Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSoʻnggi yillarda respublikamizda arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash hamda targʻib qilishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Xususan, arxeologiya obyektlarini konservatsiya qilish, muzeylashtirish va arxeologiya bogʻlarini yaratishga katta eʼtibor qaratilmoqda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementShu bilan birga, arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish, davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish, xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish hamda arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash jarayonlari normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinmagani sababli amaliyotda noaniqlik va tushunmovchiliklar yuzaga kelmoqda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya sohasini tartibga solish uchun zarur boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash maqsadida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Quyidagilar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish hamda tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi direktori B.G. Abdikarimov zimmasiga yuklansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2025-yil 20-oktabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element659-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
1-ILOVA
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq, Arxeologiya ashyolari davlat katalogini yuritish, arxeologiya ashyolarini ushbu Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish hamda tasarrufdan chiqarish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolari davlat katalogi (keyingi oʻrinlarda — Katalog) — har bir arxeologiya ashyosi toʻgʻrisidagi asosiy maʼlumotlar mavjud boʻlgan hisobga olish hujjati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek, tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxati — arxeologiya ashyosining pasporti, arxeologiya tadqiqotlarida topilgan ashyolarni topshirish dalolatnomasi, tasodifiy topib olingan ashyolarning davlatga topshirilgani, hadya qilingani toʻgʻrisida dalolatnoma, asosiy hisob hujjatlari, kirim va inventar daftarlarida qayd etilgan maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasosiy hisob hujjatlari — kirim va inventar daftarlari, arxeologiya ashyolarini doimiy (vaqtincha) saqlashga oid qabul dalolatnomalari, arxeologiya ashyolarini taʼmirlash dalolatnomalari, fond ishlari va sotib olish komissiyalarining bayonnomalari, fond harakatiga taalluqli buyruqlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Katalog Milliy muzey fondining Davlat katalogi bilan bir vaqtda yuritilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMilliy muzey fondining Davlat katalogi roʻyxatiga kiritilgan ashyolar Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Katalogni yuritish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Katalog Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan yuritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Katalog elektron va bosma maʼlumotlar bazasi koʻrinishida shakllantiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Katalogga kiritilgan arxeologiya ashyolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar arxeologiya ashyolari biriktirilgan davlat fan, madaniyat va taʼlim muassasalarining (keyingi oʻrinlarda — davlat muassasalari) asosiy hisobga olish hujjatlaridan (kirim va inventar daftari, ilmiy hisobotlar) olingan maʼlumotlar asosida shakllantiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Katalogga arxeologiya ashyolarining asosiy hisob hujjatlaridan olingan maʼlumotlardan tashqari quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqotlari davomida yoki fuqarolar tomonidan tasodifan topilgan, arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga topshirish, hadya qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi jismoniy va yuridik shaxslar oʻrtasida tuzilgan bitimlar, dalolatnomalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyolarining oʻgʻirlanishi yoki yoʻqotilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Katalogga kiritilgan arxeologiya ashyosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar arxeologiya ashyosini aniqlagan va topgan shaxslar, namoyish etilayotgan vaqtda tomoshabinlar hamda ashyo biriktirilgan muassasa uchun ochiq hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementJismoniy va yuridik shaxslar Katalogga kiritilgan arxeologiya ashyolaridan ilmiy-tadqiqot ishlarida foydalanish uchun ashyo biriktirilgan davlat muassasasiga murojaat qilishi va yozma ruxsatnoma olishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMurojaatlar va ruxsatnomalar arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasasi tomonidan qayd etib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Arxeologiya ashyolarini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan qidiruv, loyihalash, qazish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlari, oʻrmonlardan foydalanish boʻyicha ishlar va boshqa ishlar natijasida topilgan arxeologiya ashyolari Katalogga kiritish maqsadida topilmalarni saqlash uchun maxsus fondga ega davlat muassasalariga dalolatnoma asosida topshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Arxeologiya ashyosini davlat muassasalariga topshirish Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom qoidalariga asosan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Davlat muassasalari oʻzlarining asosiy hisob hujjatlarida qayd etilgan arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxatini elektron va bosma shakllarda uch nusxada tayyorlaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbirinchi nusxa — arxeologiya ashyosi topshirilgan fan, madaniyat va taʼlim muassasalarida saqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementikkinchi nusxa — yuqori boshqaruv organida saqlanadi (mavjud boʻlsa);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementuchinchi nusxa — Agentlikka Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxati quyidagi hujjatlar asosida shakllantiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining pasporti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqotlarida topilgan ashyolarni topshirish dalolatnomasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtasodifiy topib olingan arxeologik ahamiyatga ega boʻlgan ashyolarning davlatga topshirilgani, hadya qilingani toʻgʻrisida dalolatnoma;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasosiy hisob hujjatlari, kirim va inventar daftarlaridagi maʼlumotlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Arxeologiya ashyolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxatining bosma shakli davlat muassasalari rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Arxeologiya ashyolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxati Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilishi uchun Agentlikka taqdim etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Agentlik ushbu Nizomning 13-bandida koʻrsatilgan hujjatlar asosida arxeologiya ashyosini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Davlat muassasalari Katalogga kiritilgan maʼlumotlarga har qanday oʻzgartirish toʻgʻrisida Agentlikka bir oy muddatda xabar berishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgentlik taqdim etilgan maʼlumotlarni davlat muassasalarining asosiy hisob hujjatlariga taqqoslash, arxeologiya ashyolarining mavjudligini aniqlash maqsadida nazorat tekshiruvlari oʻtkazish vakolatiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Davlat muassasalari tomonidan arxeologiya ashyosi yoʻqotilishi yoki oʻgʻirlanish holatlari aniqlanganda, zudlik bilan Agentlik hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Yuridik shaxslarning (davlat muassasalarining) arxeologiya ashyolariga boʻlgan huquq va majburiyatlarini oʻzgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlar Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilganidan keyin amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Arxeologiya ashyosining Katalogga kiritilganligi yoki kiritilmaganligi haqida maʼlumot berish belgilangan tartibda davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish mumkin emas, ularning yoʻqolishi va yemirilishi holatlari bundan mustasno.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Davlat muassasasi tugatilganida yoki arxeologiya ashyosini saqlash sharoitlari talabga javob bermasligi aniqlangan taqdirda, uning tasarrufida boʻlgan va asosiy hisob hujjatlarida qayd etilib, Katalogda roʻyxatga olingan barcha arxeologiya ashyolari faoliyat yoʻnalishi oʻxshash (yoki yaqin) boʻlgan davlat muassasasiga toʻlaligicha oʻtkaziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Agentlik Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish toʻgʻrisida buyruq qabul qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish uchun arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasalari Agentlikka yozma shaklda murojaat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMurojaatga arxeologiya ashyosini Katalogdan chiqarish sabablari, agar ular oʻgʻirlangan yoki yoʻqotilgan hollarda, ularni topish yoki tiklash boʻyicha amalga oshirilgan choralar toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot, Milliy muzey fondining Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgani toʻgʻrisida guvohnoma hamda arxeologiya ashyosining fotosuratlari ilova qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAgentlik, zarur hollarda, boshqa qoʻshimcha maʼlumotlarni ham talab qilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Murojaatga koʻra Agentlik tomonidan davlat organlari, ilmiy-tadqiqot institutlari va muassasalari, madaniy meros obyektlarini oʻrganish, saqlash va ulardan foydalanish sohasidagi olimlar va mutaxassislarni jalb qilgan holda, ushbu Nizomning 23-bandida qayd etilgan hujjatlar asosida arxeologiya ashyosi oʻrganib chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyosini oʻrganish xulosasiga koʻra Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish haqida Agentlik tomonidan buyruq qabul qilinadi. Bunga asos boʻlgan hujjatlar Katalogda qayd etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Milliy muzey fondining Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgani toʻgʻrisida guvohnomaga ega boʻlgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish uchun qoʻshimcha oʻrganish talab etilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Arxeologiya ashyosini tasarruf etuvchi davlat muassasalari arxeologiya ashyolarini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarda qayd etilgan maʼlumotlarning qonunchilik hujjatlari va ushbu Nizom talablaridan kelib chiqqan holda tayyorlanishiga masʼul hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Arxeologiya ashyolarini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish va roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish jarayonida kelib chiqadigan nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSXEMASI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBosqichlar | Subyektlar | Tadbirlar | Bajarish muddatlari | |||
1-bosqich | Arxeolog-tadqiqotchi yoki fuqarolar | 1. Arxeologiya tadqiqotlarida aniqlangan arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi. 2. Tasodifiy topib olingan arxeologik ahamiyatga ega boʻlgan ashyolarni davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi. | Arxeologiya tadqiqotlari tugaganidan soʻng yoki ashyo topilgan vaqtda | |||
2-bosqich | Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari | 1. Arxeologiya ashyosini topshirayotgan shaxs (jismoniy, yuridik) bilan tegishli dalolatnomani rasmiylashtiradi. 2. Rasmiylashtirilgan dalolatnoma asosida arxeologiya ashyolari davlat muassasasiga qabul qilinadi. 3. Davlat muassasalari arxeologiya ashyosini dalolatnoma asosida hisobga olish hujjatlarida (kirim va inventar daftari) qayd qiladi. 4. Hisobga olish hujjatlari (kirim va inventar daftari) asosida shakllantirilgan arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxatini Madaniy meros agentligiga taqdim etadi. | Arxeologiya ashyosi topilgan paytda hamda ilmiy tadqiqot oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar | |||
3-bosqich | Madaniy meros agentligi | 1. Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazishga ashyolarni tayyorlaydi. 2. Katalogda roʻyxatdan oʻtkaziladi. | 15 ish kuni davomida |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRoʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyosini katalogdan chiqarish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSXEMASI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBosqichlar | Subyektlar | Tadbirlar | ||||
| ||||||
1-bosqich | Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari | 1. Agentlikka yozma tarzda murojaat qiladi. Murojaatga arxeologiya ashyosini Katalogdan chiqarish sabablari, agar ular oʻgʻirlangan yoki yoʻqotilgan hollarda ularni topish yoki tiklash boʻyicha amalga oshirilgan choralar toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot, Milliy muzey fondining Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgani toʻgʻrisida guvohnoma hamda arxeologiya ashyosining fotosuratlari ilova qilinadi. 2. Zarur hollarda boshqa qoʻshimcha maʼlumotlar ham ilova qilinishi mumkin. | Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomning 23-bandida qayd etilgan hujjatlar toʻliq shakllantiril-ganidan soʻng 5 kun ichida | |||
| ||||||
2-bosqich | Madaniy meros agentligi | 1. Davlat organlari, ilmiy-tadqiqot institutlari va muassasalari, madaniy meros obyektlarini oʻrganish, saqlash va ulardan foydalanish sohasidagi olimlar va mutaxassislarni jalb qilgan holda arxeologiya ashyosini oʻrganib chiqadi. 2. Oʻrganish xulosasiga koʻra katalogda roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyosini katalogdan chiqarish haqida Agentlik tomonidan buyruq qabul qilinadi. Bunga asos boʻlgan hujjatlar katalogda qayd etiladi. |
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
2-ILOVA
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga (keyingi oʻrinlarda — davlat muassasalari) biriktirish, davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek, tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyolarini davlatga topshirish — arxeologiya ashyolarining dalolatnoma asosida davlat muassasalariga berilishi hamda arxeologiya tadqiqotlarining ilmiy hisobotiga kiritilishini oʻz ichiga oluvchi jarayon;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya merosi obyektlari — arxeologiya obyektlari va arxeologiya ashyolari majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya qazishmalari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyektida qazishma ishlarini qoʻllagan holda madaniy qatlamlar, meʼmoriy va boshqa moddiy qoldiqlarni oʻrganish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya qidiruvlari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyekti madaniy qatlamining yemirilishi bilan bogʻliq boʻlmagan (madaniy qatlam qalinligini aniqlash uchun cheklangan qazishmadan tashqari) va arxeologiya obyektini aniqlash, xaritalashtirish, uning chegaralarini belgilash, izohlash, tekshirish, shuningdek, ilgari aniqlangan arxeologiya obyekti toʻgʻrisida zamonaviy maʼlumotlarni olish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementilmiy hisobot — ochiq varaq va ruxsatnomaga muvofiq amalga oshirilgan arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratining natijalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot beruvchi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementochiq varaq — arxeologning professional darajasini tasdiqlovchi va unga arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementruxsatnoma — ochiq varaq olgan arxeologga arxeologiya obyektida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni davlat muassasalariga biriktirish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Arxeologiya merosi obyektlariga (keyingi oʻrinlarda — obyektlar) boʻlgan mulk huquqi davlatga tegishlidir. Arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga biriktirish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Obyektlarda olib borilgan arxeologiya nazorati, arxeologiya tadqiqoti, arxeologiya qazishmalari, arxeologiya qidiruvlari (keyingi oʻrinlarda — arxeologiya tadqiqotlari) natijasida aniqlangan arxeologiya ashyolari arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq belgilangan tartibda davlat muassasalariga topshirilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Arxeologiya ashyosini davlat muassasalariga topshirish dalolatnoma orqali amalga oshiriladi va ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq shaklda uch nusxada tuziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDalolatnomada arxeologiya ashyosi bilan bogʻliq quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosini topshirgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosini qabul qilgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi qabul qilib olingan sana;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining nomi va qisqacha tavsifi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining qaysi davrga mansubligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi aniqlangan joy;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining ogʻirligi va oʻlchamlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining saqlanish holati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining fotosurati.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDalolatnomaning bir nusxasi arxeologiya tadqiqotlarining ilmiy hisobotiga kiritiladi, ikkinchi nusxasi davlat muassasalariga va uchinchi nusxasi arxeologiya ashyolarini topshirgan shaxsga (arxeolog, jismoniy yoki yuridik shaxsga) beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementDalolatnomaning bir nusxasi arxeologiya tadqiqotlarining ilmiy hisobotiga kiritiladi, ikkinchi nusxasi davlat muassasalariga va uchinchi nusxasi arxeologiya ashyolarini topshirgan shaxsga (arxeolog, jismoniy yoki yuridik shaxsga) beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog arxeologiya ashyolari davlatga topshirilishiga qadar ularning but saqlanishini taʼminlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Arxeolog tomonidan arxeologiya ashyolari quyidagi talablarga rioya qilingan holda roʻyxat asosida davlatga topshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyolarini tozalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmaxsus shifr bilan raqamlash (bunda qazishma olib borilgan yil, yodgorlik, qazishma raqami, qatlam, topilma tartib raqami kabilar aks etishi lozim);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfotosurat hamda chizmalarini tayyorlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtasnifni belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementhajmi, materiali va holati haqida aniq maʼlumotlar berish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Davlat muassasalarida arxeologiya ashyolaridan iborat fond shakllantiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Arxeologiya ashyolari biriktiriladigan davlat muassasalaridan quyidagilar talab etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyolarini saqlash uchun yetarli moddiy-texnik bazaga ega boʻlish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyolari saqlanadigan zaxira xonalarga ega boʻlish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsaqlash uchun zarur asbob-uskunalar va muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalarga ega boʻlish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarining but saqlanishi va xavfsizligini taʼminlashga arxeologiya ashyolari biriktirilgan davlat muassasalari rahbarlari shaxsan javobgar hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKoʻrsatilgan talablarga javob bermaydigan davlat muassasalari arxeologiya ashyolarini saqlashga haqli emas. Bunday hollarda arxeologiya ashyolari ushbu talablarga javob beruvchi davlat muassasalariga topshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Davlat muassasalari ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarining pasportini tuzadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Arxeologiya ashyolarining pasportida quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining nomi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi topilgan manzil;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi topilgan sana;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi topilgan arxeologiya merosi obyekti (yodgorligi) nomi va qaysi davrga mansubligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya merosi obyektining (yodgorligi) qaysi joyidan olingani (qaysi madaniy qatlamdan ekanligi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining hajmi (ogʻirligi va oʻlchamlari va boshqalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining materiali;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasasi nomi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi kim tomonidan va qachon topshirilgani;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining saqlanish joyi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining davlat muassasalari kirim va inventar daftarida qayd etilgan sanasi va tartib raqami;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining tarkibi va saqlanish holati toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosining fotosurati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementpasportni tuzgan shaxsning lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBoʻlaklar va parchalardan (fragment) iborat arxeologiya ashyolari umumlashtirilgan holda tavsiflanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Arxeologiya ashyolari biriktirilgan davlat muassasalari arxeologiya ashyolari bilan bogʻliq hisobga olish hujjatlarining talab darajasida yuritilishini hamda Agentlikka Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish uchun rasmiy soʻrov yuborilishini taʼminlaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Arxeologiya ashyolari ular aniqlangan joyda qoldirilgan taqdirda, ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog Agentlikning hududiy boshqarmalari bilan birgalikda mazkur ashyolarni konservatsiyalash chora-tadbirlarini koʻrishlari lozim. Bunda mazkur arxeologiya ashyolari tavsiflanishi, suratga olinishi va ilmiy hisobotda koʻrsatib oʻtilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish hamda tadqiq qilish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan quyidagi maqsadlarda foydalanishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementekspozitsiyalar va koʻrgazmalarda namoyish etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementilmiy toʻplamlar, qoʻllanmalar, maqolalar tayyorlash va nashr etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementilmiy tadqiq qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan ilmiy-tadqiqot ishlarida foydalanishni istagan tadqiqotchi davlat muassasasi rahbariga ariza bilan murojaat qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Arxeologiya tadqiqotlari davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalangan holda olib borilsa, tadqiqot natijalari arxeologiya ashyolari saqlanayotgan davlat muassasasiga taqdim etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Davlat muassasalari muallifga (arxeologiya ashyosini topgan shaxs) oʻzi topgan arxeologiya ashyolaridan ilmiy-tadqiqot ishlarida foydalanishi uchun sharoit yaratadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarini xorijda oʻtadigan turli koʻrgazmalar va ekspozitsiyalarda namoyish etishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini Oʻzbekiston Respublikasi hududidan vaqtincha olib chiqish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarini boshqa davlat muassasalariga oʻtkazilishini Agentlik bilan kelishgan holda amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Agentlik davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash va ulardan foydalanish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarini saqlash, ulardan foydalanish, hisobga olish, taʼmirlash qoidalarini buzgan hollarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolariga ziyon yetkazgan yuridik va jismoniy shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq yetkazilgan zararni toʻliq qoplaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida nizomga
1-ILOVA
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSXEMASI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBosqichlar | Subyektlar | Tadbirlar | Bajarish muddatlari | |||
1-bosqich | Arxeolog-tadqiqotchilar yoki fuqarolar | 1. Jismoniy va yuridik shaxslarda saqlanayotgan arxeologiya ashyolari roʻyxatini tuzadi. 2. Roʻyxat asosida arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi. 3. Tasodifiy topib olingan arxeologik ahamiyatga ega boʻlgan ashyolarni davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi. | Arxeologiya tadqiqotlari tugaganidan soʻng yoki ashyo topilgan vaqtda | |||
2-bosqich | Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari | 1. Arxeologiya ashyolarini dalolatnoma asosida qabul qiladi. 2. Hisobga olish hujjatlarida (kirim, inventar daftari) qayd qilib, oʻziga biriktirib qoʻyish toʻgʻrisida Madaniy meros agentligiga murojaat qiladi. | Ashyo topilgan paytda hamda arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar | |||
3-bosqich | Madaniy meros agentligi | 1. Murojaat koʻrib chiqilib, arxeologiya ashyolarini biriktirish toʻgʻrisida hujjat tayyorlaydi. 2. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga arxeologiya ashyolari biriktirilgani toʻgʻrisida xabar beradi. | 15 ish kuni davomida | |||
4-bosqich | Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari | 1. Fuqarolarga arxeologiya ashyolaridan oʻrnatilgan tartib asosida foydalanish imkoniyatini yaratadi. 2. Arxeologiya ashyosini topgan arxeologlarning mualliflik huquqi asosida foydalanishini taʼminlaydi. | Doimiy | |||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida nizomga
2-ILOVA
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida nizomga
3-ILOVA
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNAMUNA | ||||
“Tasdiqlayman” | ||||
_______________ | ||||
Muassasa rahbari F.I.O. | ||||
______________ | ||||
20___ yil “___”_______ | ||||
Arxeologiya ashyosining PASPORTI | ||||
№ ____ | ||||
Arxeologiya ashyosi toʻgʻrisida maʼlumot | Arxeologiya ashyosining fotosurati | |||
Nomi: | ||||
Topilgan manzil (viloyat, tuman/shahar va obyekt nomi): | ||||
Topilgan sana: | ||||
Qaysi davrga mansubligi: | ||||
Qazishma hududi: | ||||
Soni: | ||||
Hajmi (ogʻirligi, oʻlchami va b.): | ||||
Materiali: | ||||
Biriktirilgan davlat muassasasi: | ||||
Kim tomonidan va qachon topshirilgani: | ||||
Saqlanish joyi: | ||||
Kirim daftarida qayd etilgan sanasi va tartib raqami: | Inventar daftarida qayd etilgan sanasi va tartib raqami: | |||
Arxeologiya ashyosining saqlanish holati toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot: | ||||
Pasport tuzilgan sana: | ||||
Pasportni tuzgan shaxsning lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi: | ||||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
3-ILOVA
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari (keyingi oʻrinlarda — xalqaro tadqiqot) taʼsis hujjatlarida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish nazarda tutilgan davlat muassasalari hamda tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — davlat muassasalari) tomonidan tashkil etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Xalqaro tadqiqot doirasida izlanishlar olib borish, arxeologiya ashyolarini tadqiq qilish, davlatga topshirish, ilmiy hisobotlarni shakllantirish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek, tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya merosi obyektlari — arxeologiya obyektlari va arxeologiya ashyolari majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya sohasida xorijiy hamkorlar bilan tadqiqot shartnomasi — bir yoki bir-biri bilan bogʻliq boʻlgan bir nechta hujjatdan iborat, shuningdek, nomi va tuzilish usulidan (shartnoma, bitim, akt, bayonnoma, xatlar yoki notalar almashinuvi hamda xalqaro shartnomaning boshqa nomlari) qatʼi nazar, xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega boʻlgan xorijiy hamkorlar bilan arxeologiya tadqiqotlari sohasida yozma shaklda tuzilgan kelishuv;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya qazishmalari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyektida qazishma ishlarini qoʻllagan holda madaniy qatlamlar, meʼmoriy va boshqa moddiy qoldiqlarni oʻrganish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya qidiruvlari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyekti madaniy qatlamining yemirilishi bilan bogʻliq boʻlmagan (madaniy qatlam qalinligini aniqlash uchun cheklangan qazishmadan tashqari) va arxeologiya obyektini aniqlash, xaritalashtirish, uning chegaralarini belgilash, izohlash, tekshirish, shuningdek, ilgari aniqlangan arxeologiya obyekti toʻgʻrisida zamonaviy maʼlumotlarni olish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementilmiy hisobot — ochiq varaq va ruxsatnomaga muvofiq amalga oshirilgan arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratining natijalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot beruvchi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementochiq varaq — arxeologning professional darajasini tasdiqlovchi va unga arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementruxsatnoma — ochiq varaq olgan arxeologga arxeologiya obyektida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxalqaro arxeologiya tadqiqoti — Oʻzbekiston Respublikasi yoki boshqa davlat hududida oʻtkaziladigan, arxeologiya tadqiqotini olib borish huquqiga ega boʻlgan bir yoki bir nechta tashkilotlar ishtirok etuvchi hamkorlikdagi arxeologiya tadqiqoti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxalqaro arxeologiya tadqiqotlari shartnomasi ishtirokchisi — arxeologiya sohasiga oid xalqaro shartnomaning matnini tuzish va uning qabul qilinishida ishtirok etuvchi tashkilot.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarining maqsadlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari quyidagi maqsadlarda tashkil etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqotlarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya sohasi boʻyicha tajriba almashish va malaka oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyangi arxeologiya merosi obyektlarini qidirib topish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementilmiy-nazariy va uslubiy masalalarga bagʻishlangan konferensiyalar, tanlovlar va boshqa madaniy-maʼrifiy tadbirlar tashkil etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementxalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari va oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorlikdagi tadqiqotlar natijalarini teng huquqlilik asosida nashr etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtadqiqotlar natijalari asosida dissertatsiyalar himoyalarini amalga oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmadaniy merosni ommalashtirish hamda arxeologiya tadqiqotlarini olib boruvchi muassasalarga koʻmaklashish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish, chet ellik mutaxassislarni xalqaro tadqiqot oʻtkazish uchun taklif etish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi, Fanlar akademiyasi va oʻz taʼsis hujjatlarida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish nazarda tutilgan davlat tashkilot va muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro tadqiqotlarni tashkil etish ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Davlat muassasalari xalqaro tadqiqot tashkil qilish maqsadida shu turdagi faoliyat bilan shugʻullanuvchi xorijiy muassasa va tashkilotlar bilan Arxeologiya sohasida xorijiy hamkorlar bilan tadqiqot shartnomasini (keyingi oʻrinlarda — xalqaro tadqiqot shartnomasi) tuzishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Oʻzbekiston Respublikasining davlat tili va xalqaro tadqiqot ishtirokchisining tili xalqaro tadqiqot shartnomasining asosiy ish yuritish tili hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Xalqaro tadqiqot shartnomasini imzolagan tomonlarning kelishuviga koʻra qoʻshimcha ravishda boshqa tillardan ham foydalanilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Xorijiy oliy taʼlim, ilmiy-tadqiqot muassasalari bitta xalqaro tadqiqot shartnomasi asosida Oʻzbekiston Respublikasining faqat bitta davlat muassasasi bilan hamkorlikda xalqaro tadqiqot olib borishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Xalqaro tadqiqot shartnomasini tuzish, ularga oʻzgartirishlar kiritish va bekor qilish masalalari Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Arxeologlarning xalqaro tadqiqotlardagi ishtiroki davlat muassasalari bilan shartnoma tuzish orqali amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Davlat muassasalari hamda arxeolog (keyingi oʻrinlarda — tomonlar) oʻrtasidagi shartnoma xalqaro tadqiqot boshlanishidan kamida ikki oy oldin tuziladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Shartnomada quyidagilar aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtadqiqotning maqsad, vazifalari va uning muassasa ilmiy faoliyatiga bogʻliqligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtomonlarning manzili, hisobraqamlari, rekvizitlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshartnomaning amal qilish muddati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtomonlarning huquq va majburiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmoliyalashtirish manbalari va moliyaviy majburiyatlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuhofaza va konservatsiya tadbirlari, alohida shartlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshartnomani muddatidan oldin tugatish shartlari va boshqa shartlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Chet ellik mutaxassislar bilan tuziladigan shartnomada xalqaro tadqiqotlar tugaganidan soʻng konservatsiya ishlarini yakunlash majburiyati qayd etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Xalqaro tadqiqotlarni olib borishda tomonlarning majburiyatlari bir-biridan farq qilmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Oʻzbekiston Respublikasi hududida olib boriladigan xalqaro tadqiqotlar uchun ochiq varaq va ruxsatnoma Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlgan arxeologga beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Arxeolog ochiq varaq va ruxsatnoma mavjud boʻlganida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMaxsus ruxsatnoma mavjud boʻlganida arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeolog arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratiga bevosita rahbarlik qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog qonunchilik hujjatlariga muvofiq huquq va majburiyatlarga ega boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Xalqaro tadqiqotlarda aniqlangan arxeologiya ashyolari Oʻzbekiston Respublikasining davlat mulki hisoblanadi va saqlash hamda biriktirib qoʻyish uchun davlat muassasalariga topshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Xalqaro tadqiqot natijalari tomonlarning kelishuvisiz alohida nashr qilinishi mumkin emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementTomonlarning ilmiy hisobotga boʻlgan mualliflik huquqi qonunchilik hujjatlariga muvofiq taʼminlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro tadqiqotning ilmiy hisoboti oʻzbek va xalqaro tadqiqot shartnomasi ishtirokchisi tilida tayyorlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro tadqiqot natijasi shartnoma yakunlanganidan boshlab bir yil ichida ilmiy adabiyotlar hamda ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Xalqaro tadqiqotlarda qonunchilik hujjatlariga rioya qilinishi Madaniy meros agentligi tomonidan nazorat qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro tadqiqotni olib boruvchi tomonlar qonunchilik hujjatlariga rioya qilinishiga bir xil javobgar boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Xalqaro tadqiqot tomonlar oʻrtasidagi kelishuvga koʻra istalgan vaqtda toʻxtatib turilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro tadqiqot arxeologiya sohasiga oid qonunchilik hujjatlarining buzilishi natijasida tugatilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Yakunlovchi qoida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish yuzasidan kelib chiqadigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementXalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSXEMASI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementBosqichlar | Subyektlar | Tadbirlar | Bajarish muddatlari | |||
1-bosqich | Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarida ishtirok etayotgan tomonlar | Arxeologiya sohasida xorijiy hamkorlar bilan tadqiqot shartnomasini imzolaydi. | Tomonlar kelishuviga asosan | |||
2-bosqich | Tadqiqot olib borayotgan davlat muassasasi | Davlat muassasasi tomonidan ochiq varaq hamda ruxsatnoma rasmiylashtirish uchun Madaniy meros agentligiga soʻrov yuboradi. | Zaruratga koʻra | |||
3-bosqich | Madaniy meros agentligi | Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlgan arxeologga ruxsatnoma hamda ochiq varaq rasmiylashtiradi. | Soʻrov tushgan vaqtdan boshlab 15 kun muddatda | |||
4-bosqich | Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarida ishtirok etayotgan tomonlar | 1. Shartnoma asosida tadqiqot olib boradi. 2. Qazib oʻrganilgan arxeologiya yodgorliklarida konservatsiya ishlarini olib boradi. 3. Aniqlangan arxeologiya ashyolarini fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish uchun davlat muassasalariga topshiradi. 4. Shartnoma asosida olib borilgan tadqiqot natijalarini eʼlon qilib boradi. | Shartnomada koʻrsatilgan davr mobaynida | |||
5-bosqich | Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari olib borgan davlat muassasasi arxeologi | Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari yakunlangach, Madaniy meros agentligiga ilmiy hisobot tayyorlab topshiradi. | Arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar | |||
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementVazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
4-ILOVA
4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementArxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibi toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Ushbu Nizom arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Avariya holatida boʻlgan, arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yoki muzeylashtirish orqali sayyohlarni jalb qilish imkoniyatlari yuqori boʻlgan arxeologiya obyektlarida konservatsiyalash amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashdan asosiy maqsad arxeologiya obyektini mavjud koʻrinishida asrash, moddiy yoʻqotish va shikastlanishdan himoya qilish hamda ularning ahamiyatini saqlab qolishdan iborat.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Arxeologiya obyektlarini asrash chora-tadbirlari konservatsiyalash, taʼmirlash, rekonstruksiya qilish va ular bilan bogʻliq ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalashtirish hamda ishlab chiqarish ishlarini oʻz ichiga oladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash restavratsiya, taʼmirlash va tiklash, ilmiy-texnik tadqiqotlarini olib borish tajribasiga ega boʻlgan davlat muassasalari, arxeolog va restavratorlar ishtirokida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyektlarini birlamchi konservatsiyalash — avariya holatida boʻlgan, arxeologiya tadqiqoti yakunlangan arxeologiya obyektlarining but saqlanishini taʼminlash maqsadida ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog tomonidan majburiy tartibda amalga oshiriladigan ilmiy, ilmiy-texnik tadqiqotlar, taʼmirlash-tiklash ishlari hamda chora-tadbirlar majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyektlarini konservatsiyalash — arxeologiya obyektlarini mavjud koʻrinishida asrash va uning holati yomonlashuvining oldini olish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda chora-tadbirlar majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuzeylashtirish — ilmiy-tadqiqot ishlari asosida arxeologiya obyektlari yoki ulardan topilgan arxeologiya ashyolarini muzeylarda namoyish etish, saqlash shart-sharoitlarini yaratish orqali turizm obyektiga aylantirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuzeylashtirish ahamiyatidagi konservatsiyalash — arxeologiya obyektlarini muzeylashtirish, arxeologiya bogʻlarini yaratish va turizm obyektiga aylantirish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy, ilmiy-texnik tadqiqotlar, taʼmirlash-tiklash ishlari hamda chora-tadbirlar majmui;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkonservatsiyalash — tarixiy va madaniy yodgorliklarni (meʼmoriy inshootlar, arxeologiya ashyolari, tasviriy va amaliy sanʼat asarlari, kitob, qoʻlyozma va boshqalar) dastlabki yoki konservatsiyaga tushgan vaqtdagi qiyofasi, chidamliligini uzoq muddatga saqlashni taʼminlovchi chora-tadbirlar majmui.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-bob. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash arxeologiya tadqiqotlari jarayoni va natijalariga koʻra bir nechta bosqich hamda usullarda amalga oshirilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash jarayoni obyektning joylashuvi va tabiiy sharoitning taʼsiriga qarab quyidagi bosqichlarda amalga oshirilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektning holati va zarar koʻrgan qismlarini oʻrganish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektni tuproq, namlik yoki boshqa taʼsirlardan tozalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmaxsus materiallar bilan himoyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementqoʻshimcha tayanchlar bilan mustahkamlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektning buzilgan yoki zarar koʻrgan qismlarini asliga yaqin tarzda tiklash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektni tabiiy sharoit va insoniy taʼsirlardan himoyalash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Arxeologiya obyektining holati va zarar koʻrgan qismlarini oʻrganish bosqichida obyektning texnik, kimyoviy, biologik holati oʻrganiladi hamda quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyekt holatini toʻliq qayd etish, fotosuratlar, chizmalar tayyorlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektning moddiy tarkibi, eskirish darajasini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtabiiy, texnologik yoki insoniy taʼsirlarni aniqlash va ushbu taʼsirlarni kamaytirish choralarini belgilash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Arxeologiya obyektlarini tuproq, namlik yoki boshqalar taʼsiridan tozalash bosqichi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektni qoplagan tuproq qatlamini qoʻl asboblari yordamida ehtiyotkorlik bilan olib tashlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnamlikning obyektga salbiy taʼsiri oldini olish uchun haroratni moʻtadillashtirish va shamollatish sharoitini yaratish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzaruratga koʻra organik va kimyoviy birikmalarni olib tashlash uchun kimyoviy eritmalar yoki boshqa maxsus vositalardan foydalanish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda maxsus materiallar bilan himoyalash, qoʻshimcha tayanchlar bilan mustahkamlash bosqichi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyekt yuzasini zarar yetkazmaydigan maxsus materiallar (parafin, epoksid qatronlar, ohak asosli qoplamalar va boshqalar) bilan qoplash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzarar koʻrgan qismlarni mustahkamlash uchun asosan yogʻoch, metall yoki plastmassadan tayanchlar oʻrnatish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Arxeologiya obyektining buzilgan yoki zarar koʻrgan qismlarini asliga yaqin tarzda tiklash bosqichida konservatsiya va restavratsiya usullariga asoslangan holda quyidagilar amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektning asl koʻrinishi va tarixiy ahamiyatini tiklash uchun ilmiy-tadqiq qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasliga yaqin materiallar va texnikalarni aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasl struktura va detallarni qayta tiklash hamda obyektning tarixiy koʻrinishini saqlab qolish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Arxeologiya obyektlarini tabiiy sharoit va insoniy taʼsirlardan himoyalash bosqichi quyidagi choralarga asoslanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyekt atrofiga toʻsiqlar oʻrnatish, hududni nazorat qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtabiiy sharoitni hisobga olib konservatsiya choralarini koʻrish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzaruratga koʻra maxsus kimyoviy moddalar yoki materiallar yordamida obyektni zararli taʼsirlardan himoya qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyekt holatini muntazam kuzatish, ehtiyojga koʻra qoʻshimcha himoya choralarini amalga oshirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tadqiqotlarda aniqlangan ashyolar va meʼmorchilik qoldiqlari, ularning materiali va saqlanish holati, ahamiyati, qanday maqsad va darajada amalga oshirilishiga qarab birlamchi va muzeylashtirish ahamiyatidagi konservatsiyalash usullarida olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Arxeologiya obyektlarini birlamchi konservatsiyalash (keyingi oʻrinlarda — birlamchi konservatsiyalash) avariya holatida boʻlgan, arxeologiya tadqiqoti olib borilgan obyektlarning but saqlanishini taʼminlash maqsadida ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog tomonidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Birlamchi konservatsiyalash ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog tomonidan quyidagi chora-tadbirlarni qoʻllash asosida olib borilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti olib borilgan hududlarni ochiq holatda ustini yopish orqali konservatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektlarning qismlarini tiklash orqali konservatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti olib borilgan hududlarni koʻmish orqali konservatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkimyoviy usulda qotirib qoʻyish orqali konservatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasl holicha, qanday saqlangan boʻlsa, shundayligicha, ayrim zarar keltiradigan holatlarning oldini olish orqali konservatsiyalash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Arxeologiya obyektlarining arxeologiya tadqiqoti davomida ochilgan qismlarini namlik koʻtarilishi va quyosh nuri tushishi natijasida deformatsiya, eroziya va boshqa omillardan himoya qilish maqsadida ustini yopish orqali konservatsiyalash usulidan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Arxeologiya yodgorliklarining arxeologiya tadqiqoti davomida ochilgan qismini tabiiy sharoit, vaqt va inson omilidan asrash maqsadida yodgorlikning asl qismlaridan foydalanib, ilmiy va tarixiy ahamiyatini saqlagan holda tiklash orqali konservatsiyalash usulidan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Arxeologiya tadqiqotlari yakunlanganidan soʻng obyektlarni saqlash, unga tabiiy muhit taʼsirini kamaytirish maqsadida tuproq yoki boshqa himoya qatlamlari bilan yodgorlik ustini koʻmish orqali konservatsiyalash usuli qoʻllanadi. Mazkur usul doimiy saqlash va muzeylashtirishga tayyor boʻlmagan, keyinchalik arxeologiya tadqiqotlari davom ettiriladigan yodgorliklar uchun qoʻllanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Kimyoviy usulda qotirib qoʻyish orqali konservatsiyalash obyektlarini saqlab qolish maqsadida maxsus kimyoviy moddalar bilan qotirib, mustahkamlab qoʻyiladi. Bu usulda obyektlar zararli taʼsirlardan, namlik, mikroorganizmlar va tuproqdagi kimyoviy oʻzgarishlardan himoyalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda zaruratga qarab quyidagi kimyoviy moddalar qoʻllanishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtosh va keramikani mustahkamlashda silikat birikmalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementrestavratsiya va taʼmirlash jarayonida mahkamlovchi sifatida epoksid qatronlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmogʻor va mikroorganizmlarni yoʻq qilish uchun biotsidlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyuzalarni mustahkamlash va toʻkilishning oldini olish uchun polimerlar yoki konsolidantlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Arxeologiya obyektini asl holicha, qanday saqlangan boʻlsa shundayligicha, ayrim zarar keltiradigan holatlarning oldini olish orqali konservatsiyalash usulidan yodgorlikning tabiiy yoki topilgan holatida saqlanishini taʼminlash uchun foydalaniladi. Ushbu jarayonda tadqiqotdan soʻng topilgan obyektlarning shakli, materiali, joylashuvi va tarkibini oʻzgartirmasdan saqlash choralari koʻriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda kimyoviy moddalardan foydalanish jarayoni malakali restavratorlar ishtiroki va xulosasi asosida olib boriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Arxeologiya obyektlarini muzeylashtirish ahamiyatidagi konservatsiyalash (keyingi oʻrinlarda — muzeylashtirish) arxeologiya obyektlari negizida muzeylar tashkil qilish, arxeologiya bogʻlarini yaratish va turizm obyektiga aylantirish maqsadida amalga oshiriladi. Bu usulda arxeologiya obyektini qisman tiklash maqsadida ushbu Nizomning 17 — 22-bandlarida belgilangan usullardan foydalanilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Muzeylashtirish jarayonida arxeologiya obyektlarini saqlash uchun maxsus sharoitlar yaratiladi. Xususan, harorat va namlik nazorat qilinishi, obyekt ustini yopish, maxsus binolar qurish ishlari amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Arxeologiya ashyolari maxsus oynavand vitrinalar yoki namoyish vositalariga joylashtiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Muzeylashtirish ustuvorlik asosida quyidagi ahamiyatdagi arxeologiya obyektlarida olib boriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementshahar markazlarida joylashgan arxeologiya obyektlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementYUNESKO Umumjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan arxeologiya obyektlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementturizm yoʻnalishida (marshrutida), katta yoʻllar, shu jumladan, magistral yoʻllar boʻyida joylashgan arxeologiya obyektlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmuzeylashtirish uchun yetarli miqdordagi grantlar, investitsiyalar jalb qilingan arxeologiya obyektlarida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Muzeylashtirish rejalashtirilgan taqdirda, zarur materiallar va usullar, shuningdek, bajarish muddatlari koʻrsatilgan holda loyiha ishlab chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Arxeologiya obyektlarini muzeylashtirishning loyihaoldi va loyiha-smeta hujjatlari, ularda rejalashtirilgan asrashga doir ishlarni obyektning tarixiy-madaniy ahamiyati hamda noyobligiga ziyon yetkazmagan holda texnologiya va materiallarning qoʻllanishi boʻyicha tegishli xulosa Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining Ilmiy-ekspert kengashi tomonidan beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Muzeylashtirish Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlarini asrashga doir faoliyatni litsenziya hamda Madaniy meros obyektlarida tadqiqotlar, qidiruvlar oʻtkazish, ilmiy-konservatsiya va restavratsiya ishlarini amalga oshirish uchun ruxsatnomaga ega boʻlgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Muzeylashtirilishi rejalashtirilgan arxeologiya obyektlarida ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish uchun mablagʻlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari tomonidan tegishli xalq deputatlari kengashlariga taklif kiritish orqali mahalliy budjetning qoʻshimcha manbalari hisobidan ajratiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element32. Arxeologiya obyektlarini muzeylashtirish hamda turizm obyektiga aylantirish bilan bogʻliq sarf-xarajatlar madaniy meros sohasiga Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar, mahalliy budjet mablagʻlari, grantlar va qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element33. Muzeylashtirish olib borilgan arxeologiya yodgorliklariga shtat birliklarini ajratish hamda xodimlarga ish haqini toʻlash Madaniy meros agentligi tizimidagi muzeylar uchun belgilangan tartibga muvofiq amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element34. Muzeylashtirilgan arxeologiya yodgorliklari tegishli viloyat tarix, madaniyat davlat muzeylari va muzey-qoʻriqxonalarning filiallariga aylantiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-bob. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologning arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash boʻyicha majburiyatlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element35. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog arxeologiya tadqiqoti rejasi hamda ajratilgan mablagʻlar doirasida quyidagilarni amalga oshiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyektining birlamchi konservatsiyasi va but saqlanishini taʼminlaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkonservatsiyalashni har bir arxeologiya obyektining xususiyatidan kelib chiqqan holda soha mutaxassislari va restavratorlarni jalb qilgan holda olib boradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti keyingi yillarda ham davom etadigan obyektlarda aniqlangan meʼmoriy inshoot qoldiqlarining (devorlar) somonli loy bilan mustahkamlanishini taʼminlaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyektlarida aniqlangan meʼmoriy inshoot qoldiqlarining qadimgi holatini saqlagan holda, avval ishlatilgan gʻisht yoki paxsa oʻlchamlaridagi materiallar bilan qadimgi arxitekturani saqlash choralarini koʻradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqoti bir yilda yoki bir necha yillik tadqiqotlardan soʻng yakunlansa, arxeologiya obyektlarining ustini yopish yoki toʻliq tuproq bilan koʻmib, konservatsiya qilish ishlarini tashkil qiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyekti hisoblangan qabristonlarda (mozorqoʻrgʻon) tadqiqotlar yakunlangach, qabrlar oʻrni toʻliq tuproq bilan koʻmilishini taʼminlaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya tadqiqotlari ilmiy hisobotida bajarilgan ishlar, foydalanilgan usullar va materiallar, shuningdek, obyektning holatini kuzatish natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qayd etadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementrestavratorlar yordamida arxeologiya tadqiqoti davomida topilgan arxeologiya ashyolarining fizik-mexanik yaxlitligini taʼminlash, birlamchi taʼmirlash va tiklash ishlarini olib boradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya ashyolari ular aniqlangan joyda qoldirilgan taqdirda, Madaniy meros agentligi va uning hududiy boshqarmalari bilan birgalikda mazkur ashyolarni konservatsiyalash chora-tadbirlarini koʻradi. Bunda mazkur arxeologiya ashyolarini tavsiflaydi, suratga oladi va ilmiy hisobotda koʻrsatib oʻtadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element36. Arxeologiya ashyosi davlat fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilganidan soʻng konservatsiyalash, restavratsiya va rekonstruksiya qilish ishlari mazkur arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasasi tomonidan amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-bob. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashni nazorat qilish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element37. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda quyidagilardan foydalanish yoki amalga oshirish mumkin emas:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementasl holatni oʻzgartirish yoki saqlanib qolgan qismlarni notoʻgʻri tiklash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektning tarixiy oʻrinlari, tuzilishi, yillar davomida yetkazilgan shikastlanishlari yoki tabiiy eskirishini sunʼiy taʼmirlash asosida yangilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyekti yoki uning qismlarini, aniqlangan arxeologiya ashyolarini toʻliq tiklash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementobyektning qismlarini tiklashda asl materiallariga kimyoviy yoki fizik jihatdan mos kelmaydigan zamonaviy materiallardan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementsinovdan oʻtmagan kimyoviy moddalar, kislotalar yoki yuvuvchi moddalardan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementzarar yetkazadigan yoki asl tarixiy va ilmiy qiymatini oʻzgartiradigan oʻzgarishlar kiritish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementarxeologiya obyektining madaniy qatlamlarining toʻliq oʻrganilmagan qismiga ustun yoki qurilmalarni joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnotoʻgʻri saqlash sharoitlarini (harorat va namlik) yaratish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash yuqori malakali arxeolog, restavrator va mutaxassislar ishtirokida, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi va uning hududiy boshqarmalari nazorati ostida amalga oshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element39. Davlat muassasalari va arxeologlar arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash qoidalarini buzgan hollarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element40. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash qoidalarini buzib, obyektlarga ziyon yetkazgan davlat muassasalari va arxeologlar qonunchilik hujjatlariga muvofiq yetkazilgan zararni qoplaydi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.10.2025-y., 09/25/659/0960-son)