O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
MEVA-SABZAVOTCHILIK VA UZUMCHILIK SOHASIDA AGROSANOAT FIRMALARI TASHKIL ETISH VA ULARNING FAOLIYATINI YO‘LGA QO‘YISH TARTIBI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASH HAQIDA
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2006-yil 9-yanvardagi PF–3709-son Farmonini bajarish yuzasidan, shuningdek agrosanoat firmalarini shakllantirish va ularning faoliyatini tashkil etish uchun zarur normativ bazani yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida agrosanoat firmalari tashkil etish va ularning faoliyatini yo‘lga qo‘yish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, “O‘zvinosanoat-xolding” xolding kompaniyasi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda agrofirmalar, qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari hamda qayta ishlash korxonalari o‘rtasida tuziladigan shartnomalarning tavsiya etiladigan shakllarini ishlab chiqsinlar va joylarga yetkazsinlar.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qishloq va suv xo‘jaligi, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta ishlash hamda iste’mol tovarlari masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2006-yil 10-mart,
42-son
Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida agrosanoat firmalari tashkil etish va ularning faoliyatini yo‘lga qo‘yish tartibi to‘g‘risida
NIZOM
I. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2006-yil 9-yanvardagi PF–3709-son Farmoniga muvofiq meva-sabzavotchilik va uzumchilik sohasida agrosanoat firmalari (keyingi o‘rinlarda Agrofirma deb yuritiladi) tashkil etish va ularning faoliyatini yo‘lga qo‘yish tartibini belgilaydi.
2. Agrofirma fermer xo‘jaliklari va aholi tomonidan yetishtirilgan meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni qayta ishlash hamda sotish asosiy faoliyati bo‘lgan yuridik shaxs hisoblanadi.
3. Quyidagilar Agrofirmaning muassislari bo‘lishi mumkin:
meva-sabzavot mahsulotlari va uzum, shuningdek boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirishga ixtisoslashgan fermer xo‘jaliklari;
barqaror xo‘jalik aloqalariga va ilg‘or ishlab chiqarish texnologiyalariga ega bo‘lgan meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni qayta ishlash korxonalari;
yuridik shaxs bo‘lmagan yakka tartibdagi tadbirkorlar;
O‘zbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari;
xorijiy investorlar;
Agrofirmalarda qatnashishi qonunda taqiqlanmagan boshqa shaxslar.
4. Agrofirmani ta’sis etishda uning qatnashchilari o‘z mustaqilligini saqlab qoladi.
5. Agrofirmalar uning qatnashchilari tomonidan ixtiyoriy tartibda tashkil etiladi.
6. Agrofirmalar tijorat tashkilotlari hisoblanadi va qonunda nazarda tutilgan har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
7. Agrofirmalar ular Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 9-fevraldagi 66-son qarori bilan tasdiqlangan Tadbirkorlik subyektlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan vaqtdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi.
(7-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 11-sentabrdagi 562-sonli qarori tahririda)
Oldingi tahrirga qarang.
Agrofirmalarni ta’sis etishda muassislar tegishli tashkiliy-huquqiy shakldagi subyektlarni tashkil etish uchun belgilangan qonunchilik talablarini bajarishi kerak.
(7-bandning ikkinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
8. Agrofirmalar tarkibida meva-sabzavot mahsulotlarini yetishtirish, saqlash, tashish, tayyorlash, ularning marketingini olib borish va boshqalar bo‘yicha bo‘linmalar tashkil etilishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
9. Davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari Agrofirmalarning qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladigan faoliyatiga aralashishga haqli emas.
(9-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
II. Agrosanoat firmalarini shakllantirish va ularning faoliyatini tashkil etishning asosiy prinsiplari
10. Agrosanoat firmalarini shakllantirish va ularning faoliyatini tashkil etish quyidagi asosiy prinsiplarga rioya qilgan holda amalga oshiriladi:
Agrofirmalar fermer xo‘jaliklari tomonidan ixtiyoriy asosda tashkil etiladi, bunda muassislar tarkibiga, fermerlar bilan bir qatorda, barqaror xo‘jalik aloqalariga va ilg‘or ishlab chiqarish texnologiyalariga ega bo‘lgan, shuningdek yaqin atrofdagi hududda joylashgan meva-sabzavot va uzum mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari kirishi mumkin;
Agrofirmalar istalgan tashkiliy-huquqiy shaklda, shu jumladan xorijiy investor bilan qo‘shma korxonalar shaklida tashkil etilishi mumkin;
fermer xo‘jaliklarining Agrofirmalar tarkibiga kiruvchi qayta ishlaydigan va boshqa korxonalar bilan o‘zaro munosabatlari tuzilgan uzoq muddatli shartnomalar asosida amalga oshiriladi, ushbu shartnomalarda tomonlarning huquq va majburiyatlari tartibga solinadi, shu jumladan yetkazib beriladigan mahsulotning kamida 30 foizi avans bilan ta’minlanishi hamda keyinchalik mahsulotlarning kafolatli ravishda xarid qilinishi belgilab qo‘yiladi;
fermer xo‘jaliklari — Agrofirmalar ta’sischilari shartnomadagidan ortiqcha yetishtirilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini o‘z xohishiga ko‘ra ichki bozorda sotadi va eksport qiladi.
III. Agrofirmalarning maqsadi va asosiy vazifalari
11. Agrofirma asosan qishloq joylarda, uning qatnashchilari sa’y-harakatlarini, ularning moddiy va moliyaviy resurslarini birlashtirish asosida tashkil etiladi.
12. Quyidagilar Agrofirmalarning asosiy vazifalari hisoblanadi:
meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni tayyorlash, tashish, saqlash va qayta ishlash hamda ularni ichki va tashqi bozorlarda sotish;
meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni yetishtirish va qayta ishlash bo‘yicha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish;
marketing tadqiqotlari o‘tkazish, meva-sabzavot mahsulotlari va uzum yetishtirishning maqbul hajmlarini belgilash;
oqilona texnologiya va kooperatsiya aloqalarini yaratish;
eksport potensialini ko‘paytirish va investitsiyalar jalb etish;
aholini ish bilan ta’minlash.
IV. Agrofirmaning huquq va majburiyatlari
13. Agrofirma quyidagi huquqlarga ega:
ishlab chiqarish faoliyatini mustaqil tashkil etish va amalga oshirish, shu jumladan meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni qayta ishlash;
yetishtirilgan mahsulotlarni sotish uchun yuridik va jismoniy shaxslar bilan, shu jumladan budjet tashkilotlari bilan xo‘jalik shartnomalari tuzish;
mahsulotni sotib olish yuzasidan fermer va dehqon xo‘jaliklari bilan fyuchers kontraktlari tuzish;
aholidan meva-sabzavot mahsulotlari va uzum xarid qilish;
yetishtirilayotgan mahsulotga va bajarilayotgan ishlar (ko‘rsatilayotgan xizmatlar)ga mustaqil narx belgilash;
olingan daromad (foyda)ni, shuningdek o‘ziga xizmat ko‘rsatuvchi banklarning hisob raqamlaridagi pul mablag‘larini o‘z xohishiga ko‘ra belgilangan tartibda tasarruf etish;
kreditlar, shu jumladan imtiyozli kreditlar olish, boshqa yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulki, pul mablag‘larini shartnoma asosida jalb etish hamda ularni ishlab chiqarishga va takroriy ishlab chiqarishga yo‘naltirish;
o‘zining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilib sudga murojaat qilish.
Oldingi tahrirga qarang.
Agrofirma qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa huquqlardan ham foydalanadi.
(13-bandning o‘ninchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
14. Agrofirma:
o‘z xodimlari uchun xavfsiz mehnat sharoitlarini ta’minlashga;
tuzilgan shartnomalar shartlarini bajarishga;
Oldingi tahrirga qarang.
soliqlar va majburiy to‘lovlarni qonunchilikda belgilangan tartibda to‘lashga majbur.
(14-bandning to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Agrofirma qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham o‘z zimmasiga oladi.
(14-bandning beshinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
V. Agrofirmaning mol-mulki
15. Agrofirmaning mol-mulki:
muassislar tomonidan uning ustav fondiga ulush shaklida qo‘shilgan mol-mulk;
ishlab chiqarish faoliyati natijasida olingan mahsulotlar;
tovarlarni sotish, ishlarni bajarish (xizmatlar ko‘rsatish)dan, shuningdek faoliyatning boshqa turlarini amalga oshirishdan olingan daromad (foyda);
qimmatli qog‘ozlardan olingan daromad;
yuridik va jismoniy shaxslarning beg‘araz, xayriya va boshqa ehsonlari;
belgilangan tartibda sotib olingan texnologiya asbob-uskunalari, binolar, transport vositalari, pul mablag‘lari va qimmatli qog‘ozlar, intellektual mulk obyektlari hamda boshqa mol-mulk;
jalb etilgan mablag‘lar;
Oldingi tahrirga qarang.
qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga shakllantiriladi.
(15-bandning to‘qqizinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
16. Meva-sabzavot mahsulotlari va uzumni sotib olish va qayta ishlash Agrofirma tomonidan o‘z mablag‘lari va jalb etiladigan resurslar hisobiga amalga oshiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
17. Agrofirma tomonidan ko‘rilgan zararlar uning mol-mulki va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mol-mulk hisobiga qoplanadi.
(17-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
VI. Mehnat bilan bog‘liq huquqiy munosabatlar
18. Agrofirma xodimlari ishga belgilangan tartibda mehnat shartnomasiga muvofiq qabul qilinadi. Vazifalar bajarilishini ta’minlash uchun shaxslar Agrofirma tomonidan fuqarolik-huquqiy shartnomalar asosida jalb etilishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
19. Xodimlar mehnatiga haq to‘lash tartibi va shakli qonunchilikka muvofiq agrofirma tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi.
(19-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
VII. Hisob va hisobot
Oldingi tahrirga qarang.
20. Agrofirma qonunchilikda belgilangan tartibda buxgalteriya, statistika hisobotini va boshqa hisobotni yuritadi.
(20-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Oldingi tahrirga qarang.
21. Agrofirmaning moliyaviy, statistik va boshqa hisoboti davlat boshqaruvi organlariga qonunchilikda belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etiladi.
(21-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Oldingi tahrirga qarang.
(VIII-bo‘lim O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 28-fevraldagi 56-son qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan — O‘R QHT, 2012-y., 8-9-son, 85-modda)
IX. Agrofirmani qayta tashkil etish va tugatish
Oldingi tahrirga qarang.
23. Agrofirmani qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
(23-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2006-y., 11-son, 84-modda; 2009-y., 10-11-son, 115-modda, 15-son, 190-modda; 2012-y., 8-9-son, 85-modda; Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)