Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларини (0112-26-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 21 июлда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 409]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (0112-26-сон СанҚваН) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Айрим санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРаис Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 1 июль,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКелишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚишлоқ хўжалиги вазири И. АБДУРАХМОНОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 30 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭкология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси ўринбосари И. ҚУТБИДДИНОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 25 июнь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМактабгача ва мактаб таълими вазири Э. КАРИМОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 19 май
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 16 май
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2026 йил 1 июлдаги 8-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш, шунингдек тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларини белгилашга доир санитария-гигиена талабларини белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтупроқ — ер юзасининг табиий ёки антропоген омиллар таъсири натижасида шаклланадиган, ўсимликларнинг яшаши учун зарур унумдорлик хусусиятларига эга бир нечта қатламдан иборат бўлган устки қисми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтупроқнинг ифлосланиши — тупроқнинг сифатини ёмонлаштирадиган ҳамда атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатадиган зарарли кимёвий ва радиоактив моддаларнинг, нефтнинг, нефт маҳсулотларининг ҳамда микроорганизмларнинг тупроққа тушиши ва тўпланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтупроқдаги экзоген зарарли моддалар — табиий фон миқдоридан ортиқ миқдорда ёки тупроқ учун хос бўлмаган ҳолда саноат, қишлоқ хўжалиги, транспорт, маиший ва бошқа антропоген манбалардан тупроққа тушадиган ҳамда инсон саломатлигига, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига ёки атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган кимёвий моддалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-§. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг ифлосланиш даражасини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг ифлосланиш билан боғлиқ хавфини баҳолашда қуйидагилар инобатга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementифлосланган аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғида юқумли ва паразитар касалликлар қўзғатувчиларининг мавжудлиги ҳамда уларнинг аҳоли саломатлигига хавф туғдириш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementаҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғидаги зарарли моддаларнинг улар билан бевосита алоқа қилиш, тупроқ заррачаларининг оғиз орқали ёки тупроқ чангининг нафас олиш йўллари орқали инсон организмига тушиш эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementифлосланган аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғидан чанг, буғ ва газлар ажралиши натижасида атмосфера ҳавосининг ерга яқин қатламлари иккиламчи ифлосланиши эҳтимоли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementифлослантирувчи моддаларнинг атмосфера ҳавосидан аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг юзасига тушиши ва тупроқда тўпланиш даражаси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашда унинг кимёвий ифлосланиш даражаси ва эпидемик хавф кўрсаткичлари ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг кимёвий ифлосланиши асосида тупроқ микробиоценози, биологик фаоллиги ва патоген организмларнинг яшовчанлигига таъсири баҳоланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-эпидемиологик ҳолати ва эпидемик хавф даражаси патоген ҳамда санитария-кўрсаткич микроорганизмлар, шу жумладан патоген энтеробактериялар ва энтеровируслар, шунингдек геогельминт тухумлари ва личинкаларининг мавжудлиги, миқдори ҳамда яшовчанлиги бўйича баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Ердан фойдаланиш турига кўра тупроқнинг санитария-гигиеник кўрсаткичларини қўллаш мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг микробиологик, вирусологик ва паразитологик ифлосланиш кўрсаткичлари ҳамда уларни баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғи ифлосланишининг инсон саломатлигига таъсирини баҳолашда болаларнинг тупроқ билан бевосита алоқаси, ифлосланган қўл ва буюмларни оғизга олиб бориши, тупроқ заррачаларини тасодифан ютиши, геофагия ҳолатлари ҳамда тупроқ чангини нафас орқали қабул қилиши эҳтимоли инобатга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Аҳоли пунктлари ҳудудлари, шу жумладан болалар ўйин майдончаларининг тупроғи қўрғошин ва бошқа зарарли моддалар билан ифлосланишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Атмосфера ҳавосининг иккиламчи ифлосланиш хавфини баҳолашда аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғидаги оғир металлар ва бошқа зарарли моддаларнинг миқдори, уларнинг физик-кимёвий, чанг ҳосил қилиш хусусиятлари, тупроқ юзасининг ҳолати ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Аҳоли пунктлари ҳудудларининг тупроғидаги қўрғошин миқдори 250 мг/кг ва ундан юқори бўлганда, мис миқдори эса 1500 мг/кг ва ундан юқори бўлганда атмосфера ҳавосида уларнинг рухсат этилган концентрациясидан ошиб кетишига йўл қўйилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Аҳоли пунктлари ҳудудларининг тупроғида учрайдиган зарарли кимёвий моддаларнинг хавфлилик даражаси ва таснифи мазкур санитария қоидаларининг 4-иловасига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг зарарли кимёвий моддалар билан ифлосланиш хавфи ушбу моддаларнинг ер усти ва ер ости сувларига, атмосфера ҳавосига, озиқ-овқат маҳсулотларига, инсон саломатлигига ҳамда тупроқнинг биологик фаоллигига таъсирини ҳисобга олган ҳолда баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-§. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий моддалар билан ифлосланиш хавфи ушбу моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрациялари қийматлари, шунингдек тупроқдан ўсимликка ўтиш (транслокацион) хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғидаги зарарли моддаларнинг қишлоқ хўжалиги экинларига ва улардан олинадиган озиқ-овқат маҳсулотларига ўтишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий ифлосланиш даражасини баҳолаш ва ундан фойдаланиш ушбу санитария қоидаларининг 5-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий ифлосланиш даражаси ундаги зарарли моддаларнинг ҳақиқий миқдорини уларнинг рухсат этилган максимал ёки тахминий концентрациялари билан солиштириш асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғи ифлосланишининг салбий таъсирини камайтириш мақсадида агротехник, мелиоратив ва санитария-гигиеник чора-тадбирлар амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг санитария-гигиеник ҳолати ва ифлосланиш даражаси лаборатория текширувлари, дала кузатувлари ҳамда гигиеник тадқиқотлар натижалари асосида комплекс баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг ифлосланиш даражасини баҳолашда ундан фойдаланиш тури, етиштириладиган экинлар, суғориш шароити, ифлосланиш манбаи ҳамда зарарли моддаларнинг инсон саломатлигига таъсир қилиш эҳтимоли ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашда қуйидагилар инобатга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementифлослантирувчи кимёвий моддалар ва бирикмаларнинг тури ҳамда тупроқдаги миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтоксикологик ва физик-кимёвий хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгранулометрик таркиби, кислоталилик даражаси, органик моддалар миқдори ва зарарли моддаларнинг ҳаракатчанлиги ҳамда биоўзлаштирилувчанлигига таъсири;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementифлослантирувчи моддаларнинг тупроқ қатламлари, ер усти ва ер ости сувлари, атмосфера ҳавоси, ўсимликлар ҳамда озиқ-овқат занжирига ўтиш хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-§. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги хавфлилик даражасини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқ ва инсон саломатлиги учун хавфлилик даражасини баҳолашда уларнинг хавфлилик синфи ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддалар тупроқдаги хавфлилик даражасига кўра қуйидаги синфларга ажратилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-синф — ўта хавфли зарарли кимёвий моддалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-синф — юқори хавфли зарарли кимёвий моддалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-синф — ўртача хавфли зарарли кимёвий моддалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-синф — кам хавфли зарарли кимёвий моддалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги хавфлилик синфи тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда, уларнинг хавфлилик даражаси хавфлилик индекси асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги хавфлилик индекси уларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси, ЛД50 кўрсаткичи ёки ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи асосида ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси белгиланган бўлса, уларнинг хавфлилик индекси қуйидаги формула асосида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЕМКи — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг РЕМК (мг/кг);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСи — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг сувда эрувчанлигини акс эттирувчи коэффициент (мг/л);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementи — саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий модданинг тартиб рақами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Саноат чиқиндисининг умумий хавфлилик кўрсаткичи унинг таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг индивидуал хавфлилик коэффициентлари асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқ учун умумий заҳарлилик индекси (КΣ) қуйидаги формула асосида аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда, н — танлаб олинган етакчи моддалар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси бўйича хавфлилик синфи мазкур санитария қоидаларининг 6-иловасига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси белгиланмаган бўлса, унинг хавфлилик синфи LD50 кўрсаткичи асосида қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСи — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг сувда эрувчанлик коэффициенти (мг/л);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФ — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг учувчанлик коэффициенти (ўлчовсиз, 0 — 1 оралиғидаги коэффициент);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementи — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг тартиб рақами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Хавфлилик синфи ЛД50 кўрсаткичи асосида аниқланганда, саноат чиқиндиси таркибида аниқланган ҳар бир зарарли кимёвий модда учун индивидуал хавфлилик коэффициенти ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик кўрсаткичлари мавжуд бўлмаганда, унинг хавфлилик коэффициенти ЛД50 кўрсаткичи асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарарли кимёвий модданинг тупроқдаги хавфлилик синфи мазкур санитария қоидаларининг 7-иловаси асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Саноат чиқиндиси таркибида зарарли кимёвий моддалар комбинацияси мавжуд бўлганда уларнинг умумий хавфлилик даражаси мазкур санитария қоидаларининг 8-иловасига мувофиқ аниқланадиган хавфлилик синфи асосида баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Саноат чиқиндиси таркибида зарарли кимёвий моддалар комбинацияси мавжуд бўлганда хавфлилик индексини ҳисоблашда қуйидагилар инобатга олинади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарарли кимёвий модданинг атом массаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарарли кимёвий модданинг молекуляр массаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарарли кимёвий модданинг сувда эрувчанлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementзарарли кимёвий модданинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги хавфлилик индекси қуйидаги формула асосида ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementА — тупроқдаги зарарли кимёвий моддаларнинг атом оғирлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМ — тупроқдаги зарарли кимёвий моддаларнинг молекуляр массаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС — кимёвий бирикманинг сувда эрувчанлиги (мг/л);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementа — ҳисобланаётган кимёвий модданинг олти хил озиқ-овқат маҳсулотидаги (гўшт, балиқ, сут, нон, сабзавотлар, мевалар) РЕМК қийматларининг ўртача арифметик қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЕМК — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг рухсат этилган максимал концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи ҳамда ЛД50 кўрсаткичи бўйича таснифи мазкур санитария қоидаларининг 9-иловасига мувофиқ аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-§. Тупроқнинг паразитологик ҳолатини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Тупроқнинг экстенсив паразитологик ифлосланиш кўрсаткичи паразитар касалликлар қўзғатувчилари намуналари сонининг текширилган намуналар умумий сонига нисбатини фоизларда ифодалаш орқали қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementА — тупроқнинг экстенсив ифлосланиш кўрсаткичи (%);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБ — тупроқда паразитар касаллик қўзғатувчилари аниқланган намуналар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementС — тупроқда текширилган намуналарнинг умумий сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Тупроқнинг интенсив ифлосланиш кўрсаткичи 100 г ёки 1 кг тупроқда аниқланган паразитар касалликлар қўзғатувчиларининг тухумлари, личинкалари, цисталари ва ооцисталари сони асосида аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Ҳудуд тоифалари бўйича тупроқнинг микробиологик, паразитологик ва энтомологик ифлосланиши мазкур санитария қоидаларининг 10-иловасига мувофиқ баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-§. Тупроқнинг энтомологик ҳолатини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Тупроқнинг энтомологик ҳолатини баҳолашда синантроп пашшалар личинкалари ва ғумбакларининг ривожланиши ҳамда кўпайиши учун қулай шароит яратадиган чириётган органик моддалар ва маиший чиқиндиларнинг тўпланишига йўл қўйилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41. Тупроқнинг энтомологик ҳолати 20х20 см майдонда синантроп пашшаларнинг преимагинал шакллари, личинкалари ва ғумбакларининг мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги бўйича баҳоланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element42. Аҳоли пунктлари ҳудудлари, шу жумладан болалар ўйин майдончалари тупроғида синантроп пашшаларнинг личинкалари ёки ғумбаклари аниқланганда, тупроқнинг санитария-энтомологик ҳолати қониқарсиз деб баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element43. Тупроқдаги суюқ ва хавфли маиший чиқиндиларни тўплаш, сақлаш, ташиш ҳамда улар билан боғлиқ бошқа ишларни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 2 октябрдаги 787-сон қарори билан тасдиқланган Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмаси объектларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш ҳамда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш қоидаларининг талабларига риоя этилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6-§. Тупроқнинг биологик фаоллигини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element44. Тупроқнинг биологик фаоллигини баҳолашда микроорганизмларнинг умумий сони ва асосий гуруҳлари, микробиологик биомасса, тупроқ респирацияси, азот ва углерод бирикмаларининг трансформация жараёнлари, ферментлар фаоллиги, оксидланиш-қайтарилиш потенциали ҳамда тупроқнинг кислоталилик даражаси ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element45. Тупроқнинг биологик фаоллигини дастлабки баҳолашда тупроқ респирацияси, микробиологик биомасса, ферментлар фаоллиги, аммонификация ва нитрификация жараёнларини тавсифловчи интеграл кўрсаткичлардан фойдаланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element46. Тупроқнинг биологик фаоллигини даврий баҳолаш бир хил намуна олиш шароитлари ва лаборатория усулларидан фойдаланган ҳолда дастлабки, фон ёки назорат кўрсаткичлари билан солиштириш асосида амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element47. Тупроқнинг микробиологик кўрсаткичлари фон ёки назорат кўрсаткичларига нисбатан 50 фоиздан, биокимёвий кўрсаткичлари эса 25 фоиздан ортиқ ўзгармаганда тупроқ биологик фаоллик кўрсаткичлари бўйича ифлосланмаган деб баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Тупроқдан намуна олиш ва уни текширишга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element48. Тупроқдан намуна олиш ҳудуди ифлосланиш манбасининг жойлашуви ва хусусиятлари, ҳудуддаги шамол йўналиши, рельеф, ифлослантирувчи моддаларнинг тарқалиш хусусияти ҳамда тахминий таъсир зонасини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element49. Намуна олиш нуқталари шамол йўналиши бўйлаб ифлосланиш манбасидан турли масофаларда (одатда 100 м дан 5000 м гача) бўлган оралиқда жойлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда тўлиқ масофалар занжири (одатда 100 — 5000 м) фақат йирик саноат ифлосланиш манбалари учун қўлланилади. Кичик, маҳаллий ёки кам қувватли ифлосланиш манбалари учун намуна олиш масофалари манбанинг қуввати, ифлослантирувчи моддаларнинг тарқалиш хусусияти ва тахминий таъсир радиусини ҳисобга олган ҳолда қисқартирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element50. Тупроқдан намуна олиш майдончалари ифлосланиш манбасидан турли масофаларда, шунингдек нисбатан ифлосланмаган ҳудудларда назорат нуқталари сифатида жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element51. Магистрал автомобиль йўлларининг тупроқ ҳолатига таъсирини баҳолаш мақсадида тупроқ намуналари асфальт қопламаси четидан 0 — 10 м, 10 — 50 м ва 50 — 100 м масофаларда жойлаштирилган намуна олиш нуқталаридан олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНамуна олиш нуқталари йўл бўйлаб 200 — 500 м узунликдаги трансект доирасида жойлаштирилади. Бунда ҳудуднинг рельефи, шамол йўналиши, ер усти ва ер ости сувлари оқимининг йўналиши, ўсимлик қоплами ҳамда ердан фойдаланиш хусусиятлари ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element52. Тупроқ текшириладиган ҳудудларда ҳар 15 гектаргача бўлган майдон учун камида битта намуна олиш участкаси ташкил этилади. Намуна олиш участкаси ҳудуднинг рельефи, тупроқ қоплами, ердан фойдаланиш тури ҳамда ифлосланиш манбаларининг жойлашувини ҳисобга олган ҳолда танланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲар бир намуна олиш участкасида 5х5 м ўлчамдаги майдон доирасидан «конверт» ёки диагонал усулда намуна олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element53. Ҳар бир намуна олиш участкасидан тенг ҳажмда олинган 5 — 10 та нуқтавий намуна бирлаштирилиб, битта аралаш (композит) тупроқ намунаси ҳосил қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲудуддаги ифлосланишнинг нотекис тақсимланганлиги аниқланганда ёки ўрганиш ўтказилганда нуқтавий намуналар сони 20 тагача оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element54. Тупроқ намуналарини олиш чуқурлиги тадқиқот мақсади ва ердан фойдаланиш турига кўра белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element55. Аҳоли пунктлари ҳудудларида ва болалар ўйин майдончаларида юзаки таъсирни баҳолаш учун намуналар 0 — 10 см чуқурликдаги қатламдан олинади, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда эса намуналар ҳайдалма қатлам чуқурлигида (0 — 25 см) олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element56. Микробиологик ва паразитологик текширувлар учун тупроқ намуналари стерил идишларга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element57. Тупроқнинг учувчан моддалар билан ифлосланишини аниқлаш учун олинган намуналар герметик ёпиладиган махсус идишларга жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element58. Оғир металлар, гранулометрик таркиб, пҲ, гумус, макро ва микроэлементлар миқдорини аниқлаш ҳамда радиологик текширувлар ўтказиш учун олинган тупроқ намуналари тоза полиэтилен пакетларга жойлаштирилиши, тамғаланиши, рўйхатга олиниши ва рақамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element59. Намуналарни сақлаш муддати, ҳарорати ва консервация қилиш тартиби бажариладиган физик-кимёвий, микробиологик, токсикологик ҳамда бошқа лаборатория текширувларининг хусусиятларига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementНамуналарни сақлаш ва ташиш жараёнида уларнинг таркиби, хоссалари ҳамда аниқланадиган кўрсаткичлари ўзгаришига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element60. Ҳар бир таҳлил қилинадиган тупроқ намунасидан захира намуна ажратилиши, бунда захира намунанинг миқдори, сақлаш шароити ва муддати таҳлил тури ҳамда синов усули талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element61. Тупроқни текшириш биринчи навбатда, мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари, тиббиёт ташкилотлари, турар жой ва рекреация ҳудудлари, ичимлик суви таъминоти манбалари ҳамда уларнинг санитария муҳофазаси зоналарида, шунингдек қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ўтказилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқни текшириш йилига икки марта баҳор ва куз фаслларида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element62. Тупроқнинг санитария-бактериологик ҳолати патоген ва санитария-кўрсаткич микроорганизмларнинг мавжудлиги ҳамда миқдори бўйича баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementБунда ушбу баҳолаш аниқланадиган микроорганизмларнинг тури ҳамда қўлланиладиган синов усулларига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element63. Тупроқдаги колифаглар миқдори вирусли фекал ифлосланиш индикатори сифатида баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг энтеровируслар билан ифлосланганлиги уларни бевосита аниқлаш усуллари натижалари асосида баҳоланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий рухсат этилган концентрацияларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element64. Тупроқдаги экзоген кимёвий моддаларнинг рухсат этилган максимал концентрациялари (РЕМК) ва тахминий концентрациялари (ТРЕК) мазкур санитария қоидаларининг 11-иловасига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element65. Пестицидларнинг тупроқдаги тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК) мазкур санитария қоидаларининг 12-иловасига мувофиқ белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш кўрсаткичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ/р | Кўрсаткич номи | Ўлчов бирликлари |
Санитария-кимёвий кўрсаткичлар: | ||
1. | Оқсил азотининг умумий органик азотга нисбати (санитария рақами) | нисбий бирлик |
2. | Аммоний азоти | мг/кг тупроқ |
3. | Нитрат азоти | мг/кг тупроқ |
4. | Хлоридлар | мг/кг тупроқ |
5. | пҲ | - |
6. | Пестицидлар (қолдиқ миқдорлари)* | мг/кг тупроқ |
7. | Оғир металлар** | мг/кг тупроқ |
8. | Нефт углеводородлари | мг/кг тупроқ |
9. | Учувчан феноллар | мг/кг тупроқ |
10. | Олтингугуртли бирикмалар** | мг/кг тупроқ |
11. | Канцероген моддалар** | мг/кг |
12. | Радионуклидларнинг солиштирма фаоллиги** | Бк/кг тупроқ |
13. | Макрокимёвий ўғитлар* | мг/кг тупроқ |
14. | Микрокимёвий ўғитлар* | мг/кг тупроқ |
Санитария-бактериологик кўрсаткичлар: | ||
15. | Термофил бактериялар | индекс |
16. | Ичак таёқчаси гуруҳи бактериялари | титр, г |
17. | Клостридиум перфрингенс | титр, г |
18. | Патоген микроорганизмлар (шу жумладан салмонелла) | аниқланмаслиги керак (г намунада) |
Санитария-гельминтологик кўрсаткичлар: | ||
19. | Гельминт тухумлари ва личинкалари (ҳаётий қобилиятли) | дона/кг тупроқ |
Санитария-энтомологик кўрсаткичлар: | ||
20. | Синантроп пашшаларнинг личинка ва ғумбаклари (ҳаётий қобилиятли) | дона/кг тупроқ |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element* кўрсаткичлар рўйхати муайян ҳудудда қўлланиладиган қишлоқ хўжалигини кимёлаштириш воситаларининг кимёвий таркибидан келиб чиқиб белгиланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element** кўрсаткичлар рўйхати саноат корхоналари чиқиндиларининг таркиби ва хусусиятидан келиб чиқиб белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЕрдан фойдаланиш турига кўра санитария-гигиеник кўрсаткичларнинг қўлланилиши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКўрсаткичлар номи | Ердан фойдаланиш турларига кўра кўрсаткичларнинг қўлланилиши | ||||||
| Аҳоли пунктлари ерлари | Табиатни муҳофаза қилиш, соғломлаштириш ва рекреация мақсадларига мўлжалланган ерлар | Саноат, транспорт, алоқа, мудофаа ва бошқа мақсадларга мўлжалланган ерлар | Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар | Ўрмон фонди ерлари | Сув фонди ерлари | Захира ерлар | |
Санитария рақами | ± | ± | - | - | - | - | - |
Аммонийли азот | + | + | ± | ± | ± | + | ± |
Нитратли азот | + | + | ± | ± | ± | + | ± |
Хлоридлар | ± | ± | ± | ± | ± | ± | ± |
пҲ | ± | ± | ± | ± | ± | ± | ± |
Пестицидлар | + | + | ± | + | + | ± | ± |
Оғир металлар | + | + | + | + | ± | + | ± |
Нефт ва нефт маҳсулотлари | + | + | + | ± | - | + | ± |
Учувчан феноллар | + | + | + | ± | - | + | ± |
Олтингугуртли бирикмалар | + | + | + | ± | ± | + | ± |
Канцероген моддалар | + | + | + | + | ± | + | ± |
Радиоактив моддалар | + | + | + | + | ± | + | ± |
Макрокимёвий ўғитлар | ± | - | - | + | - | - | - |
Микрокимёвий ўғитлар | ± | - | - | + | + | - | - |
Термофил бактериялар | ± | ± | ± | ± | - | ± | - |
Ичак таёқчаси гуруҳи бактериялари | + | + | + | + | ± | + | ± |
Слостридиум перфрингенс | + | + | ± | + | - | + | ± |
Гельминт тухум ва личинкалари | + | + | ± | + | ± | + | ± |
Синантроп пашшаларнинг личинка ва ғумбаклари | + | + | - | ± | - | - | - |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementИзоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«+» — кўрсаткични аниқлаш мажбурий;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«-» — кўрсаткични аниқлаш талаб этилмайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element«±» — кўрсаткични аниқлаш фақат ифлосланишнинг аниқ манбаи мавжуд бўлганда мажбурий.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг микробиологик, вирусологик ва паразитологик ифлосланиш кўрсаткичлари ҳамда уларни баҳолаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementОбъектлар | Тупроқнинг ифлосланганлик даражаси | Ифлосланиш кўрсаткичлари | ||||
Ичак таёқчалари (коли-индекс) | Энтерококклар (энтеро-индекс) | Патогенентеро-бактериялар | Энтеровируслар | Гельминтлар | ||
Юқори хавф зоналари | тоза | 1 — 9 | 1 — 9 | - | - | - |
ифлосланган | 10 ва ундан юқори | 10 ва ундан юқори | + | + | + | |
Санитария-муҳофаза зоналари | тоза | 1 — 99 | 1 — 99 | - | - | - |
ифлосланган | 100 ва ундан юқори | 100 ва ундан юқори | + | + | + | |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғида учрайдиган зарарли кимёвий моддаларнинг хавфлилик даражаси ва таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМодданинг хавфлилик даражаси | Таснифи |
I | маргимуш, кадмий, симоб, қўрғошин, селен, рух, фтор, бенз(а)пирен |
II | бор, кобальт, никел, молибден, мис, сурма, хром |
III | барий, ванадий, вольфрам, марганес, стронсий, ацетофенон |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий ифлосланиш даражасини баҳолаш ва ундан фойдаланиш таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ/р | Тупроқнинг ифлосланиш даражаси | Баҳолаш мезонлари | Тупроқдан фойдаланиш бўйича талаблар |
1. | Рухсат этиладиган | тупроқдаги зарарли кимёвий моддалар миқдори фон кўрсаткичидан юқори, бироқ уларнинг рухсат этилган максимал ёки тахминий концентрацияларидан ошмайди | белгиланган агротехник ва санитария талабларига риоя этилган ҳолда қишлоқ хўжалиги экинларини етиштириш учун фойдаланишга йўл қўйилади |
2. | Ўртача хавфли | тупроқдаги зарарли кимёвий моддалар миқдори зарарлиликнинг учта чекловчи кўрсаткичи бўйича рухсат этилган максимал концентрациядан (РЕМК) ошган, бироқ транслокация кўрсаткичи бўйича рухсат этилган даражадан ошмаган | қишлоқ хўжалиги экинлари сифатини назорат қилиш шарти билан барча турдаги қишлоқ хўжалиги экинларини етиштириш учун фойдаланишга рухсат этилади |
3. | Юқори хавфли | зарарли кимёвий моддаларнинг ўсимликка ўтиши ёки қишлоқ хўжалиги маҳсулотларида ортиқ тўпланиши аниқланади | техник экинлар учун фойдаланиш мумкин, қишлоқ хўжалиги экинлари учун фойдаланиш тўпловчи ўсимликларни ҳисобга олган ҳолда чекланган |
4. | Ўта хавфли | зарарли кимёвий моддалар миқдори тупроқда барча зарарлилик кўрсаткичлари бўйича рухсат этилган максимал концентрациядан (РЕМК) ошган | фақат техник экинлар учун фойдаланиш мумкин |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСаноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси бўйича хавфлилик синфини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУмумий хавфлилик индекси (КΣ) | Хавфлилик даражаси | Хавфлилик синфи |
2,0 дан кам | ўта хавфли | I |
2,0 дан 16,0 гача | юқори хавфли | II |
16,0 дан ортиқ, 30,0 гача | ўртача хавфли | III |
30,0 дан ортиқ | кам хавфли | IV |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарарли кимёвий модданинг тупроқдаги хавфлилик синфини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementУмумий хавфлилик индекси (К) | Хавфлилик даражаси | Хавфлилик синфи |
1,3 дан кам | ўта хавфли | I |
1,3 дан 3,4 гача | юқори хавфли | II |
3,4 дан ортиқ, 10,0 гача | ўртача хавфли | III |
10,0 дан ортиқ | кам хавфли | IV |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСаноат чиқиндиси таркибида зарарли кимёвий моддалар комбинацияси мавжуд бўлганда умумий хавфлилик даражасини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementХавфлилик индекси қиймати | Хавфлилик даражаси | Хавфлилик синфи |
4,0 дан ортиқ | ўта хавфли | I |
2,5 дан 4,0 гача | юқори хавфли | II |
0,1 дан 2,5 гача | ўртача хавфли | III |
0,1 дан кам | кам хавфли | IV |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementСаноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи ҳамда LD50 кўрсаткичи бўйича таснифи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарарли кимёвий модданинг ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи | Хавфлилик синфига мос шартли ЛД50 қиймати, мг/кг |
I | 15 гача |
II | 15 дан 150 гача |
III | 150 дан 5000 гача |
IV | 5000 дан ортиқ |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҲудуд тоифалари бўйича тупроқнинг микробиологик, паразитологик ва энтомологик ифлосланиш мезонлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАниқланадиган кўрсаткич | Юқори хавф зоналари (минтақалар) | Сув ҳавзаларини муҳофаза қилиш ҳудудлари | Санитария-муҳофаза ҳудудлари | |||
тоза тупроқ | ифлосланган тупроқ | тоза тупроқ | ифлосланган тупроқ | тоза тупроқ | ифлосланган тупроқ | |
Ичак таёқчалари | 1 — 9 | 10 ва ундан юқори | 1 — 9 | 10 ва ундан юқори | 1 — 99 | 100 ва ундан юқори |
Энтеробактериялар | 1 — 9 | 10 ва ундан юқори | 1 — 9 | 10 ва ундан юқори | 1 — 99 | 100 ва ундан юқори |
Патоген энтеро-бактериялар | - | + | 1 — 9 | 10 ва ундан юқори | - | + |
Энтеровируслар | - | + | - | + | - | + |
Гижжа тухумлари (дона/кг), аскарида, онкосфера, тениидлар | - | + | - | + | 5 гача | 5 дан ортиқ |
Ичак патоген протозойларининг цисталари (экз/100 г) | 5 гача | 5 дан ортиқ | ||||
Пашша личинкалари (Л) ва ғумбаклари (К), экз. тупроқда 20 х 20 см майдондан | - | Л — 10 гача К — йўқлиги | - | Л — 10 гача К — йўқлиги | - | Л — 10 гача К — йўқлиги |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқдаги экзоген кимёвий моддаларнинг рухсат этилган максимал концентрациялари (РЕМК) ва тахминий концентрациялари (ТРЕК)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЗарарлик кўрсаткичи бўйича модданинг номланиши | РЕМК (аммоний-ацетатли буфер эритмасида, пҲ=4,8), мг/кг | РЕМК (1 Н азот кислотаси эритмасида), мг/кг | ТРЕК (ялпи миқдор), мг/кг |
Умумсанитария зарарлилик кўрсаткичлари | |||
Бенз(а)пирен | - | 0,02 | 0,02 |
Ванадий | - | 150,0 | 150 |
Марганес + ванадий | - | 1000,0 | 1000 + 150 |
Вольфрам | 10,0 | - | 55 |
Келтан | - | 1,0 | 1,0 |
Кобальт | 5,0 | - | 50,0 |
Мис | 3,0 | 13,2 дан 22,0 гача | 55,0 |
Молибден | 10,0 | - | 15,0 |
Никел | 4,0 | 25,0 | 35,0 |
Кўмир флотацияси чиқиндилари (КФЧ) | - | 3000,0 | 3000,0 |
Қўрғошин | 6,0 | 10,0 | 32,0 |
Элементар олтингугурт | - | 160,0 | 160,0 |
Сульфат кислотаси | - | 160,0 | 160,0 |
Фосфатлар (П₂О₅) | - | 27,2 | 27,2 |
Фурфурол | - | 3,0 | 3,0 |
Хром (III) | 6,0 | - | 100,0 |
Ҳаво орқали тарқалишни чекловчи зарарлилик кўрсаткичлари | |||
Алфаметилстирол | - | 0,5 | 0,5 |
Бензол | - | 0,3 | 0,3 |
Изопропилбензол (кумол) | - | 0,5 | 0,5 |
Водород сульфид | - | 0,4 | 0,4 |
Стирол | - | 0,1 | 0,1 |
Формалдегид | - | 7,0 | 7,0 |
Сув орқали тарқалишни чекловчи зарарлилик кўрсаткичлари | |||
Суюқ комплекс ўғитлар (СКЎ), умумий миқдори | - | 80,0 | 120,0 |
Комплекс донадор ўғитлар (КДЎ), умумий миқдори | - | 120,0 | 120,0 |
Марганес, умумий миқдори | - | 1500,0 | 1500,0 |
Марганес, ҳаракатчан шакллари | 60,0 | - | 60,0 |
Нитратлар | - | 130,0 | 130,0 |
Калий хлорид | - | 560,0 | 560,0 |
Ўсимликка ўтишни чекловчи зарарлилик кўрсаткичлари | |||
Кислоталар (Крезоллар) (орто-, мета-, пара-) | - | 0,3 | 0,3 |
Мишьяк (Ас) | - | 2,0 | 2,0 |
Симоб (Ҳг), умумий миқдори | - | 2,1 | 2,1 |
Қўрғошин + симоб | - | 20,0 + 1,0 | 20,0 + 1,0 |
Сурма (Сб) | - | 4,5 | 4,5 |
Толуол | - | 0,3 | 0,3 |
Фтор | 10,0 | - | 10,0 |
Рух (Зн) | 23,0 | 85,0 дан 100,0 гача | 100,0 дан 220,0 гача |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementПестицидларнинг тупроқдаги тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТ/р | Номланиши | Тупроқдаги тахминий рухсат этилган концентрация (мг/кг) |
1. | Пирипроксифен (Пйрипрохйфен) | 1,15 |
2. | Молинат (Молинате) | 0,9 |
3. | Сипроконазол (Сйпросоназоле) | 0,15 |
4. | Бупрофезин (Бупрофезин) | 0,39 |
5. | Триадимефон (Триадимефон) | 1,91 |
6. | Триадименол+феберидазол (Триадименол+фуберидазоле) | 1,15 |
7. | Бентазон (Бентазоне) | 1,15 |
8. | Дикамба (Дисамба) | 0,25 |
9. | Аммоний глюфосинат (Глуфосинате-Аммониум) | 0,1 |
10. | Фосалон (Пҳосалоне) | 0,15 |
11. | Бета-тсифлутрин (Бета-сйфлутҳрин) | 0,17 |
12. | Диметоат (Диметҳоате) | 1,15 |
13. | Мис сульфат+кальций гидроксид (Соппер сульфате+лиме) | 0,15 |
14. | Диклобутразол (Дислобутразол) | 1,23 |
15. | Абамектин (Абаместион) | 0,5 |
16. | Карбоксин+тирам (Сарбохин+тҳирам) | 1,5 |
17. | Имидаклоприд (Имидаслоприд) | 1,15 |
18. | Перметрин (Перметҳрин) | 0,5 |
19. | Гептахлор (Ҳептачлор) | 0,1 |
20. | Метамитрон (Метамитрон) | 0,4 |
22. | Фенпропатрин (Фенпропатҳрин) | 0,01 |
23. | ДДТ (ДДТ) | 0,5 |
24. | Феназакин (Феназақуин) | 0,2 |
25. | Басиллус тҳурингиэнсис вар. дендролимус (Басиллус тҳурингиэнсис вар. дендролимус) | 6 • 105микроб таначаси (м.т.)/кг |
26. | Карбендазим (Сарбендазим) | 0,1 |
27. | Дельтаметрин (Дельтаметҳрин) | 1,15 |
28. | Диазинон (Диазинон) | 1,15 |
29. | Дифеноконазол (Дифеносоназоле) | 0,3 |
30. | Тидиазурон (Тҳидиазурон) | 0,15 |
31. | Темир сульфат (Ферроус сульфате) | 1,0 |
32. | Галоксифоп (Ҳалохйфоп) | 0,15 |
33. | Метрибузин (Метрибузин) | 0,65 |
34. | Кальций полисульфид (Салсиум полйсульфиде) | 0,15 |
35. | Феноксикарб (Фенохйсарб) | 0,3 |
36. | Хлормекват (Члормеқуат) | 1,15 |
37. | Динокап (Диносап) | 1,0 |
38. | Ламбда-сигалотрин (Ламбда-сйҳалотҳрин) | 0,05 |
39. | Малатион (Малатҳион) | 0,15 |
40. | Бета-сиперметрин (бета-сйперметҳринс) | 0,02 |
41. | Флуометурон (Флуометҳурон) | 0,03 |
42. | Мис гидроксиди (Соппер ҳйдрохиде) | 0,15 |
43. | Тиодикарб (Тҳиодисарб) | 0,5 |
44. | Тау-флувалинат (Тау-флувалинате) | 0,62 |
45. | Мис сульфат (Соппер сулпҳате) | 0,74 |
46. | Амитраз (Амитраз) | 0,15 |
47. | Пенцикурон (Пенсйсурон) | 1,15 |
48. | Сикоксидим (Сйслохйдим) | 0,15 |
49. | Бромопропилат (Бромопропйлате) | 0,05 |
50. | Трифлуралин (Трифлуралин) | 0,1 |
51. | Пропаргит (Пропаргите) | 1,9 |
52. | Асефат (Асепҳате) | 0,5 |
53. | Бромоксинил (Бромохйнил) | 0,1 |
54. | Диафентиурон (Диафентҳиурон) | 0,2 |
55. | Пендиметалин (Пендиметҳалин) | 1,15 |
56. | Мепикват хлорид (Мепиқуат члориде) | 1,15 |
57. | Хлорпирифос (Члорпйрифос) | 0,2 |
58. | Этефон (Этҳепҳон) | 1,15 |
59. | Минерал мой (Минерал оил) | 0,15 |
60. | Пропанил (Пропанил) | 1,5 |
61. | Тебуконазол (Тебусоназоле) | 1,15 |
62. | Оксадиксил (Охадихйл) | 0,15 |
63. | Бентиокарб (Бентҳиосарб) | 1,15 |
64. | Десметрин (Десметрйн) | 0,1 |
65. | Олтингугурт (Сулпҳур) | 0,15 |
66. | Амидосульфурон (Амидосульфурон) | 1,15 |
67. | Эталфлуралин (Этҳалфлуралин) | 0,15 |
68. | Эсфенвалерат (Эсфенвалерате) | 1,0 |
69. | Фенитротион (Фенитротҳион) | 1,0 |
70. | Бифентрин (Бифентҳрин) | 0,15 |
71. | Квизалофоп-П-этил (Қуизалофоп-П-этҳйл) | 0,1 |
72. | Гимексазол (Ҳймехазол) | 1,15 |
73. | Тиабендазол (Тҳиабендазоле) | 1,0 |
74. | Пропиконазол (Прописоназоле) | 0,2 |
75. | Иоксинил (Иохйнил) | 9,2 |
76. | Пенконазол (Пенсоназоле) | 0,1 |
77. | Тиофанат-метил (Тҳиопҳанате-метҳйл) | 0,5 |
78. | Этофенпрокс (Этофенпрох) | 0,39 |
79. | Тричодерма спп. (Тричодерма спп.) | 1-106 микроб таначаси (м.т.)/кг |
80. | Квинклорак (Қуинслорас) | 1,15 |
81. | Формалдегид (Формалдеҳйде) | 0,15 |
82. | Беномил (Беномйл) | 0,1 |
83. | Феноксапроп-П-этил (Фенохапроп-П-этҳйл) | 0,05 |
84. | Диметипин (Диметҳипин) | 0,15 |
85. | Магний хлорат (Магнесиум члорате) | 1,0 |
86. | Кальций хлорат (Салсиум члорате) | 0,15 |
87. | Хлоронеб (Члоронеб) | 0,6 |
88. | Сиперметрин (Сйперметҳрин) | 0,92 |
89. | Пропаквизафоп (Пропақуизафоп) | 0,15 |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2026 йил 1 июлдаги 8-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎз кучини йўқотган деб топилаётган айрим санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2005 йил 10 январда тасдиқланган «Ўзбекистоннинг ўзига хос табиий-иқлим шароитларида аҳоли пунктлари тупроқ сифатига қўйиладиган гигиеник талаблар» 0183-05-сон СанҚваМ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2005 йил 5 ноябрда тасдиқланган «Тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг санитария бўйича рухсат этилган максимал концентрациялари (РЕМК) ва тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК)» 0191-05-сон СанҚваМ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2006 йил 7 июлда тасдиқланган «Ўзбекистоннинг ўзига хос шароитларида турли ердан фойдаланиш турлари тупроқларининг ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолаш» 0212-06-сон СанҚваМ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2009 йил 13 ноябрда тасдиқланган «Ўзбекистоннинг ўзига хос табиий-иқлим шароитларида аҳоли пунктлари тупроқ сифатига қўйиладиган гигиеник талаблар» 0272-09-сон СанҚваМ.