Mamlakatimizda atrof-muhitni muhofaza qilishga, atmosfera havosiga, suv, yer, tuproqqa, yer qaʼriga va bioxilma-xillikka, shuningdek insonning sogʻligʻiga salbiy taʼsir qiluvchi omillarni kamaytirishga doir tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga kurort tabiiy hududlarda va rekreatsiya zonalarida ekologik xavfsizlikni taʼminlash, energiya samaradorligi yuqori boʻlgan infratuzilmalarni joriy etish, oʻzining isteʼmol xususiyatini yoʻqotganidan keyin uzoq yillar davomida chirimaydigan materiallardan ishlab chiqarilgan mahsulotlarni (bundan tabiiy organik polimer mahsulotlar mustasno) ishlab chiqarish, yetkazib berish va sotishni taqiqlovchi normalarni belgilash zaruriyati yuzaga kelmoqda.

Mazkur Qonun bilan “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga ekologik toza hududlarni tashkil etish mexanizmini xamda ekologik toza hududlar rejimini belgilovchi qoʻshimcha kiritilmoqda.

Ushbu Qonun ekologik xavfsizlikni taʼminlashga, kurort va ekoturizm salohiyatini oshirishga, bioxilma-xillikni muhofaza qilishga xamda mamlakatimizning xalqaro ekologik nufuzini yuksaltirishga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi 710-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, № 1, 14-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 9, 244-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 6, 570, 577-moddalar; 2024-yil, № 8, 831-modda; 2025-yil, № 5, 643-modda) VIII bobi kuyidagi mazmundagi 41¹ va 41²-moddalar bilan toʻldirilsin:

Kurort tabiiy hududlarda va rekreatsiya zonalarida joylashgan, atrof tabiiy muhitga boʻladigan taʼsiri yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan meʼyorlardan oshmaydigan, energiya samaradorligi yuqori infratuzilmalar bilan jihozlangan, chiqindilarni samarali boshqarish tizimi yoʻlga qoʻyilgan, yuqori rekreatsiya va ekoturizm salohiyatiga hamda boy biologik xilma-xillikka ega boʻlgan hududlar ekologik toza hududlar hisoblanadi.

Kurort tabiiy hududlardagi ekologik toza hududlar Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻlikni saqlash vazirligining birgalikdagi taqdimnomasiga binoan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarorlari bilan tashkil etiladi.

Rekreatsiya zonalaridagi ekologik toza hududlar Oʻzbekiston Respublikasi Turizm qoʻmitasi, Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining birgalikdagi taqdimnomasiga binoan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining qarorlari bilan tashkil etiladi.

Kurort tabiiy hududlarda va rekreatsiya zonalarida ekologik toza hududlar tashkil etilishi ularning amaldagi huquqiy maqomini oʻzgartirmaydi.

Ekologik toza hududlarda kurort tabiiy hududlar va rekreatsiya zonalari rejimida belgilangan cheklovlar hamda taqiqlar bilan bir qatorda kuyidagilar taqiqlanadi:

ekologik tizimlarning barqarorligi buzilishiga va tabiiy landshaftlarning koʻrinishi hamda yer osti suvlarining gidrogeologik holati oʻzgartirilishiga olib keladigan ishlarni amalga oshirish;

tabiiy obyektlarga va majmualarga salbiy taʼsir qiluvchi sanoat obyektlarining qurilishi va faoliyat koʻrsatishi;

roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan plastik mahsulotlarning (bundan tabiiy organik polimer mahsulotlar mustasno) ishlab chiqarilishi, realizatsiya qilinishi (yetkazib berilishi va sotilishi).

Ekologik toza hududlardagi faoliyati natijasida oqova suv hosil qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ishlab chiqarish obyektlari hamda avtomobil yuvish shoxobchalari oqova suvlarni tozalash inshootlari bilan jihozlanishi, tegishli ravishda tozalangan oqova suvlarni oqizib yuborish uchun oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmoqlariga ulanishi yoki ularda oqova suvlarni toʻplash uchun muqobil inshootlar qurilishi, aylanma suv taʼminoti joriy etilishi va ulardan samarali foydalanilishi shart.

Ekologik toza hududlarda davlat ekologik ekspertizasining xulosasi asosida aniqlangan muhofaza etiladigan tabiiy obyektlar va majmualarga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi boshqa faoliyat turlari taqiqlanadi”.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ushbu Qonunning 1-moddasida nazarda tutilgan Ekologik toza hududlarda ishlab chiqarilishi, realizatsiya qilinishi (yetkazib berilishi va sotilishi) taqiqlangan plastik mahsulotlar roʻyxatini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida belgilasin;

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.