02.04.2025 yildagi 01/2-30-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 02.04.2025 yildagi 01/2-30-son
Date of entry into force
30.04.2025
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
 Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buyrugʻi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 30-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 347]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2019-yil 23-dekabrdagi 561-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.01.08-19 “Shovqindan himoya” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazir Sh. XIDOYATOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 2-aprel,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-30-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kelishildi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 27-mart
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 18-mart
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri B. ZAXIDOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025-yil 14-mart
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 2-apreldagi 01/2-30-son buyrugʻiga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangi quriladigan, rekonstruksiya qilinadigan va mukammal taʼmirlanadigan bino va inshootlarni loyihalashda shovqindan himoya qilishga oid boʻlgan talablarni belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur SHNQda quyidagi sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 27296-2012 “Qurilishda shovqindan himoyalash. Toʻsuvchi konsturksiyalarning shovqindan himoyasi. Oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Zdaniya i soorujeniya. Metodi izmereniya zvukoizolyatsii ograjdayushix konstruksiy);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) “Shovqin. Oʻrin-joyda tarqalishda tovushning soʻnishi. 2-qism. Umumiy hisoblash uslubi” (rasmiy manba: Shum. Zatuxaniye zvuka pri rasprostranenii na mestnosti. Chast 2. Obshiy metod rascheta);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
GOST R 53187-2008 “Akustika. Shahar hududlarining shovqin monitoringi” (rasmiy manba: Shumovoy monitoring gorodskix territoriy);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SanQvaN 0008-20 “Turar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashash hududlarida va dam olish zonalarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush bosimi — tovush tebranishlari natijasida vujudga keluvchi havo bosimining oʻzgaruvchan tarkib toptiruvchini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
derazaning tovush izolyatsiyasi — shahar transporti bilan hosil qilinadigan shovqin deraza orqali xonaning ichiga uzatilganda derazani tashqi shovqindan izolyatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush quvvati — shovqin manbai tomonidan vaqt birligida nurlatiladigan energiya miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo shovqinidan izolyatsiyalash — toʻsuvchi konstruksiyaning u orqali oʻtadigan tovushni pasaytirish qobiliyati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
impulsli shovqin — har biri 1 s dan kam davomiylikka ega boʻlgan va bunda “impuls” va “sekin” vaqt tavsiflarida oʻlchangan tovush darajalari kamida 7 dBA ga farq qiladigan bir yoki bir nechta tovush signallaridan tashkil topadigan shovqin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi — toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashni son bilan baholash uchun xizmat qiladigan, havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastotani norma spektri bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlanadigan kattalik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushni yutish koeffitsiyenti — yuzadan qaytarilmagan tovush energiyasi kattaligining yuzaga tushayotgan energiya kattaligiga nisbati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy boʻlmagan shovqin — tovush darajasi shovqin oʻlchagichning “sekin” vaqt tavsifida oʻlchashning aniqlash vaqti davomida 5 dBA dan ortiqqa oʻzgaradigan shovqin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
suqilib kiradigan shovqin — hisoblash nuqtalariga ega boʻlgan kenglikdan tashqarida vujudga keladigan va bu kenglikka binolarning toʻsuvchi konstruksiyalari, ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, suv taʼminoti va isitish tizimlari orqali kiruvchi shovqin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
reverberatsiya — shovqin manbai ishlashdan toʻxtagandan keyin xonada tovush energiyasining asta-sekin pasayish hodisasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi — 100 — 3150 Nz diapazonda chastotalarning uchdan bir oktava chiziqlarida (polosalarida) havo shovqinidan izolyatsiyalash kattaligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush darajasi — normalanadigan chastotalar diapazonida tovush bosimining GOST 17187 boʻyicha shovqin oʻlchagichning A chastota tavsifi boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) oktava darajalarining energetik yigʻindisi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush quvvatining darajasi — tovush quvvatining tayanch tovush quvvatiga nisbatining oʻn karra oʻnlik logarifmi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqindan himoya qiluvchi derazalar — xonadagi normal havo almashinishini taʼminlash bilan bir vaqtda tovush izolyatsiyasini taʼminlaydigan maxsus ventilyatsion qurilmalarga ega boʻlgan derazalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Aholi punktlarining hududlarini rivojlantirish va shaharsozlik jihatidan rejalashtirish loyihalarida shovqindan himoyalash boʻlimi quyidagilarni oʻz ichiga olishi zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) aholi punktining bosh rejasini tuzish bosqichida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil yoʻllari, aholi punktlarining koʻchalari (ichki yoʻllar), temir yoʻllar, suv va havo transporti yoʻllari, sanoat korxonalari va energetika obyektlariga tutashuvchi aholi punktlarining shovqin xaritalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) sanoat zonalarining bosh rejasini loyihalash bosqichida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanoat korxonalarining shovqin xaritalari, shuningdek shovqinning sanoat zonasi atrofiga yoki korxonalar guruhi atrofiga taʼsirini kamaytirish boʻyicha meʼmoriy-loyihaviy va qurilish-akustika tadbirlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) aholi punktlarining batafsil rejalashtirishni loyihalash bosqichida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tegishli hududning shovqin xaritalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
turar joy obyektlari va jamoat binolari tarhlarining atrofida hamda dam olish maydonchalarida belgilangan shovqin darajalarining hisob-kitoblari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Bino va inshootlarni yangitdan qurish, rekonstruksiya qilish va mukammal taʼmirlash loyihalarida shovqindan himoyalash chora-tadbirlari quyidagi boʻlimlarda koʻrsatilgan boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) “texnologik yechimlar” boʻlimida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarish korxonalari uchun texnologik asbob-uskunalar va ularni ishlab chiqarish sexlari hamda sanoat korxonalarining hududlariga joylashtirish sxemalarini tanlashda ish joylarida shovqin darajasini maksimal ruxsat etilgan darajagacha kamaytirishni taʼminlash masalalari belgilanishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) “qurilish yechimlari” boʻlimida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarish korxonalari uchun ish joylarida kutiladigan shovqin darajalarini akustik hisoblash asosida hisobiy shovqin darajalarining yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajalariga muvofiqligi baholangan boʻlishi va keyingisi ortiq boʻlgan taqdirda, shovqindan himoyalash boʻyicha qurilish-akustik chora-tadbirlar tanlangan va loyihalangan boʻlishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) “meʼmoriy-qurilish yechimlari” boʻlimida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
turar joy, fuqarolik qurilishi obyektlari uchun shovqin darajalari normalanadigan xonalarda kutiladigan shovqin darajalari hisoblangan boʻlishi, bino konstruksiyalarining havo va zarba shovqinidan saqlaydigan tovush izolyatsiyasi aniqlangan boʻlishi va ularning texnik yechimlari ishlab chiqilgan boʻlishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) “muhandislik asbob-uskunalari” boʻlimida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binodagi muhandislik asbob-uskunalari tomonidan hosil qilinadigan shovqin darajalarini hisoblash asosida muhandislik asbob-uskunalarining tovush va vibratsiya izolyatsiyasi bajarilgan hamda tegishli hisob-kitoblar bilan asoslangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Bino va inshootlarning qurilish maydonlarida datchiklar yordamida shovqin darajasini onlayn koʻrsatuvchi hamda maʼlumotlarni saqlagan holda yozib boruvchi tablolarni oʻrnatish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Bino va inshootlarda shovqindan himoyalash boʻyicha quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) sanoat obyektlarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanoat obyektining bosh rejasini akustik jihatdan samarali tashkil etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush toʻsuvchi va yutuvchi konstruksiyalarni (tovushni yutadigan qoplamalar, pardalar, donabay tovush yutkichlar) qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlarida shovqin soʻndirgichlarni oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
texnologik uskunalarni vibroizolyatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush izolyatsiyali kuzatish va masofadan boshqarish xonalarini qurish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqinli agregatlarda tovushni izolyatsiyalaydigan kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)larni qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
akustik ekranlardan foydalanish (toʻsiqlar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) turar joy obyektlari va jamoat binolarida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binolarning akustik jihatdan samarali loyihalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush izolyatsiyali konstruksiyalardan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jamoat binolarining xonalarini tovushni yutadigan materiallar bilan jihozlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlarida shovqin soʻndirgichlar oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanitariya-texnik uskunalarni vibroizolyatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqindan himoyalangan binolar va yoʻllarga shovqin ekranlari oʻrnatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yashil belbogʻlarni (daraxtlar va koʻkalamzorlar) yaratish orqali shovqinni kamaytirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) maxsus akustik shartlar talab etiladigan obyektlarda (auditoriyalar, teatrlar, kinoteatrlar, sanʼat saroylarining tomosha zallari, sport zallari, temir yoʻl vokzallari, avtovokzallar va aerovokzallarning kutish zallari va operatsion zallari):
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binolarning akustik jihatdan samarali loyihalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki va tashqi shovqin manbalaridan himoyalash uchun tovush izolyatsiyali konstruksiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushni yutuvchi, qaytaruvchi hamda sochuvchi materiallar va konstruksiyalarni qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlarida shovqin soʻndirgichlar oʻrnatish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Akustik hisoblashlar quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqin manbalarini va ularning tavsiflarini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xonalar yoki hududlarda shovqinni baholash zarur boʻlgan nuqtalarni (hisoblash nuqtalari) belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqin manbasidan hisoblash nuqtasigacha boʻlgan tarqalish yoʻllarini aniqlab, har bir yoʻlda tovush energiyasining kamayishi (masofa, ekranlash, tovush izolyatsiyasi, toʻsuvchi konstruksiyalar, tovush yutilishi va boshqa omillar taʼsirida)ni hisobga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hisoblash nuqtalarida kutiladigan shovqin darajalarini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kutiladigan shovqin darajalarini yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajalari bilan taqqoslash asosida talab qilinadigan shovqinni pasaytirish darajasini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
talab qilinadigan shovqinni pasaytirish darajasini taʼminlash boʻyicha samarali chora-tadbirlarni ishlab chiqish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Akustik hisoblashni 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 va 8000 Nz oʻrtacha geometrik chastotali oktava chiziq (polosa)larida tovush quvvatining darajalarida (Lw) yoki tovush bosimining darajalarida (Lp) bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Akustik hisoblashni tovush quvvatining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajasi (LAw) yoki “A” tuzatilgan (korreksiyalangan) chastotali tovush darajasi (LA) boʻyicha bajarishga ham yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Akustik hisoblash detsibelning oʻnlik ulushlarigacha aniqlikda bajarilishi va olingan natija butun qiymatgacha yaxlitlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Loyihada shovqindan himoyalash boʻyicha qabul qilingan texnik yechimlar texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlar bilan asoslangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Loyihalarda ishlatiladigan tovushni izolyatsiyalash, tovushni yutish va vibratsiyani yoʻqotish uchun foydalaniladigan materiallar yonmaydigan yoki qiyin yonadigan boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Shovqin manbalari va ularning shovqin tavsiflari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Koʻp funksiyali binolarni loyihalashda texnologik va muhandislik asbob-uskunalari shovqinning asosiy manbalari hisoblanadi. Bunda, doimiy va doimiy boʻlmagan shovqinlar uchun quyidagilarni hisobga olish zarur:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) doimiy shovqin hosil qiluvchi texnologik va muhandislik asbob-uskunalar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy va doimiy boʻlmagan shovqinlarning shovqin tavsiflari sakkizta oktava chizigʻida (polosasida) (63-8000 Nz) beriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush quvvatining darajasi (Lw) oktava chiziq (polosa)larida dB (detsibel) bilan ifodalanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) doimiy boʻlmagan shovqin hosil qiluvchi texnologik va muhandislik asbob-uskunalar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doimiy va doimiy boʻlmagan shovqinlar uchun sakkizta oktava chizigʻida (polosasida) tovush quvvatining ekvivalent darajalari (Lwekv) va tovush quvvatining maksimal darajalari (Lwmaks) aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Texnologik va muhandislik asbob-uskunalarining shovqin tavsiflari ularning texnik hujjatlarida koʻrsatilgan va loyihaning “Shovqindan himoyalash” boʻlimiga ilova qilingan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Tashqi shovqinning asosiy manbalariga quyidagilarni kiritishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shahar transporti (avtobuslar, tramvaylar, trolleybuslar, metropoliten, yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilar oqimlari, aeroportlarga qoʻnish uchun yaqinlashayotgan samolyotlar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarish va energetika obyektlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ochiq stadionlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Daha ichidagi shovqin manbalariga quyidagilar kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
garajlar va avtoturargohlarga kirish-chiqish joylaridagi transport vositalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya va konditsioner tizimlari, markaziy issiqlik taʼminoti korxonalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
doʻkonlarning xoʻjalik hovlilari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilish maydonchalari va boshqa shovqin chiqaruvchi obyektlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Tashqi shovqin manbalarining shovqin tavsiflarini quyidagicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) koʻchalar va yoʻllardagi transport oqimlari uchun oʻlchash masofasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birinchi harakat chizigʻi (polosasi)ning oʻqidan 7,5 m masofada (tramvaylar uchun eng yaqindagi yoʻlning oʻqidan 7,5 m masofada);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) temir yoʻl transporti uchun oʻlchash masofasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hisoblash nuqtasiga eng yaqin yoʻlning oʻqidan 25 m masofada;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LAekv — tovushning ekvivalent darajalari (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LAmaks — tovushning maksimal darajalari (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) suv transporti uchun oʻlchash masofasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kemaning bortidan 25 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LAekv — tovushning ekvivalent darajalari (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LAmaks — tovushning maksimal darajalari (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) sanoat va energetika korxonalari (reja (plan)dagi chiziqli oʻlchami 300 m gacha) uchun oʻlchash masofasi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63 — 8000 Nz chastotali sakkizta oktava chizigʻida (polosasida);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LAekv — tovushning ekvivalent darajalari (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LAmaks — tovushning maksimal darajalari (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lwekv — tovush quvvatining ekvivalent darajasi (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lwmaks — tovush quvvatining maksimal darajasi (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F — nurlatishning yoʻnaltirilganlik omili (nomaʼlum boʻlsa, F = 1 ).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) shovqin tavsiflarini tuzatilgan (korreksiyalangan) koʻrinishda ham koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LwAekv — tuzatilgan (Korreksiyalangan) ekvivalent daraja (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LwAmaks — tuzatilgan (Korreksiyalangan) maksimal daraja (dBA);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanoat va energetika korxonalari (reja (plan)dagi chiziqli oʻlchami 300 m dan ortiq).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Shovqin darajalarining normalari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Hisoblash nuqtalarida shovqinning darajasi oktava chiziq (polosa)larida oʻlchanishi lozim. Bunda, ushbu oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 va 8000 Nz deb qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shovqinning darajasi Lp (tovush bosimi darajasi) detsibel (dB) da oʻlchanishi lozim. Taxminiy hisob-kitoblar uchun LA (tovush darajasi, dBA) dan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Doimiy boʻlmagan (uzluksiz, vaqtincha tebranuvchi) shovqinning normativ parametrlari 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 va 8000 Nz li oʻrtacha geometrik chastotali oktava chiziqlarida (polosalarida) aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, Lrekv — tovush bosimining ekvivalent darajalari LAmaks — tovushning maksimal darajalari hamda LAekv — tovushning ekvivalent darajalari boʻlib qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ishlab chiqarish va yordamchi binolardagi ish joylari, sanoat korxonalarining maydonlari, turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalari, shuningdek ularning hududida tovush bosimining ruxsat etiladigan ekvivalent va maksimal tovush darajalari ushbu SHNQning 1-ilovasidagi 1-jadvalga asosan belgilanilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida tovush bosimining ruxsat etiladigan darajalari (tovush bosimining ekvivalent darajalari), ishlab chiqarish korxonalarining ish joylarida tovushning darajalari va tovushning ekvivalent darajalari SanQvaN 0008-20 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Hisoblash nuqtalarida tovush bosimining darajalarini aniqlashga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Hisoblash nuqtalari sanoat korxonalarining ish joylari yoki odamlar doimiy boʻladigan joylarda poldan 1,5 m balandlikda oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bitta shovqin manbaiga yoki bir nechta bir turli shovqin manbaiga ega boʻlgan xonalarda birinchi hisoblash nuqtasi tovush manbaidan toʻgʻridan-toʻgʻri keladigan zonadan, ikkinchi hisoblash nuqtasi mazkur shovqin nuqtasining ishlashi bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan odamlar doimiy boʻladigan joyda qaytarilgan tovush zonasidan olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Tovush quvvatining darajalari 10 dB va undan koʻproqqa farq qiladigan bir nechta shovqin manbalariga ega boʻlgan xonalarda hisoblash nuqtalari maksimal va minimal darajalarga ega boʻlgan manbalarning yonidagi ish joylarida tanlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir turdagi asbob-uskunalar guruh qilib joylashtirilgan xonalarda hisoblash nuqtalari maksimal va minimal darajalarga ega boʻlgan guruhlarning markazidagi ish joyida tanlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Qurilish hududida hisoblash nuqtalarini GOST R 53187-2008 ga asosan tanlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Akustik hisoblashda quyidagi boshlangʻich maʼlumotlar hisobga olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xonaning tarhi va kesimi — texnologik va muhandislik asbob-uskunalari va boshqa shovqin manbalari, hisoblash nuqtalarining joylashuvi toʻgʻrisidagi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xonadagi toʻsuvchi konstruksiyalarning tavsiflari toʻgʻrisidagi (materiali, qalinligi, zichligi va boshqalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqin manbalarining shovqin tavsiflari va geometrik oʻlchamlari toʻgʻrisidagi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik hujjatlarda doimiy boʻlmagan shovqin manbalari uchun texnologik va muhandislik asbob-uskunalarining shovqin tavsiflari quyidagicha koʻrinishda belgilanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lw — tovush quvvatining oktava darajalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LwA — tovush quvvatining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LwAekv — tovush quvvatining ekvivalent darajalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LwAmaks — tovush quvvatining tuzatilgan (korreksiyalangan) maksimal darajalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-bob. Shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida yoki tovush darajalarida L talab qilinadigan shovqin darajalarining talab qilinadigan pasaytirish miqdori ushbu SHNQ ga muvofiq ravishda tanlangan har bir hisoblash nuqtasi uchun alohida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻcha va yoʻllar, temir yoʻllar va tramvay liniyalaridagi transport oqimi, suv va havo transporti, shuningdek sanoat zonalari va alohida korxonalardan chiqadigan shovqinni hisoblashda shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirish loyihalashning barcha bosqichlarida tovush darajalarida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Loyihalash jarayonida ishlab chiqarish va yordamchi xonalardagi ish joylari, sanoat korxonalarining maydonchalari, turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalaridagi hisoblash nuqtalarida shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirishni tovush darajalarida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Turar joy obyektlari va jamoat binolarini loyihalash bosqichida hisoblash nuqtalarida shovqin darajasining talab qilinadigan pasaytirilishi chastotalar diapazonining oktava chiziq (polosa)larida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ikki bosqichli loyihalashda ham shovqin darajasining talab qilinadigan pasaytirilishi aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Har bir shovqin manbai uchun shovqinning talab qilinadigan pasaytirilishi chastotalarning barcha oktava chiziq (polosa)larida barcha shovqin manbalaridan keladigan shovqin darajalari tovush bosimining yoʻl qoʻyiladigan darajalaridan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-bob. Binolarning toʻsuvchi konstruksiyalarining tovush izolyatsiyasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Turar joy obyektlari va jamoat binolari, shuningdek ishlab chiqarish korxonalarining yordamchi binolari ichki toʻsuvchi konstruksiyalarining tovush izolyatsiyasining normalanadigan parametrlari quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Rw — toʻsuvchi konstruksiyalarning havo shovqinidan izolyatsiyalash indekslari (dB);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lnw — zarba shovqining keltirilgan darajasining indekslari (zarba shovqinidan izolyatsiyalash indekslari) (toʻsiqlar uchun boʻlib hisoblanadi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Tashqi toʻsuvchi konstruksiyalarning (jumladan, derazalar, vitrinalar va oynalarning boshqa turlari) transport shovqinidan talab qilinadigan tovush izolyatsiyasi himoya qilinadigan xonadagi shovqin normasidan kelib chiqib, hisoblash yoʻli bilan detsibel (dBA)larda aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovush izolyatsiyasining kattaligi sifatida shahar transport oqimi tomonidan hosil qilinadigan tashqi shovqindan izolyatsiyalashni taʼminlaydigan RAtran kattalik qabul qilinishi zarur. RAtran ni ushbu SHNQning 47-bandiga muvofiq aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Shovqinning boshqa manbalarida (sanoat korxonalari, bittalik shovqin manbalari va boshqalar) havo shovqinidan talab qilinadigan izolyatsiyalash quyidagilardan kelib chiqib, hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63—8000 Nz diapazonda himoya qilinadigan xonada shovqin normalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63—8000 Nz diapazonda tashqi shovqin manbalarining shovqin darajalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Turar joy obyektlari va jamoat binolari, shuningdek ishlab chiqarish korxonalarining yordamchi binolari uchun ichki toʻsuvchi konstruksiyalar bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indekslari (Rw) va keltirilgan zarba shovqini indekslari (Lnw)ning normativ qiymatlari mazkur SHNQ ning 2-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq olinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, Rw ≥ Rwtalab qilinadigan va Lnw ≤ Lnwtalab qilinadigan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Shovqin pastdagi xonalardan kelgan taqdirda, turar joy obyektlari va jamoat binolari uchun zarba shovqinining keltirilgan darajasi indekslari (Lnw)ning normativ qiymatlari mazkur SHNQ ning 2-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq olinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, Lnw keltirilgan zarba shovqini indeksining amaldagi yoki hisobiy qiymati talab qilinadigan (Lnw talab qilinadigan) kattalikdan kichik boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Havo shovqinidan izolyatsiyalashning hisoblangan yoki oʻlchangan chastota tavsiflariga ega boʻlgan toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw, dB)ning chastota tavsifi ushbu SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan normalar bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw)ni aniqlash uchun berilgan chastotalar tavsifini norma spektriga solishtirib, ular orasidagi noqulay ogʻish (chetlashish)lar yigʻindisini hisoblash lozim. Normadan pastga qarab boʻlgan ogʻish (chetlashish)lar “xohlanmagan” deb hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashsa, havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw)ning kattaligini 52 dB deb qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan oshiq boʻlsa, norma spektri pastga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi kerak. Bunda, noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw)ning kattaligi sifatida 500 Nz da oʻrtacha geometrik uchdan bir chastotali chiziqda (polosada) yuqoriga yoki pastga siljitilgan norma spektrining ordinatasi qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Zarba shovqinining keltirilgan darajasining maʼlum chastota tavsifiga ega boʻlgan toʻsiq uchun zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw) berilgan chastota tavsifini mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan norma spektri bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw)ni hisoblash uchun berilgan chastota tavsifining norma spektridan noqulay ogʻishlari yigʻindisini aniqlash zarur. Norma spektridan yuqoriga qarab ogʻishlarni noqulay ogʻishlar deb qabul qilish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga yaqinlashsa, zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw)ning kattaligi 60 dB deb hisoblanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan oshsa, norma spektri yuqoriga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi kerak. Bunda, siljitilgan norma spektridan noqulay ogʻishlarning yigʻindisi koʻrsatilgan kattalikdan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan kichik boʻlsa yoki noqulay ogʻishlar mavjud boʻlmasa, norma spektri pastga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi kerak. Bunda, siljitilgan norma spektridan noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw)ning kattaligi sifatida 500 Nz oʻrtacha geometrik uchdan bir chastotali oktava chizigʻida (polosasida) yuqoriga yoki pastga siljitilgan norma spektrining ordinatasi qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Shahar transporti oqimidan derazaning tovush izolyatsiyasi (RAtran) shahar transport oqimining etalon shovqin spektri asosida, derazaning havo shovqinidan izolyatsiyalash chastotasi tavsifi yordamida aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75 dBA tovush darajasiga ega boʻlgan shovqin uchun “A” chastota korreksiyasi spektri boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) etalon spektrining darajalari mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi maʼlum boʻlganda, derazaning tovush izolyatsiyasi (RAtran)ni aniqlash uchun chastotalarning oktava chizigʻi (polosasi)ning har uchdan bir qismida etalon spektr darajasi (Li)dan derazani berilgan konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyalash kattaligi (Ri)ni ayirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Darajalarning olingan kattaliklarini energetik qoʻshish va yigʻindini 75 dBA ga teng boʻlgan etalon shovqin darajasidan ayirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Shahar transporti oqimidan derazaning talab qilinadigan tovush izolyatsiyasi (RAtran)ni ekvivalent daraja boʻyicha ham, maksimal daraja boʻyicha ham suqilib kiruvchi shovqinning yoʻl qoʻyiladigan qiymatlarini taʼminlash boʻyicha hisob-kitoblar orqali aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, aniqlangan Rtran ning ikkita qiymatidan kattasi qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini hisoblash ishlari toʻsiqlarning konstruktiv yechimlarini ishlab chiqishda, yangi qurilish material va buyumlarini qoʻllashda bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini yakuniy aniqlash ishlari GOST 27296-2012 boʻyicha sinovlar asosida bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Turar joy obyektlari va jamoat binolaridagi toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini hisoblash ushbu SHNQning 4-ilovasi asosida bajarilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Toʻsiqlarning elementlarini yelvizak gʻovakliklarga ega boʻlmagan zich tarkibli materiallardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gʻovakliklarga ega boʻlgan materiallardan ishlangan toʻsiqlar zich material, beton yoki qorishmadan ishlangan tashqi qatlamlarga ega boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Gʻisht, keramik va shlakobloklarda quriladigan ichki devorlar va toʻsiqlardagi choklarni butun choklar boʻyicha toʻldirish (ochiq joy qoldirmasdan) va kirishmaydigan qorishma bilan ikki tomondan suvaladigan qilib loyihalash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Toʻsuvchi konstruksiyalarni loyihalashda qurish va ulardan foydalanish jarayonida ularning birikishlarida tirqishlar va yoriqlar boʻlmasligini hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ichki devorlar va toʻsiqlarni qurish jarayonida vujudga kelgan tirqishlar va yoriqlar ular tozalangandan keyin butun chuqurlik boʻylab konstruktiv choralar yordamida va qurimaydigan germetik hamda boshqa materiallar bilan bartaraf qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Qavatlararo yopmalarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Tovushni izolyatsiyalaydigan qatlamning poli toʻsiqning koʻtaruvchi qismi, devorlar va binoning boshqa konstruksiyalari bilan qattiq bogʻlanishlarga (tovush koʻpriklariga) ega boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yogʻoch pol yoki polning tekislovchi qatlami (styajka) perimetr boʻylab devorlar va binoning boshqa konstruksiyalaridan 1-2 cm kenglikdagi oraliqlar bilan ajratilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ajratilgan oraliqlar tovush izolyatsion material yoki buyumlar (yumshoq yogʻoch tolali plita, shishirilgan polietilendan ishlangan pogonaj buyumlar va boshqalar) bilan toʻldirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plintuslar yoki galtellarni faqatgina polga yoki devorga mahkamlash kerak. Tovush izolyatsion qatlamdagi pol konstruksiyasini devor yoki toʻsiqqa tutashtirish sxemasi ushbu SHNQning 5-ilovasi 1-rasmiga asosan qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Polni zamin bilan monolit tekislovchi qatlam (styajka) va mineral tolali, shisha tolali plitalar hamda matlardan ishlangan qatlamlar koʻrinishida loyihalashda polni butun tovush izolyatsion qatlam boʻylab tutashuvlarda bir-biriga kamida 20 cm mindirish bilan yaxlit gidroizolyatsion (pergamin, gidroizol, ruberoid va boshqalar) qatlamni joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovush izolyatsion plitalarning (matlarning) tutashuvlarida tirqishlar va oraliqlar boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Pollarni tovush izolyatsiyasi zaxirasiga ega boʻlmagan yopmalarning konstruksiyalarida havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw) boʻyicha havo shovqini izolyatsiyasini 1 dB ga pasaytiradigan tolali taglikda ishlangan linoleum bilan qoplashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Pollarni koʻpiklangan qatlamli linoleum bilan qoplashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, bu qatlamlar havo shovqinidan izolyatsiyalashga taʼsir koʻrsatmasligi va koʻpiklangan qatlamlarida zarba shovqinidan zaruriy izolyatsiyalashni taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Tovush izolyatsion qatlamlarni qoʻllashda ularning dinamik qayishqoqlik moduli (Edin, ε nisbiy siqilish) va zarba shovqinining keltirilgan darajasi izolyatsiya (Lnw)larining yaxshilanish hisobiy qiymatlari ularga ilova qilinadigan texnik hujjat asosida qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi 57 va 62 dB boʻlgan yashash va shovqinli xonalarni ajratuvchi qavatlararo yopmalarni yetarlicha qalinlikdagi monolit temir-betondan foydalanish bilan loyihalash zarur. Bunda, konstruksiyaning tovush izolyatsiyasining yetarliligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ichki devorlar va toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Qoʻsh qavatli devor yoki toʻsiqlar perimetr boʻylab yoki alohida nuqtalarda qattiq bogʻlanishlar bilan loyihalanishi kerak. Qoʻsh qavatli devor yoki toʻsiqlarning elementlari oʻrtasidagi oraliq 4 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Karkas-qoplamali toʻsiqlarning konstruksiyalarida listlarni karkasga 0,3 m dan kichik boʻlmagan qadam bilan nuqtali mahkamlash kerak. Karkasning bir tomonida qoplama listlarning ikkita qatlami qoʻllanilsa, qoplama listlar oʻzaro yopishtirilmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Karkas ustunlarining qadami va uning gorizontal elementlari oʻrtasidagi masofani 0,6 m dan ortiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Oraliqni tovush yutadigan yumshoq materiallar bilan toʻldirish orqali karkas-qoplamalarning tovush izolyatsiyasini oshirish lozim. Karkas qoplamalarning tovush izolyatsiyasini oshirish uchun har bir qoplama uchun alohida mustaqil karkaslarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shuningdek, toʻsiqning har bir tomonida ikki yoki uch qatlamli qoplamalarni qoʻllashga ham yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Tovush izolyatsiya indekslarini kamaytirish kattaliklari (Rw, dB) ni ushbu SHNQning 6-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Binolarning konstruktiv sxemalarida bu kattaliklar kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Temir-beton, beton, gʻishtlardan qurilgan devor yoki toʻsiqning havo shovqinidan izolyatsiyasini oshirish maqsadida, qoʻshimcha qoplamadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Devorning qoplash materiallari sifatida devorga yogʻoch reykalar bilan yoki gips qorishmasidan tayyorlangan nuqtali mayaklar bilan mahkamlangan gipsokarton listlar, yogʻoch tolali qattiq plitalar va shunga oʻxshash listli materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devor bilan qoplama oʻrtasidagi havo oraligʻini 5 mm dan kam boʻlmagan qilib loyihalash va mazkur havo oraligʻini tovush yutadigan yumshoq material (mineral paxta yoki shisha tolali plita, mat va hokazo)lar bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Tutashuv va tugunlarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Ichki toʻsuvchi konstruksiyalar oʻrtasidagi, shuningdek ular va boshqa tutashuvchi konstruksiyalar oʻrtasidagi tutashuvlar ichki toʻsuvchi konstruksiyalarda qurish va binodan foydalanish jarayonida toʻsiqlarning tovush izolyatsiyasini keskin pasaytiradigan yoriqlar, tirqishlar va gʻovak joylarni vujudga keltirmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Tutashuvchi elementlarning oʻzaro siljishiga qarshi bajarilgan konstruktiv chora-tadbirlarga qaramasdan, foydalanish jarayonida yuklama, harorat va kirishish deformatsiyasi tufayli tutashuvchi elementlarning oʻzaro siljishi ehtimoliy tutashuvlarni tutashuvchi yuzalarga yopishtiriladigan germetiklovchi qayishqoq material va buyumlarni qoʻllash bilan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Devorning yuk koʻtaruvchi elementlari va ularga tayanadigan toʻsiqlar oʻrtasidagi tutashuvlarni qorishma yoki beton bilan toʻldiriladigan qilib loyihalash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yuklamalar yoki boshqa taʼsirlar natijasida choklarning ochilish ehtimoli mavjud boʻlsa, loyihalash paytida tutashuvlarda yoriqlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻymaydigan chora-tadbirlar belgilanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Ichki devorlarning yuk koʻtaruvchi elementlari oʻrtasidagi tutashuvlar qorishma yoki beton bilan toʻldiriladigan qilib loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tutashadigan elementlarning tutashuvchi yuzalarining koʻndalang oʻlchamlari tutashuvni elementning butun balandligi boʻylab montaj betoni yoki qorishma bilan zich qilib toʻldirish imkonini berishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Loyihalashda tutashuvchi elementlarning oʻzaro siljishini cheklaydigan chora — tadbirlarni (shponkalar oʻrnatish, qoʻyilma detallarni payvandlash va boshqalar) amalga oshirishni hisobga olish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tutashtiruvchi detallar, armaturalarning chiqib turgan uchlari tutashuv boʻshligʻini beton yoki qorishma bilan toʻldirishga toʻsqinlik qilmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Tutashuvlarni kirishmaydigan (kengayadigan) beton yoki qorishma bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Konstruksiyalarning yigʻma elementlarini loyihalashda germetiklaydigan material va buyumlarni qoʻllash koʻzda tutilgan taqdirda, tutashtiriladigan qismlarning konfiguratsiyasi va oʻlchamlari konstruksiyalarning yigʻma elementlarini joylashtirish, yopishtirish, qotirish va talab qilinadigan qisishni taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Toʻsuvchi konstruksiyalarning muhandislik asbob-uskunalari bilan bogʻlanadigan elementlariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Issiq suv bilan isitish, suv taʼminoti quvurlari va boshqa quvurlarni xonadonlar oʻrtasidagi devor orqali oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Issiq suv quvur oʻtkazgichlari, suv taʼminoti quvurlari va boshqa quvurlar quvurlarning tirqishlar hosil qilmasdan haroratdan siljishlar va deformatsiyalanishlariga yoʻl qoʻyadigan elastik gilza (gʻovakli polietilen va boshqa qayishqoq materiallardan ishlangan)lar bilan qavatlar oʻrtasidagi yopmalar va xonalar oʻrtasidagi devorlar (toʻsiqlar) orqali oʻtkazilishi ushbu SHNQning 7-ilovasi 1-rasmiga muvofiq loyihalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Ichki devorlarning panellaridagi isitish quvurlarini tutashtirish uchun moʻljallangan boʻshliqlar kirishmaydigan beton yoki qorishma bilan toʻldirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Yashirin elektr simlari xonadonlar oʻrtasidagi devor va toʻsiqlarda har bir xonadon uchun alohida moʻljallangan kanallar yoki shtablarda joylashishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Devorlarda tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalari uchun moʻljallangan boʻshliqlar boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Teshiklarni hosil qilish devor elementlarini ishlab chiqarish texnologiyasi mos kelsa, tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalari devorlarga faqatgina bir tomondan oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalari uchun ajratilgan boʻshliqning boʻsh qolgan qismini 4 mm dan kam boʻlmagan qalinlikda gips yoki boshqa kirishmaydigan qorishma bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalarini xonadonlar oʻrtasidagi karkas-qoplamali toʻsiqlarga oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ularni oʻrnatishda qoplamalarning listlarida teshiklari qirqilmaydigan rozetkalar va oʻchirgichlardan foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Kattaroq diametrli yuqori qism kirishmaydigan qorishma bilan, pastki qism esa tovush yutadigan material bilan (oʻta yupqa shisha tola bilan) toʻldirilishi va ushbu SHNKning 8-ilovasi 1-rasmiga muvofiq, shift tomondan qorishma qatlami yoki zich dekorativ qopqoq bilan yopilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Ventilyatsion bloklarning konstruksiyasi kanallarni ajratuvchi devorlarning butunligini (ularda kavernalar, yoriqlar boʻlmasligini) taʼminlashi kerak. Ventilyatsion bloklarning gorizontal tutashuvi zichlanmagan joylar orqali shovqinning bir kanaldan boshqasiga suqilib oʻtishiga yoʻl qoʻymasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Vertikal boʻyicha qoʻshni xonadonlarning ventilyatsion teshiklari oʻzaro orada kamida bir qavat qoldirib yigʻma va qoʻsh kanallar orqali tutashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Kuzatish, masofadan boshqarish xonalari, berkinish joylarining toʻsuvchi konstruksiyalari, kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)larning tovush izolyatsiyasiga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Shovqin darajasi ruxsat etiladigan darajadan ortiq boʻlgan ishlab chiqarish sexlari va hududlarida ishchilar va xizmat koʻrsatuvchi xodimlarni shovqindan himoyalash uchun tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalar qurilishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalarga texnologik jarayonlar va asbob-uskunalarni nazorat qilish va boshqarish pultlari, ustalar va sex boshliqlarining xizmat joylari joylashtirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Talab qilinadigan tovush izolyatsiyasiga bogʻliq ravishda xonalarni gʻisht, temir-beton va shu kabilardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalar oldindan tayyorlangan poʻlat, alyumin, plastik va boshqa listli materiallardan yigʻma yoki payvand karkasga yigʻiladigan yigʻma konstruksiyaga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalarni vibratsiyani xonaning toʻsuvchi konstruksiyalari va karkasiga uzatilishining oldini olish uchun rezina-vibroizolyatorlarga oʻrnatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Xona zaruriy shovqin soʻndirgichlar bilan jihozlangan ventilyatsiya yoki havoni konditsiyalash tizimi bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Xonaning ichki yuzalari 40—60 foiz tovushni yutadigan materiallar bilan qoplangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Xonaning eshiklari tavaqalarda zichlashtiruvchi qatlamlarga va qatlamlarning qisilishini taʼminlaydigan tiqin qurilmalariga ega boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Mashina va texnologik asbob-uskunalarning tovushdan izolyatsiyalaydigan toʻsiqlarini, yupqa listli materiallar (metall, plastik, shisha va boshqa shu kabilar)dan tayyorlangan tovushdan izolyatsiyalaydigan kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)larni shovqin darajalarini pasaytirish maqsadida, quyidagi hollarda qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bevosita shovqin manbaining yonida joylashgan ish joylarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshqa qurilish-akustik chora-tadbirlarni qoʻllash maqsadga muvofiq boʻlmaydigan ish joylarida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) konstruksiyasining akustik samaradorligi uning tovush izolyatsiyasi (Rk, dB) bilan baholanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Agregatda (mashinada) kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ni qoʻllash hisoblash nuqtasida kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) tomonidan hosil qilinadigan shovqin kamida bitta oktava chizigʻida (polosasida) ruxsat etiladigan qiymatdan 5 dB ga ortiq boʻlganda, qolgan barcha texnologik asbob-uskunalarning kamida bitta oktava chizigʻidagi (polosasidagi) shovqini (shu hisoblash nuqtasida) ruxsat etiladigan qiymatdan 2 dB va undan ham kam boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Rtr.k ning qiymati oʻrta va yuqori chastotalarda 10 dB dan oshmasa, izolyatsiyalovchi, olovbardosh materiallarni elastik vinil, rezina va boshqalardan tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi. Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) elementlari karkasga mahkamlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Rtr.k ning qiymati oʻrta va yuqori chastotalarda 10 dB dan oshiq boʻlsa, kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ni listli konstruksion materiallardan ishlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Metalldan ishlangan kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ni vibratsiyani dempfirlaydigan listli material bilan yoki mastika koʻrinishida qoplash lozim. Bunda, qoplamaning qalinligi devorning qalinligidan 2-3-marta ortiq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ning ichki tomoniga 40 — 50 mm qalinlikdagi tovush yutadigan material qatlami joylashtirilishi lozim. Mexanik taʼsirlar, chang va boshqa ifloslanishlardan himoyalash uchun shisha matoli metall toʻr yoki 20 — 30 mm qalinlikdagi yupqa plyonkadan foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) agregat, quvurlar tarmoqlari bilan bevosita kontaktga ega boʻlmasligi lozim. Texnologik va ventilyatsion teshiklar soʻndirgichlar va zichlashtirgichlar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Eshik, darvoza va derazalarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Eshik, darvoza va derazalarni loyihalashda ularning havo shovqinidan izolyatsiyasini oshirish boʻyicha choralarni koʻrishga alohida eʼtibor qaratish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Eshik, darvoza va derazalarning havo shovqinidan izolyatsiyasini oshirishda quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻshama (polotno)larining yuzalarining zichligini oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻshama (polotno)ning kesakiga zich qisilishini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zichlashtiruvchi qistirmalar yoki rezinalangan mato yoki rezinadan ishlangan ostonalar yordamida eshik (darvoza) bilan pol orasidagi tirqishni bartaraf qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tavaqalarda zichlashtiruvchi qistirmalarni qoʻllash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Eshik yoki darvozaning kesakisi bilan u tutashadigan toʻsiq orasidagi tirqishlar va zichlanmagan joylar zich qilib yopilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Eshik (darvoza)ning kesakiga zich qisilishini taʼminlaydigan tiqin qurilmalaridan foydalanish zarur. Bunda, qulflarning oʻyiqlari yopiq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Derazalarning tovush izolyatsiyasini oshirish uchun quyidagi ishlarni bajarish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oynalarning qalinligini oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oynalar oʻrtasidagi havo oraligʻining qalinligini oshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tavaqalarini zichlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oynalarni qayishqoq qistirmalar yordamida mahkamlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
derazalarning zich yopilishini taʼminlaydigan tiqin qurilmalarini qoʻllash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Shovqin soʻndirgichlarga ega boʻlgan ventilyatsion elementlar bilan taʼminlangan shovqindan himoyalovchi deraza konstruksiyalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Shovqindan himoyalaydigan derazani tanlash tashqi shovqinni talab qilinadigan pasaytirishni akustik hisoblash asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Rw indeksning kattaligi sifatida 500 Nz oʻrtacha geometrik chastotali oktavani uchdan bir chizigʻida (polosasida) yuqoriga yoki pastga siljitilgan norma spektrining ordinatasi qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Zarba shovqinining keltirilgan darajasining maʼlum chastota tavsifiga ega boʻlgan yopma uchun zarba shovqinining keltirilgan darajasining indeksi Lnw chastota tavsifini mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan norma spektri bilan taqqoslash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Toʻsuvchi konstruksiyalarning talab qilinadigan havo shovqinidan izolyatsiyalash normativ indekslari va tovush yuqoridan pastga uzatilganda yopmalarning zarba shovqinining keltirilgan darajalarining normativ indekslari ushbu SHNQning 9-ilovasi 1-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Tovush pastdan yuqoriga uzatilganda, zarba shovqinining darajasi uchun talab qilinadigan normativ indekslarni ushbu SHNQning 10-ilovasidagi 1-jadvalga muvofiq aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Transport oqimining havo shovqinidan izolyatsiyalash norma spektri va etalon shovqin spektrining qiymatlari ushbu SHNQning 11-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Toʻsiq elementlarini yelvizak gʻovakliklarga ega boʻlmagan zich tuzilishga ega materiallardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi. Yelvizak gʻovakliklarga ega boʻlgan materiallardan ishlangan toʻsiqlar zich material, beton yoki qorishmadan ishlangan tashqi qatlamlarga ega boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Gʻisht, keramik yoki shlakobloklardan ishlangan ichki devor va toʻsiqlar choklarini butun qalinlik boʻyicha toʻldirish (boʻsh joylarni qoldirmasdan) va ikki tomondan kirishmaydigan qorishma bilan suvaladigan qilib loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Toʻsuvchi konstruksiyalarni loyihalashda qurish va foydalanish jarayonida toʻsuvchi konstruksiyalarning tutashuvlarida minimal yelvizak tirqishlar va yoriqlar boʻlmasligini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurish jarayonida vujudga kelgan tirqish va yoriqlar ular tozalangandan keyin konstruktiv choralar bajarish yoki butun chuqurlik boʻyicha qurimaydigan germetiklar va boshqa materiallar bilan toʻldirish orqali bartaraf qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Quyidagilar ushbu SHNQ ning 5, 7 va 8-ilovalarida keltirilgan rasmlarga muvofiq qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qavatlar oʻrtasidagi yopmalar, ichki devorlar va toʻsiqlar, tutashuvlar va tugunlarning tovush izolyatsiyasini loyihalash boʻyicha tavsiyalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻsuvchi konstruksiyalarning muhandislik asbob-uskunalari bilan bogʻlanadigan elementlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
konstruktiv yechim sxemalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-bob. Tovush yutadigan konstruksiyalar, ekranlar, toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Tovush yutadigan konstruksiyalar (osma shiftlar, yassi qoplamalar va hajmli elementlar)ni ishlab chiqarish va jamoat binolaridagi ish joylari va odamlar doimiy boʻladigan hududlarda shovqinni pasaytirish uchun qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovush yutadigan qoplamalarning maydonlari va donabay tovush yutkichlarning soni hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Shovqinning talab qilinadigan pasayishini olish uchun quyidagi hollarda tovush yutadigan osma shiftning oʻrniga hajmli elementlarni qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yassi qoplamalar yetarli boʻlmasa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma shiftlarni oʻrnatishning iloji boʻlmasa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
osma shiftlardan foydalanish kam samarali boʻlgan taqdirda (ishlab chiqarish xonalarining katta balandligi, koʻprikli kranlarning, yorugʻlik va aeratsion fonarlarning mavjudligi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Tovush yutadigan konstruksiyalar qaytarilgan tovushning jadalligini (intensivligini) kamaytirish uchun moʻljallangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovush bosimining darajalarini pasaytirishning eng katta samarasiga erishish maqsadida, tovush maydoni toʻligʻicha qaytarilgan tovush toʻlqinlarining (qaytarilgan maydonning) energiyasi zichligi bilan belgilanadigan nuqtalarda amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toʻgʻridan-toʻgʻri tovush manbalarining yaqinida (ish joylarida) tovush bosimining darajalarining pasayish samarasini hisoblash yoʻli bilan aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Tovush yutadigan konstruksiyalar shovqinni pasaytirish va xonalarda optimal akustik parametrlarni taʼminlash boʻyicha majburiy chora sifatida quyidagi joylarda qoʻllanilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishlab chiqarish korxonalarining shovqinli sexlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jamoat binolarining xonalari (qabulxona va ofislar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
umumiy oʻrta taʼlim va tibbiyot tashkilotlari, mehmonxonalar, pansionatlar hamda boshqalarning yoʻlaklari va xollari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
temir yoʻl vokzallari, aerovokzallar va avtovokzallarning operatsion zallari va kutish zallari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sport zallari va suzish basseynlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalar, bokslar va berkinish joylari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Konstruktiv xususiyatlari boʻyicha tovush yutadigan konstruksiyalar quyidagilarga boʻlinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maʼlum bir qalinlikdagi qattiq bir jinsli materiallar qatlami yoki himoya qobiqlarida mato yoki plyonka va qattiq listlardan perforlangan qoplama qatlamidan tashkil topadigan yassi qoplamalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻzida maʼlum bir qalinlikdagi qattiq bir jinsli materiallar qatlami yoki himoya qobiqlarida mato elementlarining kombinatsiyasini taqdim qiladigan tovushni yutadigan turlicha shakldagi hajmli elementlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Tovush bosimining darajasini zaruriy pasaytirish, agar shovqin talab qilinadigan pasaytirishdan 5 — 8 dB ga ortiq boʻlmasa, birgina tovushni yutadigan konstruksiyalarni qoʻllash orqali taʼminlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Ishchilarni tovushdan himoyalash uchun shovqin manbai va xodimlar ish joylari oʻrtasiga akustik ekranlar oʻrnatilishi kerak. Ekranlarni tovush yutadigan konstruksiyalar bilan birgalikda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Toʻsiq akustik ekranlarning bir turi boʻlib, oʻzida shovqin manbaini hamma tomondan qurshab turadigan yoki xonaning bir qismini boshqasidan ajratib turadigan va xonaning maʼlum bir qismini (shovqinli yoki tinch) izolyatsiyalaydigan ekran hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Toʻsiq, akustik ekranlarning tovush quvvatining darajalari qolgan shovqin manbalariga qaraganda 15 dB dan ortiq boʻlgan shovqin manbasi uchun qoʻllanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Tovush yutadigan konstruksiyalarni shiftlarga yoki devorlarning yuqorigi qismlariga joylashtirish lozim. Tovush yutadigan konstruksiyalarni alohida qismlar yoki chiziqlar koʻrinishida joylashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. 250 Nz dan past chastotalarda tovush yutadigan qoplamani xonaning burchaklarida joylashtirish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ekran va toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Ekran va toʻsiqlar akustik shovqin toʻsuvchi konstruksiya boʻlib, shovqin manbai va xonaning shovqindan himoyalanadigan qismi oʻrtasiga oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Ekran va toʻsiqlarni toʻgʻridan-toʻgʻri tovush taʼsir koʻrsatadigan zonalar va oraliq zonalarda tovush bosimining darajalarini pasaytirish uchun qoʻllash lozim. Ekranlarni shovqin manbaiga yaqin qilib oʻrnatish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Ekranlarning shovqin manbaiga qaratilgan yuzasi tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan qattiq listli materiallar yoki alohida shitlardan tayyorlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Ekranlar rejada yassi va P-, G- va O-simon shaklda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Akustik ekranning oʻlchamlarini ekranning joylashuv oʻrni va talab qilinadigan samaradorligidan kelib chiqib, tanlash lozim. Akustik ekranning oʻlchamlari shovqin manbaining chiziqli oʻlchamlaridan kamida uch marta katta boʻlishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Akustik ekranning samaradorligi hisoblash yoʻli bilan yoki boʻgʻiq va reverberatsion kamera sharoitlarida oʻlchashlar uslubi bilan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Akustik ekranni loyihalashda quyidagi bosqichlarni amalga oshirish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
akustik ekranlanishga tortilishi lozim boʻlgan shovqin manbaini identifikatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xonani tovush yutadigan konstruksiyalar bilan qoplash variantini tanlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
akustik ekranning kutiladigan akustik samaradorligini hisoblash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
olingan hisobiy samaradorlikni tovush bosimining darajalarini talab qiladigan pasaytirish bilan taqqoslash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toki optimal variant topilmaguncha akustik ekranning joylashuv joyi, konfiguratsiyasi, konstruksiyasi va oʻlchamlarini, xonaga akustik ishlov berish variantini oʻzgartirish, akustik hisoblashni takrorlash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-bob. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Shovqin manbalari va ularning shovqin tavsiflariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimlarida shovqin manbalariga sovitish mashinalari (kondensatorli va kondensatorsiz), havo sovutgichlar, quruq gradirnya (katta miqdordagi suvni atmosfera havosining yoʻnaltirilgan oqimi yordamida sovitish uchun moʻljallangan qurilma)lar, sirkulyatsion nasoslar, tutashtiruvchi quvurlar kirishi inobatga olinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlari elementlarining asosiy shovqin tavsiflari (tovush quvvatining oktava darajalari) Lwi mazkur SHNQning 14-bandi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Sovitish mashinalari va sovutgichlar uchun shovqin tavsifini ulardan 1, 5 va 10 m masofalarda oʻlchangan oktava chiziq (polosa)laridagi tovush bosimi (Li) darajalari orqali ifodalashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Qoʻshimcha tavsif Lw tovush quvvatining umumiy darajasi yoki LwA tovush quvvatining A shkala boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) umumiy darajasi boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Barcha tizimlardagi ventilyatorlarning shovqin tavsiflari maksimal foydali ish koeffitsiyenti rejimida quyidagi joylarda oʻlchanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻlchash kamerasi yoki sinov quvurlarida Lwi soʻrish tomonida va Lwi haydash tomonida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻlchash kamerasi yoki ochiq maydonchada Lwik korpusning atrofida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Ventilyatorlarning shovqin tavsiflarini tovush quvvatining maʼlum solishtirma darajalari boʻyicha ventilyatorlarning ish rejimi, konstruktiv va ishchi parametrlarini hisobga olgan holda, hisoblash yoʻli orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Havo sovutgichlar, quruq gradirnya (katta miqdordagi suvni atmosfera havosining yoʻnaltirilgan oqimi yordamida sovitish uchun moʻljallangan qurilma)lar, kondensatorlarning shovqin tavsiflarini ushbu agregatlarning tarkibiga kiradigan va bir paytda ishlaydigan ventilyatorlarning tovush quvvati darajalarini bir-biriga qoʻshish orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Havoni rostlash va taqsimlash qurilmalari hamda fasonli elementlarning shovqin tavsiflari (Lwiel) oʻlchash kamerasida berilgan qurilma yoki elementdan butun aerodinamik foydalanish diapazonini qamrab oladigan rejimda oʻlchanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Mazkur oʻlchashda qurilma va elementda zaruriy sarf va bosimni taʼminlaydigan ventilyatorning shovqini sinovdan oʻtkaziladigan qurilma va elementning shovqinidan butun koʻrib chiqiladigan chastota diapazoni boʻyicha 8 dB ga kam boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Shovqin tavsiflari isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlarining asbob-uskunalariga berilgan texnik pasportlar va kataloglarda koʻrsatilgan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Akustik hisoblash boʻyicha umumiy koʻrsatmalarga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Ventilyatsiya, havoni konditsiyalash va havo bilan isitish tizimlarining kutiladigan shovqin darajalarini hisoblash quyidagi joylarda tovush quvvatining oktava darajalari (Lwi) boʻyicha bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binoning ushbu tizimlar xizmat koʻrsatadigan xonalari va ular orqali tranzit havo yoʻllari oʻtadigan xonalarning havoni soʻrish hamda chiqarish tomonlarida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
texnik xonalar (ventilyatsion kameralar), ularga qoʻshni xonalarda ventilyatorning korpusi atrofida;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilmaning binolari va hududlarida.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Xizmat koʻrsatiladigan xonada ventilyatsiya, havoni konditsiyalash va havo bilan isitish tizimlarining kutiladigan shovqin darajalarini hisoblashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqinning tarqalish yoʻli boʻylab havo yoʻllarining toʻgʻri qismlari va burilishlarida, koʻndalang kesim oʻzgargan joylarda, havo yoʻlining oxiridan qaytish natijasida tarmoq tovush quvvati darajasi (Lw)ning yigʻindi pasayishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo yoʻllari tarmogʻining elementlarida (drossellaydigan qurilmalar, fasonli va uchlardagi elementlar) Lwiel shovqin hosil boʻlish darajasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Hisoblashlarda havo yoʻllari boʻylab tarqaladigan shovqinning kutiladigan darajalari oʻlchanadigan xonada (boʻgʻiq, reverberatsion kamerada) ventilyatorning soʻrish va haydash tomonlarida oʻlchangan shovqin tavsiflaridan foydalanishda, ularga havo yoʻllarini ventilyatorning joʻmrak (patrubka)lariga ulashning taʼsirini hisobga oladigan Lqayt tuzatma kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimining elementlari (sovitish mashinalari, havo sovutgichlar, quruq gradirnya (katta miqdordagi suvni atmosfera havosining yoʻnaltirilgan oqimi yordamida sovitish uchun moʻljallangan qurilma)lar, sirkulyatsion nasoslar va boshqalar) tomonidan hosil qilinadigan kutiladigan shovqin darajalarini hisoblash quyidagi joylarda ularning konturlaridan tayanch masofalarda (1, 5, 10 m) oʻlchangan tovush quvvati (Lwi)ning yoki tovush bosimi (Li)ning oktava darajalari boʻyicha bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ular oʻrnatiladigan joylarda (texnik xonalar, ochiq maydonchalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asbob-uskunalar oʻrnatilgan binoning shovqindan himoya qilinadigan xonalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilishga tutash hududlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlarining asbob-uskunalarining shovqinini talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashda xonalarda hisoblash nuqtalarini quyidagi joylarda tanlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
odamlar boʻladigan zonalarda (ish joylari, uxlash joylari va boshqa joylar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qurilish hududida shovqindan himoya qilinadigan xonalarning derazalaridan 2 m masofada;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dam olish zonalari va rekreatsion zonalar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Shovqin xonaga shovqin havo yoʻllarining ichiga nurlatadigan bir nechta manbadan yoki bir yoki bir nechta havo taqsimlash qurilmalari orqali (ventilyatorlar, havoni rostlash qurilmalari, havo yoʻllari tarmogʻining elementlari) keladigan boʻlsa, hisoblash nuqtalaridagi tovush bosimining oktava darajalari (Li) har bir manba uchun alohida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, havo bilan isitish tizimining shovqinidan himoya qilinadigan xonadagi hisoblash nuqtalarida shovqin darajalarining talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashda hisobga olinadigan shovqin manbalarining umumiy soniga quyidagilarni kiritish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
haydash yoki soʻrish tizimining ventilyatorining shovqinining talab qilinadigan darajasini pasaytirishni hisoblashda (markaziy soʻndirgichni hisoblashda) — berilgan xonaga (hisoblash nuqtalariga ega boʻlgan xonaga) xizmat koʻrsatuvchi tizimlarning soni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bitta ventilyatsiya tizimining havoni taqsimlash qurilmalari tomonidan (plafonlar, panjaralar va hokazolar) generatsiyalanadigan shovqinni talab qilinadigan darajasini pasaytirishni hisoblashda — koʻrib chiqilayotgan xonaga xizmat koʻrsatuvchi mexanik qoʻzgʻatishli ventilyatsiya tizimlarining soni (bunda ventilyator, havoni rostlash qurilmalari va fasonli elementlarning shovqini hisobga olinmasligi kerak);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻrib chiqilayotgan tarmoqlanishning fasonli elementlari va havoni taqsimlash qurilmalari tomonidan generatsiyalanadigan shovqinni talab qilinadigan darajasini pasaytirishni hisoblashda — berilgan oktava chizigʻida (polosasida) ularning shovqin darajalari bir-biridan 10 dB ga kam farq qiladigan fasonli elementlar va drossellarning soni (bunda, ventilyator va panjaralarning shovqini hisobga olinmasligi lozim).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Barcha shovqin manbalari bir paytda ishlaganda tekshirish yoki boshqa maqsad uchun xonadagi tovush bosimi oktava darajalarining talab qilinadigan umumiy pasaytirishni hisoblash nuqtasiga barcha shovqin manbalaridan keladigan tovush bosimining birgalikdagi oktava darajalari bilan chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajalarining farqi sifatida aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Shovqinni pasaytirish va undan himoyalashning asosiy usullari va vositalariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Ventilyatorning (ventilyatsion qurilmaning) shovqinini pasaytirish uchun quyidagi talablar bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush quvvatining eng kichik solishtirma oktava darajalariga ega boʻlgan agregatning tanlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatorning maksimal foydali ish koeffitsiyenti rejimida ishlashini taʼminlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tarmoqning qarshiligini kamaytirish va ortiqcha bosim hamda sarfni hosil qiladigan ventilyatordan foydalanmaslik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatorning kirish joʻmragiga (patrubkasiga) havoni bil xilda berishni taʼminlash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Haydash yoki soʻrish tizimlari ventilyatsion qurilmalarining havo yoʻllari boʻylab tarqaladigan shovqinini pasaytirish maqsadida, quyidagi hollarda bevosita ventilyatorning yonida va havo yoʻlida yoki tizim xizmat koʻrsatadigan xonaga kirishning oldida soʻndirgichlarni qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsion qurilmaning parametrlarini tanlash va ularni umumlashtirishning imkoni boʻlmasa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kam shovqinli ventilyatordan foydalanish bilan berilgan xona, zona yoki obyektda tovush bosimining yoʻl qoʻyiladigan darajadan oshmaydigan darajasini taʼminlashning imkoni boʻlmasa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Uzunligi 3 m dan ortiq boʻlgan soʻndirgich talab qilinadigan hollarda, soʻndirgichni 2-3 ta seksiya (boʻlim)ga ajratish (boʻlish) lozim. Bunda, seksiya (boʻlim)larning orasidagi masofa bunday seksiyaning uzunligidan bir-ikki marotabadan kichik boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Havoni rostlash va taqsimlash qurilmalarining shovqinini pasaytirish uchun quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tarmoqlarda havo harakatining tezligini havoni rostlash va taqsimlash qurilmalari tomonidan hosil qilinadigan shovqin darajasining xizmat koʻrsatiladigan xonada yoʻl qoʻyiladigan qiymatlar doirasini taʼminlaydigan kattalik bilan chegaralanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya tarmoqlarida mahalliy qarshilik koeffitsiyentining minimal qiymatlariga ega boʻlgan havoni taqsimlash qurilmalaridan foydalanishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, havo bilan isitish tizimi shovqinini soʻndirgichlari sifatida absorbsion soʻndirgichlarni (naychasimon, silindrik, plastinkali, kanalli), kamerali soʻndirgichlar va ichki yuzasi tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan havo yoʻllari va ularning burilishlarini qoʻllash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Soʻndirgichning konstruksiyasini quyidagilarga bogʻliq ravishda tanlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tizimning moʻljallanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqin darajasini talab qilinadigan pasaytirishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻrnatish joyida havo yoʻlining oʻlchami;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tarmoqda eng chekka yoʻl qoʻyiladigan gidravlik qarshilik.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Naychasimon soʻndirgichlardan (dumaloq va toʻgʻri burchakli) 450—500 mm gacha koʻndalang kesim oʻlchamlariga ega boʻlgan havo yoʻllarida foydalanish kerak. Naychasimon soʻndirgichlar havo yoʻllarining (kanallarning) dumaloq yoki toʻgʻri burchakli kesimli, tovush yutadigan devorli qismlaridan tashkil topishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Havo yoʻlining (kanalning) shaklini saqlash va tovush oʻtkazuvchanlikka ega boʻlgan materiallar old qismida havo oqimi bilan deformatsiyalanishini uchun tovushga nisbatan yetarlicha shaffof boʻlgan qoplamalar ishlatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, turli shisha matolar, plyonkalar va perforlangan metall list yoki toʻrdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Katta koʻndalang kesim oʻlchamlariga ega boʻlgan havo yoʻllarida tovushni soʻndirishni oshirish uchun tovush yutadigan materiallarni havo yoʻllarining kesimi boʻylab bir tekis taqsimlash kerak. Plastinkali soʻndirgichlarda ham mazkur usuldan foydalanish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Plastinkalarning qalinligi va ularning orasidagi masofa havo yoʻlining (kanalning) kesimi boʻylab oʻzgarmasligi kerak. Qalinlik va plastinkalar oʻrtasidagi masofa ortishi bilan maksimal soʻndirish sohasi pastroq chastotalar tomonga qarab siljishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Plastinkalar va havo yoʻllari (kanallari)ning soni hamda balandligi eng kamida soʻndirgichning erkin kesimi va soʻndirgich oʻrnatiladigan havo yoʻli kesimining tengligi shartiga asosan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Soʻndirgich tomonidan hosil qilinadigan gidravlik qarshilikni minimallashtirish, unda shovqin hosil boʻlishini kamaytirish maqsadida, yuqoridagi shart taʼminlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Gidravlik qarshilikni qoʻshimcha pasaytirish maqsadida, soʻndirgichga kirish va undan chiqishdagi plastinkalarga obtekatel (harakatga boʻlgan aerodinamik qarshilikni kamaytiruvchi maxsus konstruksiya)lar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. 800×500 mm koʻndalang kesim oʻlchamli toʻgʻri burchakli havo yoʻllarida kanalli soʻndirgichlardan foydalanish kerak. Bunda, plastinkali soʻndirgichlarning qalinligi havo yoʻlining kichik oʻlchamining yarmiga teng boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Absorbsion soʻndirgichlarning (1 m gacha uzunlikdagi) akustik samaradorligini belgilashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush chastotasiga (bunda, 200 Nz gacha boʻlgan past chastotalar diapazonida yuqori emas va 500 — 2500 Nz chastotalar diapazonida maksimal boʻladi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
faol qismning uzunligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻtish kesimining perimetri;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushni yutadigan material qatlamining qalinligi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushni yutish koeffitsiyenti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Uzunligi 1 m gacha boʻlgan soʻndirgichlarning koʻrsatilgan past chastotalar diapazonida samaradorligi 10 — 15 dB dan oshmasligi, yuqori chastotalar diapazonida esa 33 — 38 dB gacha yetishi sinov tarzida aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Shovqin darajasini sezilarli darajada kamaytirishga oʻqi birgalikda boʻlmagan, ichki yuzasi tovush yutadigan material bilan qoplangan kamerali soʻndirgichlar hisobiga erishishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Uzunligi 1 m gacha boʻlgan soʻndirgichlar tarmoqda ular tomonidan hosil qilinadigan yuqori gidravlik qarshilikni bartaraf etish maqsadida ham qoʻllanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Ichki yuzasida qoplamasi boʻlmagan kamerali soʻndirgichlarni ovqat tayyorlanadigan xonalarga xizmat koʻrsatadigan soʻruvchi tizimlarga oʻrnatish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Soʻndirgichlarning samaradorligini maxsus stendlarda tajriba yoʻli bilan aniqlash va ularning texnik pasportlari yoki kataloglarida koʻrsatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Ichki yuzasi tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan havo yoʻllari va burilishlarning samaradorligi tabiiy sharoitlarda (laboratoriya sharoitlarida emas) aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Tarmoqda soʻndirgichlar tomonidan hosil qilinadigan gidravlik qarshilikni quyidagicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻlchash yoʻli bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo oqimining berilgan tezliklarida hisoblash yoʻli bilan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlari asbob-uskunalarining oshirilgan shovqinining boshqa xonalarga suqilib kirishining oldini olish uchun quyidagilarni amalga oshirish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqindan oshirilgan himoyalashni talab qiladigan xonalarni asbob-uskunalar (ventilyatsion kameralar, nasoslar) oʻrnatilgan texnik xonalar bilan yonma-yon joylashtirmaslik;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
agregatlarni prujinali, rezina yoki kombinatsiyalangan vibroizolyatorlar yordamida vibroizolyatsiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asbob-uskunalar joylashtiriladigan texnik xonalarga akustik ishlov berishni amalga oshirish — devor va shiftlarni tovush yutadigan material qatlami bilan qoplash (xonadagi shovqinni 4 — 7 dB ga qoʻshimcha pasaytirishda);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
texnik xonalarda qayishqoq asosga yotqizilgan pollarni (suzuvchan pollarni), tizim elementlarining ostiga (ventilyatorlar, konditsionerlar, sovitish mashinalari, havo sovutgichlar, nasoslar va boshqalar) vibratsiyani dempfirlaydigan asoslarni qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asbob-uskunalar joylashtiriladigan texnik xonalarni havo shovqinidan hisoblash yoʻli bilan aniqlanadigan talab qilinadigan izolyatsiyalashni taʼminlaydigan toʻsuvchi konstruksiyalarni qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatorlar va havo yoʻllari oʻrtasiga qayishqoq vistavkalarni oʻrnatish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Qayishqoq zaminli pollarni (suzuvchan pollarni) texnik xonaning butun maydoni boʻylab bajarish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, konstruktiv parametrlari (pol plitasining qalinligi, qayishqoq zaminning qalinligi) polning qayishqoq zaminining materialini tanlash, asbob-uskunalarning soni, tarkibi va massasiga, vibroizolyatsiyaning talab qilinadigan kattaligiga bogʻliq holda hisoblanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Texnik xonalar va turar joy obyektlari binolarida ventilyatsiya, havoni konditsiyalash va havo bilan isitish tizimlarining havo yoʻllarini suzuvchan polga tayanadigan ustunlarga oʻrnatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Havo yoʻllarini shiftlarga osishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, turlashgan osmalarda samarali vibroizolyatsiyalash qurilmalari va vibrodempfirlaydigan joʻmrak (prokladka)lar qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Texnik xonalarning toʻsiqlari orqali oʻtish joylarida havo yoʻllari perimetr boʻylab vibroizolyatsiyalanishi lozim. Bunda, ventilyatorlar va havo yoʻllari orasida qayishqoq qistirmalar boʻlmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimining sovitish mashinalari, sirkulyatsion nasoslari binolarning yer osti texnik qavatlariga joylashtirilishi va alohida poydevor va vibrozaminlarga oʻrnatilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, bu poydevor va vibrozaminlarning konstruksiyalari sovitish mashinalari va sirkulyatsion nasoslarning turi va oʻlchamlariga bogʻliq ravishda ishlab chiqilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimining sovitish mashinalari, sirkulyatsion nasoslariga quvurlar mustahkamlik qayishqoq qistirmalar yordamida ulanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Quvurlarni binoning qurilish konstruksiyalariga mahkamlash va texnik xonalarning toʻsiqlari orqali oʻtkazish joylarida quvurlar vibroizolyatsiyalanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Koʻrsatilgan asbob-uskunalarni quyidagi hollarda binolarning tomlari, ochiq maydonchalariga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ularning ostida texnik qavatlar (xonalar) mavjud boʻlganda;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuqorigi qavatlardagi shovqindan himoya qilinishi lozim boʻlgan xonalarda oshirilgan tarkibiy shovqinning vujudga kelishiga yoʻl qoʻymaydigan ishonchli vibroizolyatsiya mavjud boʻlganda.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Xonalarni binolarning tomlari, ochiq maydonchalariga oʻrnatiladigan sovitish mashinalari, havo sovutgichlar, quruq gradirnyalarning shovqinidan himoyalash uchun akustik ekranlar (tovush manbai tomonida tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan qattiq akustik toʻsiqlar) va toʻsiqlar oʻrnatilishi lozim. Bunda, akustik ekran va toʻsiqlarning oʻlchamlari hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Mahalliy havoni konditsiyalash tizimlarining (split-tizimlar) tashqi bloklaridan qurilish konstruksiyalariga vibratsiyaning uzatilishini (xonalarda tarkibiy shovqinning vujudga kelish sabablarini) bartaraf qilish hamda berilgan binoning xonalari va qurilishga tutash hududlarning shovqinidan himoyalash boʻyicha chora-tadbirlar koʻzda tutilgan boʻlsa, tashqi bloklarni turar joy obyektlari, jamoat binolarining tomonlari va tomiga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-bob. Aholi punktlarining hududlari (Shahar va qishloq aholi punktlarining hududlari) shovqindan himoyalashga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Aholi punktlarining hududlarini rivojlantirish va qurishni shaharsozlik jihatidan rejalashtirishni turar joy obyektlari va jamoat binolarining shovqin darajalari normalanadigan xonalarida va hududda yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajasini taʼminlashni hisobga olish bilan amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Shovqin darajalari normalanadigan turar joy obyektlari, jamoat binolari va hududlarni transport shovqinidan himoyalash quyidagilar yordamida amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shahar va qishloq aholi punktlarining hududlarini zonalashtirishni koʻzda tutadigan samarali rejalashtirish usullarini qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻcha-yoʻl tarmogʻini samarali trassalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
transport magistrallari boʻylab shovqindan himoyalaydigan maxsus binolarni joylashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqindan himoyalaydigan va odatdagi binolarni guruhlashtirishning turli kompozitsion usullarini qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuk transportining aholi turar joy hududlari orqali harakatini cheklash va transport vositalari turar joy obyektlari, rekreatsiya va davolash hududlaridan oʻtganda ularning tezligini pasaytirishga yoʻnaltirilgan tashkiliy chora-tadbirlarni qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yoʻl yoqalariga akustik ekranlar qurish, shovqin xohlanmaydigan taʼsir koʻrsatadigan zonalarda joylashgan binolarga shovqindan himoya qiladigan derazalarni oʻrnatishni koʻzda tutadigan konstruktiv chora-tadbirlarni qoʻllash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Koʻrib chiqilayotgan hududda va unda joylashgan turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalarida shovqinning normativ darajalarini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni tanlashni akustik hisoblash natijalari yoki dala oʻlchov maʼlumotlari asosida amalga oshirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Akustik hisoblashlarni amalga oshirishda quyidagi boshlangʻich maʼlumotlarni hisobga olish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil, temir yoʻl magistrallari, suv yoʻllari, shuningdek qurilishni aviatsiya shovqinidan chegaralash zonalari va mukammal qurilish obyektlarini joylashtirish sxemalari. Bunda, texnik-iqtisodiy asoslashda, maʼlum bir transport turi va mos ravishda u harakatlanadigan trassalar boʻlmasligi hamda sxemada barcha mavjud va loyihalanadigan (qurilishi rejalashtirilgan) binolar hamda ularning qavatliligini koʻrsatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
avtomobil, temir yoʻl va suv transportining harakat parametrlari va tarkibi toʻgʻrisida maʼlumotlar, shuningdek samolyotlarning berilgan hudud ustidan uchib oʻtish jadalligi (intensivligi) va uchib oʻtadigan samolyotlarning turlari toʻgʻrisida maʼlumotlar. Bunda, koʻrsatilgan maʼlumotlarni kunning kunduzgi va tungi vaqtlari uchun hamda joriy davr holati uchun va prognoz uchun alohida-alohida taqdim qilinishi. Transport oqimlari uchun prognoz maʼlumotlarini olishning iloji boʻlmagan taqdirda, tegishli hisoblashlar amalga oshirilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻrib chiqilayotgan hududda transformator podstansiyalari, issiqlik taʼminoti korxonalari va boshqa kommunal obyektlarning joylashuvi hamda ularga oʻrnatilgan asbob-uskunalarning shovqin tavsiflari toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sanoat zonalarining yoki alohida sanoat korxonalari va energetika xoʻjaligi obyektlarining joylashish sxemalari, shuningdek koʻrsatilgan obyektlardagi shovqin manbalarining shovqin tavsiflari toʻgʻrisida maʼlumotlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Kutiladigan shovqin darajalarini hisoblashlar shovqindan himoya qilinadigan obyektga bogʻliq ravishda va quyidagi koʻrsatmalarni hisobga olish bilan tanlanadigan hisoblash nuqtalari uchun bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kichik dahalar va turar joy obyektlari binolari guruhining dam olish maydonchalari, maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining oʻyin maydonchalari, tibbiyot tashkilotlari va sanatoriylarning hududlarida hisoblash nuqtalari maydonchalarning shovqin manbaiga eng yaqin chegarasida, yer yuzasidan 1,5 m balandlikda tanlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maydoncha qisman bino, inshoot yoki maʼlum bir boshqa ekranlaydigan obyektning tovush soyasi zonasida va qisman tovush toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatadigan zonada joylashgan boʻlsa, hisoblash nuqtasi tovush soyasi zonasidan tashqarida joylashishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bino, inshoot yoki maʼlum bir boshqa ekranlaydigan obyektda suqilib kiradigan shovqin darajasi mazkur SHNQ ning 5-bobida keltirilgan normalanadigan turar joy obyektlari va boshqa binolarga bevosita tutashadigan hududlarda hisoblash nuqtalari binolarning shovqin manbai tomonga qaragan tomonlaridan 2 m masofada, bir-ikki qavatli binolar uchun yer yuzasidan 1,5 m balandlikda, uch qavatli va undan baland binolar uchun yer yuzasidan 4 m balandlikda tanlanishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Akustik hisoblashlarni GOST 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) ga muvofiq amalga oshirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Hududning shovqin rejimini aniqlashning shovqindan himoyalash chora-tadbirlarini samarali tanlashda hudud yoki umuman shaharning tovush darajalariga teng boʻlgan izoliniyalar kiritilgan operativ shovqin kartalari ishlab chiqilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Operativ shovqin kartasi yordamida quyidagilarni bajarish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
normadan ortiq shovqinli hududlarni (akustik noqulay zonalarni) aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ushbu hududlarning maydoni, hududda joylashgan binolarning soni va ularda yashaydigan odamlarning sonini baholash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shovqindan himoyalaydigan chora-tadbirlarni belgilash va ularning talab qilinadigan hajmi va qiymatini hisoblash.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Hududiy rivojlantirish sxemalari va aholi punktining bosh rejasini ishlab chiqish bosqichida hududga shovqinning taʼsirini pasaytirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlarni qoʻllash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
rekreatsion zonalarni sanoat zonalari, kommunal-ombor zonalari va asosiy transport kommunikatsiyalaridan ajratish orqali hududni funksional zonalashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tezkor va yuk transporti harakatlanadigan magistral yoʻllarni turar joy zonalari va dam olish zonalarini aylanib oʻtadigan qilib trassalashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tezkor avtomobil yoʻllari va temir yoʻllarning transport koridorlarida trassalashtirishni shaharlar va boshqa aholi punktlari, shuningdek davolash-kurort zonalari va rekreatsion zonalarni aylanib oʻtadigan qilib birlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
koʻcha-yoʻl tarmogʻini transport oqimlarining tarkibi boʻyicha, yuk harakatining asosiy hajmini ajratish bilan ixtisoslashtirilgan magistrallarga differensiyalash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asosiy transport oqimlarini turar joy zonalaridan tashqarida oʻtadigan, yuqori oʻtkazish qobiliyatiga ega boʻlgan unchalik koʻp sonli boʻlmagan magistral koʻchalarga yoʻnaltirish (sanoat zonalari va kommunal-ombor zonalarining chegaralari boʻylab, temir yoʻllarning shoxchalarining chiziq (polosa)larida);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
asosiy qurilish massivlarini transport magistrallaridan ajratish uchun magistrallar oʻrtasidagi hududlarni yiriklashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
turar joy zonalari va turar joy uylari chegaralarida avtoturargoxlar tizimini yaratish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
magistral koʻchalar va yoʻllarni trassalashtirishda oʻrin-joy relyefining shovqindan himoyalash xususiyatlaridan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aeroportlarning atrofini shovqindan himoyalaydigan zonalashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Turar joy zonasi, daha va kichik dahalarning rejaviy loyihasini ishlab chiqish bosqichida shovqindan himoyalash uchun quyidagi chora-tadbirlarni qabul qilish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
turar joy obyektlari qurilmalarini magistral avtomobil yoʻli yoki temir yoʻlning yoqasida shovqinni zaruriy pasaytirish shart boʻlmagan masofada joylashtirishda, joy relyefining qiyaliklar, chuqurliklar, doʻngliklar koʻrinishidagi, vertikal yoki egilgan devorlar, galereyalar va boshqa qoʻrinishidagi shovqindan himoyalaydigan akustik ekranlardan foydalanish, shuningdek kombinatsiyalangan turdagi akustik ekranlarni (doʻnglik+devor) qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shahar qurilishida turar joy zonalari, dahalar va kichik dahalar uchun magistral koʻchalarni qurishning birinchi qatoriga dahaning ichidagi kenglikni transport shovqinidan himoyalaydigan akustik ekranlar sifatida shovqindan himoyalaydigan binolarni joylashtirish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Bino-ekranlar sifatida savdo markazlari, garajlar, kommunal-maishiy xizmat koʻrsatish korxonalarining binolaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shovqindan himoyalashda koʻp qavatli turar joy obyektlari va maʼmuriy binolardan foydalanish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, shovqin manbalari va himoya qilinadigan obyektlar orasiga joylashtiriladigan xizmat koʻrsatish binolarining texnologik asbob-uskunalari shovqinni soʻndirish va tovushdan izolyatsiyalash vositalari bilan taʼminlanishi va shovqindan himoya qilinadigan hudud yoki xonalarda shovqinning oshirilgan darajalarini hosil qilmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Shovqindan himoyalanadigan turar joy obyektlari binolarida aholini shovqin manbaidan (magistral tomonidan) muhofaza qilish uchun quyidagi meʼmoriy, loyihaviy va texnik yechimlar bajarilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yordamchi xonalarni shovqin manbai tomonga qaratish. Bunda, oshxona, dushxona, sanuzel kabi yordamchi xonalar shovqin manbai tomonga (magistral yoʻlga) qaratiladi. Shuningdek, xonadonlardan tashqaridagi kommunikatsiyalar (zina-lift uzellari, yoʻlaklar) ham shovqin manbai tomonga joylashtiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yashash xonalarini shovqindan himoyalash. Bunda, xonadonda uchta yoki undan koʻp yashash xonasi boʻlsa, faqat bitta xona shovqin manbai tomonga qaratilishi kerak. Shuningdek, qolgan yashash xonalari shovqindan muhofazalangan tomonga qaratish lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
magistral tomonga qaragan, fasadi shovqin soʻndirgichlarga ega boʻlgan va shovqindan talab qilinadigan himoyalashni taʼminlaydigan maxsus ventilyatsion qurilmalar bilan taʼminlangan shovqindan himoya qiluvchi derazalarni oʻrnatish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Shovqindan himoyalanadigan binolarning ekranlash samaradorligini maksimal darajada oshirish uchun binolar baland va uzun boʻlishi, qoʻllaniladigan materiallarning tovush oʻtkazmaslik xususiyatlariga mos kelishi va magistral koʻchalar va temir yoʻllardan 100 m masofada joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Dahaning ichidagi kenglikka va qurilishning birinchi bosqich binolarining koʻndalang oʻqlariga yaqin boʻlgan zonalarga maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari, poliklinikalarning binolari, dam olish maydonchalarini joylashtirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qurilishning birinchi bosqich binolari uzilgan joylarning roʻparasida joylashgan zonalarga savdo, umumiy ovqatlanish shoxobchalarini, kommunal-maishiy xizmat, aloqa muassasalari va shu kabilarni joylashtirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Loyihalanadigan qurilish sharoitlarida turlicha konstruksiyali vertikal yoki egilgan devorlar koʻrinishidagi shovqindan himoyalaydigan akustik ekranlarni qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Shahar atrofidagi zonalarda doʻngliklar, tepaliklar yoki chuqurliklardan akustik ekran sifatida foydalanish lozim. Doʻngliklar, tepaliklar yoki chuqurliklarning qiyaliklari 1:2 yoki 1:1,5 nisbatdagi qiyalikka ega boʻlishi va beton yoki tosh plitalar bilan qoplash yordamida mustahkamlangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Doʻngliklarga avtomobillarga texnik xizmat koʻrsatish shoxobchalari, garajlar, kollektorlar va shovqin darajasi chegaralanmaydigan boshqa bino va inshootlarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Doʻngliklar, tepaliklar va chuqurliklar koʻrinishidagi akustik ekranning samaradorligi yetarli boʻlmagan taqdirda, doʻnglik yoki tepalikning ustiga va chuqurlikning yoqasiga qoʻshimcha ekran-devor oʻrnatish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Akustik ekranning oʻlchami, konstruksiyasi va materiali akustik hisoblashlar, tutash hududning xarakteri, qurilishning oʻziga xos xususiyatlari va akustik ekrandan foydalanishning qulayligini hisobga olgan holda aniqlanishi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Akustik ekranlar mustaqil poydevorlarga tayanishi lozim. Bunda, ularning barcha konstruktiv elementlari mexanik jihatdan mustahkam boʻlishi hamda qor, shamol va seysmik yuklamalarning taʼsiriga bardoshlilikka hisoblangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Akustik ekranlarning alohida elementlarining konstruksiyalari ularning bir-biriga tirqishlar va teshiklar qoldirmasdan zich boʻlib tutashuvini taʼminlashi lozim. Akustik ekranlarning pastki akustik panellari poydevor yoki joyning yuzasiga zich qilib (oraliq qoldirmasdan) oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Akustik ekranning samaradorligini quyidagicha oshirishga yoʻl qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
akustik ekranning shovqin manbaiga qaragan yuzasiga tovushni yuqori darajada yutadigan materiallar bilan ishlov berish bilan;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
akustik ekranning yuqori qovurgʻasiga diafragmalanadigan tovush toʻlqinining sochilishi va yutilishini oshirish uchun xizmat qiladigan maxsus konstruktiv elementlarni oʻrnatish bilan (3 dB gacha).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Akustik ekranni qoplash uchun foydalaniladigan tovush yutadigan materiallar barqaror fizikaviy-mexanik tavsiflarga ega boʻlishi, biologik barqaror va namlikka barqaror boʻlishi, eng chekka yoʻl qoʻyiladigan qiymatlardan oshiq boʻlgan konsentratsiyalarda zararli moddalarni ajratib chiqarmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Akustik ekranni konstruksiyalashda tovush energiyasining bir qismi bevosita ekranning oʻzi orqali suqilib kirishi mumkin boʻlgan materiallarni tanlash lozim. Bunda, akustik ekran konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi 25 dB dan kichik boʻlmasligi zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Akustik ekranlarning balandligini shovqindan himoya qilinadigan binolarning balandligi va ularning magistralga nisbatan joylashuviga bogʻliq ravishda 3 — 6 m atrofida tanlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kattaroq balandlikka ega boʻlgan akustik ekranlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, akustik ekranlarni qurish zarurati tegishli akustik va mustahkamlik hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-bob. Xonalarning akustikasiga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Zal xonalarni akustik loyihalash jarayoni quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zallarning hajm-loyihaviy yechimiga qoʻyiladigan umumiy talablarga rioya qilish bilan xonaning gabarit oʻlchamlari va shaklini tanlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zalning akustikasining global bahosining ishonchliligini statistik nazariya boʻyicha tekshirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
uning hajmiy optimumga muvofiqligini aniqlash uchun zalning reverberatsiya vaqtining chastota tavsifini hisoblash va loyihani toʻsiqlarning konstruksiyasi qismida zaruriy korreksiyalashni bajarish ushbu SHNQning 12-ilovasida keltirilgan rasmga muvofiq boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zalning chizmalarini loyihani shakl va uning toʻsiqlarining chiziqlari qismida zaruriy tuzatish (korreksiyalash) bilan grafik tahlil qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zalda tovush maydonining diffuzliligini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ularning optimum zonalariga muvofiqligini aniqlash maqsadida, zarurat boʻlgan hollarda loyihani qoʻshimcha tuzatish (korreksiyalash) bilan kompyuterda akustik modellashtirish yordamida mahalliy akustik tamoyillarni hisoblash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zalning shovqin rejimini baholash, uni yaxshilash boʻyicha zaruriy chora-tadbirlarni ishlab chiqish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xonaning meʼmoriy-akustik yechimi ishlab chiqilgandan keyin kompyuterli modellashtirish uslubi bilan zalning elektroakustik rejimini baholash, zaruriy chora-tadbirlarni ishlab chiqish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Har bir zalda uning hajm-loyihaviy yechimiga qoʻyiladigan, zalning aniq moʻljallanishiga bogʻliq ravishda bitta tomoshabin oʻrniga toʻgʻri keladigan solishtirma havo hajmi boʻyicha ushbu SHNQ ning 13-ilovasiga asosan differensiallangan asosiy talablarga rioya qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Zallarning yoʻl qoʻyiladigan maksimal uzunligi L ushbu SHNQ ning 14-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zallarning solishtirma akustik hajmi va maksimal uzunlik qiymatlaridan ehtimoliy chetlashishlari akustik hisoblashlar bilan asoslanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Tovush maydonining yetarlicha diffuzliligini olish uchun zalning shakli va nisbatini toʻgʻri tanlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Zalning asosiy oʻlchamlari va nisbatlari quyidagi shartlardan tanlanishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
L — markaziy oʻq boʻyicha zalning uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Lyoʻl qoʻy — zalning eng chekka yoʻl qoʻyiladigan uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B va N — mos ravishda zalning oʻrtacha kengligi va balandligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V — zalning umumiy havo hajmi, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sp — zalning polining maydoni, m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Zallarning tanlangan oʻlcham va nisbatlarini akustik hisoblashlarning natijalari asosida tuzatishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Tadqiq qilinadigan zallarning tavsiflarini hisoblashlarda statistik akustika uslublarini qoʻllash mumkinligini tekshirish uchun normalanadigan 125—4000 Nz chastotalar diapazonida undan yuqorida havo hajmi chastotalarining yetarlicha soni kuzatiladigan kritik chastotani (Nz) hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Zallarning tavsiflarini hisoblashlar fkr 125 Nz ekanligini koʻrsatsa, zalda reverberatsiya vaqtini 125, 250, 500, 1000, 2000 va 4000 Nz oʻrtacha geometrik chastotali oltita chastota chiziq (polosa)larida aniqlash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Turlicha foydalanish maqsadlariga ega boʻlgan zallar uchun 500 — 1000 Nz oʻrtacha chastotalar sohasida reverberatsiya vaqtining optimal qiymatlari ularning hajmiga bogʻliq ravishda, ushbu SHNQning 12-ilovasi 1-rasmiga muvofiq boʻlishi hamda ushbu qiymatlarni keltirilgan qiymatlardan 10 foizgacha chetlashishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Shuningdek, 125 — 250 Nz chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida reverberatsiya vaqtini 20 foizdan koʻp boʻlmagan oshirishga, 2000 — 4000 Nz chastotalar diapazonida 10 foizdan koʻp boʻlmagan kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Topt ni ushbu SHNQning 12-ilovasi 1-rasmi boʻyicha aniqlashning xatoligi ham, reverberatsiya vaqtini hisoblashlarning xatoligi ham ± 0,05 s dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Chastota chiziq (polosa)larining kamida bittasida Tfi, zalning reverberatsiya vaqti Topt dan farq qilsa, Tfi ni Topt ga yaqinlashtirish uchun konstruktiv yechimlarga baʼzi bir oʻzgarishlarni kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. fkr — 125 Nz da 125 Nz chastota polosasi uchun olingan natijani moʻljallama natija deb hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Zalning chizmalarini grafik tahlil qilishda nutq uchun 20 — 25 ms (millisekund) va musiqa uchun 30 — 35 ms kechikishlarga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Geometrik qaytishlarni qoʻllash mumkinligi tovush toʻlqinining uzunligi, qaytaruvchi yuzaning oʻlchamlari va qabul qilish nuqtasida uning tovush manbaiga nisbatan joylashuviga bogʻliq boʻlishi kerak. Qaytargichning eng kichik tomoni 1,5 — 2,0 m dan kichik boʻlmasa, geometrik qaytishlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Toʻgʻridan-toʻgʻri tovushning taʼsir koʻrsatish radiusi (rtoʻgʻri) nutq uchun 8-9 m ni, musiqa uchun 10 — 12 m ni tashkil qilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
r toʻgʻri doirasida joylashgan tomoshabinlarning joylari uchun toʻgʻridan-toʻgʻri tovushni qaytarishlar yordamida kuchaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. r toʻgʻridan boshlab intensiv birinchi qaytishlar tomoshabinlarning joylari joylashgan butun zonani qoplashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Devorlar yoki shiftning yuzalari alohida seksiyalardan tashkil topgan boʻlsa, qoʻshni elementlardan qaytishlar bir-birini qoplamasligi, orada qaytarilgan tovush yetib bormaydigan “oʻlik zonalar” qolmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Nisbatan katta balandlik va kenglikka ega boʻlgan zallarda birinchi qaytishlarning yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan kechikish bilan kelishini toʻgʻirlash uchun shift va devorlarda portal oldi zonasida maxsus tovushni qaytaradigan konstruksiyalarni qoʻllash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Yuzalarni balkonlar, pilyastralar, botiqlar va shunga oʻxshash notekisliklar bilan ajratish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Zal interyerining shakli va konstruksiyalarini akustik loyihalash tugagandan keyin akustik mezonlarni (nutq uchun — nutqning tushunarliligining obyektiv parametrlari va musiqa uchun — shaffoflik indeksi, kenglik taassurotini uygʻotish darajasi, tovush balandligi indeksi) qaytadan hisoblash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Akustik mezonlarni kompyuterli akustik modellashtirish uslublari bilan hisoblash kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Modellashtirish zamonaviy kompyuter dasturlaridan biri boʻyicha nurlarni yoki yashirin manbalarni kuzatib borish uslublari (ularning turli modifikatsiyalarida) bilan amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Hisoblanadigan akustik mezonlarning minimal toʻplami quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
nutqning tushunarliligini baholash uchun — STI (yoki RASTI);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush tarqalishining shaffofligini baholash uchun — S80;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kenglik taassurotini uygʻotish uchun — LF;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush balandligini baholash uchun — G.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mezonlardan kamida bittasining koʻrsatkichi optimumlar zonasidan farq qilsa, zalning loyihasiga qoʻshimcha tuzatishlar kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Zalning orqa devori shiftga 90 burchak ostida tutashsa, tovushning shift va devordan tovush manbai tomonga katta kechikish bilan keladigan qaytishini bartaraf qilish uchun shiftning bir qismini orqa devor tomonga egilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Zallarning toʻsuvchi konstruksiyalarida katta bukilgan yuzalarning boʻlishi (gumbazlar, peshtoqlar, rejada bukilgan orqa devor) qaytishlarning toʻplanish xavfini vujudga keltirishini hisobga olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, tovush zalning bir qismiga fokuslanishi, kuchli aks-sado hosil qilishi, zalning qolgan qismlari esa qaytgan tovushlarni olmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Gumbazning loyiha yechimining uchta varianti ushbu SHNQning 15-ilovasida keltirilgan rasmga muvofiq quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a variantda gumbazning egrilik radiusi taxminan zalning balandligiga teng boʻlishi va tovush zalning markaziga fokuslanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b variantda egrilik radiusi zal balandligining yarmini tashkil qilishi, qaytishlar fokus nuqtasi orqali oʻtishi va soʻngra polning maydoni boʻylab taqsimlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v variantda egrilik radiusi taxminan zalning ikkilangan balandligini tashkil qilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Gumbaz shaklini oʻzgartirishning iloji boʻlmasa (masalan, sirk binosi), tovushning fokuslanishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida, gumbazning yuzasini boʻlaklarga ajratish usulini qoʻllash yoki gumbazni tovushni yutadigan materiallar bilan qoplash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, ularni qoʻllash zalning reverberatsiya vaqtini optimallashtirish boʻyicha hisob-kitoblar bilan muvofiqlashtirilgan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Musiqa zallarida reverberatsiya vaqtining qiymatini akustik hisoblashlar bilan asoslangan taqdirda, 1 egri chiziqning qiymatlaridan yuqori qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50000 m3 dan oshiq hajmli yopiq sport zallarida ularning hajmidan qatʼiy nazar, oʻrtacha chastotalarda (500 — 1000 Nz) reverberatsiya vaqti 2 s dan oshmasligi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Faqatgina tovushni kuchaytirish bilan foydalanish uchun moʻljallangan zamonaviy estrada musiqasi konsert zallarida reverberatsiya vaqtining chastota tavsifining shakli gorizontal chiziqqa yaqin boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Tomosha zallarida normativ shovqin rejimini taʼminlash uchun quyidagi talabalarni bajarish lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
binoning meʼmoriy-loyihaviy yechimida zal bilan qoʻshni boʻlgan xonalarga faol shovqin manbalarini joylashtirmaslik (ventilyatsion kameralar, nasoslar va boshqalar);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zalda talab qilinadigan tovush izolyatsiyasiga ega boʻlgan toʻsuvchi konstruksiyalarni qoʻllash, nisbatan katta boʻlmagan tovush izolyatsiyasiga ega boʻlgan elementlarni (derazalar, eshiklar) hisobga olish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya va havoni konditsiyalash tizimlarining shovqinini yoʻl qoʻyiladigan kattaliklargacha pasaytirish choralarini koʻrish (soʻndirgichlar, havoni taqsimlash qurilmalarida havoning tezligini cheklash).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Zal loyihasining elektroakustika qismini ishlab chiqish kompyuterli modellashtirish uslubi bilan bajarilishi (maxsus dastur boʻyicha) va zalning avvalgi tabiiy akustikasini hisoblashda olingan parametrlarga asoslanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-bob. Shovqinni hisoblash sxemalari klassifikatsiyasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Shovqin tarqalishini hisoblash sxemalari tovushning turar joy obyektlari binolarida tarqalishining oʻziga xos xususiyatlariga asoslangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Shovqin tarqalishini hisoblash sxemalar uchun hisoblash nuqtasida shovqin hosil boʻlishini ifodalovchi xususiyatlari quyidagi holatlarni qamrab olishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushning binolar orasidagi uzilishlar orqali kirib borishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushning binolarning ikkinchi qatoriga, yaʼni birinchi binodan yetarli darajada uzoqda joylashgan binolarga qadar yetib borishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovushning yoriq orqali yopiq hududga (“quduq” koʻrinishidagi hovliga) kirib borishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“kema” koʻrinishidagi uzun (uzunligi balandligidan ortiqroq) va alohida joylashgan “nuqtali” bino (uzunligi bino balandligiga teng yoki undan kam boʻlgan bino)lardagi tovushning binoga yaqin yerda joylashgan nuqtada alohida joylashgan bino ortiga difraksiyasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovush difraksiyasi va baland boʻlmagan va uzun toʻsiq ortida soʻnishi (masalan, temir yoʻl balandligi, zich joylashgan garajlar va boshqalar).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Hisob-kitoblarni amalga oshirishda asosiy hisoblash sxemalarining klassifikatsiyasi mazkur SHNQ ning 16-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-bob. Binolarni loyihalashda shovqin darajalarini hisobga olish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Tovushning binolar orqali va bino ortiga difraksiyasi holatini batafsil hisoblashda bino yetarli uzunlikda joylashgan va tovush uning tomlari ortiga ham kirib borish ehtimolini qabul qilish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, tovushning ikkilamchi tarqatuvchisi sifatida uzunligi bino uzunligiga teng l, kengligi esa b boʻlgan chiziqli tarqatuvchi qabul qilinsa, bu kabi tarqatuvchining akustik quvvati quyidagicha aniqlanishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
W=I x l x b, W (2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I — transport oqimi tovushining jadalligi, W/m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — bino uzunligi, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — ikkilamchi tarqatuvchining kengligi, m, shartli ravishda 1 m ga teng.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari qoidalariga
1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalari, turar joy qurilmasi hududida suqilib kiradigan shovqinning eng chekka yoʻl qoʻyiladigan tovush bosimi, tovush darajasi, ekvivalent va maksimal tovush darajalari

T/r

Bino yoki hududlarning nomlari

Sutkaning vaqtlari

Tovush bosimi darajalari, dB, oʻrtacha geometrik chastotalar bilan oktava bandlari chastotalarida, Nz

Tovush darajalari, LA va tovushni ekvivalent darajalari,

LAekv., dBA

Tovushni maksimal darajalari,

dBA

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

1.

Shifoxona va sanatoriylar palatalari hamda operatsiya xonalari

soat 7 dan 23 gacha

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

soat 23 dan 7 gacha

69

51

39

31

24

20

17

14

13

25

40

2.

Poliklinika, ambulatoriya, dispanser, shifoxona, va sanatoriylardagi shifokorlar xonalarida

-

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

3.

umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari sinf, oʻquv va oʻqituvchilar xonalari, oliy taʼlim tashkilotlari auditoriyalari, anjuman va seminarlar oʻtkazish uchun zallari, masjidlar, kutubxonalar oʻqish zallarida

-

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

4.

Xonadonlarning yashash xonalari, dam olish uylari, pansionatlar, qariyalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylari, maktabgacha taʼlim tashkilotlari va maktab-internatlarning yotoqxonalarida

soat 7 dan 23 gacha

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

23 dan 7 gacha

72

55

44

35

29

25

22

20

18

30

45

5.

Mehmonxona va kempinglar xonalari va yotoqxonalarning yashash xonalarida

soat 7 dan 23 gacha

76

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

soat 23 dan 7 gacha

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

6.

Kafe, restoran, bar va oshxonalarning ovqatlanish zallarida

-

90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

7.

Bozorlar hududlarida, doʻkonlarning savdo zallarida, aeroport va vokzallarning yoʻlovchilar zallarida, maishiy xizmat korxonalari qabul punktlarida

-

93

79

70

63

59

55

53

51

49

60

75

8.

Shifoxona va sanatoriylar bilan bevosita tutashgan hududlarda

soat 7 dan 23 gacha

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

soat 23 dan 7 gacha

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

9.

Aholi yashaydigan uylar, poliklinikalar, ambulatoriyalar, dispanserlar, dam olish uylari, pansionatlar, qariyalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylari, maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari hamda kutubxonalar bilan bevosita tutashgan hududlarda

soat 7 dan 23 gacha

90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

soat 23 dan 7 gacha

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

10.

Mehmonxonalar, kempinglar va yotoqxonalar binolari bilan bevosita tutashgan hududlarda

soat 7 dan 23 gacha

93

79

70

63

59

55

53

51

49

60

75

soat 23 dan 7 gacha

86

71

64

54

49

45

42

40

39

50

65

11.

Shifoxona va sanatoriylar hududlaridagi dam olish joylarida

-

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh. Tashqi hamda ichki manbalardan hosil boʻlayotgan shovqin impulsli shovqin yoki tonal shovqin tavsifiga kiradi, jadvalda koʻrsatilgan normalarga nisbatan 5dBA dan past qabul qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini aniqlash

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Hisobiy chastota tavsifi, dB

36

36

36

36

36

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

2.

Baholash egri chizigʻi Ri dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

3.

Noqulay ogʻishlar, dB

-

-

3

6

9

12

13

12

11

10

9

8

6

4

2

-

4.

7 dB ga pastga siljitilgan baholash egri chizigʻi

26

29

32

35

38

41

44

45

46

47

48

49

49

49

49

49

5.

Siljitilgan baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlar, dB

-

-

-

-

2

5

6

5

4

3

2

1

-

-

-

-

6.

Izolatsiyalash indeksi Rw, dB

45

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Derazaning RA..TPAH.. tovush izolyatsiyasini aniqlash

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Etalon spektrning tovush bosimining darajasi Li, dB

55

55

57

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

2.

Deraza bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash Ri, dB

23

24

22

21

25

28

29

31

34

36

38

38

39

39

37

35

3.

Li — Ri, farq, dB

32

31

35

38

35

33

33

32

30

30

29

28

26

25

25

25

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Etalon spektrning tovush bosimining darajalari Li (1-ilova) va berilgan konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning qiymatlari Ri (2-ilova) oʻrtasidagi farqni aniqlab, deraza orqali shartli ravishda “oʻtgan” shovqinning tovush bosimi darajalarining kattaliklarini olish kerak (3-ilova).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Energetik qoʻshishni soddalashtirish uchun darajalarni (3-ilova) bir xil qiymatlar boʻyicha guruhlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Guruhlashda 25 dB dan uchta darajani, 32, 35, 33 va 30 dB qiymatlarga ega boʻlgan ikkita darajani, 38, 31, 29, 28 26 dB qiymatlarga ega boʻlgan bitta darajani olish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-ilovaning qiymatlarini qoʻshish bilan deraza orqali shartli ravishda “oʻtgan” shovqinning tovush darajasi (dBA)ni aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10lg=10lg (3×102,5+2×103,2+2×103,5+2×103,3+2×103+103.8+103.1+102.9+102.8+102.6=10 lg (3× 316 + 2 ×1585 +2 ×3162 + 2 ×1995 + 2 ×1000 + 6309 +1259 + 794 + 631+ 398) =10 lg 25823 = 44,1 dBA.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Berilgan derazaning tovush izolyatsiyasi (shahar transport oqimining shovqiniga nisbatan) RA..TPAH.= 75 − 44,1 = 30,9 31, dBA.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Turar joy va jamoat binolarining toʻsuvchi konstruksiyalarining tovush izolyatsiyasini hisoblash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Havo shovqinidan izolyatsiyalashning oʻlchangan yoki hisoblangan chastota tavsifiga ega boʻlgan toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw) chastota tavsifini quyidagi 1-jadvalda keltirilgan baholash egri chizigʻi bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Havo shovqinidan izolyatsiyalashning baholash egri chizigʻi bilan taqqoslash yoʻli bilan olingan chastota tavsifi

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Havo shovqinidan izolyatsiyalash Rw, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

2.

Zarba shovqinining keltirilgan darajasi Lnw, dB

62

62

62

62

62

62

61

60

59

58

57

54

51

48

45

42

3.

Etalon spektrning tovush bosimining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajasi Lp, dB

55

55

56

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini aniqlash uchun berilgan chastota tavsifining norma spektridan noqulay ogʻishlari yigʻindisini aniqlash kerak. Norma spektridan pastga qarab ogʻishlar noqulay ogʻishlar deb qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashsa (lekin bu kattalikdan oshmasa), Rw indeksning kattaligi 52 dB ni tashkil qilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan ortiq boʻlsa, norma spektri pastga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi lozim. Bunda, noqulay ogʻishlarning yigʻindisi koʻrsatilgan kattalikdan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan juda kichik boʻlsa yoki noqulay ogʻishlar mavjud boʻlmasa, norma spektri yuqoriga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi lozim. Bunda, siljitilgan norma spektridan noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashishi, biroq bu kattalikdan oshmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Rw indeksning kattaligi sifatida 500 Nz oʻrtacha geometrik uchdan bir oktava chiziq (polosa)larida yuqoriga yoki pastga siljitilgan baholash egri chizigʻining ordinatasi qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γ = 2500 kg/m3 ogʻir betondan 100 mm qalinlikda ishlangan toʻsiq bilan Rw havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi aniqlanishi kerak. Toʻsiqning hisobiy chastota tavsifi quyidagi 2-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-jadval

Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini aniqlash

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Hisobiy chastota tavsifi, dB

36

36

36

36

36

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

2.

Baholash egri chizigʻi Ri, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

3.

Noqulay ogʻishlar, dB

-

-

3

6

9

12

13

12

11

10

9

8

6

4

2

-

4.

7 dB ga pastga siljitilgan baholash egri chizigʻi

26

29

32

35

38

41

44

45

46

47

48

49

49

49

49

49

5.

Siljitilgan baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlar, dB

-

-

-

-

2

5

6

5

4

3

2

1

-

-

-

-

6.

Izolyatsiyalash indeksi Rw,dB

45

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: Hisoblash 2-jadval shaklida bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-jadval

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning oʻrtacha geometrik chastotasi

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning chegaralari

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning oʻrtacha geometrik chastotasi

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning chegaralari

50

45 — 56

630

562 — 707

63

57 — 70

800

708 — 890

80

71 — 88

1000

891 — 1122

100

89 — 111

1250

1123 — 1414

126

112 — 140

1600

1415 — 1782

160

141 — 176

2000

1783 — 2244

200

177 — 222

2500

2245 — 2828

250

223 — 280

3150

2829 — 3563

315

281 — 353

4000

3564 — 4489

400

354 — 445

5000

4490 — 5657

500

446 — 561

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Jadvalga baholash egri chizigʻining R qiymatlarini kiritish va hisobiy chastota tavsifining baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlarini aniqlash kerak (3-ilova). Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 105 dB ni tashkil qilishi lozim (bu 32 dB dan anchagina katta).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Baholash egri chizigʻini 7 dB ga pastga siljitish va siljitilgan baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlarning yigʻindisini aniqlash kerak. Bunda, noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 28 dB ni tashkil qilishi lozim (bu 32 dB dan kichik).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksining kattaligi sifatida 500 Nz chastotali 1/3 oktava chizigʻida (polosasida) siljitilgan baholash egri chizigʻining qiymatini qabul qilish kerak (Rw=45 dB)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tashqi toʻsiqlarning tovush izolyatsiyasini RA..TPAH. aniqlash uslubi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Derazaning tovush izolyatsiyasi RA..TPAH.shahar transport oqimi shovqinining etalon spektri yordamida havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi asosida aniqlanishi kerak. Etalon spektrning darajalari 75 dBA darajali shovqin uchun “A” chastota korreksiyasining egri chizigʻi boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Derazaning tovush izolyatsiyasini (RA..TPAH.) aniqlash uchun (havo shovqinidan izolyatsiyalashning maʼlum chastota tavsiflari boʻyicha) chastotalarning har uchdan bir oktava chizigʻida (polosasida) Lietalon spektr darajasidan derazaning berilgan konstruksiyasining Ri havo shovqinidan izolyatsiyalash kattaligini ayirish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Darajalarning olingan kattaliklarini energetik qoʻshish va yigʻindini 75 dBA ga teng boʻlgan etalon shovqin darajasidan ayirish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Derazaning tovush izolyatsiyasi (RA..TPAH.) kattaligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Li — etalon spektrning tovush bosimining chastotalarning i — uchdan bir oktava polosasida “A” chastotani korreksiyalash egri chizigʻi boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) darajalari, dB;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— chastotalarning i — uchdan bir oktava polosasida derazaning berilgan konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyasi, dB.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisoblashning natijasi butun songacha, dB, yaxlitlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Derazaning RA..TPAH. tovush izolyatsiyasi (shahar transport oqimi tomonidan hosil qilinadigan havo shovqinidan izolyatsiyasi) aniqlanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Deraza konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyasi ishlab chiqaruvchi tomonidan laboratoriya sinovlari natijalari boʻyicha aniqlangan chastota tavsiflari ushbu SHNQning 2-ilovasi 4-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak (deraza PVX profildan ikki tavaqali qilib ishlangan, derazaga 4 — 12 — 4 — 12 — 4 mm ikki kamerali oyna paketi qoʻyilgan, tavaqalarga ikki kontur qilib zichlashtiruvchi qatlamlar qoʻyilishi zarur).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Tovush izolyatsion qatlamdagi polni devorga (toʻsiqqa) tutashtirish tugunining konstruktiv yechimi sxemasi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — qavatlararo toʻsiqning koʻtaruvchi qismi; 2 — polning beton asosi; 3 — polning qoplamasi; 4 — tovush izolyatsion materialdan ishlangan qatlam; 5 — qayishqoq plastmassa plintus; 6 — devor; 7 — yogʻoch galtel; 8 —lagalarga yotqizilgan yogʻoch pol.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Tabiiy sharoitlarda qoʻllashda konstruksiyalarning izolyatsiya indekslarini kamaytirish kattaliklari

Rw, dB

Rw, dB

≤ 45

0

≤ 46 — 50

1

≤ 51 — 55

2

≤ 56 — 61

3

≥ 62 — 65

4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Isitish tirgagini qavatlar oʻrtasidagi yopma orqali oʻtkazish tugunining konstruktiv yechim sxemasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — devor; 2 — kirishmaydigan beton yoki qorishma; 3 — tovushni izolyatsiyalaydigan materialdan ishlangan qatlam; 4 — polning beton asosi; 5 — toʻsiqning koʻtaruvchi qismi; 6 — elastik gilza; 7 — isitish tirgagi quvuri.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Simni yopmadan shiftdagi yoritgichga chiqarishning konstruktiv yechim sxemasi ( teshikli toʻsiq)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — toʻsiqning paneli; 2 — elektr kanali; 3 — ilmoq (dumaloq poʻlat plastinkaga mahkamlangan); 4 — qorishma (teshikning pastki qismini toʻldirish shartli ravishda koʻrsatilmagan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Toʻsuvchi konstruksiyalarning havo shovqinidan talab qilinadigan izolyatsiyalashning normativ indekslari va tovush yuqoridan pastga uzatilganda toʻsiqlarning keltirilgan zarba shovqini darajalari

Toʻsuvchi konstruksiyalarning nomi va joylashishi

Rw, dB

Lnw, dB*

Turar joy obyektlari binolari

1. Xonadonning xonalari oʻrtasidagi yopmalar va xonadonlarning xonalarini xollar, zinalar va foydalaniladigan chordoq xonalaridan ajratib turuvchi yopmalar

52

60

2. Xonadonning xonalari va ularning ostida joylashgan doʻkonlar oʻrtasidagi yopmalar

55

60

3. Xonadondagi ikkita sathda joylashgan xonalar oʻrtasidagi yopmalar

45

63

4. Yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

50

60

5. Xonadonning xonalari va ularning ostida joylashgan restoranlar, kafelar, sport zallari oʻrtasidagi yopmalar

57

63**

6. Xonadonning xonalari va ularning ostida joylashgan maʼmuriy xonalar, ofislar oʻrtasidagi yopmalar

52

63

7. Xonadonlar oʻrtasidagi, xonadonning xonalari va ofislar oʻrtasidagi, xonadonning xonalari va zinalar, xollar, yoʻlaklar, vestibyullar oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

52

 —

8. Xonadonlarning xonalari va doʻkonlar oʻrtasidagi devorlar

55

 —

9. Xonadonlarning xonalarini restoranlar, kafelar, sport zallaridan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

57

 —

10. Xonadondagi xonalar oʻrtasidagi, oshxona bilan xona oʻrtasidagi eshiksiz toʻsiqlar

43

 —

11. Bitta xonadondagi sanuzel va xona oʻrtasidagi toʻsiqlar

47

 —

12. Yotoqxonalarning xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

50

 —

13. Xonadonlarning zina, vestibyul va yoʻlaklarga chiqadigan kirish eshiklari

32

 —

Mehmonxonalar

14. Xonalar oʻrtasidagi yopmalar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

50

55

58

60

15. Xonalarni umum foydalanadigan xonalardan (vestibyullar, xollar, bufetlar) ajratib turuvchi yopmalar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

55

58

16. Xonalarni restoranlar, kafelarning xonalaridan ajratib turuvchi yopmalar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

60

57

58

60

17. Xonalar oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

50

 —

 —

 —

18. Xonalarni umum foydalanadigan xonalardan (zinaxonalar, vestibyullar, xollar, bufetlar) ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

 —

 —

19. Xonalarni restoranlar, kafelardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

60

57

 —

 —

Maʼmuriy binolar, ofislar

20. Ishchi xonalar, xonalar va kotibiyatlar oʻrtasidagi va bu xonalarni umum foydalanadigan xonalardan (vestibyullar, xollar) ajratib turuvchi yopmalar

45

63

21. Xonalar oʻrtasidagi va bu xonalarni ishchi xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

45

 —

22. Turli tashkilotlarning ofislari oʻrtasidagi, turli tashkilotlarning xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

48

 —

Shifoxonalar va sanatoriylar

23. Palatalar oʻrtasidagi, shifokorlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar

48

60

24. Jarrohlik xonalari oʻrtasidagi va jarrohlik xonalarini palatalar va xonalardan ajratib turuvchi yopmalar

54

60

25. Palatalar va shifokorlarning xonalarini umum foydalanadigan xonalardan (vestibyullar, xollar) ajratib turuvchi yopmalar

50

63

26. Palatalar, shifokorlarning xonalarini oshxonalardan ajratib turuvchi yopmalar

54

63

27. Palatalar, shifokorlarning palatalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

48

 —

28. Jarrohlik xonalari oʻrtasidagi va jarrohlik xonalarini boshqa xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

54

 —

Umumiy oʻrta va oliy taʼlim tashkilotlari

29. Sinf xonalari, oʻqituvchilar xonalari, auditoriyalar oʻrtasidagi va ularni umum foydalanadigan xonalardan (yoʻlaklar, vestibyullar, xollar) ajratib turuvchi yopmalar

47

63

30. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi yopmalar

55

58

31. Oliy taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi yopmalar

57

55

32. Sinflar, oʻqituvchilar xonalari, auditoriyalar oʻrtasidagi va ularni umum foydalanadigan xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

48

 —

33. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi va ularni umum foydalanadigan xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

55

 —

34. Oliy taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

57

 —

Maktabgacha taʼlim tashkilotlari

35 Guruh xonalari, yotoqxonalar oʻrtasidagi yopmalar

47

63

36. Guruh xonalari, yotoqxonalarni oshxonalardan ajratib turuvchi yopmalar

51

63

37. Guruh xonalari, yotoqxonalar va boshqa bolalar xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

47

 —

38. Guruh xonalari, yotoqxonalarni oshxonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

52

 —

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Ushbu talablar shovqindan himoya qilinadigan xonaga zinalar joylashgan kirish — chiqish yoʻlaklarida zina maydonchalarining poli va zinapoyalarga koʻrsatiladigan (jumladan, xuddi shu qavatning oʻzida joylashgan) zarba shovqinining uzatilishiga ham taalluqli hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Koʻrsatilgan xonalarda baland musiqadan foydalanishda talab qilinadigan tovush izolyatsiyasini akustik hisoblash orqali bajarish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Tovush pastdan tepaga uzatilganda zarba shovqinining keltirilgan darajasining normativ indekslari

Toʻsuvchi konstruksiyaning nomi va joylashishi

Lnw, dB

1. Doʻkonlar va ularning ustida joylashgan xonadonlar oʻrtasidagi yopmalar

43

2. Oziq — ovqat doʻkonlari, kechayu — kunduz ishlaydigan doʻkonlar va ularning ustida joylashgan xonadonlar oʻrtasidagi yopmalar

38

3. Doʻkonlar va ularning ustida joylashgan yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

45

4. Oziq — ovqat doʻkonlari, kechayu — kunduz ishlaydigan doʻkonlar va ularning ustida joylashgan yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

41

5. Restoranlar, kafelar, sport zallari va ularning ustida joylashgan xonadonlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar

38

6. Maʼmuriy xonalar, ofislar va ularning ustida joylashgan xonadonlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar

45

7. Umum foydalanadigan xonalarni (vestibyullar, bufetlar, xollar) mehmonxona raqamlaridan ajratuvchi yopmalar:

besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

uch yulduzli va undan kam yulduzli mehmonxonalar.

43

45

8. Restoranlar, kafelarning xonalarini mehmonxona raqamlaridan ajratuvchi yopmalar:

besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

uch yulduzli va undan kam yulduzli mehmonxonalar.

38

41

9. Umum foydalanadigan xonalarni (vestibyullar, xollar) palatalar, shifokorlarning xonalaridan ajratuvchi yopmalar

43

10. Oshxonalarni shifokorlarning xonalaridan ajratuvchi yopmalar

43

11. Oshxonalarni guruh xonalari, yotoqxonalardan ajratuvchi yopmalar

43

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Havo shovqini, zarba shovqinining keltirilgan darajasining normativ spektrlari va transport oqimining shovqini etalon spektrining qiymatlari

T/r

Koʻrsatkich

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1

Havo shovqinidan izolyatsiyalash Rw, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

2

Zarba shovqinining keltirilgan darajasi Lnw, dB

62

62

62

62

62

62

61

60

59

58

57

54

51

48

45

42

3

Etalon spektrning tovush bosimining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajasi Lp, dB

55

55

56

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Turli maqsadlar uchun moʻljallangan zallar uchun oʻrtacha chastotalarda (500 — 1000 Nz) ularning hajmiga bogʻliq ravishda tavsiya qilinadigan reverberatsiya vaqti.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-oratoriya va organ musiqasi zallari; 2 — simfonik musiqa zallari, opera teatrlarining zallari; 3 — kamer musiqasi zallari, musiqiy-drama teatrlarining zallari; 4 — koʻp maqsadli zallar, drama teatrlarining zallari; 5 — leksiya zallari, majlislar zallari, zamonaviy estrada musiqasi konsert zallari, yoʻlovchilar zallari, kutish zallari, sport zallari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
13-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Bitta tomoshabinning joyiga toʻgʻri keladigan solishtirma havo hajmi

T/r

Moʻljallanishi

m3

1.

Drama teatrlarining zallari, auditoriyalar va konferens — zallarda

4 — 5

2.

Musiqiy drama teatrlarining zallarida (operetta zallarida)

5 — 7

3.

Opera va balet teatrlarining zallarida

6 — 8

4.

Kamer musiqasi konsert zallarida

6 — 8

5.

Simfonik musiqa konsert zallarida

8 — 10

6.

Xor va organ konsert zallarida

10 — 12

7.

Koʻp maqsadli zallarda

4 — 6

8.

Zamonaviy estrada musiqasi konsert zallarida (kinokonsert zallari)

4 — 6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
14-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Zallarning yoʻl qoʻyiladigan maksimal uzunligi

T/r

Moʻljallanishi

L, m

1.

Drama teatrlarining zallari, auditoriyalar va konferens — zallarda

24 — 25

2.

Operetta teatrlarida

28 — 29

3.

Opera va balet teatrlarida

30 — 32

4.

Kamer musiqasi konsert zallarida

20 — 22

5.

Simfonik musiqa, xor va organ konsert zallarida

42 — 46

6.

Sahnaga ega boʻlmagan koʻp maqsadli zallarda

27 — 28

7.

Sahnaga ega boʻlgan koʻp maqsadli zallarda (orqa devordan pardagacha)

24 — 26

8.

Zamonaviy estrada musiqa konsert zallarida

48 — 50

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
15-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Gumbazli zalning yechim variantlari
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ventilyatsiya va havoni konditsiyalash tizimlarining shovqinini yoʻl qoʻyiladigan kattaliklargacha pasaytirish choralarini koʻrish (soʻndirgichlar, havoni taqsimlash qurilmalarida havoning tezligini cheklash).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
16-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-jadval

Shovqinni hisoblash sxemalari tasnifi

T/r

Sxema

Sxemadagi belgilanish

Tovush tarqalishi xususiyati

1.

1-transport oqimi.

2-alohida turar joy obyektlari binosi.

3-hisobiy nuqta.

HN dagi alohida turgan bino orqasiga shovqin tarqalishi

2.

4-ikkita yonma-yon joylashgan bino orasidagi masofa bilan.

shovqin binolar orasidagi boʻshliq orasidagi XN ga kiradi

3.

6-boshqa bino orqasida turuvchi bino (2)

7-hisobiy nuqta.

shovqinning XN ga va bino orqasida joylashgan binoga kirib borishi

4.

8-yopiq hajmni tashkil etuvchi bino

9-ichki hajmli hisobiy nuqta

10-oraliq

Shovqin proyom orqali kirib borib yopiq fazoda kuchayadi

5.

11-oʻyma

12-hisobiy nuqta

shovqin oʻyma boʻylab tarqaladi

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Turar joy obyektlari binolarining toʻsuvchi konstruksiyalarining havo shovqinidan izolyatsiyalash chastota tavsiflarini tuzish uslubi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Akustik bir jinsli konstruksiyalarga (bitta materialdan tashkil topgan yaxlit konstruksiyalardan tashqari) oʻzaro qattiq bogʻlangan turli jinsli materiallarning bir nechta qatlamidan tashkil topgan konstruksiyalar (masalan, gʻisht yoki keramzitobetondan terilgan va suvalgan devorlar, turli jinsli materiallardan yopishtirilgan toʻsiqlar va boshqalar)ni ham kiritish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Akustik bir jinsli toʻsiqlarning havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini hisoblash bir jinsli toʻsiqning izolyatsiyalash qobiliyatining chastota tavsifi (Rw)ni qurish havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (dB)ni hisoblash va uni quyidagi 2-jadval boʻyicha normativ indeks bilan taqqoslash orqali bajarilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-jadval

Turar joy obyektlari binolari va yotoqxonalar uchun ichki toʻsuvchi konstruksiyalar bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indekslari  va zarba shovqinining keltirilgan darajasi indekslarining normativ qiymatlari

Toʻsuvchi konstruksiyaning nomi va joylashuvi

dB

, dB*

Turar joy obyektlari binolari

1. Xonadonlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar va xonadonlarning xonalarini xollar, zinaxonalar va foydalaniladigan chordoq xonalaridan ajratuvchi yopmalar:

A toifali uylarda

B toifali uylarda

V toifali uylarda

54

52

50

2. Xonadonlarning xonalari va ularning ostida joylashgan doʻkonlar oʻrtasidagi yopmalar:

A toifali uylarda

59

55

B va V toifali uylarda

57

3. Yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

50

60

4. Xonadonlarning xonalari va ularning ostida joylashgan restoranlar, kafelar, sport zallari oʻrtasidagi yopmalar:

A toifali uylarda

62

55

B va V toifali uylarda

60

5. Xonadonlarning xonalari va ularning ostida joylashgan maʼmuriy xonalar, ofislar oʻrtasidagi yopmalar:

A toifali uylarda

B va V toifali uylarda

52

50

6. Xonadonlar oʻrtasidagi, xonadonlarning xonalari va zinalar, xollar, yoʻlaklar, vestibyullar oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar:

A toifali uylarda

B toifali uylarda

V toifali uylarda

54

52

50

-

-

-

7. Bitta xonadonda sanuzel va xona oʻrtasidagi toʻsiqlar

47

-

8. Yotoqxonalarning xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

50

-

9. Yotoqxonalardagi madaniy-maishiy xizmat koʻrsatish xonalarini bir biridan va umum foydalanadigan xonalardan (xollar, vestibyullar, zinalar) ajratuvchi devorlar va toʻsiqlar

47

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.Talablar qoʻshni xonadonning (jumladan, xuddi oʻsha qavatda joylashgan va diagonal boʻyicha joylashgan) poliga zarba taʼsiri koʻrsatilganda zarba shovqinining uzatilishiga nisbatan ham tatbiq etilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2 Talablar shovqin manbai boʻlib hisoblanadigan xonaning poliga zarba taʼsiri koʻrsatilganda shovqindan himoya qilinadigan xonada zarba shovqinining uzatilishiga nisbatan ham tatbiq etilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* — Binoning toifasi loyihalashga berilgan texnik topshiriq bilan belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
A toifa — yuqori shinam shart-sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B toifa — shinam shart-sharoitlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V toifa — eng chekka yoʻl qoʻyiladigan shart-sharoitlar.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Beton, temir-beton, gʻisht va shunga oʻxshash materiallardan ishlangan, 100 dan 800 kg/m2 gacha yuza zichligiga ega boʻlgan yaxlit kesimli bir qavat yassi toʻsuvchi konstruksiya (1-rasm) bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifini ushbu ilovaning 2-rasmidagi ABCD chiziqqa oʻxshash boʻlgan siniq chiziq koʻrinishida tasvirlash orqali aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Akustik bir jinsli toʻsiqning tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining chastota tavsifini hisoblash va tuzish quyidagi tartibda amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) grafik quriladi, uning abssissalar oʻqi boʻylab 100 — 6000 Nz diapazondagi chastotalar qoʻyiladi (masshtabda: oktava — 3 cm), ordinatalar oʻqi boʻylab esa tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining kattaliklari dB larda qoʻyiladi (masshtab: 10 dB — 2 cm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) toʻsiqning m yuza zichligi aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m = h ×γ, kg/m²
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-rasm. Akustik bir jinsli konstruksiyalar (a — zalvorli, b — yupqa)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-rasm. Bir qavat yassi toʻsiq bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) egri chiziqni tuzish VA gorizontal qismdan boshlanadi. V nuqtaning abssissasi — fB ni konstruksiyaning materialining qalinligi va zichligiga bogʻliq ravishda mazkur ilovaning 4 — jadvali boʻyicha aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fB ning qiymatini fB unda joylashadigan chegaralarda oʻrtacha geometrik chastotagacha yaxlitlash lozim. Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining chegaralari ushbu SHNQning 4 — ilovasi 3 — jadvalida keltirilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V nuqtaning ordinatasi — RB ni me yuzaning ekvivalent zichligiga bogʻliq ravishda quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
me — yuzaning ekvivalent zichligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — yuzaning zichligi, kg/m2 (qovurgʻali konstruksiyalar uchun qovurgʻalarni hisobga olmasdan qabul qilinadi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K — yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan betondan, gʻovak beton va boshqalardan ishlangan toʻsiqning bukilishga qattiqligining toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan yuza zichligiga ega boʻlgan ogʻir betondan ishlangan konstruksiyalarga nisbatan nisbiy ortishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan betondan, gʻovak betondan ishlangan, gʻishtdan yoki ichi boʻsh keramik bloklardan terilgan yaxlit toʻsuvchi konstruksiyalar uchun K quyidagi 3-jadval boʻyicha aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

3-jadval

 

 

 

 

K koeffitsiyentni aniqlash

 

 

 

 

Materialning turi

Material sinfi

Zichlik, kg/m3

K

Keramzitobeton

V 7,5 V 12,5 — V 15

1500-1550

1300-1450

1200

1100

1700-1750

1500-1650

1350-1450

1250

1,1

1,2

1,3

1,4

1,1

1,2
1,3

1,4

Perlitobeton

V 7,5

1400-1450

1300-1350

1100-1200

950-1000

1,2

1,3

1,4

1,5

Agloporitobeton

Shlakopemzobeton

Gazobeton,penobeton, gazosilikat

V 7,5

V 12,5

V 7,5

V 12,5

V 5,0

1300

1100-1200

950-1000

1500-1800

1600-1700

1700-1800

1000

800

600

1,1

1,2

1,3

1,2

1,2

1,2

1,5

1,6

1,7

Gʻisht, ichi boʻsh keramik bloklardan terish Gipsobeton, gips (shuningdek, gʻovak yoki yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan gipsobeton)

V 7,5

1500-1600

1200-1400

1300

1200

1000

800

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar: γ = 1800 kg/m3 va undan yuqori zichlikka ega boʻlgan yaxlit toʻsuvchi konstruksiyalar uchun K = 1.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dumaloq boʻshliqlarda 1800 kg/m3 va undan yuqori zichlikka ega boʻlgan beton toʻsiqlar uchun K koeffitsiyent formula boʻyicha aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
bu yerda: J — kesimning inersiya momenti, m4
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — kesimning eni,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hKELT — kesimning keltirilgan qalinligi, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K koeffitsiyent yengil betonlardan ishlangan yaxlit konstruksiyalar va dumaloq boʻshliqlarga ega boʻlgan konstruksiyalar uchun alohida aniqlangan koeffitsiyentlarning koʻpaytmasi sifatida qabul qilinishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dumaloq boʻshliqlarga ega boʻlgan, yengil betondan ishlangan toʻsuvchi konstruksiyalar uchun (ushub ilovaning 4-rasmi) K koeffitsiyent yengil betondan ishlangan yaxlit konstruksiyalar va dumaloq boʻshliqlarga ega boʻlgan konstruksiyalar uchun alohida aniqlangan koeffitsiyentlarning koʻpaytmasi sifatida qabul qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) V nuqtadan chap tomonga VA gorizontal kesma oʻtkazilishi lozim. V nuqtadan oʻngga esa Rc =65 dB ordinataga ega boʻlgan S nuqtagacha har oktavada 6 dB nishablikka ega boʻlgan VS kesma oʻtkazilishi kerak. S nuqtadan oʻng tomonga SD gorizontal kesma oʻtkazilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S nuqta chastotalarning chegaralanadigan diapazonidan tashqarida yotsa (fc= > 3150 Nz), CD kesma oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
R tovush izolyatsiyasining qiymatini 0,5 dB gacha yaxlitlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur SHNQning 2 — formulasida ifodalangan hisoblashlar ajratib turuvchi toʻsiqning (hisoblanishi lozim boʻlgan) qalinligini unga tutashadigan toʻsiqlarning qalinligiga nisbati 0,5 < h /hTUTASH < 1,5 oraliqda boʻlganda ishonchli natijalarni beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Qalinliklarning boshqa nisbatlarida tovushning tutashuvchi konstruksiyalar orqali bilvosita uzatilishining ortishi yoki kamayishi hisobiga DR tovush izolyatsiyasining oʻzgarishini hisobga olish zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ularda toʻsuvchi konstruksiyalar beton, temir-beton, yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan betondan ishlangan yirik panelli binolar uchun DR tuzatma quyidagi qiymatlarga ega boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Monolit betondan ishlangan binolar uchun DR kattalik 1 dB ga kamaytirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ularda karkas elementlari (kolonnalar va rigellar) panellarning tutashuvida vibratsiyani ushlab qoluvchi massalar vazifasini bajaradigan karkas-panelli binolarda hisoblashlarning natijalariga DR = + 2 dB qoʻshimcha tuzatma kiritilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. 1400 kg/m3 zichlikka va 120 mm qalinlikka ega boʻlgan, V 7,5 sinfidagi keramzitobetondan ishlangan toʻsiq bilan (1 — rasm) havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi quyidagicha tuzilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) grafikni tuziladi (3-rasm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) 4-jadval boʻyicha V nuqtaga mos keladigan chastota aniqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4 — jadval

V nuqtaning abssissasi — fB ni aniqlash

Betonning zichligi γ, kg/m³

fB  , Nz

³ 1800

29000/h

1600

31000/h

1400

33000/h

1200

35000/h

1000

37000/h

800

39000/h

600

40000/h

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izohlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. h — toʻsiqning qalinligi, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. γ ning oraliq qiymatlari uchun ning chastotasi interpolyatsiya usuli orqali aniqlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
γ = 1400 kg/m3 da nuqtaning abssissasi = 33000 / 120 = 275 ≈ 250 Nz ni tashkil qilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oktava chizigʻi (polosasi)ning uning chegaralarida yotadigan uchdan birini oʻrtacha chastotagacha yaxlitlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) toʻsiqning yuza zichligini aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m= 1400·0,12 = 168 kg/m2
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-jadval boʻyicha K = 1,2 koeffitsiyentni aniqlashda toʻsiqning ekvivalent yuza zichligi me = 168·1,2 = 201,6 kg/m2 ni tashkil qilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V nuqtada tovush izolyatsiyasi RB=20lg201,6-12=34 dB ni tashkil qilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V nuqtadan chap tomonga VA gorizontal kesmani oʻtkazish lozim. V nuqtadan oʻng tomonga har bir oktavaga 6 dB ga nishablik bilan VS kesmani oʻtkazish kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S nuqta chastotalarning chegaralanadigan diapazonidan tashqarida yotishi lozim (ushbu ilovaning 3 rasmi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chastotalarning chegaralanadigan diapazonida havo shovqinidan izolyatsiyalash quyidagini tashkil qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

f Nz

R, dB

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chastota, Nz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.rasm. 3-misolga hisobiy chastota tavsifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-rasm. Koʻp boʻshliqli plita
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. γ = 2500 kg/m3 zichlikka ega boʻlgan ogʻir betondan ishlangan, h=220 mm qalinlikka va hKELT =120 mm keltirilgan qalinlikka ega boʻlgan koʻp boʻshliqli plitalarning (4 — rasm) koʻtaruvchi qismi bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi quyidagicha tuzilishi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) grafikni tuzamiz (5-rasm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) toʻsiqning yuza zichligini quyidagicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m= 2500·0,12 = 300 kg/m2
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) K koeffitsiyentni aniqlash uchun J kesimning inersiya momentini hisoblash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,2 m kenglikdagi koʻp boʻshliqli plita kesimning oʻrtasida joylashgan 0,16 m diametrli 6 ta dumaloq boʻshliqlarga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Inersiya momentini toʻgʻri burchakli kesimning inersiyasi va oltita dumaloq boʻshliqlarning inersiyasining farqi sifatida quyidagicha aniqlash kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu ilovaning 3-jadvalidagi formula boʻyicha K koeffitsiyentni quyidagicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Plitaning oʻrtacha zichligi (boʻshliqlarni hisobga olish bilan) 1364 kg/m3 ni tashkil qilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-jadval boʻyicha V nuqtaning chastotasini quyidagicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fB uning chegaralarida yotadigan oktava chizigʻi (polosasi)ning uchdan birigacha yaxlitlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Konstruksiyaning ekvivalent yuza zichligini aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V nuqtaning ordinatasini quyidagicha aniqlash lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) V nuqtadan chap tomonga VA gorizontal kesma oʻtkazilishi kerak. V nuqtadan oʻng tomonga har bir oktavaga 6 dB ga nishablik bilan VS kesmani oʻtkazish lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S nuqta chastotalarning chegaralanadigan diapazonida oktava chizigʻi (polosasi)ning oxirgi uchdan biriga tushishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chastotalarning chegaralanadigan diapazonida havo shovqinidan izolyatsiyalash quyidagini tashkil qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

f Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

R, dB

34

34

34

34

34

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chastota, Nz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-rasm. 5-misolga hisobiy chastota tavsifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bir qatlam yupqa toʻsiqlarning chastota tavsiflarini tuzish uslubi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Metall, shisha, asbotsement va gipsokarton listlar hamda boshqa shunga oʻxshash materiallardan ishlangan bir qatlam yupqa yassi toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifini ushbu ilovaning 6-rasmidagi AVSD chiziqqa oʻxshash boʻlgan siniq chiziq koʻrinishida tasvirlash bilan grafik usul orqali aniqlash lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Bir qatlam yupqa toʻsiqlarning tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining chastota tavsifini hisoblash va tuzish quyidagi tartibda amalga oshirilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) grafik tuziladi, uning abssissalar oʻqi boʻylab 100 — 6000 Nz diapazondagi chastotalar qoʻyiladi (masshtabda: oktava — 3 cm), ordinatalar oʻqi boʻylab esa tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining kattaliklari dB larda qoʻyiladi (masshtab: 10 dB — 2 cm).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) egri chiziqni qurish VS qismdan boshlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) V va S nuqtalarning koordinatalarini quyidagi 5-jadval boʻyicha aniqlash lozim, bunda, fV va fS ning qiymatlari 1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning eng yaqin oʻrtacha geometrik chastotasigacha yaxlitlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5 — jadval

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning oʻrtacha geometrik chastotalari

T/r

Materiallar

Zichlik, kg/m3

fB, Nz

fc, Nz

RB, dB

RC, dB

1.

Poʻlat

7800

6000/h

12000/h

40

32

2.

Alyumin qotishmalari

2500 — 27000

6000/h

12000/h

32

22

3.

Silikat oyna

2500

6000/h

12000/h

35

29

4.

Organik oyna

1200

17000/h

34000/h

37

30

5.

Asbestotsement listlar

2100

1800

1600

9000/h 9000/h 10000/h

18000/h 18000/h 20000/h

35

34

34

29

28

28

6.

Gipsokarton listlar (quruq gips suvoq)

1100

850

13000/h 13000/h

26000/h 26000/h

32

30,5

27

26

7.

Yogʻoch — qirindi plita (DSP)

850

650

13000/h 13500/h

26000/h 27000/h

32

30,5

27

26

8.

Qattiq yogʻoch tolali plita (DVP)

1100

19000/h

38000/h

35

29

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh: h — toʻsiqning qalinligi, mm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) V nuqtadan AV qismning nishabligini har oktavaga 4,5 dB deb qabul qilish lozim (mazkur ilovaning 6-rasmi).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d) S nuqtadan har oktavaga 7,5 dB nishablik bilan SD qism tuzilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-rasm. Bir qatlam yupqa yassi toʻsiq bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chastota, Nz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-rasm. 5-misolga hisobiy chastota tavsifi