23.10.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3960
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг қарори, 23.10.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3960
Date of entry into force
25.01.2027
Ҳужжат ҳали кучга кирган эмас
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўлов свитчи орқали чакана тўловларни ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 23 октябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3960]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ҳамда «Тўловлар ва тўлов тизимлари тўғрисида»ги қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 ноябрдаги ПҚ-359-сон «Ўзбекистонда молиявий технологиялар соҳасини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Тўлов свитчи орқали чакана тўловларни ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ҳамда Савдо-саноат палатаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Раис Т. ИШМЕТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2026 йил 25 сентябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22/4-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Савдо-саноат палатаси раиси Д. ВАХАБОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2026 йил 18 июль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил А. БУРИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2026 йил 17 июль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 25 сентябрдаги 22/4-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўлов свитчи орқали чакана тўловларни ўтказиш тартиби тўғрисидаги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу Низом тўловларнинг хавфсизлиги ва барқарорлигини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банк карталари ва электрон пуллар орқали миллий валютада амалга ошириладиган банклараро тўловлар ва улар бўйича клирингни тўлов свитчи орқали ташкил этиш, амалга ошириш ҳамда назорат қилиш тартибини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов свитчи — тўлов ва ахборотга доир хабарларни қабул қилиш, йўналтириш, қайта ишлаш, авторизация сўровига юбориш, клирингни амалга ошириш, ҳисоб-китоб ҳужжатларини шакллантириш, ҳисоботлар тайёрлаш ва иштирокчилар ўртасида ахборот алмашинувини таъминлайдиган Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг марказлашган миллий инфратузилмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ахборотлаштириш бош маркази» МЧЖ (бундан буён матнда АБМ деб юритилади) — тўлов свитчининг операцион ва технологик функцияларини амалга оширувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳузуридаги марказ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иштирокчи — тўлов свитчида ҳисоб-китобларни мустақил амалга оширадиган ва тўлов свитчига шартнома асосида бевосита уланган банк;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб банки — уланган субъект билан тузилган шартнома асосида унинг тўлов свитчидаги операциялари бўйича ҳисоб-китобларни ўз вакиллик ҳисобварағи орқали амалга оширувчи иштирокчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланган субъект — тўлов свитчига шартнома асосида техник жиҳатдан уланган ва ҳисоб-китобларни ҳисоб-китоб банки орқали амалга оширувчи тўлов ташкилоти ёки тўлов тизими оператори, шу жумладан электрон пуллар тизими оператори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эмитент — банк картаси, электрон пул ёки бошқа тўлов воситаси эмиссиясини амалга оширувчи банк;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
экваер — банкомат, инфокиоск, савдо ва хизмат кўрсатиш объектига ажратилган тўлов терминали ёки бошқа қурилма ва дастурий таъминот орқали тўлов операцияси бўйича ахборотни қабул қилиш, қайта ишлаш ва узатишни таъминлайдиган банк;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авторизация сўрови — эмитент томонидан тўлов операциясини амалга ошириш учун рухсат бериш ёки рад этиш мақсадида тўлов воситаси реквизитлари, маблағлар мавжудлиги, лимитлар ва бошқа зарур параметрларни текшириш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг — тўлов тизими иштирокчиларининг пулга доир ўзаро талаблари ва мажбуриятларини йиғиш, таққослаш ҳамда ҳисобга ўтказиш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соф позиция — клиринг якунлари бўйича иштирокчининг бошқа иштирокчиларга нисбатан талаблари ва мажбуриятлари ўртасидаги фарқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов тизими қоидалари — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан тасдиқланадиган ҳамда иштирокчилар ва уланган субъектлар учун мажбурий бўлган қоидалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда ҳодиса — тўлов свитчининг узлуксиз ишлашига, ахборот хавфсизлигига, киберхавфсизликка, маълумотларнинг бутунлиги ёки махфийлигига таъсир этувчи ҳолатлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида миллий валютада амалга ошириладиган, мазкур Низомнинг 21-бандида кўрсатилган тўловлар бўйича авторизация сўровлари ва тўлов хабарлари тўлов свитчи орқали йўналтирилади. Бунда халқаро ва маҳаллий тўлов тизимлари операторлари (электрон пуллар тизими операторлари) мазкур тўловлар бўйича бевосита Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ягона шлюзи — тўлов свитчи орқали ишлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Тўлов свитчи орқали фаолият юритувчи субъектлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. АБМ тўлов свитчини эксплуатация қилиш, техник қўллаб-қувватлаш, ривожлантириш ва унинг узлуксиз ҳамда барқарор фаолият юритишини таъминлайди, иштирокчилар ва уланган субъектлар билан шартномалар тузади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. АБМ қуйидаги вазифаларни бажаради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов свитчининг ишлашини ташкил этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов хабарларини қабул қилади, йўналтиради (маршрутлайди), қайта ишлайди ва клирингни бажаради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб ҳужжатларини шакллантиради ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳисоб-китоб тизимларига юборади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов свитчи инфратузилмасининг узлуксиз ишлашини таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Тўлов свитчининг иштирокчиси сифатида фақат банк иштирок этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўлов ташкилотлари ва тўлов тизимлари операторлари, шу жумладан электрон пуллар тизими операторлари уланган субъект сифатида техник жиҳатдан бевосита тўлов свитчига уланади ва операциялар бўйича ҳисоб-китобларни ҳисоб-китоб банки орқали амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Халқаро тўлов тизимлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш АБМ ва тегишли халқаро тўлов тизими оператори ўртасида тузилган шартнома ҳамда АБМнинг ички техник ҳужжатлари асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Тўлов свитчига уланиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Тўлов свитчига уланиш учун ариза берувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига ёзма ёки электорн шаклда мурожаат қилади. Тўлов свитчига уланиш қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аризани Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан қабул қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ариза берувчининг белгиланган талабларга мувофиқлигини ўрганиш ва таваккалчиликларини Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан баҳолаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АБМ ва тарафлар ўртасида шартнома тузиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АБМ томонидан тест синовларини ўтказиш ва натижаларини Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига тақдим этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан уланишга рухсат бериш ёки уни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рухсат бериш тўғрисидаги қарор асосида АБМ томонидан ариза берувчини тизимга улаш ва ишга тушириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда ариза ва ҳужжатлар келиб тушган кундан эътиборан тизимга улаш ва ишга тушириш ёки уланишни рад этишгача бўлган умумий муддат ўттиз иш кунидан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тақдим этилган ҳужжатларда ёки тест синовлари натижасида камчиликлар аниқланган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки камчиликлар аниқланган кундан бошлаб уч иш кунида ариза берувчига барча аниқланган камчиликлар ва уларни бартараф этиш учун зарур ҳаракатлар кўрсатилган ҳолда ёзма ёки электрон шаклда хабарнома юборади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Умумий муддатнинг ҳисобланиши ариза берувчи хабарномани олган кундан эътиборан камчиликлар бартараф этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига тақдим этилган кунгача, бироқ икки ойдан ошмаган муддатга тўхтатиб турилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда белгиланган муддатда камчиликлар бартараф этилмаса, аризани кўриб чиқиш мазкур Низомнинг 14-бандига мувофиқ рад этиш тўғрисидаги қарор билан якунланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Банк иштирокчи сифатида тўлов свитчига уланиши учун қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонунчиликда белгиланган тартибда банк фаолиятига доир тегишли лицензияга эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳисоб-китоб тизимлари орқали ҳисоб-китобларни амалга ошириш имкониятига эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов свитчига уланиш учун белгиланган операцион ва техник талабларга жавоб бериши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда банкнинг операцион ва техник талабларга мувофиқлиги тақдим этилган ҳужжатлар ҳамда тест синовлари натижалари бўйича расмийлаштирилган баённома асосида тасдиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Тўлов ташкилоти ёки тўлов тизими оператори уланган субъект сифатида тўлов свитчига уланиш учун қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонунчиликда белгиланган тартибда лицензияга (қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган тегишли лицензиясиз фаолият юритиш ваколатига) эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов тизими операторлари ва иштирокчилар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини ишлаб чиққан бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик сиёсатини жорий этган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов свитчига уланиш учун белгиланган операцион ва техник талабларга жавоб бериши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операциялар бўйича ҳисоб-китобларни амалга оширадиган ҳисоб-китоб банкини белгилаган бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда ариза берувчи лицензиясиз фаолият юритишга ҳақли бўлса, аризада ушбу ҳуқуқни берувчи қонунчилик ҳужжати ва унинг тегишли нормасини кўрсатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки иштирокчи ва уланган субъектни қуйидаги мезонлар бўйича баҳолайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операцион ва техник тайёргарлигини — ички техник ҳужжатлар ҳамда тест синовлари натижалари бўйича расмийлаштирилган баённома асосида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик чораларини — тасдиқланган сиёсат, амалга оширилган чоралар ва тегишли тест синовлари натижалари асосида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таваккалчиликларни бошқариш тизимини — таваккалчиликларни баҳолаш натижалари, белгиланган лимитлар ва назорат чоралари асосида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Баҳолашда қўлланиладиган кўрсаткичлар, уларнинг чегаравий қийматлари, текшириш усуллари каби техник мезонлар аризалар қабул қилинишидан олдин Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва АБМнинг расмий веб-сайтларида эълон қилинади. ЭЪлон қилинмаган техник мезонлар асосида уланишни рад этишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Тўлов свитчига уланишнинг техник мезонлари таваккалчиликка асосланган, аниқ ва текшириш мумкин бўлган талаблардан иборат бўлиши ҳамда бир хил тоифадаги ариза берувчиларга тенг қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Тўлов свитчига уланиш қуйидаги шартномалар асосида расмийлаштирилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иштирок шартномаси — тўғридан-тўғри иштирокчилар билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб банки шартномаси — уланган субъектлар ҳамда уларга кафиллик қилувчи банклар билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат кўрсатиш ва ўзаро ҳамкорлик шартномаси — тўлов свитчига уланган субъектлар билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда ахборот алмашиш ва ҳисобот тақдим этиш бўйича қўшимча келишувлар орқали ҳам тўлов свитчига уланиш мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Тўлов свитчига улашдан олдин тест синовлари ўтказилади. Тест синовлари доирасида қуйидагилар текширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарлар форматлари ва стандартларга мувофиқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бизнес жараёнлари ва операцияларнинг тўғри амалга оширилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг ва ҳисобот жараёнларининг тўғри ишлаши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда ҳолатларда фаолиятни тиклаш ва бошқариш жараёнлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ахборот хавфсизлиги бўйича назорат чоралари самарадорлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Тест синовлари ижобий якунлангач Ўзбекистон Республикаси Марказий банки уланишга рухсат бериш тўғрисида қарор қабул қилади ҳамда қарор ҳақида ариза берувчини уч иш куни ичида ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади. АБМ рухсат бериш тўғрисидаги қарор асосида ариза берувчини мазкур Низомнинг 6-бандида назарда тутилган муддатда тўлов свитчига улайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ариза берувчи мазкур Низомнинг 6 — 9-бандларида белгиланган талабларни бажармаган тақдирда, унинг тўлов свитчига уланиш тўғрисидаги аризаси рад этилади ҳамда бу ҳақда қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч иш куни ичида ариза берувчига рад этиш асослари кўрсатилган ҳолда ёзма ёки электрон шаклда хабарнома юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ариза берувчи рад этишга сабаб бўлган камчиликларни бартараф этиб, хабарномани олган кундан эътиборан икки ой ичида ҳужжатларни такроран кўриб чиқиш учун тақдим этиши мумкин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Иштирокчи ёки уланган субъект қуйидаги ҳолларда АБМ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкини ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланиш реквизитлари, ҳисоб-китоб банки ёки ахборот хавфсизлиги учун масъул шахслар ўзгарганда — ўзгариш амалга киритилгунга қадар камида беш иш куни олдин;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лицензияга оид ёки таваккалчилик профилига таъсир этувчи маълумотлар ўзгарганда — ўзгариш юз берган кундан эътиборан беш иш куни ичида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Иштирокчилар ва уланган субъектларнинг вазифалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Иштирокчилар қуйидагиларни бажариши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операциялар бўйича тўғри ва тўлиқ маълумотларни тақдим этиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб учун етарли ликвидликни таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш чораларини белгилаш, шунингдек уларга риоя қилинишини назорат қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операциялар ва низолар бўйича аниқ ҳисоб юритиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. АБМ қуйидагиларни бажариши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ахборот хавфсизлиги, киберхавфсизлик ва фаолият узлуксизлигини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иштирокчилар ва уланган субъектлар учун тенг ва очиқ кириш шартларини таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда ҳодисалар юз берганда иштирокчиларни ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банкини хабардор қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хизмат кўрсатиш тартиби, форматлар ва иш режими ҳақидаги ахборотни тақдим этиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Ҳисоб-китоб банки қуйидагиларни бажариши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланган субъектнинг тўлов свитчидаги операциялари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланган субъект билан боғлиқ ҳисоб-китоб ва ликвидлик таваккалчиликларини баҳолаш ва бошқариш (лимитларни белгилаш, маблағларни олдиндан жойлаштиришни талаб қилиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уланган субъект томонидан ҳисоб-китоб хизмати кўрсатиш тўғрисидаги шартнома шартларига риоя этилишини назорат қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда ҳисоб-китоб банкининг уланган субъект мажбуриятлари бўйича кафиллиги (кафиллик суммаси, муддати ва қамраб оладиган мажбуриятлар) тарафлар ўртасидаги шартномада белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Тўлов ташкилотлари ва тўлов тизими операторлари қуйидагиларни бажариши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз лицензияси ва келишилган ўзаро ҳамкорлик тартиби доирасида фаолият юритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операциялар бўйича ҳисоб-китобларни ҳисоб-китоб банки орқали амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзи томонидан қабул қилинадиган, узатиладиган, қайта ишланадиган ҳамда сақланадиган маълумотларнинг махфийлиги, бутунлиги ва мавжудлигини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Барча субъектлар томонидан қуйидагилар таъминланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов хизматларидан фойдаланувчининг фармойиши реквизитларини бир томонлама ўзгартирмаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўловни фойдаланувчи розилигисиз бошламаслик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
олинган маълумотларнинг махфийлигини таъминлаш ҳамда банк сири, тижорат сири ва шахсга доир маълумотларни ҳимоя қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Тўлов операцияларини амалга ошириш ва ҳисоб-китоб қилиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Тўлов свитчи орқали миллий валютада қуйидаги операциялар амалга оширилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
резидент банклари томонидан эмиссия қилинган халқаро банк карталари, электрон пуллар орқали амалга ошириладиган барча чакана тўлов ва пул ўтказмаларига оид транзакцияларни қайта ишлаш ва йўналтириш (маршрутлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мобил иловалар ва бошқа рақамли тўлов каналлари орқали жисмоний шахслар ўртасида нақд пулсиз ўтказмаларга оид транзакцияларни қайта ишлаш ва йўналтириш (маршрутлаш).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. АБМ тизимлараро чакана тўловлар барқарорлиги ва ишончлилиги, операцион ва ҳисоб-китоб таваккалчиликларини камайтириш ва марказлаштирилган ўзаро ҳамкорликни таъминлаш мақсадида қуйидаги фаолиятни кетма-кет амалга оширади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
авторизация сўровлари ва жавобларини йўналтириш (маршрутлаш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
молиявий хабарларни қабул қилиш, форматни текшириш ва узатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клирингни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
соф позицияларни ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китоб ҳужжатларини шакллантириш ва тегишли ҳисоб-китоб тизимларига юбориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
банклараро комиссиялар ва хизмат ҳақларини (мавжуд бўлса) ҳисоблаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоботлар, билдиришномалар ва архив маълумотларини шакллантириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Авторизация сўровлари ва тўлов хабарларини маршрутлаш узлуксиз 24/7 режимида ташкил этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Клирингни амалга ошириш даврлари, операция куни жадвали, якуний операциялар вақти ва фавқулодда режимлар АБМнинг ички техник ҳужжатларида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Иштирокчилар ва уланган субъектлар тўлов свитчига хабарларни тасдиқланган форматларда юборади. Хабарларнинг форматлари, стандартлари ҳамда реквизитларига қўйиладиган талаблар АБМнинг ички техник ҳужжатларида белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Клиринг иштирокчиларининг ўзаро талаб ва мажбуриятлари, шу жумладан ҳисобланган банклараро комиссияларни (мавжуд бўлса) инобатга олган ҳолда амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Клиринг якунлари бўйича ҳар бир иштирокчининг дебет ёки кредит соф позицияси аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уланган субъектларнинг операциялари уларнинг ҳисоб-китоб банки соф позициясига киритилади ва уланган субъектлар кесимида таҳлилий ҳисоб алоҳида юритилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Тўлов свитчи орқали амалга оширилган тўловлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки тизимларида ёки тегишли ҳисоб-китоб инфратузилмасида маблағлар қабул қилувчи иштирокчининг ҳисобига ўтказилгандан сўнг тугалланган ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Операцияларни бекор қилиш, маблағларни қайтариш, хато операцияларни тузатиш ҳамда операциялар юзасидан низоларни ҳал этиш қонунчилик ҳужжатлари, тегишли банк карталари тўлов тизимлари ва халқаро тўлов тизимлари қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Тўлов свитчида ликвидлик ва ҳисоб-китоб таваккалчиликларини бошқариш мақсадида қуйидаги воситалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иштирокчиларнинг мажбуриятлари бўйича лимитлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун маблағларни олдиндан жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операциялар навбатини бошқариш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қонунчиликда рухсат этилган мажбуриятларни қоплаш ва ликвидликни таъминлашнинг бошқа механизмлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Ахборот хавфсизлиги, киберхавфсизлик ва таваккалчиликларни бошқариш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. АБМ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан бирга тўлов свитчи фаолиятида юзага келадиган ҳуқуқий, ҳисоб-китоб, ликвидлик, операцион, ахборот хавфсизлиги, киберхавфсизлик, аутсорсинг ва бошқа таваккалчиликларни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш ҳамда бошқаришнинг комплекс тизимини жорий этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. АБМ тўлов свитчи фаолиятида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлашда Тўлов тизимлари операторлари ва тўлов хизматларини етказиб берувчиларнинг тўлов тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш ҳамда рақамли технологиялар воситасида содир этиладиган ҳуқуқбузарликларни олдини олиш чораларини кўриш тўғрисидаги низомда (рўйхат рақами 3513, 2024 йил 21 май) белгиланган ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этиши, фаолият узлуксизлиги ҳамда ахборот тизимларини тиклаш режаларини ишлаб чиқиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Тўловларнинг узлуксизлигини таъминлаш ҳамда фавқулодда вазиятларда тўлов свитчи фаолиятини тиклаш мақсадида АБМ қуйидагиларга эга бўлиши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фаолият узлуксизлигини таъминлаш ва фавқулодда вазиятларда фаолиятни тиклаш режаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
захира маркази ва захира инфратузилмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стресс-тестларни ўтказиш тизими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Тўлов свитчи орқали олинган маълумотлар банк сири, тижорат сири, шахсга доир маълумотлар ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа ахборотни ўз ичига олган тақдирда, ушбу маълумотлар қонунчиликда белгиланган талабларга мувофиқ ҳимоя қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Мониторинг ва назоратни амалга ошириш ҳамда ҳисоботларни тақдим этиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. АБМ ҳар ой якунлари бўйича кейинги ойнинг 10-санасига қадар Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига белгиланган тартибда қуйидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳисоботларни тақдим этади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов свитчининг ишлаши ва хизмат кўрсатиш даражаси бўйича келишув талабларининг бажарилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аниқланган таваккалчиликлар ва уларни камайтириш ёки бартараф этиш бўйича кўрилган чоралари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
клиринг ва якуний ҳисоб-китоб натижалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иштирокчилар ва уланган субъектлар ҳақида маълумот.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Иштирокчилар ва уланган субъектлар операциялар, ликвидлик ва техник носозликлар тўғрисидаги маълумотларни мазкур Низомнинг 33-бандида кўрсатилган муддатда АБМ га тақдим этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда ҳодисалар тўғрисида иштирокчилар ва уланган субъектлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банкини дарҳол хабардор қилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. АБМ иштирокчилар ва уланган субъектларнинг мурожаатлари ҳамда таклифларини қабул қилиш ва уларга жавоб бериш механизмларини жорий этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Тўлов свитчининг барқарорлиги ва узлуксиз фаолият юритишини таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Тўлов свитчининг барқарор ишлаши ёки иштирокчиларнинг манфаатларига бевосита хавф юзага келган тақдирда, АБМ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан келишилган тарзда белгиланган тартибда қуйидаги чораларни қўллаши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
операцияларни амалга оширишни вақтинча чеклаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
айрим турдаги хабарларни қабул қилишни вақтинча тўхтатиб туриш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавф манбайи бартараф этилгунга қадар уланишни вақтинча тўхтатиб туриш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. АБМ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан келишилган тарзда қуйидаги ички ҳужжатларни тасдиқлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ички техник ҳужжатлар (стандартлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарларнинг форматлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иштирок этиш ва уланиш шартномаларининг намунавий шакллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлов ташкилотлари ва бошқа тўлов тизими операторлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиблари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фавқулодда ҳодисаларни бошқариш, фаолият узлуксизлигини таъминлаш ҳамда фавқулодда ҳолатларда фаолиятни тиклаш тартиблари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда ички ҳужжатларда қонунчилик ҳужжатлари ёки мазкур Низомда назарда тутилмаган чекловлар ва қўшимча мажбуриятларни жорий этишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Тўлов свитчига уланишни тугатиш ёки тўхтатиб туриш учун АБМ қуйидагиларни таъминлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
амалга оширилмаган ҳисоб-китобларнинг изчил тугалланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотларнинг белгиланган тартибда сақланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланувчилар манфаатлари ва тизим барқарорлигига путур етказилмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда тугалланмаган ҳисоб-китоблар, қайтаришлар ва низолар бўйича мажбуриятлар уланиш тугатилганидан кейин ҳам улар тўлиқ бажарилгунга қадар сақланиб қолади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Якунловчи қоида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.10.2026 й., 10/26/3960/1072-сон)