар қандай харита, кўргазмали қуроллар, кинофильм ва диафильмлар мазмунини таҳлил қила олиш;‎
мавзуларни мустақил ўрганиш ва уларни ёзиб олиш малакасига эга бўлиш;‎
илмий-оммабоп адабиётларни мустақил ўқиш ва хулосалар чиқара олиш;‎
ижтимоий воқеаларнинг ривожланиш жараёнларини таҳлил қила олиш ва эркин фикр юритиш;‎
турли илмий-оммабоп мақолаларга, ўз қарашларини ёзма равишда эркин баён қилиш;‎
ривожланган мамлакатлар тараққиётини ўрганиб, уларнинг тажрибасини маҳаллий шароитга таққослай олиш;‎
Шарқ давлатлари тарихини даврлаштириш, воқеаларни бир-бирига боғлаб тушунтира олиш;‎
турли хил ҳодисаларнинг ўзаро боғлиқлигини ва уларнинг ўзига хос хусусиятларини тушунтира олиш;‎
мавзуни ўрганишда турли хил қўшимча архив материалларидан фойдаланишни билиш;‎
хариталарни, схемаларни шарҳлаш, мавзулар бўйича рефератлар тайёрлашни билиш;‎
мавзулар бўйича мунозаралар ўтказиш малакасига эга бўлиш;‎
мавзуларни ўрганишда, муаммоли масалаларни ҳал қилишда тўғри йўналишлар топа олиш;‎
воқеа ва ҳодисаларни баён қилишда диалектик боғлиқликни ва тарихий жараённинг бир бутунлигини ажрата олиш;‎
инсоният олдидаги умумбашарий муаммолар ҳақида билимларга эга бўлиш.‎
Ўзбекистон тарихи (1917—2000 йй.):‎
Туркистонда шўролар истибдодининг ўрнатилиши, Туркистон мухторияти ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
истиқлолчилик, миллий озодлик ҳаракатлари, уларнинг намояндалари ҳақидаги билимларга эга бўлиш;‎
шўро ҳокимиятининг 20—30-йилларда Ўзбекистонда юритган сиёсий, иқтисодий, маданий-маърифий сиёсатини қиёсий таҳлил қила олиш ва унинг мустамлакачилик моҳиятини англаш;‎
шўро ҳокимиятининг Ўзбекистонда юритган сиёсий қатағонлик сиёсати ва унинг оқибатларини билиш;‎
Ўзбекистоннинг иккинчи жаҳон урушидаги иштироки, халқимизнинг фашизмга қарши жангларда ва меҳнат соҳасидаги жасорати ҳақида маълумотларга эга бўлиш;‎
Ўзбекистон халқларининг шўролар мустамлакачилиги давридаги ижтимоий-сиёсий аҳволи ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
Ўзбекистон Республикаси мустақиллиги учун кураш, мустақиллик Декларацияси ва унинг моҳияти ҳақидаги билимларни эгаллаш;‎
Ўзбекистон давлат мустақиллигининг қўлга киритилиши ва унинг тарихий аҳамиятини билиш;‎
Ўзбекистоннинг ўзига хос тараққиёт йўлини билиш;‎
Ўзбекистоннинг байроғи, герби, мадҳияси, Президенти, ташқи алоқаларига доир маълумотларни тўла эгаллаш;‎
тарихий воқеа ва ҳодисаларни миллий ғоя, миллий истиқлол мафкураси мезонларида таҳлил эта олиш;‎
Ўзбекистон Республикаси Президентининг иқтисодиёт, сиёсат, мафкурага оид асарларида илгари сурилган ғоялар асосида мушоҳада юрита олиш;‎
бозор иқтисодиётининг умумий қонуниятларини, бозор иқтисодиёти шароитида мустақил Ўзбекистон Республикаси ривожланишининг умумий хусусиятлари тўғрисидаги билимларга эга бўлиш;‎
дунё халқлари олдида турган жаҳоншумул муаммолар, уларни бартараф этиш вазифалари, Ўзбекистон Республикасининг бу муаммоларни ҳал этиш йўлида амалга ошираётган ишлари ҳақида маълумотларга эга бўлиш;‎
ҳозирги даврда Ўзбекистоннинг маданий-маънавий тараққиёти ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
Ўзбекистонда демократик давлат қуриш, демократик ва фуқаролик жамиятини барпо этиш, маънавий қадриятларни тиклаш ва ривожлантириш тамойилларини билиш;‎
хариталар устида ишлаш, тарихий воқеалар юзасидан мустақил мулоҳаза юритиш, мунозара ва баҳсларда фикр билдира олиш;‎
дарслик, қўлланма, тарихий ҳужжат, матн устида ҳамда кўргазмали қуроллар билан мустақил ишлай олиш;‎
ўз мактаби, кўчаси, қишлоғи, тумани, шаҳрининг ўтмиши, бугунги ҳаёти тўғрисидаги маълумотларга эга бўлиш;‎
эгаллаган билимларини эркин баён этиш, ўз курсдошларининг фикрларига муносабат билдира олиш;‎
тарихий билим, кўникма ва эгалланган малакалардан ўз ҳаётида ва жамият муаммоларини ҳал қилишда фойдалана олиш.‎
5. Математика‎ Алгебра ва анализ асослари:‎
























тўпламлар ҳақида дастлабки тушунчаларга эга бўлиш;‎
тўпламларнинг берилиш усулларини, бўш тўплам, қисм тўплам, тўпламлар бирлашмаси, кесишмаси, айирмаси, чекли, чексиз тўпламларни билиш;‎
ихтиёрий ва мавжудлик кванторларини билиш ва уларни математи� фикрларни ёзишда қўллай олиш;‎
чекли ўнли, чексиз ўнли, даврий, даврсиз касрлар, рационал, иррационал, ҳақиқий сонлар ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
асосий сонли тўпламлар (натурал, бутун, рационал, иррационал, ҳақиқий сонлар)ни билиш;‎
сонли кесмалар, очиқ, ёпиқ интерваллар ҳақида тушунчаларга эга бўлиш, ҳақиқий сонлар устида амаллар бажаришни, ҳақиқий соннинг модули, унинг асосий хоссаларини билиш;‎
комплекс соннинг таърифи, мавҳум бирлик, комплекс сонларнинг тенглиги, комплекс сонлар устида амаллар бажаришни, комплекс соннинг геометрик маъносини, комплекс сондан квадрат илдиз чиқаришни билиш;‎
бутун рационал ифодаларнинг каноник кўринишини, Безу теоремаси, кўпҳадни икки ҳадга бўлишни (Горнер схемаси), рационал алгебраик ифодаларни айнан алмаштиришни бир ўзгарувчили рационал тенглама ва тенгсизликларни ечишни, тенглама ва тенгсизликларни ечишнинг асосий усулларини билиш;‎
Ал Хоразмийнинг «Ал-жабр ва ал-муқобала ҳисоби ҳақида»ги китобининг қисқача мазмунини билиш;‎
икки ўзгарувчили тенгламанинг геометрик маъносини билиш, тенгламалар системасига оид мисолларни еча олиш;‎
математик индукция ҳақида тушунчага эга бўлиш, математик индукция усулидан фойдаланиб, баъзи айният ва тенгсизликларни исботлай олиш;‎
функцияга оид терминлардан тўғри фойдаланиш ва тушуниш, функциянинг аниқланиш, ўзгариш (ўсиш ва камайиш) соҳаларини топа олиш;‎
функциянинг берилиш усулларини билиш, функциялар графиклари ҳақида маълумотга эга бўлиш, функциянинг жуфт-тоқлиги, даврийлигини, функциянинг энг кичик мусбат даврини аниқлаш, функциянинг нолларини топа олиш, элементар функциялар, уларнинг асосий хоссаларини билиш, ўзаро тескари функциялар ҳақида маълумотларга эга бўлиш;‎
логарифмик ва кўрсаткичли функцияларнинг асосий хоссаларини билиш;‎
функциялар графикларини схематик тасвирлай олиш;‎
бири иккинчисига, у = х га нисбатан симметрик эканлигини тасвирда кўрсатиш, функция графикларини алмаштира олиш малакаларига эга бўлиш;‎
модул билан боғлиқ бўлган функцияларнинг графикларини текисликда тасвирлай олиш;‎
мураккаб бўлмаган логарифмик, кўрсаткичли, даражали тенглама ва тенгсизликларни ечиш усулларини билиш;‎
сонли кетма-кетликлар, уларнинг лимити ҳақида маълумотларга эга бўлиш, баъзи содда кетма-кетликлар лимитини ҳисоблашни, нуқтанинг атрофини, функция лимитини, бир томонлама лимитлар, чексиз лимитлар, функциянинг узлуксизлиги, узлуксиз функциянинг асосий хоссаларини, элементар функциялар узлуксизлигини билиш;‎
функция орттирмаси, ҳосиласи, ҳосиланинг геометрик ва механик маъносини билиш;‎
баъзи функциялар ҳосиласи, ҳосилаларни ҳисоблаш, иккинчи тартибли ҳосила, функциянинг ўсиш, камайиш оралиғини, функция экстремумлари, кесмада функциянинг энг катта ва энг кичик қийматларини топиш, функцияни тўла текшириш, графигини чизиш, ҳосиланинг баъзи татбиқларини билиш;‎
асосий тригонометрик функциялар ва уларнинг асосий хоссалари, гармоник тебраниш ҳақида тушунчага эга бўлиш, асосий тригонометрик функциялар йиғиндисини ва айирмасини кўпайтмага айлантиришни, бу функциялар кўпайтмасини йиғиндига алмаштиришни, тригонометрик тенглама ва тенгсизликларни ечишни, тригонометрик функциялар ҳосиласини билиш;‎
бошланғич функция ва унинг хоссалари, бошланғич функцияни топиш қоидаларини билиш, аниқмас интеграл, эгри чизиқли трапеция юзини ҳисоблаш, аниқ интеграл, Ньютон-Лейбниц формуласи, аниқ интеграл ёрдамида геометрик фигуралар юзини, ҳажмини ҳисоблашни билиш;‎
бирлашмалар, ўринлаштириш, ўрин алмаштириш ва группалашлар сонини ҳисоблашни, Ньютон формуласига оид мисолларни ечиш, комбинаторик масалаларни ечишни билиш;‎
тасодифий, муқаррар ва рўй бериши мумкин бўлмаган ҳодисаларни, ҳодисалар бирлашмаси ва кесишмасини топа олиш, ҳодисаларнинг эҳтимолликларини ҳисоблашни билиш, частота, полигон, гистограмма тушунчаларини билиш ва уларга оид масалаларни еча олиш.‎









Геометрия:‎
планиметриянинг бошланғич тушунчаларини, кесмаларни таққослаш, айлана ёйининг градус ўлчовини аниқлаш, бурчакларни ўлчашни билиш;‎
синиқ чизиқ узунлигини ҳисоблаш, учбурчакнинг асосий элементларини ҳисоблашга оид масалаларни ечиш, учбурчакларнинг тенглик аломатлари ва уларга оид масалалар ечиш, энг содда геометрик ясашларни бажара олиш;‎
учбурчак, тўртбурчак, доира юзини ҳисоблашга оид масалаларни, Пифагор теоремаси ва унга доир масалаларни, перпендикуляр ва оғмага оид масалаларни, синуслар ва косинуслар теоремаларига доир масалаларни ечишни билиш;‎
текислик ва тўғри чизиқнинг ўзаро жойлашувига оид масалалар ечишни билиш;‎
уч перпендикулярлик ҳақидаги теоремани масалалар ечишда қўллаш, кўпёқларга оид масалалар, кўпёқ элементларини, кўпёқларнинг ён ва тўла сиртларини ҳисоблашни билиш;‎
айланма жисмларнинг ён ва тўла сиртларига, призма, пирамида ва кесик пирамидаларнинг ҳажмларини ҳисоблашга, айланиш жисмларининг ҳажмларини ҳисоблашга доир масалаларни ечишни билиш;‎
алмаштиришларга таъриф бера олиш, параллел кўчиришнинг таърифини ва унинг хоссаларини билиш, ҳаракатнинг таърифини, нуқтага, тўғри чизиққа, текисликка нисбатан симметрик нуқталарни билиш, ўхшаш алмаштиришнинг таърифи ва унинг хоссалари, алмаштиришлар ёрдамида геометрик масалалар ечишни билиш;‎
параллел проекциялашнинг таърифи ва унинг хоссаларини, призма ва пирамиданинг текисликдаги тасвирини ясашни, айланиш жисмларининг турларини ва уларни текисликда тасвирлашни, кўпбурчак ортогонал проекциясининг юзи ҳақидаги теоремани билиш;‎
векторнинг таърифи, модули, қарама-қарши векторлар, нол вектор тушунчаларини, векторларни қўшиш ва сонга кўпайтириш амалларини, векторнинг координаталари таърифини ва компланарлик шартини, базис векторлар тушунчасини, векторнинг учта базис векторлар бўйича ёйилмасини, векторларнинг скаляр кўпайтмаси ва унинг хоссаларини билиш.‎
6. Информатика‎ информация, ўлчов бирликлари, хусусиятлари, ватанимизда информатика фанининг тараққиёти, алгоритм тушунчаси, дастур, унинг турлари, ЭҲМ умумий тузилишини билиш;‎






MS DOS операцион тизими, Norton Commander (NC) операцион қобиғи ва Norton Utilities (NU) дастурлари ҳақида тушунча, файл тушунчаси, файлларнинг турлари ва номланиши, NСда файллар устида бажариладиган амаллар, функционал тугмачалар ва улардан фойдаланиш, амалий дастурлар ва уларнинг асосий турларини билиш;‎
Windows нима, Windows дастурининг афзалликлари ва ўзига хос хусусиятларини билиш;‎
компьютер графикаси тушунчаси, график муҳаррирлари ва уларда тасвир ҳосил қилиш, график муҳаррирларнинг матнлар муҳаррирларидан фарқи ва ўхшашликларини билиш;‎
матн муҳаррирлари, уларнинг турлари, матнларни киритиш ва хотирада сақлаш, хотирадан ўқиш, уларни таҳрир қилиш усуллари, матнларни шакллантириш, босмага чиқариш усулларини билиш;‎
электрон жадвал тушунчаси, уларнинг турлари, электрон жадвалларни ишга тушириш ва улардан чиқиш тартиби, электрон жадвал ячейкалари устида амаллар бажариш қоидаларини билиш;‎
маълумотлар базаси, уларнинг турлари ва ҳосил қилиш усуллари, маълумотлар базасини ишга тушириш ва ундан фойдаланиш тартиби, маълумотлар базасини бошқариш тизимлари ҳақида тушунчага эга бўлиш;‎
ахборот жамияти тушунчаси, мамлакатимиздаги ахборотга оид қонунлар мазмуни, локал ва халқаро тармоқларни билиш.‎
7. Физика‎ физиканинг ривожланиш тарихини, унга Шарқнинг буюк алломалари қ�шган ҳиссаларини, жамият ривожланишида физика ва техниканинг аҳамиятини, Ўзбекистонда физика ва техника соҳасида олиб борилаётган тадқиқотлар ҳақида умумий маълумотларни билиш;‎










физик катталикларнинг Халқаро бирликлар системаси(СИ)ни тушунтира олиш;‎
механика: кинематика, динамика, Ньютон ва механикада сақланиш қонунлари, статика элементлари, суюқликлар ва газлар механикасига оид қонуниятларни билиш ва мисоллар ёрдамида тушунтира олиш;‎
молекуляр физика ва термодинамика асослари: молекуляр-кинетик назария асослари, газ ва термодинамика қонунлари, суюқлик ва газларнинг ўзаро айланиши, қаттиқ жисмлар физикасига оид қонуниятларни билиш;‎
электродинамика: электростатика, ўзгармас ток, турли муҳитларда электр токи, магнит майдон, моддаларнинг магнит хоссалари, электромагнит индукция қонуниятларини билиш;‎
тебраниш ва тўлқинлар. Оптика. Атом ва ядро физикаси: механик ва электромагнит тебранишлар ва тўлқинлар, товуш, геометрик оптика, нисбийлик назарияси элементлари, квант, атом ва элементар зарралар физикаларига оид қонунларини билиш ҳамда оламнинг физик манзараси тўғрисидаги билимларга эга бўлиш;‎
табиат ҳодисаларини физик қонуниятлар асосида тушунтира олиш малакасига эга бўлиш;‎
физик формулалар ёрдамида масалалар еча олиш;‎
физик қонуниятларни амалда қўллай олиш;‎
ўлчов асбобларидан фойдалана билиш, ўлчаш хатолигини баҳолай олиш;‎
тажрибаларни ўтказа олиш, натижаларни жадвал, график, диаграмма кўринишида тасвирлаш ва таҳлил қила олиш;‎
физик асбоблар билан ишлашда техника хавфсизлиги қоидаларига риоя қилиш.‎
8. Астрономия‎ Ўрта аср Шарқ (жумладан Ўрта Осиё) олимларининг астрономия тарихида тутган ўринлари, асосий илмий мерослари ҳақида тасаввурга эга бўлиш;‎









оламнинг астрономик манзараси ҳақида илмий тасаввурга эга бўлиш;‎
асосий астрономик ҳодисаларни илмий асосда таҳлил қила олиш;‎
оламнинг моддий бирлигини англаш;‎
осмон сферасининг асосий нуқта, чизиқ ва айланалари, асосий юлдуз туркумлари ҳақида тасаввурга эга бўлиш;‎
астрономик ҳодисаларнинг кечиши, табиатнинг универсал қонунлари (биринчи навбатда физик қонунлари) асосида рўй беришини англаш;‎
осмон жисмлари ва бу тизимларнинг келиб чиқиши ва эволюцияси (космогония) ҳақида тасаввурга эга бўлиш;‎
ўқув-астрономик кузатиш асбобларининг ишлаш тамойилларини билиш;‎
астрономияда ишлатиладиган асосий узунлик ўлчов бирликларини билиш;‎
ўқув-астрономик кузатиш асбобларини ишлата олиш малакасини эгаллаш;‎
астрономиядан масалалар ечиш малакасига эга бўлиш.‎
9. Шахс ва
‎ жамият‎
шахс ва жамият тушунчаси ва моҳиятини билиш;‎




















Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигини мустаҳкамлашда ватанпарвар, фидойи ва билимдон шахсларга эҳтиёжнинг кучайиши ва унинг моҳиятини билиш;‎
дунёнинг пайдо бўлиши, инсоннинг дунёга келиши ва жамиятнинг қарор топиши тўғрисидаги турли концепцияларнинг мазмунини англай билиш;‎
жамият ва шахс тўғрисидаги қадимги дунёдан ҳозирги кунгача бўлган қарашлар, шу жумладан, Ўрта Осиё мутафаккирларининг мерослари ҳақида тушунчаларга эга бўлиш;‎
цивилизациялар, уларнинг мазмуни, турлари ва ўзаро алоқасини билиш;‎
жамиятнинг таркибий тузилишини билиш;‎
жамият иқтисодий ҳаёти, Ўзбекистонда бозор иқтисодиётига ўтишнинг ўзига хос модели ва унинг хусусиятларини билиш;‎
юксак ривожланган саноат ва қудратли технология ишлаб чиқаришнинг асоси эканлиги, Ўзбекистонда мулкчиликнинг турли шакллари ва хусусий мулкчиликка алоҳида эътибор ҳақида тушунчаларга эга бўлиш;‎
ижтимоий гуруҳлар ва уларнинг таснифини билиш;‎
инсоний муносабатларнинг ранг-баранглигини тушуниш, уларнинг ижобий ва салбий оқибатларини олдиндан кўра билиш;‎
ўзаро тушунмовчиликлар ва можароларнинг олдини олиш усулларини билиш;‎
жамиятнинг сиёсий ва ҳуқуқий тизимини, шу жумладан, Ўзбекистонда ҳуқуқий демократик жамият қурилишининг асосий йўналишларини билиш;‎
бошқарувнинг ҳуқуқий давлатчилик ва ўзини ўзи бошқарув шакллари ҳақидаги тушунчаларга эга бўлиш;‎
маънавият жамият ва шахс ҳаётининг муҳим жиҳати эканлигини англай билиш;‎
қадриятлар тизимини, уларнинг жамият ва шахс ҳаётидаги ўрнини билиш;‎
мафкура, миллий истиқлол мафкураси ҳақида мустаҳкам тушунчага эга бўлиш;‎
халқаро муносабатлар ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
Ўзбекистоннинг халқаро муносабатлар тизимидаги ўрни, Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятининг бир бўлаги эканлиги, халқаро ҳуқуқ ва шартномалар ҳақида маълумотларга эга бўлиш;‎
Халқаро инсонпарварлик ҳуқуқининг вужудга келиши, мазмуни, таркибий қисмлари ва тараққиётини билиш;‎
Халқаро ташкилот ва ҳаракатлар, шу жумладан, «Халқаро Қизил Хоч» ва «Қизил Ярим ой» ҳаракати, БМТ, уларнинг инсонпарварлик тамойиллари ва вазифаларини билиш;‎
ҳозирги замоннинг умумбашарий муаммоларини билиш, уларнинг асосий белгилари, турлари ва ҳал қилиш йўллари ҳақида тушунчаларга эга бўлиш;‎
инсонпарварликка асосланган жаҳон цивилизациясининг қарор топиши ҳақидаги асосий билимларга эга бўлиш.‎
10. Кимё‎ кимёнинг асосий қонунларини, атом молекуляр таълимот моҳиятини билиш;‎























нисбий атом ва молекуляр масса тушунчаларини билган ҳолда кимёвий белгилар ва формулалар ёрдамида тенгламалар туза олишни билиш;‎
массанинг сақланиш қонунини, газ қонунларини ва Менделеев даврий қонунини билиш;‎
атом тузилишининг ядро модели, кимёвий боғланиш турлари, тузилиш формулалари ва валентликни билиш;‎
кимёвий реакцияларнинг тезлиги, тезликка таъсир этувчи омиллар, активланиш энергияси, қайтар ва қайтмас жараёнлар, катализ, кимёвий мувозанат, Ле-Шателье тамойили тушунчаларини билиш;‎
эритмалар, эриш жараёнининг моҳияти, диссоциация, эритма концентрацияларининг турлари, сувли эритмаларда водород кўрсаткичи ва унинг аҳамияти, сувнинг ион кўпайтмасини билиш;‎
анорганик моддаларнинг энг муҳим синфлари ва улар ўртасидаги боғланишлар ҳақидаги маълумотларни билиш;‎
оксидланиш-қайтарилиш реакциялари, уларнинг тенгламаларини тузишни билиш, электролиз, электролизнинг амалий аҳамияти, қўлланишини билиш;‎
металлмаслар, азот ва кислород группачаси элементларини, галогенлар, инерт газлар ва уларнинг умумий хоссаларини билиш;‎
металлар, уларнинг умумий хоссалари, бош ва ён гуруҳчалардаги айрим металларнинг бирикмалари, лантаноидлар ва актиноидлар ҳақидаги муҳим маълумотлар, металлар коррозияси, сувнинг қаттиқлиги, чўян, пўлат, шиша ва цемент олиш жараёнлари ҳақидаги маълумотларга эга бўлиш;‎
кимёвий технологияда реакция мувозанати ва унга таъсир этувчи омилларни билиш;‎
органик моддалар кимёвий тузилиши назариясининг моҳияти, моддалар хоссаларининг тузилишига боғлиқлигини аниқ мисоллар ёрдамида кўрсатиб бера олиш;‎
кимёвий изомерия турлари, органик моддаларнинг асосий синфлари ҳақидаги маълумотлар, органик моддалар номенклатураси, органик реакцияларнинг турларини билиш;‎
тўйинган углеводородлар, уларнинг умумий хоссалари, метан ва унинг гомологлари, ёпиқ ҳалқалар, углеводородлар, тўйинмаган углеводородлар, уларнинг вакиллари, этилен олиниши ва ишлатилиши, этиленнинг полимерланиш реакциясига киришиши, полиэтелен олиш жараёни, ацетилен, унинг хоссалари, олиниши, ишлатилишини билиш;‎
диен углеводородлар, уларнинг кимёвий хоссалари, табиий ва синтетик каучуклар олиниши. Ароматик углеводородлар, бензол, уларнинг хоссалари, гомологлар. Нефть ва нефтдан маҳсулотлар олиш кимёвий жараёни. Табиий газлар, уларни қайта ишлаш кимёвий жараёнлари маҳсулотлари ва улардан фойдаланишни билиш;‎
кислородли органик бирикмалар, тўйинган спиртлар, уларнинг тузилиши, изомерияси, хоссалари. Метанол, этанол, уларнинг олиниши ва ишлатилиши, глицерин хоссаларини билиш;‎
феноллар, уларнинг тузилиши ва кимёвий хоссаларини билиш;‎
альдегидлар, формальдегид, уларнинг олиниши, хоссалари, ацефальдегид, поликонденсатлаш реакцияларини билиш;‎
кетонлар, органик кислоталар, уларнинг энг муҳим вакиллари, хоссалари, олиниши ва ишлатилишини билиш;‎
эфирлар, мураккаб эфирлар, этерификация ва совунланиш реакцияларини билиш;‎
ёғлар, совунлар, синтетик ювиш воситалари ва уларнинг олинишига хос жараёнларини билиш;‎
углеводородлар, уларнинг хоссалари, моно ва дисахаридлар, полисахаридлар ва уларнинг хоссаларини билиш;‎
азотли органик бирикмаларнинг вакиллари ва уларнинг хоссаларини билиш;‎
аминокислоталар, уларнинг тузилиши, умумий хоссаларини билиш;‎
табиий ва сунъий каучуклар, кимёвий толалар тўғрисида умумий тушунчаларга эга бўлиш.‎
11. Биология‎ Марказий Осиё табиётшуносларининг табиат ва унинг пайдо бўлиши ҳамда ривожланиши тўғрисидаги фикрларини билиш;‎


















органик олам эволюцияси, ҳаётнинг биологик эволюцияси, одам фаолиятининг органик олам ривожланишига кўрсатган ижобий ва салбий таъсири тўғрисида билимларга эга бўлиш;‎
организмлардаги ирсий ўзгарувчанлик, сунъий танлаш, яшаш учун кураш, табиий танланиш, ўсимлик ва ҳайвонларнинг муҳитга мослашуви ва унинг шарт-шароитларини билиш;‎
тур мезонлари, тур популяцияси таърифи, турларнинг табиатда пайдо бўлиш йўлларини билиш;‎
микро ва макроэволюция тўғрисида тушунчага эга бўлиш;‎
эволюциянинг бошланғич материали, бирлиги ва омилларини билиш;‎
эволюциянинг солиштирма анатомия, палеонтология, эмбриология, биогеография, биокимёвий далилларни билиш;‎
биологик прогресс, унинг шакллари (ароморфоз, идиоадаптация, умумий дегенерация) ни билиш;‎
одам ва юксак ҳайвонлар гавда тузилишидаги ўхшашлик ва фарқларни билиш;‎
одам палеонтологик аждодларининг антропогенезини ҳаракатлантирувчи омилларни билиш;‎
экология, асосий экологик тушунчалар, абиотик ва биотик омиллар, фотопериодизм ҳодисаси, биоритмларни билиш;‎
популяция ва турнинг экологик таърифини билиш;‎
биогеоценозлар, агроценозлар, биосфера, сайёрамизда биомассанинг тарқалиши ва унинг сабабларини билиш;‎
биосфера эволюциясининг асосий босқичларини билиш;‎
ген ва ҳужайра инженерияси ҳақида тушунчага эга бўлиш ва унинг асосий объектлари, тадқиқот услубларини билиш;‎
трансформация, трансдукция ҳодисалари ва уларнинг аҳамиятини тушуниш;‎
кўчиб юрувчи генетик элементлар тўғрисида тасаввурга эга бўлиш;‎
генетик инженерия услублари ёрдамида организмлар ирсиятини ўзгартириш мумкинлигини билиш;‎
биотехнология ва унинг ёрдамида олинадиган дорилар, озиқ-овқат маҳсулотлари ҳақида тушунчага эга бўлиш;‎
биологик билимлардан қишлоқ хўжалиги, ўрмончилик, балиқчилик, саноатнинг турли соҳаларида, шунингдек, тиббиётда, табиатни муҳофаза қилиш ишларида фойдаланиш мумкинлигига ишонч ҳосил қилиш ва унда фаол қатнашиш кераклигини тушуниш.‎
12. Иқтисодий
‎география‎
иқтисодий географиянинг илмий-амалий аҳамиятини билиш;‎






иқтисодий географиянинг тармоқлари ва иқтисодий-ижтимоий географияга айланиш жараёнларини билиш;‎
географик, рационал, ҳудудий ва акваториал меҳнат тақсимоти тушунчаларини билиш;‎
ишлаб чиқаришни ҳудудий ташкил этиш шаклларини, ишлаб чиқариш тармоқларини жойлаштиришнинг асосий омилларини билиш;‎
табиий ресурслардан фойдаланишни ва экология муаммоларини, иқтисодий ҳудудларга ажратиш, унинг назарий ва амалий аҳамиятини билиш;‎
аҳолининг ўсиши ва ривожланишини, демографик муаммоларни билиш;‎
урбанизация жараёнини ва унинг асосий муаммоларини, сиёсий-географик тушунчаларни билиш;‎
жаҳон мамлакатлари, улар ўртасидаги халқаро муносабатларнинг асосий йўналишларини билиш.‎
13. Ёшларни
‎чақириққа
‎тайёрлаш‎
жисмоний баркамоллик, чидамлилик, чаққонлик, тез ҳаракат қилиш сифатларини мунтазам ўзлаштириб бориш;‎


















мардлик, ҳаққонийлик, ғалабага интилиш, юқори интизомлилик ва бошқа сифатларга эга бўлиш;‎
тўсиқлардан ўтиш, қуроллардан отиш ва қўл жанги усулларини билиш;‎
танани чиниқтириш, соғломлаштириш ва ташқи муҳит қаршиликларига чидамлиликни ошириш кўникмаларига эга бўлиш;‎
бирон бир хавф туғилганда аҳолини огоҳлантириш тартиби, фавқулодда вазиятлар шароитида ўзини тутиш қоидалари ва ҳимояланиш усулларини билиш;‎
автомат, парчаланувчи қўл ва танкка қарши гранаталарнинг жанговар хусусиятлари, тузилиши, ишлаш тамойилларини билиш;‎
қўзғалмас ва пайдо бўлувчи нишонларга отиш қоидаларини билиш;‎
автоматни отишга тайёрлаш, ундан нишонларга отиш усулларини билиш;‎
кичик калибрли ва пневматик милтиқлардан ўқ отишни билиш;‎
гранаталарни ҳар хил ҳолатда узоқликка аниқ улоқтириш техникасини билиш (700 граммлик гранатани энг камида 30 метрга улоқтириш);‎
хлқ хўжалигида қўлланиладиган кучли таъсир этувчи заҳарли моддалар, радиоактив ва заҳарловчи моддалар, воситаларнинг шикастловчи таъсирини билиш;‎
шахсий ва оммавий ҳимоя воситаларидан фойдалана билиш;‎
умумқўшин жанги асослари, аскарнинг жангдаги бурчлари, ўт очиш ва манёвр турлари ва разведка ўтказиш асосларини билиш;‎
чет эл армияларининг асосий танклари, зирҳли машиналари, жанговар самолётлари ва вертолётларининг тавсифномаларини билиш;‎
аскарнинг жангдаги ҳаракат усуллари ва амалларини тўғри, тез, аниқ бажара олиш;‎
Ўзбекистон Республикасининг «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонунининг, ҳарбий хизматдан бош тортиш ва ҳарбий жиноятлар учун назарда тутилган маъмурий ва жиноий жавобгарлик тўғрисидаги асосий моддаларини билиш;‎
ҳарбий хизматчи мажбуриятларининг моҳиятини тушунтира олиш, катталарга мурожаат қилишни, буйруқ олганда ҳаракат қилишни, рота бўйича посбон вазифасини бажаришни ва сафда командаларни (буйруқларни) бажаришни билиш;‎
ҳарбий интизом асосларини ва унинг Қуролли кучлар учун аҳамиятини, ҳарбий Низомнинг асосий талабларини, ҳарбий хушмуомалалик қоидаларини, ўзини тутиш ва ҳарбийча саломлашишни, аскарнинг сафга туришдан олдинги, сафдаги мажбуриятларини билиш;‎
фуқаролик ҳимояси, тиббий хизматни ташкил этиш асослари ва унинг вазифаларини, зарарланиш ўчоғида биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш ва тиббий муолажаларни бажариш қоидаларини билиш;‎
тиббий муассасаларда ишлаётган кичик тиббий ходимларнинг вазифаларини амалда бажара олиш.‎
14. Жисмоний
‎тарбия ‎
асосий туркум ҳаракатлар кўникмаларига эга бўлиш;‎






‎‏





турникка тортилиш (ўсмирлар учун 11 та) қўлларни гимнастик ўтирғичга қўйган ҳолда букиш ва ёзиш (қизлар учун 10 та), ва бошқа гимнастика машқларини бажара олиш;‎
сафланиш, югуриш, узунликка (ўсмирлар учун 4,2 м қизлар учун 3,4 м), баландликка (ўсмирлар учун 1,25 м қизлар учун 1,1 м) сакраш, мувозанат сақлаш, осилиш ва таяниш машқларини бажариш малакаларига эга бўлиш;‎
ҳаракатли ўйинлар ва спорт ўйинларидан бирор турини билиш;‎
миллий кураш қоидаларини билиш;‎
100 м масофага (ўсмирлар учун 14,5 секунд, қизлар учун 17,1 секунд) югуриш, 60 м (ўсмирлар учун 8,6 секунд, қизлар учун 10,3 секунд) 100 м (ўсмирлар учун 14,8 секунд, қизлар учун 17,3 секунд) масофага босқич билан эстафетали югуриш;‎
3-2 км масофага нотекис жойлар бўйлаб бир меъёрда секин югуриш машқларини бажара олиш;‎
50 метрга сузиш (ўсмирлар учун 1,2 мин., қизлар учун 1,3 мин.)‎
гимнастикага оид умумривожлантирувчи машқлар ва содда акробатика машқларини бажара олиш;‎
жисмоний тарбия бўйича мустақил машғулотлар ўтказиш учун зарурий билимга эга бўлиш;‎
спорт ва бошқа машғулотлар жараёнида жароҳатланганда биринчи тиббий ёрдам кўрсата олиш;‎
жисмоний тарбия воситаларидан мустақил фойдалана олишни билиш;‎
кун тартибини тўғри ташкил эта олиш, ўзини ўзи назорат қилишда объектив ва субъектив маълумотлардан фойдаланишни билиш;‎
танлаб олинган мутахассисликка боғлиқ ҳолда ишлаб чиқариш гимнастикаси воситасида чарчашнинг олдини олишни билиш.‎
15. Давлат ва
‎ҳуқуқ
‎асослари‎
давлат ва ҳуқуққа оид асосий тушунча, қонуният ва ғояларни билиш;‎




















давлат шакллари ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
ҳуқуқ ва ахлоқнинг ўзаро боғлиқлиги ва тафовутларини билиш;‎
ҳуқуқ меъёрларини билиш, ҳамда ҳаётда ўзларининг хатти-ҳаракатларини ана шу меъёрларга монанд равишда бошқара олиш малакасига эга бўлиш;‎
ҳуқуқни қўллаш, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи функцияларини билиш ҳамда ўз ҳуқуқларидан фойдаланиш малакасига эга бўлиш;‎
ҳуқуқий давлатнинг тушунчаси, тамойилларини, мақсад ва афзалликларини билиш;‎
Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримов асарларидаги давлат ва ҳуқуққа оид ғояларни билиш ва улар асосида мушоҳада юрита олиш малакасига эга бўлиш;‎
ўзбек миллий давлатчилиги ва унинг тарихий тараққиёти ҳақида билимларга эга бўлиш;‎
Конституциявий ҳуқуқ мазмунини, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг қабул қилиниши, унинг тузилиши ва мазмунини тавсифлай олиш;‎
инсон ва фуқароларнинг Конституциявий ҳуқуқлари ва эркинликлари тизимларини ва улардан фойдаланиш кафолатларини билиш;‎
Конституция ва қонунларга қатъий риоя қилиш;‎
Ўзбекистон Республикасининг маъмурий-ҳудудий тузилишини ва уларнинг ҳуқуқий асосларини билиш;‎
Ўзбекистон Республикасининг давлат ҳокимияти тизими: қонун чиқарувчи, ижро этувчи, суд ҳокимиятига бўлинишини, уларнинг тузилиши ва вазифаларини билиш;‎
иқтисодий, сиёсий, маънавий, маърифий соҳаларга оид қонунларнинг асосларини билиш ва улардан ҳаётда фойдалана олиш;‎
ҳуқуқбузарлик ва жавобгарлик тушунчаси, турларини ва уларни қўллаш тартибларини билиш;‎
меҳнат ҳуқуқи мазмуни, унинг шахсни тарбиялашдаги ўрни, меҳнат ҳуқуқи манбаларини, меҳнат шартномаларини тузиш ва бекор қилиш асосларини, ишга қабул қилиш тартибини, меҳнатни ҳуқуқий муҳофаза қилиш асосларини, меҳнат интизоми тушунчасини ва уни мустаҳкамлаш чораларини билиш;‎
оила ҳуқуқи мазмуни, никоҳдан ўтиш шартларини, ота-она ва фарзандларнинг мулкий, шахсий ҳуқуқ ва бурчлари, фарзандликка олиш шартномалари ҳақида тушунчага эга бўлиш;‎
васийлик ва ҳомийлик ҳақидаги билимларга эга бўлиш;‎
экология ҳуқуқи мазмуни ва табиат қандай қонунлар асосида муҳофаза қилинишини билиш;‎
ердан, сувдан, атмосфера ҳавосидан қонунга мувофиқ фойдаланиш, экологик қонунларни бузганликлари учун жавобгарлик турларини билиш;‎
жиноят ҳуқуқи мазмунини, жиноят тушунчасини, жиноятни келтириб чиқарувчи омилларни, жиноятда иштирокчиликни, уларнинг турларини, вояга етмаганлар жиноятини, уларнинг жавобгарлигини, жиноятнинг олдини олиш йўлларини билиш;‎
жазо тушунчаси, жазо турлари, жазодан озод қилиш, жазони енгиллаштириш, оғирлаштириш сабабларини, айб ва унинг шаклларини, қасддан жиноят қилиш сабабларини, ҳар хил турдаги жиноятлар ва улар учун қўлланиладиган жазо чораларини билиш. ‎
16. Маънавият
‎асослари‎
Маънавият тушунчасини, унинг таркибий қисмларини, инсон ҳаётида маънавиятнинг ўрни ва аҳамиятини билиш;‎











«Маънавият асослари» фанининг ижтимоий, илмий-назарий, бадиий-эстетик, амалий манбаларини билиш;‎
Марказий Осиё халқлари маънавиятининг ёзма ёдгорликлари ҳақидаги маълумотларга эга бўлиш;‎
маънавий мерос, миллий ва умуминсоний қадриятлар, уларнинг шаклланиш ва мавжудлик тамойилларини билиш;‎
баркамол шахс маънавиятида миллий маросимлар, урф-одат, миллий ва умуминсоний қадриятларни ўрни ва ролини билиш;‎
маънавий баркамолликда миллийлик ва умуминс�нийлик бирлигини тушуниш;‎
инсонга, ватанга муҳаббат, фидоийлик, бунёдкорлик, адолатлилик, ҳуқуққа ҳурмат маънавий шахснинг фазилатлари эканлигини билиш;‎
инсонпарварлик, ватанпарварлик, камтарлик, меҳнатсеварлик, меҳр-оқибат, биродарлик юксак ахлоқлилик баркамол шахс маънавиятининг муҳим жиҳатлари эканлигини билиш;‎
касб-ҳунарли бўлиш, илм-фанни иштиёқ билан ўрганиш ватанга фидоийлик намунаси эканлигини билиш;‎
маҳалла муҳити ва оила маънавияти миллий тараққиётимиз кафолатлари эканлигини билиш;‎
миллий маънавиятимиз бойликларини жаҳонга танитишда фидоий бўлиш;‎
миллий истиқлол мафкурасига ёт ғоялар ва оқимлар таъсиридан ҳимояланиш кўникма ва малакаларига эга бўлиш;‎
экологик маданият ва маънавиятни такомиллаштиришда фидоий бўлишни англаш.‎
17. Ахборот технологиялари ‎ ахборот технологиялари (АТ) воситаларидан ўқиш давомида ва ўзининг касбий фаолиятида фойдаланишни билиш;‎














ахборотни ташкил қилиш ва излаб топиш, ажратиб олинган ахборотни тизимлаштириш, таркиблаштириш, умумлаштириш ва тушунарли шаклга келтиришни билиш;‎
замонавий АТ ёрдамида ахборот ва билимларни айирбошлай олиш;‎
компьютерларга хизмат қилишнинг асосий қоидаларини билиш;‎
компьютер вирусларидан сақланиш усуллари ва дастур воситаларини билиш;‎
архив файллар яратиш усуллари ва архиватор дастурлар билан ишлашни билиш;‎
умумтаълим фанларидаги содда масалаларнинг математик моделларини яратишни билиш;‎
мультимедиа технологияси ва телекоммуникациядан фойдалана олиш;‎
ахборотнинг матн, график, рангли тасвир, товуш, одам овози, мусиқа, анимация, видеоклип каби турларини билиш;‎
ахборот жараёнларининг замонавий жамиятдаги аҳамияти, ялпи (глобал) ахборотлаштириш жараёнининг жамият ва инсоннинг ривожланишига таъсирини билиш;‎
ахборот манбалари, инфратузилма, ахборот муҳити, жамиятнинг ахборот салоҳияти, ахборот хавфсизлигини билиш;‎
компьютерларга хизмат қилувчи дастурлар ва улардан фойдаланишни билиш;‎
талаб қилинган ахборотни топиш ва унинг ишончлилигини аниқлаш йўлларини билиш;‎
компьютерлашган ахборот манбаларига кириш йўллари ва усулларини билиш;‎
янги ахборот технологиялари, интернет ва локал компьютер тармоқлари бўйича билим ва кўникмаларга эга бўлиш;‎
антивирус дастурлари имкониятларини билиш.‎
18. Оила
‎психологияси ‎
оила психологияси фани предмети, мақсад ва вазифаларини билиш;‎










инсоният тараққиётининг никоҳ-оила муносабатларига ҳамда оиланинг жамиятга таъсири ҳақида илмий тасаввурларга эга бўлиш;‎
оила турлари ва вазифаларини билиш;‎
шахс маънавиятининг шаклланишида оиланинг ўрни ва вазифаларини билиш;‎
ўсмир ёшдаги ўғил-қизларнинг ёш-психологик хусусиятлари, улар орасидаги мулоқот малакаларига эга бўлиш;‎
муҳаббат психологияси, никоҳ олди омиллари, хусусиятлари ва уларнинг никоҳ мустаҳкамлигига таъсирини билиш;‎
эрта оила қуришнинг салбий асоратларини (наслий, психологик, иқтисодий, ижтимоий) билиш;‎
оилада шахслараро муносабатлар ва мулоқот психологияси, оилавий низолар психологияси;‎
жинсий ҳаётнинг психофизиологик хусусиятларини ва оила мустаҳкамлигига таъсирини билиш;‎
ОИТС (СПИД) ва жинсий йўл билан юқадиган бошқа касалликларнинг ижтимоий-психологик муаммолари ва уларнинг ечимлари, оила психодиагностикасини билиш;‎
оиланинг ижтимоий ва этнопсихологик хусусиятларини билиш;‎
ажралишнинг сабаб ва оқибатларини ҳамда уларнинг олдини олиш чораларини билиш.‎
19. Эстетика‎ эстетика фанининг мазмуни, мақсад ва вазифаларини билиш;‎













Шарқ халқлари эстетикаси ва Ўрта Осиёда эстетик тарбия тарихи ва ўзига хослигини фарқлай билиш;‎
мустақиллик маънавиятини, эстетик маданият моҳиятини билиш;‎
эстетик онг, эстетик фаолиятни таркиб топтириш ҳақидаги билимларга эга бўлиш;‎
эстетик дид ва уни шакллантириш омиллари ва меъёрларини билиш;‎
эстетиканинг асосий моҳияти бўлган гўзалликни идрок этиш;‎
нафосатнинг инсон ижтимоий фаолиятидаги ўрнини, шахсни шакллантиришда маънавий маданиятнинг эстетик асосларини билиш;‎
миллий анъаналарда нафосат тарбияси ҳақидаги тасаввурларга эга бўлиш;‎
оилада нафосат тарбияси ва унинг аҳамиятини билиш;‎
инсонларнинг эстетик онгини шакллантириш маънавий тарбиянинг асоси эканлигини билиш;‎
асосий эстетик категорияларни билиш;‎
бадиий асар ва унинг образларида ифодаланган ҳаётий воқеаларни бадиий-эстетик жиҳатдан баҳолай олиш;‎
бадиий асарлар, саҳна асарлари, телекўрсатув, кинофильм, ашула, мусиқа ва болалар мусиқавий томошаларини эстетик нуқтаи назардан таҳлил қила билиш;‎
санъатнинг эстетик моҳиятини англаб етиш;‎
борлиққа, адабиёт ва санъатга нисбатан эстетик муносабатда бўлиш ҳамда теварак-атрофдаги табиат гўзаллигини ҳис эта олиш.‎
20. Нутқ
‎маданияти
‎ва Давлат
‎ тилида иш
‎юритиш ‎
Нутқ маданияти:‎
































ўзбек тили бўйича мукаммал билимга эга бўлиш, унинг ифода воситалари ҳамда нутқдаги вазифасини чуқур билиш;‎
ёзма ва оғзаки нутқни тўғри туза олиш;‎
намунали нутқ туза олиш ва ҳужжатлар матнларини тузата олиш;‎
ўз она тилига муҳаббатни ҳис этиш, ўзбек тилининг бой имкониятларидан фойдаланган ҳолда тўғри ва намунали, яхши нутқ (ёзма ва оғзаки) туза олиш;‎
сўзлар, аффиксларнинг маъно хусусиятлари, услубий жиҳатлари, сўзлар билан бирикиш имкониятларини, кўмакчи феълларни кучайтирувчи шаклларини билиш;‎
ўз фикрларини эркин, қисқа, мантиқли, таъсирчан, тўғри шаклда баён эта олиш;‎
нутқ маданияти бўйича олган билимларни амалиётда қўллай билиш;‎
ўз она тилининг тарғиботчиси бўла олиш.‎
Давлат тилида иш юритиш:‎
тилнинг ижтимоий ҳодиса сифатида жамият тараққиётига таъсирини тушунтириб бера олиш;‎
тил билан нутқ тушунчалари ўртасидаги фарқни билиш;‎
нутқ одоби тушунчасини билиш;‎
нутқ маданияти билан адабий тил меъёрлари ўртасидаги боғланишларни билиш;‎
нутқий фаолиятнинг шакл ва кўринишларини билиш;‎
монологик нутқнинг асосий белгиларини, матннинг шаклларини билиш;‎
нутқ услубларининг фарқини, расмий-идоравий услубнинг лексик хусусиятларини билиш;‎
матн мазмунининг тузилишини, матн тузилишида нималарга асосланиш кераклигини билиш;‎
атамаларнинг луғавий фарқини билиш;‎
сўз танлаш тамойиллари ва сўз қўллаш меъёрларини билиш;‎
ўзбек ҳужжатчилик тарихини билиш;‎
расмий хатнинг шахсий хатдан фарқини билиш;‎
телефон орқали сўзлашувда нималарга риоя қилиш кераклигини билиш;‎
телеграмма ва факсограмма матнининг зарурий қисмларини билиш;‎
шахсий ҳужжатларнинг лексик-грамматик белгиларини билиш;‎
шахсий ҳужжатлар таркибини билиш;‎
тавсифий матннинг лексик-услубий белгиларини ва қисмларини билиш;‎
фармойиш ва буйруқ тарзидаги ҳужжатларни билиш;‎
маълумот ва ахборот тарзидаги матнларни билиш;‎
мажлис баённомаси қисмларини ва ундан олинган кўчирма ўртасидаги фарқларни билиш;‎
таъриф, мулоҳаза, ҳужжат турларини билиш;‎
тақриз, аннотация тарзидаги матнларнинг асосий хусусиятларини билиш;‎
иқтибослар (цитаталар)дан матнларда ўринли фойдаланишни билиш;‎
компьютерда ҳужжат матнини тайёрлаш, таҳрир қилиш, ўзгартириш ва янгилашни билиш.‎
(5-бўлим Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2013 й., 20-сон, 251-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(6-бўлим Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 8 майдаги 124-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2013 й., 20-сон, 251-модда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Cтандартнинг жорий этилишини назорат қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎМКҲТ муассасалари ўқувчиларнинг умумтаълим фанларидан олган билимлари устидан назорат олиб борадилар. Шу мақсадда қуйидаги назорат амалларини киритиш назарда тутилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кириш назоратиабитуриентларнинг қобилиятларини, касб-ҳунарга иштиёқини ва қизиқишини ҳисобга олган ҳолда касбга йўналтириш ва психологик-педагогик ташхис марказлари томонидан бериладиган тавсияномалар асосида таълим муассасасига киришида амалга оширилади (суҳбат орқали ва бошқа турдаги тадбирлар асосида).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жорий назорат — оғзаки сўров, коллоквиумлар, семинарлар, ёзма ишлар, лаборатория ишлари, техникавий диктант, курс лойиҳалари, уй вазифаси ва ҳоказо, яъни ўқитувчи ўз амалиётида қўллайдиган барча сўров турларини ўз ичига олади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оралиқ назорат — фаннинг маълум бир қисми, бўлими якунлангандан сўнг ўтказилади. Оралиқ назоратнинг ўтказилиш тартиби, шакли таълим муассасасининг илмий-педагогик кенгаши томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
якуний назорат — семестр тамом бўлганда ва ўқув дастурининг тегишли бўлими тугаллангандан кейин амалга оширилади. Якуний назоратнинг ўтказилиш тартиби, шакли таълим муассасасининг илмий-педагогик кенгаши томонидан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейларда ва касб-ҳунар коллежларида давлат таълим стандартини жорий этиш ишини назорат қилиш умумтаълим фанлари курси тугагандан сўнг давлат имтиҳон комиссиялари, ўқувчиларнинг рейтинг кўрсаткичлари натижалари ва давлат аттестация комиссияси белгилаган мезонлар асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумтаълим фанларидан таълим мазмунининг ўрнатилган минимумига эришиш барча ўқувчилар учун мажбурийдир. Ўқувчининг умумтаълим фанларидан олган билимлари академик лицей ёки касб-ҳунар коллежини тугатгандан сўнгги амалий фаолиятида ҳамда унинг олий таълим муассасасида давом эттирадиган кейинги ўқиш фаолиятида ҳам ишончли восита бўлиб хизмат қилмоғи лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицей ва касб-ҳунар коллежларида ўқувчиларнинг билимларини назорат қилиш ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази томонидан тасдиқланган «Академик лицейлар ва касб-ҳунар коллежлари ўқувчиларининг билим савияси, кўникма ва малакаларини назорат қилишнинг рейтинг тизими тўғрисида»ги Низом асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎

‎‎
‎‎

‎‎AKADEMIK LITSEY

‎‎‎‎‎DIPLOMI



















Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ХУНАР ТАЪЛИМИ ТЎҒРИСИДАГИ
ДАВЛАТ НАМУНАСИДАГИ ДИПЛОМЛАР
(тавсифи)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I. Aкадемик лицейни битирганлик тўғрисида диплом
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейни битирганлик тўғрисидаги диплом 111х151 мм ўлчовда яхлит қопланган тўқ-кўк рангли ледериндан тайёрланган кўринишга эга. Унинг юз томонида босма нақш усулида олтин рангда Ўзбекистон Республикаси Давлат Герби тасвири туширилади ва ундан пастроқда ўзбек тилида DIPLOM сўзи ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дипломнинг ички қисми қалин қоғозда офсет босма усулида беш рангда: матн қисми учун қора, оч қизғиш, мовий, яшил ва қизил рангда тасвирий элементлар босилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Диплом марказида Ўзбекистон Республикаси Давлат Герби оқ сатҳда мовий рангда босилган (сатҳ диаметри 60 мм бўлган айланага 450 бурчак остида 55 мм бўлган квадрат тушириш орқали ҳосил қилинади). Атрофида розетка растрдан иборат оч зарғалдоқ тусдаги фон бор. Фон устида йўл-йўл чизиқнинг юқори ва қуйи қисмларида иккитадан мовий рангли 3 мм кенгликда миллий нақш саккиз қиррали юлдуз кўринишда акс эттирилади. Юлдузлар 23 мм квадратларни устма-уст қўйиб чизиш йўли билан ясалади. Рамка ҳам розеткали растрда босилади. Тўртта юлдузнинг ҳар бирининг ичида кичикроқ ўлчамда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 мм кенгликда яшил рангда розеткали растр билан юлдуз босилади (квадратнинг ўлчами 14 мм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юлдуз марказида қизил рангда 1 мм кенгликда саккиз қиррали юлдуз ичига (квадратнинг ўлчами 5 мм) ярим ой ва беш қиррали юлдуз жойлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Матн қисми икки тилда сўл томонда ўзбек тилида, ўнг томонда инглиз тилида қора рангда босилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Имтиёзли дипломлар учун «OZBEKISTON RESPUBLIKASI AKADEMIK LITSEY DIPLOMI» «REPUBLIK OF UZBEKISTAN DIPLOMA OF AKADEMIK LYCEUM» сўзларидан қуйида қизил рангда «имтиёзли» сўзи ўзбек ва инглиз тилларида ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дипломнинг ҳар икки варағида еттита позицияда: L ҳарфи ва олтита рақамли тартиб номери ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Диплом 7 даражали ҳимояга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) икки хил усулдаги чоп этишдан фойдаланиш: асосий қисм учун офсет босма усули, рақамларни чоп этиш учун юқори усул;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) машинада нусха кўчиришни қийинлаштирадиган заиф бўёқлардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) ҳар хил шаклдаги растрли сеткалардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4) ҳар хил шаклдаги растрли сеткаларни тушириш натижасида янги ранглар ҳосил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5) махсус қоғоз ишлатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6) Давлат Гербини мовий рангда тавсирлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7) олти шаклли ўзгарадиган рақамдан фойдаланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Академик лицейни тамомлаган шахсларга диплом билан бирга ўзлаштиришнинг якуний баҳолари (рейтинг баллари)дан кўчирма берилади. Кўчирмада академик лицей номи, ўқув режасидаги фанлар ва улардан олинган рейтинг баллари ҳамда Давлат аттестацияси натижалари кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element


‎‎‎‎

‎‎O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI‎

‎‎
‎‎AKADEMIK LITSEY DIPLOMI

‎‎
‎‎L № 000000

‎‎__________________________________________________________________

‎‎(ismi, otasining ismi, familiyasi)

‎‎___________ yil «____» ________________da _____________________________________
‎‎___________________________________________________________________ akademik
‎‎litseyni ______________________________________________________________yonalishi

(yonalish nomi)‎

boyicha tamomladi.‎

M.O` ‎

Davlat attestatsiya
‎komissiyasi raisi ‎

Direktor
‎Kotib‎


‎____________ yil «_____» _________________da berildi‎


‎‎‎Ro'yxatga olish raqami ______________‎‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element


‎‎‎‎

REPUBLIC OF UZBEKISTAN

DIPLOMA

OF ACADEMIK LYCEUM‎‎

‎‎
‎‎L № 000000

‎‎__________________________________________________________________

(full name)

and in ___________ completed __________________________________________________

(name of academik lyceum)

__________________________________________________________________
‎‎having spesialiized in ___________________________________________________________
(Seal) Chairman of the State
‎ Attestation Commission

Direktor
‎ Sekretary



‎‎Quven ______________________________
Regisrtation №________________________
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎

‎‎
‎‎

‎‎AKADEMIK LITSEY

DIРLОMIGA ILOVA




















Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎
‎‎…………………………. RAQAMLI DIРLОMGA ILOVA
‎(diрlоmsiz kuchga ega emas) ‎

‎‎__________________________________________________________________

‎‎(ismi, оtasining ismi, familiyasi)‎

‎‎______________________________________________________________________ yildan‎
‎‎__________ yilgacha __________________________________________________________

‎‎‎‎(akademik litsey)‎

‎‎
‎‎____________________________________________________________________ akademik‎‎
‎‎litseyda оqish davrida quyidagi fanlarni оrgandi va ushbu bahоlarni оldi:

Т/р‎

Fanlar nomi‎

O’quv rejasida belgilangan soatlar miqdori‎

To’plangan reyting ballari‎

1‎

2‎

3‎

4‎

‎‎I. UMUMTA' LIM FANLARI

1.‎ Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish‎
2. Ona tili va adabiyot‎
3.‎ Rus (o’zbek) tili‎
4.‎ Xorijiy til ( )‎
5.‎ Tarix‎
6.‎ Matematika‎
7.‎ Informatika‎
8.‎ Fizika‎
9.‎ Shaxs va jamiyat‎
10.‎ Astronomiya‎
11.‎ Kimyo‎
12.‎ Biologiya‎
13.‎ lqtisodiy geografiya‎
14.‎ Yoshlarni chaqiriqqa tayyorlash‎
15.‎ Jismoniy tarbiya‎
16.‎ Davlat va huquq asoslari‎
17.‎ Ma'naviyat asoslari‎
18.‎ Axborot texnologiyalari‎
19.‎ Estetika‎
20.‎ Oila psixologiyasi‎
21.‎
22.‎
23.‎
24.‎
25.‎
26.‎

‎‎
‎‎II. YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI‎‎

1.‎
2.‎
3.‎
4.‎
5.‎
6.‎

‎‎
‎Direktоr
‎‎

‎‎Оquv ishlari bоyicha direktоr оrinbоsari
‎‎

‎‎200__ yil «_____» ______________da berildi

‎‎Rо’yxatga olish raqami _________________‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎

‎‎
‎‎

KASB-HUNAR KOLLEJI

DIPLOMI



















Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
II. КАСБ-ҲУНАР КОЛЛЕЖИНИ БИТИРГАНЛИК ТЎҒРИСИДА ДИПЛОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар коллежини битирганлик тўғрисидаги диплом 111х151 мм ўлчовда яхлит қопланган яшил рангли ледериндан тайёрланган кўринишга эга. Унинг юз томонида босма нақш усулида олтин рангда Ўзбекистон Республикаси Давлат Герби тасвири туширилади ва ундан пастроқда ўзбек тилида DIPLOM сўзи ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дипломнинг ички қисми қалин қоғозда офсет босма усулида беш рангда: матн қисми учун қора, оч қизғиш, мовий, яшил ва қизил рангда тасвирий элементлар босилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Диплом марказида Ўзбекистон Республикаси Давлат Герби оқ сатҳда мовий рангда босилган (сатҳ диаметри 60 мм бўлган айланага 450 бурчак остида 55 мм бўлган квадрат тушириш орқали ҳосил қилинади). Атрофида розетка растрдан иборат оч зарғалдоқ тусдаги фон бор. Фон устида йўл-йўл чизиқнинг юқори ва қуйи қисмларида иккитадан мовий рангли 3 мм кенгликда миллий нақш саккиз қиррали юлдуз кўринишда акс эттирилади. Юлдузлар 23 мм квадратларни устма-уст қўйиб чизиш йўли билан ясалади. Рамка ҳам розеткали растрда босилади. Тўртта юлдузнинг ҳар бирининг ичида кичикроқ ўлчамда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4 мм кенгликда яшил рангда розеткали растр билан юлдуз босилади (квадратнинг ўлчами 14 мм);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юлдуз марказида қизил рангда 1 мм кенгликда саккиз қиррали юлдуз ичига (квадратнинг ўлчами 5 мм) ярим ой ва беш қиррали юлдуз жойлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Матн қисми икки тилда сўл томонда ўзбек тилида, ўнг томонда инглиз тилида қора рангда босилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Имтиёзли дипломлар учун «OZBEKISTON RESPUBLIKASI KASB-HUNAR KOLLEJI DIPLOMI» «REPUBLIK OF UZBEKISTAN DIPLOMA OF PROFESSIONAL COLLEGE» сўзларидан қуйида қизил рангда «имтиёзли» сўзи ўзбек ва инглиз тилларида ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дипломнинг ҳар икки варағида еттита позицияда: K ҳарфи ва олтита рақамли тартиб номери ёзилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Диплом 7 даражали ҳимояга эга:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1) икки хил усулдаги чоп этишдан фойдаланиш: асосий қисм учун офсет босма усули, рақамларни чоп этиш учун юқори усул;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2) машинада нусха кўчиришни қийинлаштирадиган заиф бўёқлардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3) ҳар хил шаклдаги растрли сеткалардан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4) ҳар хил шаклдаги растрли сеткаларни тушириш натижасида янги ранглар ҳосил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5) махсус қоғоз ишлатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6) Давлат Гербини мовий рангда тавсирлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7) олти шаклли ўзгарадиган рақамдан фойдаланиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Касб-ҳунар коллежини тамомлаган шахсларга диплом билан бирга ўзлаштиришнинг якуний баҳолари (рейтинг баллари)дан кўчирма берилади. Кўчирмада касб-ҳунар коллежи номи; ўқув режасига мувофиқ равишда касб-ҳунар йўналишининг номи; ўтилган фанлар ва улардан олинган рейтинг баллари, шунингдек бажарилган диплом лойиҳаси ҳамда Давлат аттестацияси натижалари кўрсатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element


‎‎‎‎

‎‎O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI‎

‎‎
KASB-HUNAR KOLLEJI DIPLOMI

‎‎
‎‎L № 000000

‎‎__________________________________________________________________

‎‎(ismi, otasining ismi, familiyasi)

__________ yilda ________________________________________________ning tola kursini

(kasb-hynar kolleji nomi)

________________________________________________________kasbi boyicha tamomladi.
‎‎Davlat komissiyasining _______ yil «___» __________________________dagi qaroriga binoan
‎‎_________________________________________________________________________ ga

‎‎(ismi, otasining ismi, familiyasi)

__________________________________________________________________kasbi berildi.

M.O` ‎

Davlat attestatsiya
‎komissiyasi raisi ‎

Direktor
‎Kotib‎

_______ shahri, _______ yil «___» _________________________


‎‎‎Ro'yxatga olish raqami ___________________________________‎‎

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element


‎‎‎‎

REPUBLIC OF UZBEKISTAN

DIPLOMA
‎‎‎

OF PROFESSIONAL COLLEGE‎‎‎‎

‎‎
‎‎L № 000000

‎‎__________________________________________________________________

(full name)

in __________ completed the full course offered by the________________________________

‎___________________________________________________________________________

‎and having profession in _______________________________________________________

‎By the decision of the State Attestation Commission of
___________________he/she has qualified as ______________________________________

‎___________________________________________________________________________

(Seal)

Chairman of the State
‎Attestation Commission
Direktor
‎Sekretary
City of __________________________________________________
Regisrtation № ____________________________________________
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎

‎‎
‎‎

KASB-HUNAR KOLLEJI

DIРLОMIGA ILOVA



















Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг
2000 йил 16 октябрдаги
400-сон қарорига
3-ИЛОВАНИНГ давоми
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

‎‎
‎‎…………………………. RAQAMLI DIРLОMGA ILOVA
‎(diрlоmsiz kuchga ega emas) ‎

‎‎__________________________________________________________________

‎‎(ismi, оtasining ismi, familiyasi)‎

‎‎______________________________________________________________________ yildan‎
‎‎__________ yilgacha __________________________________________________________
(kasb-hunar kolleji nomi)

‎‎
‎‎_________________________________________________________________________ da


‎оqish davrida quyidagi fanlarni оrgandi va ushbu bahоlarni оldi:

Т/р‎

Fanlar nomi‎

O’quv rejasida
‎belgilangan
‎soatlar miqdori‎

To’plangan
‎reyting ballari‎

1‎

2‎

3‎

4‎

‎‎I. UMUMTA' LIM FANLARI

1.‎ Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish‎
2. Ona tili va adabiyot‎
3.‎ Rus (o’zbek) tili‎
4.‎ Xorijiy til ( )‎
5.‎ Tarix‎
6.‎ Matematika‎
7.‎ Informatika‎
8.‎ Fizika‎
9.‎ Shaxs va jamiyat‎
10.‎ Astronomiya‎
11.‎ Kimyo‎
12.‎ Biologiya‎
13.‎ lqtisodiy geografiya‎
14.‎ Yoshlarni chaqiriqqa tayyorlash‎
15.‎ Jismoniy larbiya‎
16.‎ Davlat va huquq asoslari‎
17.‎ Ma'naviyat asoslari‎
18.‎ Axborot texnologiyalari‎
19.‎ Estetika‎
20.‎ Oila psixologiyasi‎
‎‎ II. MAXSUS FANLAR‎
1.‎
2.‎
3.‎
4.‎
5.‎
6.‎

7.‎

8.‎

9.‎

10.‎

11.‎

12.‎

13.‎

14.‎

‎‎‎III. YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI‎

1‎

2‎

3‎

4‎

5‎

6‎


‎Kоllej direktоri

Kasb-hunar talimi bо’yicha direktоr о’rinbоsari

‎‎200__ yil «_____» ______________da berildi

‎‎Rо’yxatga olish raqami _________________‎