Indexation by Ceneral legal classifier of legislation branches
Indexation by thematic directory of legislation
Sources of changes
Sources of publication
09.08.2025
04.01.2024
View
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar]
[TSZ:
1.Moliya / Banklar va boshqa kredit muassasalari. Kreditlar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOSHQARUVINING
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 29-sentabrda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 3460]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
[OKOZ:
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.05.00 Normativ-huquqiy hujjatlarni e’lon qilish va kuchga kirishi;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.09.00.00 Soliq qonunchiligi / 07.09.02.00 Soliq sohasida boshqaruv]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Markaziy bank raisi M. NURMURATOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2023-yil 23-avgust,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27/4-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 23-avgustdagi 27/4-son qaroriga 1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur Nizom tijorat banklari (bundan buyon matnda banklar deb yuritiladi) tomonidan kreditlar va mikroqarzlar (bundan buyon matnda kreditlar deb yuritiladi), omonatlar (depozitlar), qarz mablag‘lari, qarz munosabatlarini tasdiqlovchi qimmatli qog‘ozlar, shuningdek boshqa moliyaviy vositalar bo‘yicha foizlarni hisoblash tartibini belgilaydi.
LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi Qonunining 5, 6, 62-moddalari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoidalar
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuli — aktivlar, majburiyatlar, xususiy kapital, daromadlar, xarajatlar, moliyaviy operatsiyalari va hodisalar buxgalteriya hisobida bu harakatlar yuzasidan pul mablag‘lari yoki ekvivalentlari olingan yoxud to‘langan paytda emas, balki shu harakatlar sodir etilgan (yoki haqiqatda olingan) paytda aks ettiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
effektiv foiz stavkasi — aktivning boshlang‘ich balans qiymati bilan tenglashtirish uchun aktivdan foydalanish muddati mobaynida kutilayotgan kelgusidagi pul tushumlari oqimini diskontlash uchun ishlatiladigan foiz stavkasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
effektiv foiz stavkasi usuli — diskont yoki mukofotni foizli daromadlarga (xarajatlarga) amortizatsiya qilish orqali yoki kechiktirilgan foiz to‘lovlarini taqsimlash orqali aktivning (majburiyatning) foydalanish muddati davomida doimiy foiz stavkasini tan olishga olib keladigan usul;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
daromadlar — bankning faoliyati davomida aksiyadorlarning ulushi oshishi bilan bog‘liq bo‘lmagan tarzda xususiy kapitalning oshishiga olib keladigan iqtisodiy naf. Daromad foizlar, foyda, dividendlar, aktivlarni sotishdan olingan tushum, mukofot, royalti, ijara haqi va boshqa ko‘rinishda bo‘lishi mumkin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
foizli daromad — bu pul mablag‘lari yoki ularning ekvivalentlaridan foydalanganlik uchun olingan daromad. Foizli daromad har qanday diskont, mukofot yoki qarz qimmatli qog‘ozlari yoxud kreditning boshlang‘ich balans qiymati bilan ularning so‘ndirish summalari o‘rtasidagi boshqa farqlarning amortizatsiya summasini ham o‘z ichiga oladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xarajatlar — xususiy kapitalni bankning aksiyadorlari o‘rtasida taqsimlanishi bilan bog‘liq bo‘lmagan kapitalning kamayishiga olib keladigan aktivlarning kamayishi yoki tugashi ko‘rinishida yoxud majburiyatlarning ko‘payishi ko‘rinishida hisobot davridagi iqtisodiy nafning kamayishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
foizli xarajatlar — bu pul mablag‘lari yoki ularning ekvivalentlaridan foydalanganlik uchun xarajatlar. Foizli xarajatlar har qanday diskont yoki qarz qimmatli qog‘ozlari yoxud qarz mablag‘larining boshlang‘ich balans qiymati bilan ularning so‘ndirish summalari o‘rtasidagi boshqa farqlarning amortizatsiya summasini o‘z ichiga oladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tan olish — bu moliyaviy hisobot elementlaridan biri, ya’ni aktiv, majburiyat, xususiy kapital, daromadlar yoki xarajatlar ta’rifini qanoatlantiradigan moddani moliyaviy holat to‘g‘risidagi hisobotga yoki moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot(lar)ga kiritish uchun identifikatsiyalash jarayonidir.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Foizli daromadlar va xarajatlarni tan olish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Hisoblab yozish usulidan foydalanish va foizlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Banklar o‘z moliyaviy hisobotlarini buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuli asosida tuzishlari kerak, bundan pul oqimlari to‘g‘risidagi hisobot mustasno.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Banklar operatsiyalarni qayta ishlash chog‘ida buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usulini qo‘llagan holda avtomatlashtirilgan shaklda foizlarni hisoblashi lozim.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Foizlar buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuli bo‘yicha tan olinadi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Haftaning juma kuni hisoblab yoziladigan foizni hisoblashda odatda uch kun — juma, shanba va yakshanba kunlari uchun foizlar hisobga olinishi lozim.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Agar joriy oy juma yoki shanba kunida tugaydigan bo‘lsa, unda foizlarni hisoblab yozish tegishlicha bir kun yoki ikki kun uchun amalga oshiriladi. Hafta oxirida qoladigan kun (kunlar) uchun foizlar keyingi oyning birinchi ish kunida hisoblab yoziladi. Bayram kunlariga nisbatan ham xuddi shunday jarayon qo‘llaniladi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Har bir oyda hisoblab yoziladigan va aks ettiriladigan foizlar bank tomonidan o‘sha oyda olinadigan daromadlarni (sarflangan xarajatlarni) aniq aks ettirishi kerak. Hisobot davriga tegishli bo‘lgan hisoblangan foizlarning biror-bir qismi keyingi davrga o‘tkazilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Bankning daromadi bank tomonidan uning hisobvarag‘iga olingan va olinishi lozim bo‘lgan iqtisodiy foydaning yalpi tushumlarinigina o‘z ichiga oladi. Agentlik munosabatlarida iqtisodiy foydaning yalpi tushumi o‘ziga uchinchi shaxs nomidan yig‘iladigan va bank kapitalini oshishiga olib kelmaydigan summalarni o‘z ichiga oladi. Uchinchi shaxs nomidan inkassatsiya qilingan summalar daromad hisoblanmaydi. Bunda, bankning vositachilik haqi summasi bank daromadi hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Kreditlar bo‘yicha foizli daromadlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Kredit summasiga foizlar kredit ajratilgan kundan e’tiboran u bankka qaytarilgan yoki boshqa asoslarga ko‘ra tegishli hisobvaraqdan o‘chirilgan kundan oldingi kungacha hisoblanadi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Kreditlar bo‘yicha foizlar har kuni yillik bazaviy davr — 365 kundan kelib chiqqan holda hisoblab yoziladi (kreditlarning muayyan turlari bo‘yicha 360 kun bazaviy davr qilib olinadi). Kreditlar bo‘yicha foizlar quyidagi formulaga binoan hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
So‘ndirilmagan kredit qoldig‘i x foiz stavkasi x amaldagi kunlar soni
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bunda, kreditlarning muayyan turlari bo‘yicha 360 kun bazaviy davr qilib olinganda foizlar hisoblanishiga amaldagi kunlar soni bir yil uchun 360 kun etib belgilanishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditlar bo‘yicha foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 1-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Kreditlar bo‘yicha foizlarni hisoblab yozish quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 16309 “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 41400-447xx “Kreditlar bo‘yicha foizli daromadlar”.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Kredit bo‘yicha kelib tushgan foizlar quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning hisobvarag‘i;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 16309 “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Bank aktivlari bo‘yicha foizlar bir yo‘la mukofot ko‘rinishida olinganda, buxgalteriya hisobining hisoblab yozish usuliga muvofiq mazkur mablag‘lar to‘langan vaqti va pul kelib tushgan sanasidan qat’i nazar qaysi davrga taalluqli bo‘lsa, o‘sha hisobot davrida bankning daromadlari tarkibida aks ettirilishi (amortizatsiya qilib borilishi) lozim.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Kreditlar bo‘yicha mukofot shaklida olingan foizlarni amortizatsiya qilgan holda hisoblab yozishda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ajratilgan kredit uchun hamkor tashkilotdan keladigan mukofot quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 202xx — “Tegishli talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22812 — “Kelgusi davr foizli daromadlari”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) foizlar mazkur Nizomning 10-bandida keltirilgan formulaga binoan hisoblanadi va quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 16309 — “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 41xxx — “Kreditlar bo‘yicha foizli daromadlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22812 — “Kelgusi davr foizli daromadlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 16309 — “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditlar bo‘yicha mukofotni amortizatsiya qilishda mazkur Nizomning 2-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.07.00 Bank kartalarining emissiyasi va ulardan foydalangan holda operatsiyalar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Mijoz kreditning so‘ndirish sanasi kelgunga qadar kreditni qisman so‘ndirsa, bank foizlarni asosiy qarz summasining haqiqatda so‘ndirilmagan qismiga hisoblab yozishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha foizli xarajatlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Bank omonati (depozit) summasiga foizlar omonat (depozit) bankka tushgan kunning ertasidan boshlab, to u omonatchiga qaytarilgan yoki boshqa asoslarga ko‘ra omonatchining hisobvarag‘idan o‘chirilgan kundan oldingi kungacha yoziladi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.05.00 Bank omonati va boshqa depozit operatsiyalari;
3.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha foizlar har kuni hisoblab yoziladi va quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 50100 — 511xx Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha foizli xarajatlarning tegishli hisobvarag‘i;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 224xx Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 3-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Foizlarni mijozga to‘lash quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 224xx “Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning tegishli depozit hisobvarag‘i.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.05.00 Bank omonati va boshqa depozit operatsiyalari;
3.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Mijoz omonat (depozit) summasining bir qismini olgan taqdirda, bank foizlarni omonatning (depozitning) haqiqatdagi qoldig‘iga hisoblab yozishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Qarz mablag‘lari bo‘yicha foizli xarajatlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Qarz mablag‘lari bo‘yicha foizlar har kuni hisoblab yoziladi va quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 53100 — 543xx Kreditlar, chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar va qimmatli qog‘ozlar bilan amalga oshirilgan REPO bitimlari bo‘yicha foizli xarajatlarning tegishli hisobvarag‘i;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22410 “Olingan kreditlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” yoki
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarz mablag‘lari bo‘yicha foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 4-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Foizlarni mijozga to‘lash quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22410 “Olingan kreditlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” yoki
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Qarz mablag‘lari so‘ndirish muddati kelgunga qadar to‘liq yoki qisman to‘langan hollarda, bank hisoblanadigan foizlarni asosiy summaning to‘lanmagan qismini haqiqatdagi kunlar soniga hisoblab yozishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Nominal qiymatida xarid qilingan moliyaviy vositalar bo‘yicha foizli daromadni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Moliyaviy vositalar bo‘yicha foizli daromadlar har kuni hisoblab yoziladi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Moliyaviy vositalar bo‘yicha foizlar quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 4xxxx “Foizli daromadlarning tegishli hisobvarag‘i”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nominal qiymatida xarid qilingan moliyaviy vositalar bo‘yicha foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 5-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Sotib olgunga qadar hisoblangan foizlar
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.07.00 Bank kartalarining emissiyasi va ulardan foydalangan holda operatsiyalar]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. To‘lanmagan foizlar foizli investitsiyalarni xarid qilgunga qadar to‘planib qolsa, unda keyingi olinadigan foizlar xarid qilgunga qadar va xarid qilingandan keyingi davrga taqsimlanadi hamda olinadigan foizlarning xarid qilingandan keyingi qismi daromad sifatida tan olinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sotib olgunga qadar hisoblangan foizlarni hisoblashda mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Effektiv foiz stavkalarini qo‘llagan holda foizli daromadlar va xarajatlarni tan olish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Effektiv foiz stavkasi usulini qo‘llash
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Banklar mukofot yoki diskont bilan sotilayotgan moliyaviy vositalar bo‘yicha foizlarni hisoblab yozishda yoki shartnoma bo‘yicha har oyda foizli to‘lovlarni to‘lash grafigi ko‘rsatilmaganda effektiv foiz stavkasi usulini qo‘llashlari lozim.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Effektiv foiz stavkasi usulini qo‘llashda mijozlar tomonidan yoki mijozlarga to‘lanadigan foizli to‘lovlar muddatlari va summalari hisoblab yozilgan foizlardan farq qilishi mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Effektiv foiz stavkasi usuli asosida daromad kutilayotgan pul oqimlarini aktiv (majburiyat)ning dastlabki balans qiymatiga yetgunga qadar diskontlash yo‘li bilan aniqlanadi. Effektiv foiz stavkasi dasturiy ta’minotdan foydalangan holda hisoblab chiqariladi. Bunda, Microsoft Excel dasturida “Daromadlilikning ichki stavkasi”ni (VSD) hisoblash funksiyasidan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Microsoft Excel dasturidan foydalangan holda effektiv foiz stavkasini hisoblashda mazkur Nizomning 7-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Diskont bilan sotib olingan moliyaviy vositalar bo‘yicha foizli daromadlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Diskont bilan sotib olingan moliyaviy vositalar bo‘yicha diskont quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan sotib olish sanasida aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvarag‘i” — nominal qiymati bo‘yicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvarag‘i bo‘yicha diskont” — farq summasiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Diskont moliyaviy vositalarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli bo‘yicha amortizatsiya qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diskont bilan sotib olingan moliyaviy vositalar bo‘yicha effektiv foiz stavkasi yordamida foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 8-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalar bo‘yicha foizli daromadlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Moliyaviy vositalar bo‘yicha mukofot quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan sotib olish sanasida aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvarag‘i” — nominal qiymati bo‘yicha;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Moliyaviy vositalarning tegishli hisobvarag‘i bo‘yicha mukofot” — farq summasiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i”.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli bo‘yicha amortizatsiya qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalar bo‘yicha effektiv foiz stavkasi yordamida foizli daromadlarni hisoblashda mazkur Nizomning 8-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Diskont bilan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizli xarajatlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Qimmatli qog‘ozlar diskont bilan chiqarilganda diskont sotish sanasida aks ettiriladi va qimmatli qog‘ozlarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli bo‘yicha amortizatsiya qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diskont bilan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 9-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Diskont amortizatsiyasi quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizli xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 23698 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha diskont (kontr-passiv)”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Mukofot bilan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizli xarajatlarni tan olish
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Qimmatli qog‘ozlar mukofot bilan chiqarilganda, mukofot sotish sanasida aks ettiriladi va qimmatli qog‘ozlarning amal qilish muddati ichida effektiv foiz stavkasi usuli bo‘yicha amortizatsiya qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mukofot bilan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisoblashda mazkur Nizomning 9-ilovasida keltirilgan misoldan foydalanish mumkin.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Mukofot amortizatsiyasi quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 23696 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha mukofot”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizli xarajatlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Yakuniy qoida
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.02.00 Tijorat banklari. Xususiy banklar. Xorijiy banklar;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit to‘g‘risidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.21.00.00 Bank faoliyati / 07.21.17.00 Banklarda buxgalteriya hisobi va hisobot]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditlar bo‘yicha foizlarni hisoblashga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022-yil 1-yanvar kuni bank mijozga yillik foiz stavkasi 24% bo‘lgan, 1 000 000 so‘mlik qisqa muddatli kredit berdi. Kreditni so‘ndirish sanasi 2022-yil 1-aprel. Foizlar har oyning oxirida to‘lanadi, asosiy qarz summasi esa so‘ndirish muddati kelganda to‘lanadi. Bunda, 2022-yil 1-yanvardan boshlab bank:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) mazkur Nizomning 10-bandida keltirilgan formulaga asosan foizlarni quyidagicha hisoblaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1 000 000 x 24%)/365 = 657,53 so‘m (kunlik foiz summasi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) har kuni kunlik foiz summasini (657,53 so‘m) quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiradi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 16309 “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 41400 — 447xx “Kreditlar bo‘yicha foizli daromad”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisobot davrida (2022-yil yanvar oyi uchun) foizli daromad 20 383,56 so‘mni (657,53 x 31 (haqiqatdagi kunlar soni)= 20 383,56 so‘m) tashkil etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Foizlarni to‘lash kredit shartnomasi shartlariga muvofiq hisobot davri so‘ngida (har oyda) amalga oshirilishi sababli 31 kun (yanvar oyi) davomida kreditdan foydalanganlik uchun foizlar (20 383,56 so‘m) qarzdorning bankka bergan ko‘rsatmasiga asosan uning depozit hisobvarag‘idan yechib olinadi va quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 20xxx “Talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 16309 “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kreditlar bo‘yicha mukofotni amortizatsiya qilishga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bank mijozga 2021-yil 1-yanvarda 0 foizdan 2 yil muddatga 1 000 000 so‘m kredit ajratgan. Bank foizli daromadni (2 yil uchun) o‘zi hamkorlik o‘rnatgan tashkilotdan ajratilgan kreditning 20 foizi miqdorida mukofot ko‘rinishida oladi. Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) ajratilgan kredit uchun hamkor tashkilotdan keladigan mukofot (2 yil uchun 200 000 so‘m miqdoridagi) bo‘yicha quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 202xx “Tegishli talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar (hamkor tashkilotning hisobvarag‘i)”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22812 “Kelgusi davr foizli daromadlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) foizlarni hisoblash quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 16309 “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 41xxx “Kreditlar bo‘yicha foizli daromadlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22812 “Kelgusi davr foizli daromadlari”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 16309 “Kreditlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Natijada 2021-yil yanvar uchun foizli daromad 15 232 so‘mni tashkil etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kredit bo‘yicha mukofot amortizatsiyasi quyidagi jadvalda ko‘rsatilgan tartibda hisoblanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
To‘lov raqami
Sana
Shartnoma bo‘yicha pul oqimi
Mukofot amortizatsiyasi
Kreditni so‘ndirish bo‘yicha to‘lovlar grafigi
Kredit qoldig‘i
- 1 000 000
200 000
1
1.01.2021
42 466
- 15 232
42 466
957 534
2
31.01.2021
38 356
- 13 278
38 356
919 178
3
28.02.2021
42 466
- 14 236
42 466
876 712
4
31.03.2021
41 096
- 13 253
41 096
835 616
5
30.04.2021
42 466
- 13 169
42 466
793 151
6
31.05.2021
41 096
- 12 200
41 096
752 055
7
30.06.2021
42 466
- 12 061
42 466
709 589
8
31.07.2021
42 466
- 11 482
42 466
667 123
9
31.08.2021
41 096
- 10 537
41 096
626 027
10
30.09.2021
42 466
- 10 310
42 466
583 562
11
31.10.2021
41 096
- 9 382
41 096
542 466
12
30.11.2021
42 466
- 9 094
42 466
500 000
13
31.12.2021
42 466
- 8 458
42 466
457 534
14
31.01.2022
38 356
- 7 049
38 356
419 178
15
28.02.2022
42 466
- 7 215
42 466
376 712
16
31.03.2022
41 096
- 6 331
41 096
335 616
17
30.04.2022
42 466
- 5 882
42 466
293 151
18
31.05.2022
41 096
- 5 016
41 096
252 055
19
30.06.2022
42 466
- 4 498
42 466
209 589
20
31.07.2022
42 466
- 3 775
42 466
167 123
21
31.08.2022
41 096
- 2 940
41 096
126 027
22
30.09.2022
42 466
- 2 312
42 466
83 562
23
31.10.2022
41 096
- 1 497
41 096
42 466
24
30.11.2022
42 466
- 793
42 466
-
200 000
1 000 000
Yillik effektiv foiz stavkasi
24,9%
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Omonatlar (depozitlar) bo‘yicha foizli xarajatlarni hisobga olishga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bank 2022-yil 9-fevralda mijozdan 500 000 so‘m miqdorida 13 oy muddatga omonatga (depozitga) mablag‘ jalb etdi. Shartnoma bo‘yicha foiz stavkasi yillik 22% miqdorida belgilangan. Omonat qabul qilingan kunning ertasidan boshlab bank:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) kunlik foizlarni quyidagicha hisoblaydi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500 000 x 22% / 365= 301,37 so‘m (kunlik foiz summasi)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) har kuni kunlik foiz summasi (301,37 so‘mga) quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 50100-511xx “Depozitlar bo‘yicha foizli xarajatlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22405 “Muddatli depozitlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Omonat (depozit) shartnomasiga muvofiq hisobot davri (fevralda) oxirida to‘lash uchun hisoblangan foizlar 5 726,03 so‘mni (307,37 x 19 = 5 726,03 so‘m) tashkil qiladi va ularni to‘lab berish quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22405 — “Muddatli depozitlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Omonatga (depozitga) doir foizlarni to‘lab berish quyidagi jadval bo‘yicha amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
To‘lov raqami
Sana
Hisobot oyidagi kunlar soni
Hisobot oyida foizli xarajatlar
Omonat (depozit) summasi
09.02.2021
1 000 000
500 000
1
28.02.2021
19
5 726,03
500 000
2
31.03.2021
31
9 342,47
500 000
3
30.04.2021
30
9 041,10
500 000
4
31.05.2021
31
9 342,47
500 000
5
30.06.2021
30
9 041,10
500 000
6
31.07.2021
31
9 342,47
500 000
7
31.08.2021
31
9 342,47
500 000
8
30.09.2021
30
9 041,10
500 000
9
31.10.2021
31
9 342,47
500 000
10
30.11.2021
30
9 041,10
500 000
11
31.12.2021
31
9 342,47
500 000
12
31.01.2022
31
9 342,47
500 000
13
28.02.2022
28
8 438,36
500 000
14
09.03.2022
8
2 410,96
0
Jami
392
118 136,99
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Qarz mablag‘lari bo‘yicha foizli xarajatlarni hisobga olishga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201X yil 1-avgustda A bank V bankdan qisqa muddatli kredit sifatida 10 000 000 so‘m qarz oldi. Qarzni so‘ndirish muddati 201X yil 1-noyabr bo‘lib, qarzning foiz stavkasi 36% ni tashkil etadi. Foizlar har oyda to‘lanadi. Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) avgust oyi uchun hisoblangan foizlar quyidagicha hisoblanadi hamda mazkur oy uchun foizli xarajatlar 305 753,42 so‘mni tashkil etadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(10 000 000 x 36%) / 365 x 31 (haqiqatdagi kunlar soni) = 305 753,42 so‘m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) avgust oyi uchun hisoblangan foizlar har kuni quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 531xx “To‘lanishi lozim bo‘lgan qisqa muddatli kreditlar bo‘yicha foizli xarajatlar” (avgust oyi uchun 305 753,42 so‘m, har kuni 9 863,01 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22410 “Olingan kreditlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) hisoblangan foizlarni to‘lash quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22410 “Olingan kreditlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (avgust oyi uchun 305 753,42 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 5-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nominal qiymatida xarid qilingan moliyaviy vositalar bo‘yicha foizli daromadlarni hisoblashga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Bank 20X1 yil 1-yanvarda har birining nominal qiymati 1 500 so‘m bo‘lgan 10 ta obligatsiya sotib oldi, ularning so‘ndirish muddati 20X1 yil 1-iyunda keladi. Ularning foiz stavkasi 30% miqdorida belgilangan va har oyda to‘lanishi lozim. Obligatsiyalar nominal qiymati bo‘yicha sotib olinganligi sababli foizli daromadlar nominal qiymatga nisbatan hisoblanadi. Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) yanvar oyi uchun hisoblangan foizlar summasi quyidagicha hisoblanadi hamda mazkur oy uchun hisoblangan foizlar summasi 382,19 so‘mni tashkil qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(15 000 x 30%) / 365=12,33 x 31= 382,19 so‘m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) yanvar oyi uchun hisoblangan foizlar har kuni quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i” (yanvar oyi uchun 382,19 so‘m, har kuni 12,33 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 4xxxx “Foizli daromadlarning tegishli hisobvarag‘i”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) yanvar oyi uchun hisoblangan foizlar olinganda, quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (yanvar oyi uchun 382,19 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 1xxxx “Olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 6-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nominal qiymatida chiqarilgan va foizlarni to‘lash sanasi kelguniga qadar sotilgan obligatsiyalar bo‘yicha foizli daromadlarni hisoblashga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201X yil 1-mart kuni A bank 201X yil 1-yanvarda chiqarilgan, har yarim yilda 1-yanvar va 1-iyulda to‘lanadigan foizli daromad keltiruvchi, nominal qiymati 800 000 so‘m bo‘lgan 10 yillik obligatsiyalarni yillik 10 foiz stavka bo‘yicha sotib oldi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mazkur holatda obligatsiyani sotib olish uchun A bank obligatsiyaning 10 foiz stavkasidan 2 oylik foizini hisoblab sotuvchiga to‘laydi hamda 201X yilning 1-iyulida 6 oy uchun olingan foizli daromadni faqat 4 oy uchun hisoblaydi. Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 2 oy uchun foizli daromad va xarid qiymati quyidagicha aniqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
800 000 x 10% x 2/12 = 13 333 so‘m — foizli daromad;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) A bank tomonidan 201X yil 1-mart kuni quyidagi o‘tkazma amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1XXXX “Qarz qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha tegishli hisobvaraq” (800 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 16311 “Amortizatsiyalangan qiymati bo‘yicha baholanadigan qarz qimmatli qog‘ozlarga qilingan investitsiyalar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (13 333 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (813 333 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) A bank tomonidan 201X yil 31-mart, 30-aprel, 31-may va 30-iyun kunlari quyidagi o‘tkazmalar amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 16311 “Amortizatsiyalangan qiymati bo‘yicha baholanadigan qarz qimmatli qog‘ozlarga qilingan investitsiyalar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (6 667 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 44813 “Korxonalarning qarz qimmatli qog‘ozlariga qilingan investitsiyalar bo‘yicha foizli daromadlar”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) A bank tomonidan 201X yil 1-iyul kuni quyidagi o‘tkazma amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit” (40 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 16311 “Amortizatsiyalangan qiymati bo‘yicha baholanadigan qarz qimmatli qog‘ozlarga qilingan investitsiyalar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 7-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Microsoft Excel dasturidan foydalangan holda effektiv foiz stavkasini chiqarishga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Excel dasturidagi jadval
1.
A
B
C
D
E
F
G
N
I
2.
3.
davr
pul kirimi va chiqimi
sana
pul mablag‘lari ko‘rinishida olingan foizlar
shartnoma bo‘yicha hisoblangan foizlar
diskontni amortizatsiyasi
foizli daromad
obligatsiyaning balans qiymati
4.
-93 000
1/1/X1
0
93 000
5.
1
0
1 500
101
1 601
94 601
6.
2
0
1 500
129
1 629
96 230
7.
3
0
1 500
157
1 657
97 887
8.
4
0
1 500
185
1 685
99 572
9.
5
0
1 500
214
1 714
101 287
10.
6
0
1 500
244
1 744
103 030
11.
7
0
1 500
274
1 774
104 804
12.
8
0
1 500
304
1 804
106 609
13.
9
0
1 500
336
1 836
108 444
14.
10
0
1 500
367
1 867
110 312
15.
11
0
1 500
399
1 899
112 211
16.
12
18 000
31/12/X1
18 000
1 500
432
1 932
96 143
17.
13
0
1 500
155
1 655
97 798
18.
14
0
1 500
184
1 684
99 482
19.
15
0
1 500
213
1 713
101 195
20.
16
0
1 500
242
1 742
102 937
21.
17
0
1 500
272
1 772
104 709
22.
18
0
1 500
303
1 803
106 512
23.
19
0
1 500
334
1 834
108 346
24.
20
0
1 500
365
1 865
110 211
25.
21
0
1 500
398
1 898
112 109
26.
22
0
1 500
430
1 930
114 039
27.
23
0
1 500
463
1 963
116 003
28.
24
118 000
31/12/X2
18 000
1 500
497
1 997
100 000
31.
36 000
7 000
43 000
32.
VSD =
0,017217
33.
Yillik =
0,206609
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Asos qilib olingan ma’lumotlar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B5 — B28 kataklar obligatsiyaning muddatini (24 oyni) aks ettiradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
C5 — C28 kataklar pul mablag‘larining oylik kirim va chiqimlarini o‘z ichiga oladi. Pul mablag‘larining oqimlari kunlik, oylik, choraklik yoki yillik kiritilishi mumkin, bunda izchillik ta’minlanishi lozim. Pul oqimlari mavjud bo‘lmagan davrlarga “nol” raqami kiritilishi lozim;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F5 — F28 kataklar shartnoma bo‘yicha oylik hisoblangan foizlarni aks ettiradi. Foizlar har yillik asnosida to‘lanadi (E ustuni) hamda F ustunida ko‘rsatilgan summa yillik foiz summasiga (1/12) teng;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I4 katagi obligatsiya uchun to‘langan summani ifodalaydi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Hisob-kitoblar:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S32 katagi daromadlilikni ichki stavkasini hisoblashni ifodalaydi. Ushbu katakda foydalanuvchi formulani Excel dasturida (1) “Vstavka” menyusidagi (2) “Funksiya” bandini va ushbu banddagi (3) “Finansoviy” kategoriyasini hamda (4) “VSD” funksiyasini tanlab topish mumkin. Bunda, “znacheniya” kiritilishini talab qiluvchi oyna namoyon bo‘ladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shartnoma bo‘yicha obligatsiyalarning mavjud bo‘lgan muddati davomidagi pul mablag‘larining kirim va chiqimlarini, dastlabki investitsiyani (manfiy raqamlarda kiritilgan chiqimlar) inobatga olgan holda ifodalovchi “S4:S28” diapazonni kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S33 katagi yillik hisobdagi daromadlilik ichki stavkasini ifodalaydi va ushbu katakda “S32*12” formulasi qo‘llaniladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N5 katagida “I4*$C$32” formulasi qo‘llaniladi. Ushbu formula S32 katagidagi daromadlilik ichki stavkasini qo‘llagan holda muddat boshidagi balans qiymatini hisoblaydi. Formulada C32 katagidan oldin va keyin $ belgisini qo‘llash summani o‘zgarishsiz qoldirish imkonini beradi hamda ushbu formulani keyinchalik N6 — N28 kataklariga ko‘chirish mumkin bo‘ladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
G ustuni shartnoma bo‘yicha foizlar va effektiv foiz stavkasiga asoslangan foizlar o‘rtasidagi farq bo‘lgan diskont amortizatsiyasini ifodalaydi. G5 katagida “N5 — F5” formulasi qo‘llaniladi. Ushbu formulani G28 katagiga to‘liq ko‘chirish mumkin bo‘ladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
I ustuni obligatsiyalarning balans qiymatini (nominal qiymat minus qolgan amortizatsiyalanmagan diskont) aks ettiradi. I4 katagi kirish summasini ifodalaydi. I5 katagida “I4 + N5 -E5” formulasi qo‘llaniladi. Ushbu formula pastga I28 katagigacha to‘liq ko‘chirilishi mumkin bo‘ladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31-qator jami summani chiqarishni ifoda etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 8-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diskont yoki mukofot bilan sotib olingan moliyaviy vositalar bo‘yicha effektiv foiz stavkasi yordamida foizli daromadlarni hisoblashga doir misollar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Diskontga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20X1 yil 1-yanvarda A bank D kompaniyaning 18 foizli, 2 yil muddatga, nominal qiymati 100 000 so‘m bo‘lgan obligatsiyalarini 93 foizli nominal qiymatdan sotib oladi. Foizlar har yili 31-dekabrda to‘lanishi lozim. Chegirmalarni amortizatsiya qilish uchun effektiv foiz stavkasi usulidan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Obligatsiyalar diskont bilan (nominal qiymatidan past narxda) sotib olinganligi sababli daromad (20,66%) foizning nominal stavkasidan (18%) oshadi. A bank daromadlilikning effektiv stavkasini (rentabellikni) oshirish maqsadida xarid sanasi va so‘ndirish sanasi orasida 7 000 so‘m chegirmalarni ishlab topadi. Obligatsiyalarning sotib olinishi quyidagi o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlarning tegishli hisobvarag‘i” — nominal qiymati bo‘yicha 100 000 so‘m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlarning tegishli hisobvarag‘i bo‘yicha diskont” — farq summasiga 7 000 so‘m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (93 000 so‘m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diskont bilan sotib olingan obligatsiyaning foizli daromadi, chegirmalar amortizatsiyasi va balans qiymatini hisob-kitob qilish uchun 1-jadvaldan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-jadval
Sana
Pul mablag‘lari ko‘rinishida olingan
foizlar
Shartnoma bo‘yicha hisoblangan foizlar
Diskont amortizatsiyasi
Foizli daromad
Obligatsiyalarning balans qiymati
a
b
c
d
20X1
1 yanv.
0
93 000
31 yanv.
1 500
101
1 601
94 601
28 fevr.
1 500
129
1 629
96 230
31-mart
1 500
157
1 657
97 887
30 apr.
1 500
185
1 685
99 572
31-may
1 500
214
1 714
101 287
30-iyun
1 500
244
1 744
103 030
31-iyul
1 500
274
1 774
104 804
31 avg.
1 500
304
1 804
106 609
30 sent.
1 500
336
1 836
108 444
31 okt.
1 500
367
1 867
110 312
30-noyabr
1 500
399
1 899
112 211
31 dek.
18 000
1 500
432
1 932
96 143
20X2
31 yanv.
1 500
155
1 655
97 798
28 fevr.
1 500
184
1 684
99 482
31-mart
1 500
213
1 713
101 195
30 apr.
1 500
242
1 742
102 937
31-may
1 500
272
1 772
104 709
30-iyun
1 500
303
1 803
106 512
31-iyul
1 500
334
1 834
108 346
31 avg.
1 500
365
1 865
110 211
30 sent.
1 500
398
1 898
112 109
31 okt.
1 500
430
1 930
114 039
30-noyabr
1 500
463
1 963
116 003
31 dek.
18 000
1 500
497
1 997
100 000
Jami
36 000
7 000
43 000
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) jadval ustunlari bo‘yicha hisoblash formulalari:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(a) = 100.000 x 18%/12
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(b) = (a) — (c)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(c) = (d) x 20,66% /12;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) har oyda quyidagi o‘tkazma amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i” 1 500 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlarning tegishli hisobvarag‘i bo‘yicha diskont” 101 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 4xxxx “Qimmati qog‘ozlar bo‘yicha foizli daromadlarning tegishli hisobvarag‘i” 1 601 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) 31/12/20X1 sanada quyidagi o‘tkazma amalga oshiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” 18 000 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i” 18 000 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Mukofotga doir misol
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B bank 20X1 yil 1-yanvarda 24 foizli, 2 yil muddatli, nominal qiymati 100 000 so‘m bo‘lgan obligatsiyalarni sotib olgan. Foizlar har oyda to‘lanadi. Obligatsiyalar 105 000 so‘mga sotib olingan, bu obligatsiyalar bo‘yicha 85 000 so‘m mukofot va effektiv foiz stavkasi 20,92%ni tashkil qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) Obligatsiyalarni sotib olish quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlarning tegishli hisobvarag‘i” — nominal qiymati bo‘yicha 100 000 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlarning tegishli hisobvarag‘i bo‘yicha mukofot” 5 000 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” 105 000 so‘m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mukofot bilan sotib olingan obligatsiyaning foizli daromadi, mukofot amortizatsiyasi va balans qiymatini hisob-kitob qilish uchun 2-jadvaldan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-jadval
Sana
Pul mablag‘lari ko‘rinishida olingan foizlar
Shartnoma bo‘yicha hisoblangan foizlar
Mukofot amortizatsiyasi
Foizli daromad
Obligatsiya-larning balans qiymati
(a)=100 000x24%/12
(b)=(a)-(c)
(c)=(d)x20,92%/12
(d)
20X1 1 yanv.
105 000
31 yanv.
2 000
2 000
-170
1 830
104 830
28 fevr.
2 000
2 000
-173
1 827
104 658
31-mart
2 000
2 000
-176
1 824
104 482
30 apr.
2 000
2 000
-179
1 821
104 304
31-may
2 000
2 000
-182
1 818
104 122
30-iyun
2 000
2 000
-185
1 815
103 937
31-iyul
2 000
2 000
-188
1 812
103 749
31 avg.
2 000
2 000
-191
1 809
103 558
30 sent.
2 000
2 000
-195
1 805
103 363
31 okt.
2 000
2 000
-198
1 802
103 165
30-noyabr
2 000
2 000
-202
1 798
102 963
31 dek.
2 000
2 000
-205
1 795
102 758
20X2 31 yanv.
2 000
2 000
-209
1 791
102 550
28 fevr.
2 000
2 000
-212
1 788
102 337
31-mart
2 000
2 000
-216
1 784
102 121
30 apr.
2 000
2 000
-220
1 780
101 902
31-may
2 000
2 000
-224
1 776
101 678
30-iyun
2 000
2 000
-227
1 773
101 451
31-iyul
2 000
2 000
-231
1 769
101 219
31 avg.
2 000
2 000
-235
1 765
100 984
30 sent.
2 000
2 000
-240
1 760
100 744
31 okt.
2 000
2 000
-244
1 756
100 500
30-noyabr
2 000
2 000
-248
1 752
100 252
31 dek.
2 000
2 000
-252
1 748
100 000
Jami
48 000
-5 000
43 000
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 20X1 yil yanvar oyi uchun foizli daromad quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i” (2 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 1xxxx “Qimmatli qog‘ozlarning tegishli hisobvarag‘i bo‘yicha mukofot” (170 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 4xxxx “Qimmati qog‘ozlar bo‘yicha foizli daromadlarning tegishli hisobvarag‘i” (1 830 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) Har oylik foizli to‘lov olinganda quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (2 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 1xxxx “Qimmati qog‘ozlar bo‘yicha olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlarning tegishli hisobvarag‘i” (2 000 so‘m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tijorat banklarida foizlarni hisoblash tartibi to‘g‘risidagi nizomga 9-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diskont yoki mukofot bilan chiqarilgan moliyaviy vositalar bo‘yicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisoblashga doir misollar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Diskontga doir misol.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V bank 20X1 yil 1-yanvarda nominal qiymati 100 000 so‘m, 8 foizli, 5 yil muddatli obligatsiya chiqardi. Foizlar 1-iyulda va 1-yanvarda to‘lanadi. Obligatsiya 92 278 so‘mga sotildi hamda bu obligatsiya bo‘yicha diskont 7 722 so‘m va effektiv foiz stavkasi 10%.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Chiqarilgan obligatsiya bo‘yicha quyidagicha buxgalteriya o‘tkazma bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (92 278 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 23698 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha diskont (kontr-passiv)” (7 722 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 23600 “Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar” (100 000 so‘m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Diskont bilan chiqarilgan obligatsiya bo‘yicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisob-kitob qilish uchun 1-jadvaldan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-jadval
Sana
To‘langan pulli foizlar
Foizli xarajat
Obligatsiya bo‘yicha diskont amortizatsiyasi
Obligatsiyaning balans qiymati
(a) 8% / 2 x 100 000
(b) 10 %/2 x balans qiymati
(c)=(b)-(a)
(d)
1/1/20X1
92 278
7/1/20X1
4 000
4 614
614
92 892
1/1/20X2
4 000
4 645
645
93 536
7/1/20X2
4 000
4 677
677
94 213
1/1/20X3
4 000
4 711
711
94 924
7/1/20X3
4 000
4 746
746
95 670
1/1/20X4
4 000
4 784
784
96 454
7/1/20X4
4 000
4 823
823
97 276
1/1/20X5
4 000
4 864
864
98 140
7/1/20X5
4 000
4 907
907
99 047
1/1/20X6
4 000
4 952
952
100 000
jami
40 000
47 722
7 722
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 20X1 yil yanvar-iyun oylari uchun foizli xarajat quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizli xarajatlar” (4 614 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 23698 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha diskont (kontr-passiv)” (614 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (4 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) 20X1 yil 1-iyulda V bank to‘langan foizlar quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (4 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (4 000 so‘m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20X1 yil uchun V bank o‘z hisobotida 9 259 (4 614 + 4 645) so‘m miqdorida foizli xarajatni aks ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Mukofotga doir misol.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V bank 20X1 yil 1-yanvarda nominal qiymati 100 000 so‘m, 8 foizli, 5 yil muddatli obligatsiya chiqardi. Foizlar 1-iyulda va 1-yanvarda to‘lanadi. Obligatsiya 108 530 so‘mga sotildi, bu obligatsiya bo‘yicha mukofot 8 530 so‘m va effektiv foiz stavkasi 6%.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 20X1 yil 1-yanvarda chiqarilgan obligatsiya quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (108 530 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 23696 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha mukofot” (8 530 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 23600 “Bank tomonidan chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar” (100 000 so‘m).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mukofot bilan chiqarilgan obligatsiya bo‘yicha effektiv foiz stavkasida foizli xarajatlarni hisob-kitob qilish uchun 2-jadvaldan foydalaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-jadval
Sana
To‘langan pulli foizlar
Foizli xarajat 6,0% x balans qiymati
Obligatsiya bo‘yicha mukofot amortizatsiyasi
Obligatsiyaning balans qiymati
(a) 8% / 2 x 100 000
(b) 6%/2 x balans qiymati
(c)=(b)-(a)
(d)
1/1/20X1
108 530
7/1/20X1
4 000
3 256
744
107 786
1/1/20X2
4 000
3 234
766
107 019
7/1/20X2
4 000
3 211
789
106 230
1/1/20X3
4 000
3 187
813
105 417
7/1/20X3
4 000
3 163
837
104 579
1/1/20X4
4 000
3 137
863
103 717
7/1/20X4
4 000
3 112
888
102 828
1/1/20X5
4 000
3 085
915
101 913
7/1/20X5
4 000
3 057
943
100 971
1/1/20X6
4 000
3 029
971
100 000
Jami
40 000
31 470
8 530
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Izoh:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 20X1 yil yanvar-iyun oylari uchun foizli xarajat quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 542xx “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha foizli xarajatlar” (3 256 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 23696 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha mukofot” (744 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (4 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) 20X1 yil 1-iyulda V bank tomonidan to‘langan foizlar quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi bilan aks ettiriladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Dt 22414 “Chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar” (4 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kt “Kassa hisobvarag‘i yoki bankning vakillik hisobvarag‘i yoxud mijozning depozit hisobvarag‘i” (4 000 so‘m);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20X1 yil uchun V bank o‘z hisobotida 6 490 (3 256 + 3 234) so‘m miqdorida foizli xarajatni aks ettiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 23-avgustdagi 27/4-son qaroriga 2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
O‘z kuchini yo‘qotgan deb topilayotgan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar ro‘yxati
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2003-yil 11-oktabrdagi 25/8-son “Tijorat banklarida foizlarni hisoblash to‘g‘risida nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1306, 2004-yil 30-yanvar) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 4-son, 51-modda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2014-yil 21-fevraldagi 4/7-son “Tijorat banklarida foizlarni hisoblash to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar va qo‘shimcha kiritish haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1306-1, 2014-yil 6-mart) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-y., 10-son, 118-modda).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2014-yil 10-oktabrdagi 35/1-son “Tijorat banklarida foizlarni hisoblash to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar kiritish haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1306-2, 2014-yil 17-oktabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-y., 42-son, 526-modda).
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 03.10.2023-y., 10/23/3460/0742-son)