Indexation by Ceneral legal classifier of legislation branches
Indexation by thematic directory of legislation
Sources of changes
Sources of publication
13.09.2024
03.08.2024
11.07.2024 01
02.07.2024
07.12.2022
View
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.05.00.00 Birja faoliyati / 09.05.02.00 Birja faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish. Birja faoliyatini litsenziyalash]
[TSZ:
1.Moliya / Birja faoliyati]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
qarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovar-xom ashyo birjalarining faoliyatini tartibga solish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Iqtisodiyot tarmoqlarida birja mexanizmlaridan foydalanishni kengaytirish hamda birja savdolarini tartibga solish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2022-yil 24-noyabrdagi PQ-430-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) Tovar-xom ashyo birjalarida tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari bilan shugʻullanadigan brokerlik idoralarini akkreditatsiyadan oʻtkazish hamda birja aʼzolariga malaka talablarini belgilash toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
fyuchers savdolari bilan shugʻullanadigan brokerlik idoralarini akkreditatsiyalash, fyuchers savdolari ishtirokchilariga qoʻyiladigan talablar, ularga savdolarda ishtirok etishga ruxsat berish va ruxsat berishni rad etish tartiblarini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
brokerlik idoralari va ularning treyderlariga fyuchers savdolari bilan shugʻullanish boʻyicha qoʻyiladigan malaka talablarini belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) Birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangi, ichki (insayderlik) maʼlumotlardan foydalanish va asossiz daromad olishning raqobatga zid boshqa usullaridan foydalanishning oldini olish qoidalari 2-ilovaga muvofiq:
(1-band “b” kichik bandining birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangining oldini olish choralari va ularni aniqlash tartiblarini;
(1-band “b” kichik bandining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja ishtirokchilari tomonidan narxlar hiyla-nayrangiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha taqiqlanadigan harakatlarni;
(1-band “b” kichik bandining uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki (insayderlik) maʼlumotlarning hisobini yuritish va ulardan foydalanish boʻyicha cheklov va javobgarlikni belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) Tovar-xom ashyo birjalarining elektron savdo tizimlariga qoʻyiladigan umumiy talablar toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovar-xom ashyo birjalari faoliyatini amalga oshirish uchun elektron birja savdolari tizimlariga qoʻyiladigan talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zarur dasturiy taʼminotlar va serverga qoʻyiladigan talablar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
axborot xavfsizligi va uni muhofaza qilish darajasini taʼminlash va birja savdosining har bir ishtirokchisi uchun teng foydalanish talablari.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 4-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi tovar-xom ashyo birjalari bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarning ushbu qaror talablariga muvofiqlashtirilishini taʼminlasin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov va Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi raisi Sh.Sh. Sharaxmetov zimmasiga yuklansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Toshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2022-yil 30-noyabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
687-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 30-noyabrdagi 687-son qaroriga 1-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovar-xom ashyo birjalarida tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari bilan shugʻullanadigan brokerlik idoralarini akkreditatsiyadan oʻtkazish hamda birja aʼzolariga malaka talablarini belgilash toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur Nizom tovar-xom ashyo birjalarida (keyingi oʻrinlarda — Birja) tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari bilan shugʻullanadigan brokerlik idoralarini akkreditatsiyadan oʻtkazish tartibini hamda birja aʼzolariga malaka talablarini belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Mazkur nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
akkreditatsiya — birjada birja aʼzolariga tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishga ruxsat berish tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ariza beruvchi — birjaga tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishga ruxsat berish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qilgan birja aʼzosi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aʼzolik badali — fyuchers bozorida savdolarni tashkil etish, xizmat koʻrsatish va rivojlantirish xarajatlarini qoplash uchun savdo ishtirokchilari tomonidan toʻlanadigan majburiy toʻlov;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kliring aʼzosi — markaziy kontragent bilan kliring xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisida shartnoma tuzgan shaxs;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
markaziy kontragent — kliring ishtirokchilari uchun kliring xizmatini koʻrsatuvchi va fyuchers shartnomasi boʻyicha tomonlar uchun kontragent vazifasini bajaruvchi birjaning tarkibiy boʻlinmasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
malaka sertifikati — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tomonidan attestatsiya natijalari asosida davlat akkreditatsiyasidan oʻtgan taʼlim tashkilotlarida tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari boʻyicha oʻquv kurslarini muvaffaqiyatli yakunlaganligini tasdiqlovchi hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
roʻyxat — terrorizmga, ommaviy qirgin qurolini tarqatishga qarshi kurashadigan davlat organlari va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa vakolatli organlari tomonidan taqdim etiladigan maʼlumotlar, shuningdek, xorijiy davlatlarning vakolatli organlari va xalqaro tashkilotlar rasmiy kanallari orqali taqdim etiladigan maʼlumotlar asosida maxsus vakolatli davlat organi tomonidan tuzilgan, terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxati;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdolar ishtirokchisi — birjada tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida qatnashishga ruxsat berilgan birja aʼzosi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Savdo ishtirokchilariga quyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Birjada tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari bilan shugʻullanishga talabgor boʻlgan birja aʼzolariga akkreditatsiyadan oʻtish uchun quyidagi malaka talablari belgilanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birjada birja aʼzosi sifatida akkreditatsiyadan oʻtgan boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja aʼzosining treyderlari malaka sertifikatiga ega boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja aʼzosining rahbari oliy maʼlumotga yoki tovar-xom ashyo birjalarida uch yillik brokerlik ish stajiga ega boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ariza beruvchi birja aʼzosining rahbari ariza berishdan oldin oxirgi uch yil davomida jinoiy javobgarlikka tortish haqida sud hukmi chiqarilmagan boʻlishi yoki sud hukmi bilan moliyaviy tashkilotlarda mansabdor shaxs lavozimlarini egallashga taqiq boʻlmasligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Savdo ishtirokchisi fyuchers savdolari toʻgʻrisidagi qonunchilikka hamda fyuchers savdolarini oʻtkazish qoidalari va fyuchers savdolari boʻyicha kliringni amalga oshirish tartibiga, shuningdek, birjaning boshqa hujjatlariga rioya qilishlari shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Savdo ishtirokchisi fyuchers savdolarini oʻtkazish qoidalari va fyuchers savdolari boʻyicha kliringni amalga oshirish tartibiga muvofiq belgilangan maxfiy maʼlumotlarni, fyuchers savdolari hamda tijorat sirini tashkil etuvchi va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirlarni tashkil etuvchi maʼlumotlarga nisbatan maxfiylikni saqlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Savdo ishtirokchisiga mijozlarni chalgʻitishi mumkin boʻlgan harakatlarni sodir etish, shu jumladan, notoʻgʻri hisobotlar va maʼlumotlarni taqdim etish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Savdo ishtirokchisi mijozni birjaning veb-saytida oshkor qilingan fyuchers savdolarini oʻtkazish qoidalari, fyuchers savdolari boʻyicha kliringni amalga oshirish tartibi, fyuchers kontraktining tasnifi, shuningdek, ushbu hujjatlardagi oʻzgarishlar va birja vakolatli organlarining qarorlari toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Birja savdo ishtirokchilari va ularning mijozlari reyestrini yuritadi. Savdo ishtirokchilari va ularning mijozlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mazkur reyestrga kiritiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Birja savdo ishtirokchisidan savdo ishtirokchilari va ularning mijozlari reyestrini yuritish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar (hujjatlar)ni olishga haqli. Birja savdo ishtirokchisidan olingan maʼlumotlar (hujjatlar)ni markaziy kontragentga berish huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Savdo ishtirokchisining moliyaviy holatini monitoring qilish maqsadida birja undan qoʻshimcha maʼlumot olish va hisobot taqdim etishni talab qilishga haqli.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Ariza beruvchi yoki savdo ishtirokchisi birjaga taqdim etilayotgan hujjatlarning ishonchliligi va toʻliqligini taʼminlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Savdo ishtirokchisi uning nomi, tashkiliy-huquqiy shakli, ustavi, manzili (joylashuvi), pochta manzili, telefon, faks, elektron pochta manzili, rahbarining oʻzgarishi toʻgʻrisida birjani xabardor qilishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Tovar derivativlari, shu jumladan fyuchers savdolarida ishtirok etishga ruxsat berish va ruxsat berishni rad etish tartibi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Birja ariza beruvchini akkreditatsiyadan oʻtkazadi. Akkreditatsiya vaqtida birja ariza beruvchidan va/yoki markaziy kontragentdan olingan maʼlumotlar asosida mijozlarga tegishli xos raqamlarni biriktiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Birjaning tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishga ruxsat olish uchun ariza beruvchi birja bilan fyuchers savdolarini oʻtkazish boʻyicha xizmat koʻrsatish shartnomasini tuzadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Akkreditatsiyadan oʻtish uchun ariza beruvchi birjaga fyuchers savdolarini oʻtkazish qoidalari va fyuchers savdolari boʻyicha kliringni amalga oshirish tartibiga muvofiq hujjatlarni taqdim etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari seksiyasida akkreditatsiyadan oʻtishga malaka sertifikatiga ega boʻlgan hamda ushbu Nizomning 3-bandida belgilangan malaka talablariga javob beradigan birja aʼzolariga ruxsat beriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Savdo ishtirokchisiga tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishga elektron birja savdo tizimidan foydalangan holda ruxsat berilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Birjada tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishga ruxsat olish uchun ariza beruvchi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari boʻyicha birja aʼzosi sifatida akkreditatsiyadan oʻtgan boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja bilan tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarini oʻtkazish boʻyicha xizmat koʻrsatish shartnomasini tuzishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Savdo ishtirokchisi treyderning ish joyidan foydalangan holda tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Quyidagi hollarda birja xizmatlar koʻrsatish shartnomasini bekor qilish orqali, shuningdek, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasining koʻrsatmasiga koʻra tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishni toʻxtatadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisiga nisbatan faoliyatni yoki faoliyatning ayrim turlarini taqiqlash toʻgʻrisida qonuniy kuchga kirgan sud qarori mavjud boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisi va (yoki) uning birinchi rahbari roʻyxatda mavjud boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisi va (yoki) uning birinchi rahbariga nisbatan sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori (hukmi) boʻlsa, unga asosan savdo ishtirokchisi va (yoki) uning birinchi rahbari muayyan huquqdan mahrum etilgan boʻlsa va bu uning tovar birjasida savdoda ishtiroki bilan bogʻliq boʻlsa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishi toʻxtatilgan savdo ishtirokchisi birjadagi tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolaridagi ishtiroki toʻxtatilgunga qadar yuzaga kelgan barcha majburiyatlarini bajarishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari seksiyasida Birjada akkreditatsiyadan oʻtkazish faqat quyidagi hollarda rad etilishi mumkin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ariza beruvchi tomonidan ushbu Nizomda belgilangan talablar bajarilmasa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ariza beruvchiga nisbatan faoliyatni yoki faoliyatning ayrim turlarini taqiqlash toʻgʻrisida qonuniy kuchga kirgan sud qarori mavjud boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ariza beruvchini va (yoki) uning birinchi rahbari roʻyxatda mavjud boʻlsa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ariza beruvchiga va (yoki) uning birinchi rahbariga nisbatan sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori (hukmi) boʻlsa, unga asosan ariza beruvchi va (yoki) uning birinchi rahbari alohida huquqdan mahrum etilgan boʻlsa va bu tovar birjasida akkreditatsiya olish bilan bogʻliq boʻlsa.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Birjada tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolari seksiyasida akkreditatsiyadan oʻtkazish rad etilishiga sabab boʻlgan holatlar bartaraf etilgan taqdirda, ariza beruvchi akkreditatsiyadan oʻtish toʻgʻrisidagi ariza bilan birjaga qayta murojaat qilish huquqiga ega.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Aʼzolik badali va vositachilik yigʻimlarini toʻlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Fyuchers bozorining savdo ishtirokchisi va kliring ishtirokchisiga nisbatan aʼzolik badalini toʻlash majburiyati birja tomonidan belgilangan tariflarga muvofiq savdoda ishtirok etishga ruxsat berish toʻgʻrisida birjaning yakuniy qarori qabul qilingan kundan boshlab vujudga keladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Savdo ishtirokchisi birja bilan tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarini oʻtkazish boʻyicha xizmat koʻrsatish shartnomasini va kliring xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisida shartnoma imzolangandan soʻng fyuchers savdolarida ishtirok etish huquqi uchun toʻlovlarni amalga oshirishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarini oʻtkazish boʻyicha xizmat koʻrsatish shartnomasi va kliring xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma boʻyicha xizmatlar uchun birjaga toʻlanishi kerak boʻlgan barcha toʻlovlar birja bitimlari bilan bogʻliq tariflarda koʻrsatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Birja bitimlari bilan bogʻliq tariflarga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar birjaning rasmiy veb-saytiga joylashtirish orqali oshkor qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Birjaning tovar derivativlari, shu jumladan, fyuchers savdolarida ishtirok etishga ruxsat olish, savdo ishtirokchisi va uning mijozlari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar mazkur Nizomga, fyuchers savdolarini oʻtkazish qoidalari va fyuchers savdolari boʻyicha kliringni amalga oshirish tartibiga, fyuchers kontraktining tasnifiga, ular oʻrtasida tuzilgan shartnomalar va bitimlarga muvofiq tartibga solinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi mazkur Nizom talablariga rioya etilishi yuzasidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq nazoratni amalga oshiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 30-noyabrdagi 687-son qaroriga 2-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangi, ichki (insayderlik) maʼlumotlardan foydalanish va asossiz daromad olishning raqobatga zid boshqa usullaridan foydalanishning oldini olish
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
QOIDALARI
(2-ilovaning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur Qoidalar birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangi, ichki (insayderlik) maʼlumotlardan foydalanish va asossiz daromad olishning raqobatga zid boshqa usullaridan foydalanishning oldini olish tartibini belgilaydi va birja savdolari ishtirokchilariga (sotuvchi, xaridor va birja aʼzolariga) nisbatan qoʻllaniladi.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ushbu Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshlangʻich narx — sotuvchi tomonidan belgilanadigan birja savdolariga qoʻyilgan tovarning narxi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vakolatli organ — Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
hiyla-nayrang — birja savdolari ishtirokchilarining qoʻshimcha daromad olish maqsadida narxlarni sunʼiy oʻzgartirishga, bir darajada ushlab turishga va boshqa ishtirokchilarning xatti-harakatlariga taʼsir etishga qaratilgan harakatlari, shu jumladan, savdolarda talabning oʻzgarishiga, narxlarning sunʼiy ravishda oshirilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yolgʻon, asossiz maʼlumotlarni tarqatish;
(2-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ichki (insayderlik) maʼlumotlar — avval tarqatilmagan va tarqalishi birja tovarining narxiga, talabiga yoki taklifiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan (qonun bilan qoʻriqlanadigan tijorat, bank va xizmat sirini tashkil etuvchi) maʼlumotlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo sessiyasi — birjada belgilangan tartibda birja savdolari oʻtkaziladigan vaqt;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahsulotlarni savdoga qoʻyish jadvallari — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 18-martdagi 170-son qaroriga muvofiq sotuvchilar tomonidan tasdiqlanadigan mahsulotlarni birja savdolariga qoʻyish jadvallari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sotuvchi — birja tovarini kotirovkalash varagʻiga kiritish hamda uni sotishni amalga oshiruvchi yuridik shaxs (rezident va norezident);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
standart birja kontrakti — birja tomonidan belgilangan tartibda kotirovkalash varagʻiga kiritilgan standart birja kontrakti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xaridor — birja tovarini oʻz ehtiyoji uchun, qayta sotish va boshqa maqsadlarda xarid qiluvchi yuridik shaxs (rezident va norezident) yoki yakka tartibdagi tadbirkor;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
shaxsiy kabinet — vakolatli organga birja savdolari boʻyicha maʼlumotlarni tezkor olish imkoniyatini beruvchi, birja tomonidan ishlab chiqilgan maxsus elektron modul.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangining oldini olish
(2-bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Vakolatli organ birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangining oldini olish maqsadida birja bilan birgalikda birja savdolari ishtirokchilari uchun oʻquv seminarlarini oʻtkazadi hamda tegishli targʻibot ishlarini amalga oshiradi.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Birja aʼzolari oʻz mijozlari tomonidan qonunchilikka, birja savdosi qoidalariga hamda mazkur qoidalarga zid ravishda berilgan va birja savdolarida hiyla-nayrang holatlariga olib keladigan koʻrsatmalarni bajarmaslikka haqli. Mazkur koʻrsatmalar toʻgʻrisida birja aʼzolari vakolatli organ hamda birjani tegishli tartibda xabardor qilgan taqdirda, ularga nisbatan taʼsir choralari qoʻllanilmaydi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangining oldini olish vakolatli organ tomonidan savdolarni tashkil etish jarayonini monitoring qilish orqali ham amalga oshiriladi.
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangini aniqlash
(3-bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Birja savdolarida narxlar hiyla-nayrangi savdolar jarayoni va bitimlar shakllanishini doimiy monitoring qilish, birja tovarining narxlari oʻzgarishini tahlil qilish hamda hiyla-nayrang holatlari boʻyicha kelib tushgan murojaatlarni oʻrganish orqali aniqlanadi.
(6-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Vakolatli organ tomonidan narxlar dinamikasidan qatʼi nazar, hiyla-nayrang holatlarini aniqlashning boshqa choralari ham qoʻllanilishi mumkin.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Narxlar hiyla-nayrangi harakatlarini aniqlashda shaxsiy kabinet orqali olinadigan, tovarlarning savdoga qoʻyilishi, birja aʼzolari tomonidan berilgan buyurtmalar, bitimlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblarning amalga oshirilishi va tovar yetkazib berilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalaniladi.
(8-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Ommaviy axborot vositalarida yolgʻon maʼlumotlarni tarqatish holatlarini aniqlash boʻyicha oʻrganish oʻtkazish uchun kelib tushadigan murojaatlar (yozma yoki ogʻzaki) hamda mustaqil ravishda aniqlangan shubhali axborotlar asos boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ushbu turdagi hiyla-nayrang materiallari maʼlumotlar manbai, uni chop etish sanasi va vaqti (ekran tasvirlari, video, audio yozuvlar, havolalar va boshqalar) koʻrsatilgan holda qayd etilishi kerak.
(9-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Hiyla-nayrang harakatlarini aniqlashda vakolatli organ quyidagilarga eʼtibor beradi:
(10-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalarida kichik lotlarda yuklanishi mumkin boʻlgan tovarlarga asossiz yirik lotlarning belgilanganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalarida sotuvchilar tomonidan garov mablagʻlari asossiz ravishda kam miqdorda belgilanganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xaridorlarning ilgari bekor qilingan bitimlar boʻyicha tegishli tovarlarni sotib olish uchun berilgan buyurtmalariga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻxshash tovarlar sotuvchilarining birja shartnomalarida koʻrsatilgan toʻlov va yuklab joʻnatish muddatlari hamda alohida shartlarining muvofiqligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalarida tovarlarning sifat koʻrsatkichlari (turi, navi, sinfi, markasi va boshqalar) boʻyicha yetarli maʼlumot koʻrsatilganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
oʻxshash tovarlar sotuvchilarining birja shartnomalarida koʻrsatilgan markirovkalash standartlarining muvofiqligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalari tovar guruhlari boʻyicha boʻlinishi va tovarlarning milliy standartlarga muvofiq markalari ularning jahon yoki boshqa mamlakatlar standartlariga muvofiqligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalariga tovar haqida qoʻshimcha maʼlumot kiritish zarurligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalarining maxsus shartlarida xaridorlarning oʻz transport vositalaridan, tovarlarni yuklash yoki tushirish uchun oʻz ishchi kuchidan foydalanishlarini cheklashi mumkin boʻlgan shartlarning, birja shartnomasida nazarda tutilgan toʻlov va yuklab joʻnatish muddatlarida qoʻshimcha saqlash xizmatlarining belgilanganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahsulotlarni savdoga qoʻyish jadvallarida forvard va spot shartnomalari boʻyicha hajmlar mavsumiylikdan kelib chiqqan holda mutanosib taqsimlanganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
muayyan birja aʼzosi tomonidan birja savdolari davomida narxlarning oshishiga sabab boʻlgan, yuqori narxlarda va katta hajmlardagi buyurtmalar kiritilganligiga va keyinchalik ularning oʻchirib yuborilganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
narxlarning keskin oshishiga sabab boʻluvchi, sotuvchilar tomonidan tovarni savdoga qoʻyish hajmlarining muayyan savdo kunida keskin oshirib yuborilishiga, keyingi kunlarda esa hajmlarning avvalgi kunlar darajasida yoki kam miqdorda qoʻyilishiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshlangʻich narxlari qonunchilik talablariga muvofiq hisoblab chiqiladigan tovarlarning birja savdolariga qoʻyilgan boshlangʻich narxlariga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomasida koʻrsatilgan va tuzilgan bitimlarda tovar boshlangʻich narxining tengligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sotuvchilar tomonidan tovar hajmlarining toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha sotilishi natijasida birja savdolariga qoʻyish hajmining kamayishiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
sotuvchining avtotransport vositasi va temir yoʻl vagonlarida kunlik yuklab joʻnatish imkoniyatlaridan kelib chiqib, tovar qoʻyish hajmlari kichik va yirik lotlar boʻyicha mutanosib taqsimlanganligiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ayrim turdagi tovarlarning narx dinamikasiga;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
jarima sanksiyalari qoʻllanmasdan xaridor tashabbusi bilan muayyan birja shartnomasi boʻyicha asossiz ravishda bitimlarning bekor qilinishiga.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Birja savdolari jarayonida narxlar hiyla-nayrangi
(4-bobning nomi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Birja ishtirokchilarining quyidagi qasddan qilingan har qanday harakatlari hiyla-nayrang hisoblanadi va ularni amalga oshirish taqiqlanadi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdolar ishtirokchilarining faoliyatini muvofiqlashtirish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdolarning oʻtkazilish jarayoniga va natijalariga taʼsir koʻrsatish, qonunchilikda nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdolarda narxlarning sunʼiy ravishda shakllantirilishiga olib keladigan narx algoritmidan, yaʼni tovarlar narxini oldindan belgilangan parametrlarga asosan monitoring va hisob-kitob qilish, belgilash va nazorat qilish imkoniyatini beruvchi dasturiy taʼminotdan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birjada sotilayotgan yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotning narxiga, talabiga, taklifiga va uni yetkazib berish shartlariga sunʼiy ravishda taʼsir etish, shu jumladan, oldindan kelishish va til biriktirishlar orqali asossiz foyda olish, savdolarning bitta yoki bir nechta ishtirokchisiga savdolarda ishtirok etish uchun imtiyozli shart-sharoitlar yaratish, shu jumladan, axborotdan foydalanish orqali imtiyozli shart-sharoitlar yaratish, birja savdolari ishtirokchilarining muvofiqlashtirilgan harakatlari natijasida joriy birja narxlarining keskin koʻtarilishi, qatʼiy belgilanishiga olib keladigan harakatlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdolarda talabning oʻzgarishiga, narxlarning sunʼiy ravishda oshirilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yolgʻon, asossiz maʼlumotlarni tarqatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomasi boʻyicha yirik, yaʼni barcha xaridorlarga savdolarda teng qatnashish imkoniyatini cheklaydigan lotlar belgilash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
toʻlovning va yetkazib berishning asoslanmagan muddatlarini, shuningdek, oʻxshash mahsulotni sotuvchilar tomonidan belgilangan shartlardan jiddiy farq qiluvchi alohida shartlarni joriy etish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalarida ishtirokchilar sonini cheklaydigan alohida shartlarni koʻrsatish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mahsulotlarni savdoga qoʻyish jadvallarida ularning hajmlarini forvard va spot shartnomalari boʻyicha asossiz ravishda nomuvofiq qoʻyish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja savdolari davomida birjaning muayyan ishtirokchisi tomonidan boshqa ishtirokchilarning buyurtmalariga nisbatan narxi noodatiy tarzda katta farq qiluvchi buyurtmalar berish, keyinchalik mazkur buyurtmalarni savdolar tugaguniga qadar olib tashlash yoki tuzilgan bitimni jarima toʻlamasdan asossiz ravishda bekor qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
boshlangʻich narxlarni belgilashda monopol yuqori narx qoʻllash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomasi boʻyicha muayyan xaridor ishtirokida bekor qilingan bitimning bahosi ayni shu xaridor bilan mazkur birja shartnomasi boʻyicha keyingi ikki savdoda amalga oshirilgan bitimning eng past bahosidan past boʻlishiga olib keluvchi harakatlarni bajarish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotni tegishli jadvallarda nazarda tutilgan muddatlarda va hajmlarda savdoga qoʻymaslik yoki uni kam hajmda yoxud muvofiq boʻlmagan hajmda qoʻyish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birjada tuzilgan bitimlar va shartnomalarni jarima sanksiyalarisiz asossiz ravishda yoki muntazam asosda bekor qilish, bir tarafning yengib boʻlmas kuch holatlari munosabati bilan majburiyatlarini bajarish imkoniyati yoʻqligi isbotlangan holatlar, yaʼni favqulodda va oldini olib boʻlmaydigan (fors-major) holatlar bundan mustasno;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
buyurtmalarni birlashtirish va birja savdolari gʻolibini aniqlash jarayonida, jumladan, ruxsat berilmagan birja dasturi taʼminotidan foydalanish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
faqat birja savdolariga qoʻyish yoʻli bilan sotilishi lozim boʻlgan yuqori likvidli va (yoki) monopol mahsulotlar hajmlarini birja savdolariga qoʻymasdan toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha sotish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja shartnomalarida tovarlarning sifat koʻrsatkichlari (turi, navi, markasi va boshqalar) toʻgʻrisidagi yetarlicha axborotni koʻrsatmaslik yoki ularning koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi chalgʻituvchi axborotni kiritish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdolar tashkilotchilari tomonidan birja savdolarining natijalarini asossiz ravishda bekor qilish.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Baland narx asosida shakllangan bitimni rasmiylashtirmaslik holati savdolarga taʼsir etish omillarini inobatga olgan holda hiyla-nayrang deb topilishi mumkin.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Vakolatli organ birja savdolari jarayonida boshlangʻich narxga nisbatan narxlar oshishining yoʻl qoʻyiladigan chegarasini belgilashi hamda narx belgilangan chegaradan oshib ketgan taqdirda savdolarni toʻxtatish va sotilmay qolgan mahsulotlar hajmini keyingi savdolarga oʻtkazish boʻyicha birjaga koʻrsatmalar beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Birja boʻlib oʻtgan savdolar natijasida narxlarning keskin oshishi, talab yoki taklifning jiddiy nomutanosibligi va hiyla-nayrang alomatlari kuzatilganda vakolatli organni xabardor qiladi.
(14-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Hiyla-nayrang harakatlari aniqlangan barcha hollarda vakolatli organ raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq aybdorlarga nisbatan tegishli choralar koʻrilishini taʼminlaydi. Birja aʼzolarining javobgarlik masalasi birja savdosi qoidalarida belgilangan tartibda hal etiladi.
(15-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 10-iyuldagi 405-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 11.07.2024-y., 09/24/405/0495-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Ichki (insayderlik) maʼlumotlardan foydalanishni cheklash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Ichki (insayderlik) maʼlumotlarning hisobi yuritilishi, ularning saqlanishi uchun javobgarlik birja va birja ishtirokchilari zimmasiga yuklatiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Ichki (insayderlik) maʼlumotlarni tarqatish va ulardan birja tovarining narxiga, talabiga yoki taklifiga taʼsir qilish maqsadida foydalanish, shu jumladan, uchinchi shaxslarga ichki (insayderlik) maʼlumotlardan foydalangan holda maʼlum bir birja tovarini xarid qilish boʻyicha maslahatlar berish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Ommaviy axborot vositalari yoki Internet tarmoqlarida, shuningdek, boshqa axborot vositalarida oshkor qilingan maʼlumotlar ichki (insayderlik) maʼlumotlarni tashkil etmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ichki (insayderlik) maʼlumotlar tarqatilgan taqdirda manfaatdor shaxslar ularning tarqatilishi bilan bogʻliq oqibatlarni bartaraf etish uchun zarur choralarni koʻradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 30-noyabrdagi 687-son qaroriga 3-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovar-xom ashyo birjalarining elektron savdo tizimlariga qoʻyiladigan umumiy talablar toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
NIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-bob. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Mazkur Nizom tovar-xom ashyo birjalarining elektron savdo tizimlariga qoʻyiladigan umumiy talablarni belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Faoliyat yuritayotgan tovar-xom ashyo birjalarida hamda tovar-xom ashyo birjalari faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya talabgorlarida ushbu Nizom talablariga javob beradigan ishlab turgan elektron savdo tizimlari boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dasturiy vosita (keyingi oʻrinlarda — DV) — maʼlumotlar bilan ishlash tizimining faoliyat yuritishiga doir dasturlar, tartibotlar, qoidalar, shuningdek, ularga ilova qilinadigan hujjatlar va maʼlumotlardan iborat obyekt;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elektron birja savdolari tizimi (keyingi oʻrinlarda — EBST) — tovar-xom ashyo birjasi aʼzolariga respublikaning butun hududidan aniq vaqt rejimida masofadan turib birja savdolarida ishtirok etish imkonini beradigan dasturiy apparat vositalari majmuidan iborat global taqsimlangan axborot tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
server — tarmoq resurslarining muayyan turini boshqaradigan hisoblash mashinasi (tizimi);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ishchi stansiya (terminal) — tovar-xom ashyo birjasi aʼzosida mavjud boʻlgan va birja savdolarining elektron tizimiga ulangan maxsus dastur bilan taʼminlangan kompyuter;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dasturlarni dasturlash interfeysi (Application Programming Interface) (keyingi oʻrinlarda — API) — bir dasturiy tizimning boshqa dasturiy tizim bilan oʻzaro aloqada ishlash usullarining tavsifi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
veb-servis — bir dasturiy tizimning boshqa dasturiy tizim bilan oʻzaro aloqasida qoʻllaniladigan standartlashtirilgan interfeyslarga ega axborot resurslarining taqsimlangan tizimi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-bob. Elektron birja savdolari tizimlariga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. EBST quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lokal hisoblash tarmoqlarida faoliyat koʻrsatishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
korporativ hisoblash tarmoqlarida faoliyat koʻrsatishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
global internet tarmoqlarida faoliyat koʻrsatishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
veb-servis orqali maʼlumotlar bazasi bilan bogʻlangan holda brokerlik idoralari, brokerlar, dilerlar, brokerlik idoralarining mijozlari haqidagi axborotni tashkil qilish, saqlash va aks ettirishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
veb-servis va jarayonlarni masofadan ishga tushirish tizimi orqali maʼlumotlar bazasi bilan bogʻlangan holda talabnomalar, bitimlar, savdo natijalari va xabarlar boʻyicha axborotni saqlash va aks ettirishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
API orqali maʼlumotlar bazasida saqlanayotgan maʼlumotnomalar asosida axborotni saqlash va aks ettirishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dasturiy vositalar majmuining ishini qisqa yoʻriqnomalar, yordam koʻrsatish va tushuntirishlar bilan taʼminlanadigan menyu orqali tashkil qilishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tizim ishtirokchilari oʻrtasida (ularning qayerda joylashganligidan qatʼiy nazar) aniq vaqt rejimida muntazam axborot almashinuvini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja aʼzolari (brokerlar, dilerlar va boshqalar)ga birja savdo zalidan tashqarida ishlashni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
istalgan ishchi stansiyalar (terminal)dan kiritilgan axborotni shu vaqtning oʻzida birja savdolarining elektron tizimiga ulangan barcha ishtirokchilariga umumfoydalanish uchun aks ettirishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tizimga keluvchi axborotni birxillashtirish, yaʼni biror-bir ishchi stansiyadan tizimga kiritiladigan axborotning oldindan belgilangan birjalar tomonidan oʻrnatilgan qoidalar boʻyicha shakllantirilgan taqdirdagina kelib tushishini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
zarur tahliliy materiallarni shakllantirish, savdosi boʻladigan alohida aktivlar (tovarlar va moliyaviy vositalar) bozori, aktivlar guruhlari, aylanma hajmlari, talab va taklif hajmlari, kotirovkalar, pozitsiyasi ochiq qolgan hajmlar (sotilmagan hajmlar), lotlar miqdorining holati boʻyicha maʼlumotlarni tanlab olish, turli mezonlarga koʻra axborotni tezkor va oson qidirish jarayonlarini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. EBST oʻz tarkibida quyidagi operatsiyalar va maʼlumotlar roʻyxatga olinadigan, savdo sessiyalari boʻyicha bajarilgan amallarning hisobini yurituvchi avtomatlashtirilgan jurnal (savdolarning elektron bayonnomasi)ga ega boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdoning ochilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdoning yopilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisini identifikatsiya qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisining tizimga kirish vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisining tizimdan chiqish vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisi tomonidan narx taklifi berilgan vaqt;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisining narx taklifini qaytarib olgan vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisining narx taklifini oʻzgartirgan vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo ishtirokchisining bitim tuzgan vaqti;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aktiv nomi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
narx taklifidagi aktiv miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
lotlar miqdori;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
aktiv bahosi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Yozuvlarni qayd qilish vaqtining formati — yil, oy, kun, soat, daqiqa, soniya (kamida 0,1 soniyagacha boʻlgan aniqlik bilan).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. EBST oʻtkazilgan birja savdolariga oid hisobotlarning birja operatsiyalari jurnali mazmuniga qatʼiy mos kelishini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. EBST operatsiyalar jurnalida bajarilayotgan operatsiyalarning avtomatik ravishda biriktiriladigan xos raqamining yuritilishini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-bob. Dasturiy taʼminotga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. EBST DV litsenziyaga ega boʻlgan dasturiy taʼminotdan foydalangan holda ishlab chiqilgan boʻlishi va ekspluatatsiya qilinishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Axborotning toʻliq yoki qisman yoʻqotilishining va maʼlumotlar bazasining yaxlitligi buzilishining oldini olish maqsadida EBST DV shunday yaratilgan boʻlishi kerakki, unda foydalanuvchining xatolari, texnik nosozlik holatlarida yuzaga keladigan xatolar va maʼlumotlar bazasi xatolari, foydalanuvchiga keyingi xatti-harakatlari yozilgan maʼlumotlarni uzatgan holda, qayta ishlanishini taʼminlashi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. EBST DVda quyidagi funksiyalarni taʼminlovchi dasturlar ishini nazorat qiluvchi modul boʻlishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
foydalanuvchini identifikatsiya qilish (tanib olish), autentifikatsiya qilish (haqiqiyligini tasdiqlash) va avtorizatsiyalash (vakolatlarini belgilash);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
EBST resurslariga kirish ruxsatlarini nazorat qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
EBSTda sodir boʻlayotgan voqealarni roʻyxatga olish va tahlil qilish;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
EBST resurslari yaxlitligini nazorat qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. EBST DV savdo natijalariga koʻra shakllangan maʼlumotlarga oʻzgartirishlar kiritilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. EBST DV kiritiladigan maʼlumotlar toʻliqligi va haqqoniyligining nazoratini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. EBST DV quyidagi dasturiy tizimlarni oʻz ichiga olishi (yoki mavjud dasturiy tizimlar bilan elektron tarzda oʻzaro ishlashni taʼminlashi) kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
savdo tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
mablagʻlar kirim va chiqim amaliyotlarida inson omilisiz, bank axborot tizimi bilan integratsiyasi mavjud boʻlgan hisob kitob-kliring tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
depozitar tizim (vakolatli birja ombori tizimi) (agar texnologik savdo jarayoni bunday tizim bilan oʻzaro ishlashni nazarda tutsa);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
axborot-tahlil tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maʼlumotlarni uzatish tarmoqlari (agar texnologik savdo jarayoni bunday tizim bilan oʻzaro ishlashni nazarda tutsa).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. EBST DV nazarda tutilgan barcha ish rejimlarida oʻzbek va/yoki boshqa tillarda ishonchli ishlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. EBSTni oʻrganish va undan amalda foydalanish uchun zarur boʻlgan hujjatlar (davlat tilida va boshqa tillardagi tarjimasi) boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-bob. Apparat taʼminotiga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Server va kommunikatsiya uskunasi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
tovar-xom ashyo birjalarida qabul qilingan ish tartibini taʼminlash uchun yetarli darajadagi ish unumdorligini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
keng qamrovli, yaʼni axborotning ortib borayotgan hajmi bilan ishlash imkoniyatlarini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Yuqori sifatli tizimlarni tashkil qilishda ishonchli “raid” massivlarini yaratish uchun serverlarni zarur miqdordagi diskli saqlash qurilmalari hamda “hot swap” quvvat manbalari bilan taʼminlash zarur.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Server barcha server-apparat qismlarini monitoring qilish va ularning sozligini nazorat qilish tizimiga ega boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Serverning elektr taʼminotini kirish kuchlanishini barqarorlashtirgan holda uzluksiz taʼminlash qurilmasi (keyingi oʻrinlarda — UTQ) orqali amalga oshirish talab etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. UTQ quvvati server tomonidan talab qilinadigan quvvatga muvofiq tanlanishi va batareyaning kamida 120 daqiqalik ish vaqti bilan taʼminlashi kerak va bunda nominal quvvatning koʻpi bilan 60 foizi yuklangan boʻlishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Diskli saqlash qurilmalarida (masalan, yuqori darajali “raid”, aks nusxa olish), shuningdek, maʼlumotlar saqlanadigan tashqi qurilmalarda (masalan, strimer va boshqalar) maʼlumotlarning zaxiralanganligi taʼminlangan boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Serverga maxsus operativ xotira — xatolarni topib, tuzatish (YESS — error corecting code) qobiliyatiga ega boʻlgan xotira oʻrnatilgan boʻlishi kerak, bunda oddiy hisob nazorati yetarli boʻlmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Birja oʻziga tegishli server qurilmalari va alohida joylashgan server xonasiga ega boʻlishi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Server xonasi quyidagi talablarga javob berish kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
cheklangan doiradagi shaxslarning kirish huquqiga ega boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kodli qulflar yoki biometrik tizim bilan himoyalangan kirish eshiklariga ega boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
yonmaydigan materiallardan koʻtarilgan pollar (falshpol) bilan jihozlangan boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
isitilgan va namlikni yoʻqotuvchi toza havo oqimini taʼminlovchi tizimga ega boʻlgan, “24/7” rejimida ishlovchi asosiy va zaxira sovitish texnikalari bilan jihozlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
havo harorati Selsiy boʻyicha 20 — 24 darajada saqlab turilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
kuzatuv kameralari bilan jihozlanishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elektr taʼminoti uzluksizligini (generator ishga tushirilgunga qadar) kamida 2 soat taʼminlovchi quvvat manbai batareyalariga (UPS) ega boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
elektr energiyasi taʼminotida uzilishlar sodir boʻlganda, kamida 3 sutka davomida elektr energiyasini ishlab chiqarish imkoniyatiga ega boʻlgan generator uskunasi mavjud boʻlishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
maxsus gaz yordamida avtomatik yongʻin oʻchirish tizimiga ega boʻlishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-bob. Axborot xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. EBST ushbu Nizom talablari va boshqa normativ hujjatlarning talablariga muvofiq muhofaza qilinadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Axborot xavfsizligi axborotni muhofaza qilishning tashkiliy-texnik chora-tadbirlari va dasturiy-apparat vositalaridan iborat tizim bilan taʼminlanishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Quyidagilar mavjud boʻlishi talab etiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
murakkab boshqaruv siyosatini amalga oshirish hamda tarmoq xavfsizligini taʼminlashda ilgʻor yechimlarga ega (Enterprise) tarmoqlararo apparat xavfsizlik devorlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ruxsatsiz kirishlarni aniqlash va ularning oldini olish tizimlari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ilova serverlari va EBST DV maʼlumotlar bazasi serverlari faoliyati boʻyicha monitoring tizimi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlar va savdo ishtirokchilarining EBSTga kirishi uchun parollarni qoʻllash boʻyicha sxemalar va yoʻriqnomalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlarning EBST axborot resurslari va xizmatlaridan foydalanish ruxsati darajalarini belgilash sxemasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
axborotni takrorlash hamda maʼlumotlar nusxalari va joʻnatilgan xabarlarni saqlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnoma va hujjatlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
xodimlarning maxfiy maʼlumotlar oshkor etilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan va olib kelgan harakatlari uchun javobgarlikni belgilaydigan hujjatlar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
birja ishtirokchilarining oʻzaro elektron jarayonda ishlashi davomida axborotning muhofaza qilinishini taʼminlash maqsadida axborot almashinuvi qoidalarini belgilaydigan hujjat;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
axborot almashinuvi uchun savdolarning texnologik jarayonidagi barcha ishtirokchilar uchun yagona boʻlgan, uzunligi kamida 1 024 bitdan iborat kalitli, maʼlumotlarni shifrlash algoritmi qoʻllanilishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dastur darajasida ishlaydigan va trafik tahlili yordamida veb-ilovalarni himoya qiluvchi veb-ilovalar uchun xavfsizlik devori — trafikni filtrlash vositasi (WAF);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
axborot tizimi infratuzilmasida sodir boʻlayotgan xavfsizlik hodisalari haqida maʼlumotlarni real vaqt rejimida toʻplash va tahlil qilish uchun moʻljallangan dasturiy tizim (CIEM).
(26-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 12-sentabrdagi 570-sonli qaroriga asosan oʻn ikkinchi va oʻn uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.09.2024-y., 09/24/570/0715-son)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Amalga oshiriladigan tashkiliy chora-tadbirlar tarkibida yuridik va jismoniy shaxslarni EBST DVni loyihalash, yaratish, ekspluatatsiya qilish va taʼminlashga jalb qilishni tartibga soluvchi talablar hamda xatti-harakatlar roʻyxati boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Birja aʼzolarining EBSTda axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalaridan, shu jumladan, elektron raqamli imzo vositalaridan foydalangan holda ish olib borishlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshirilishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. EBST DVning axborot xavfsizligini taʼminlash tizimi xavfsizlikka tahdidni hamda ularni yuzaga keltirgan sabab va sharoitlarni oʻz vaqtida aniqlashni taʼminlaydigan xavfsizlik siyosatiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-bob. Tashkiliy talablar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. EBST uzluksiz ravishda sutkasiga 24 soat mobaynida (ish kunlarida) ishlash imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Birja savdolarining har bir ishtirokchisi birja savdolarining elektron savdo tizimidan teng foydalanish huquqiga ega boʻlishi kerak. Ishtirokchilar soni EBST DVning unumdorligi yoki dasturiy-apparat tavsiflari bilan cheklanmasligi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Birja savdolarining har bir ishtirokchisi uchun teng sharoit yaratish maqsadida savdolarga Internet tarmogʻi mavjud boʻlgan istalgan joydan yoki savdo zallaridan ishtirok etish imkoniyatini taʼminlashi shart.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Birjaning hududiy filiallari, alohida brokerlik joylari, savdo maydonchalari va boshqa joylarda ishni tashkil qilishda birja EBSTga ulanadigan va hududlarda ishlash imkoniyatiga ega boʻlgan ishonchli kanallarni taʼminlashi hamda birja ishtirokchilari uchun teng savdo shartlarini taʼminlashi shart. Birja savdo ishtirokchilari tomonidan mustaqil ravishda tanlab olinadigan va foydalaniladigan texnik tavsif va texnik komplektga ega boʻlgan terminallarning butligi va ishga yaroqliligi uchun javobgar emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Tovar-xom ashyo birjasi birjadan uzoqda joylashgan savdo ishtirokchilarini masofadan turib foydalanish rejimi boʻyicha ulash uchun zarur miqdordagi portlarni taʼminlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Birja aʼzolari uchun Internet tarmogʻi orqali istalgan joydan turib birja savdolarida ishtirok etish imkoniyati yaratilishi mumkin. Bunda mazkur Nizomning 31-bandida keltirilgan talab inobatga olinmaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Tovar-xom ashyo birjalarida birja savdolarining elektron tizimiga ulanish va unda savdo ishtirokchilarining uzoq masofadan turib ishlashi boʻyicha shart-sharoitlar, talablar va texnik tavsiflarni belgilaydigan yoʻriqnoma boʻlishi kerak. Tovar-xom ashyo birjalari savdo ishtirokchilari tomonidan mustaqil ravishda tanlab olingan va foydalaniladigan aloqa kanallarining ishlashi va oʻtkazish imkoniyati uchun javobgar emas.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Tizimga ushbu sohaning mutaxassislari hisoblangan va shu kabi tizimlarda kamida uch yil ish stajiga ega boʻlgan shtatdagi xodimlar xizmat koʻrsatishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. EBST belgilangan tartibda tasdiqlangan birja savdolari qoidalariga muvofiq ishlashi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-bob. Birja savdolarining elektron tizimlari ekspertizasi
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Ekspertizani oʻtkazishning asosiy maqsadi Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan tovar-xom ashyo birjalarida EBST qoʻllanilishini yoʻlga qoʻyishdir. Ekspertizani birja faoliyatini tartibga soluvchi vakolatli davlat organi oʻtkazadi. Zarur hollarda, ekspertizani oʻtkazish uchun boshqa idoralarning tegishli mutaxassislari jalb qilinishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. EBST ekspertizasini oʻtkazishda asosiy vazifalar quyidagilardan iborat:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
DVda axborotni qayta ishlash texnologik jarayonlarining Oʻzbekiston Respublikasida birja faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlarining shartlari va talablariga mos kelishini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
EBSTning axborot xavfsizligi talablariga mos kelishini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
joriy etiladigan EBST DVning tovar-xom ashyo birjalarida amalga oshirilayotgan operatsiyalarning toʻliq jarayonini taʼminlaydigan amaldagi avtomatlashtirilgan tizimlarga dasturiy va axborot jihatdan mos kelishini aniqlash;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
foydalaniladigan dasturiy mahsulotni tartibga solish va tovar-xom ashyo birjalari tomonidan sotib olinadigan yoki ishlab chiqiladigan yangi dasturiy taʼminotni nazorat qilish.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Tovar-xom ashyo birjalari faoliyatini avtomatlashtirish uchun moʻljallangan amaliy (ishlab chiqilgan yoki sotib olingan) DV ekspertizani oʻtkazish obyekti hisoblanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Ekspertizani oʻtkazish uchun dasturchi va operator foydalanadigan qoʻllanmalar, dastur matnlari va boshqa hujjatlar taqdim etilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Qayta ishlab chiqilgan EBST (oʻzgartirilgan yoki yangi versiyadagi EBST) qayta ekspertizadan oʻtkaziladi. Bu holda EBSTning oʻzgartirilgan yoki qoʻshimcha kiritilgan qismi ekspertiza qilinadi. Bunda EBSTning qayta ishlab chiqilgan qismlari uchun hujjatlar taqdim etiladi. Normativ hujjatlarga oʻzgartirishlar yoki qoʻshimchalar kiritilishi natijasida oʻzgartirilgan EBST versiyalari ushbu oʻzgartirish va qoʻshimchalar kuchga kirgan kundan boshlab, uch oy ichida ekspertizaga topshiriladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Ekspertizadan oʻtkazilmagan EBSTdan foydalanilganlik uchun tovar-xom ashyo birjalariga nisbatan amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq jazo choralari qoʻllaniladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. EBSTni ekspertizadan oʻtkazish natijasida aniqlangan kamchiliklar, yaʼni EBSTda axborotni qayta ishlash texnologik jarayonining Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari talab va shartlariga mos kelmasligi, EBST axborot xavfsizligi talablariga rioya etilmasligi yoki joriy etiladigan EBSTning dasturiy va axborot jihatdan mos kelmaslik holatlari litsenziya talablari va shartlariga muvofiq emas deb hisoblanadi hamda birja faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziya berishni rad etishga asos boʻladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. EBSTning ushbu Nizom talablariga hamda boshqa normativ hujjatlarga (oʻzgartirishlar yoki yangi talablar kiritilganda) mos kelmasligi aniqlanganda, tovar-xom ashyo birjasiga, agar unga birja faoliyatini yuritish uchun ilgari litsenziya berilgan boʻlsa, ushbu aniqlangan nomuvofiqliklar va ularni bartaraf etish muddatlari koʻrsatilgan koʻrsatma yuboriladi. Yuborilgan koʻrsatma belgilangan muddatda bajarilmagan taqdirda, ushbu birja uchun berilgan litsenziyaning amal qilishini toʻxtatib turish yoki bekor qilish masalasi koʻrib chiqiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Tovar-xom ashyo birjasi tomonidan EBSTni ekspertizadan oʻtkazish xulosasi boʻyicha qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat arizasi berilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-bob. Yakunlovchi qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Mazkur Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 30-noyabrdagi 687-son qaroriga 4-ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Vazirlar Mahkamasining “Tovar-xom ashyo birjalari faoliyatini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2004-yil 31-maydagi 251-son qarorining 8-bandida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Belgilansinki, “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJning birja bitishuvlaridan undiriladigan vositachilik yigʻimlarining miqdorlarini belgilashda, “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ uchun foyda soligʻini hisoblashda xarajatlar bilan chegiriladigan monopolist korxonalar hamda ustav fondida (kapitalida) davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar yoki ustav fondining (kapitalining) 50 foizi va undan ortigʻi 50 foiz va undan ortiq miqdorda davlat ulushiga ega yuridik shaxsga tegishli boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan sotiladigan mahalliy yuqori likvidli va monopol turdagi mahsulotlar, xom ashyo va materiallarni sotish boʻyicha “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ xizmatlariga 0,1 foiz miqdordagi vositachilik yigʻimlari hisobga olinadi va ular quyidagi ulushlarda oʻtkaziladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga — 0,06 foiz;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga — 0,02 foiz”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b) quyidagi mazmundagi yettinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasining budjetdan tashqari jamgʻarmasiga — 0,02 foiz”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 31-avgustdagi 683-son qarori bilan tasdiqlangan Jismoniy va yuridik shaxslarga avtotransport vositalari uchun roʻyxatdan oʻtkazish davlat raqami belgilarini oshirilgan toʻlov stavkalari boʻyicha berishda “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ axborot tizimida auksion oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 7-bandi ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
vositachilik yigʻimlari uchun undiriladigan mablagʻlar bitim qiymatidan tegishincha birja xizmatlari uchun 3 foiz hamda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining budjetdan tashqari fondiga yoʻnaltiriladigan toʻlovlar uchun 2 foiz nisbatda taqsimlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining budjetdan tashqari fondiga oʻtkaziladigan vositachilik yigʻimlari birja uchun daromad soligʻini hisoblab chiqishda ayriluvchi xarajatlar hisoblanadi”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 17-yanvardagi 33-son qarori bilan tasdiqlangan Tovar-xom ashyo birjalarida hisob-kitob-kliring operatsiyalarini oʻtkazish qoidalarining 3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“3. HKKP birjaning tarkibiy boʻlinmasi boʻlib, yuridik shaxs maqomiga ega emas hamda birja nomidan, agar qonun va qonunosti hujjatlarida boshqacha tartib belgilangan boʻlmasa, ushbu Qoidalarda nazarda tutilmagan har qanday mustaqil operatsiya va harakatlarni sodir etish huquqisiz ish olib boradi”.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-maydagi 402-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi huzuridagi budjetdan tashqari Raqobatni rivojlantirishga koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 3-bandida:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyidagi mazmundagi oʻn ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ xizmatlariga 0,02 foiz miqdordagi vositachilik yigʻimi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 18-martdagi 170-son qarori bilan tasdiqlangan Birja savdolarida yuqori likvidli va monopol turdagi mahsulotlarni sotish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a) 5-bandning ikkinchi xatboshisi “monopoliyaga qarshi kurashish organiga taqdim etadi” soʻzlaridan keyin “va ushbu mahsulotlarni mazkur jadvallarda belgilangan muddatlar va hajmlarda birja savdolariga qoʻyib boradi” soʻzlari bilan toʻldirilsin;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“6. Sotuvchilar obyektiv va ularga bogʻliq boʻlmagan sabablar tufayli jadvallarda nazarda tutilgan hajmlarni va mahsulotni birja savdolariga qoʻyish muddatlarini bajarishning imkoniyati boʻlmagan holatlarda, bu haqda mahsulotni birja savdolariga qoʻyish sanasidan oʻn kun avval, favqulodda yuzaga kelgan vaziyatlarda esa shu kunning oʻzidayoq aniq sabablarni koʻrsatib hamda ombordagi mavjud mahsulot zaxirasi toʻgʻrisidagi asoslantirilgan maʼlumotlarni taqdim etgan holda monopoliyaga qarshi kurashish organi va birjani xabardor qiladi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Monopoliyaga qarshi kurashish organi, zarur boʻlganda, mutasaddi idoralar va tashkilotlar mutaxassislarini jalb qilgan holda, joyiga chiqib, mavjud muammolarni oʻrganadi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
v) quyidagi mazmundagi 71-band bilan toʻldirilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“71. Sotuvchi va xaridorlarga mahsulotlarni birja savdolariga qoʻyish, sotish, sotib olish, majburiyatlarni bajarish va bitimlarni bekor qilishda mazkur Nizom hamda raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan monopoliyaga qarshi talablar qoʻllaniladi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
g) 31-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Monopoliyaga qarshi kurashish organi mahsulotlar boʻyicha belgilangan avans miqdorlari, toʻlov va yetkazib berish muddatlariga oʻzgartirish kiritish haqida sotuvchilarga bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berishga haqli”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Birja savdolaridan chetlatilgan hajmlarda mahsulotlarni toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha, shu jumladan, eksportga sotish holatlari aniqlanganda, toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha sotilgan hajmni sotish narxi bilan birja savdolarida bir xil turdagi mahsulot boʻyicha oʻrtacha hisoblangan birja kotirovkalari (narx) oʻrtasidagi farqqa koʻpaytirish orqali hisoblangan mablagʻlar olib qoʻyiladi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Birja savdolari ishtirokchilari tomonidan manipulyatsiya harakatlari natijasida, bunda mazkur bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarida koʻrsatilgan holatlar mustasno, joriy birja narxlarining keskin koʻtarilishiga yoki qatʼiy belgilanishiga olib keladigan harakatlari aniqlanganda, oldingi birja savdolarida shakllangan mahsulotning oʻrtacha sotilish narxi bilan manipulyatsiya natijasida shakllangan mahsulot sotilish narxi oʻrtasidagi farq summasini manipulyatsiya harakatlari sodir etilgan savdolarda sotilgan mahsulot hajmiga koʻpaytirish orqali hisoblangan mablagʻ olib qoʻyiladi”;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizom 31-ilovadan keyin quyidagi mazmundagi 32-ilova bilan toʻldirilsin.
(6-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 29-iyundagi 366-sonli qarori tahririda)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
“Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomga
32-ILOVA
(ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 29-iyundagi 366-sonli qarori tahririda)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Tovar xom-ashyo birjasi faoliyatini litsenziyalash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
PASPORTI
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Litsenziya nomi:
Birja faoliyati uchun litsenziya
2. Litsenziyalanadigan faoliyat turlari:
Tovar xom-ashyo birjasi faoliyati
3. Ariza beruvchilar toifasi:
Aksiyadorlik jamiyati shaklidagi yuridik shaxslar
4. Litsenziyalovchi organ:
Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi
5. Litsenziyani olish uchun taqdim qilinadigan hujjatlar:
1. Litsenziya berish toʻgʻrisida ariza, unda yuridik shaxsning nomi va tashkiliy-huquqiy shakli, uning joylashgan joyi (pochta manzili), soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami, asosiy faoliyat turi, telefon raqami, elektron pochta manzili koʻrsatiladi.
2. Birja tovarlari bilan savdo qilish qoidalari nusxasi.
3. Ustav jamgʻarmasining shakllantirilganligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma.
6. Arizani koʻrib chiqish uchun toʻlanadigan yigʻim miqdori:
Yigʻim undirilmaydi
7. Litsenziya berilganligi uchun davlat boji miqdori:
Bazaviy hisoblash miqdorining 4 baravari miqdorida
8. Arizani koʻrib chiqish va qaror qabul qilish muddatlari:
20 ish kuni
9. Litsenziya talablari va shartlari:
a) litsenziyalash sohasidagi qonunchilik hujjatlarining muayyan qoidalariga rioya etish;
b) Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan, maʼlumotlarni qayta ishlash boʻyicha zamonaviy markazga ega boʻlgan va Tovar-xom ashyo birjalarining elektron savdo tizimlariga qoʻyiladigan umumiy talablar toʻgʻrisidagi nizomda nazarda tutilgan talablarga javob beradigan hamda ularga asosan ishlab turgan elektron birja savdo tizimining mavjudligi;*
v) ustav fondining ariza berilgan sanada bazaviy hisoblash miqdorining kamida qirq ming baravari miqdorida shakllantirilganligi;
g) litsenziya talabgori (litsenziat) rahbari bir vaqtning oʻzida boshqa tovar-xom ashyo birjalarida rahbarlik lavozimini egallashiga yoʻl qoʻymaslik;
d) quyidagi shaxslar litsenziatning rahbari boʻlishi mumkin emas:*
moliya-iqtisod, yuridik, matematika yoki axborot texnologiyalari mutaxassisliklaridan kamida bittasi boʻyicha oliy maʼlumotli boʻlmagan shaxslar;
qimmatli qogʻozlar bozoridagi professional faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda, fond birjalarida yoxud iqtisodiy, moliyaviy va yuridik faoliyat sohalarida, axborot texnologiyalari sohasida yoki koʻrsatib oʻtilgan yoʻnalishlar boʻyicha davlat boshqaruvi organlaridagi ishda kamida ikki yillik ish stajiga ega boʻlmagan shaxslar;
yakka holda ijro etuvchi organ funksiyalarini bajargan, kollegial ijro etuvchi organ tarkibiga kirgan shaxslar yoki ularning aybi bilan yoʻl qoʻyilgan litsenziya talablari va shartlari buzilganligi uchun tovar-xom ashyo birjasi faoliyatini amalga oshirishga berilgan litsenziyalarning amal qilishi toʻxtatilgan paytda, agar bunday toʻxtash paytidan boshlab uch yildan kam vaqt oʻtmagan boʻlsa;
iqtisodiyot sohasidagi jinoyat uchun yoki boshqaruv tartibiga qarshi jinoyat uchun olib tashlanmagan sudlanganlikka ega boʻlgan shaxslar;
e) tuzilgan birja bitimlari bajarilishining kafolatlanish tizimi mavjudligi;
j) qonunchilik hujjatlariga muvofiq axborotning maxfiyligini taʼminlash;*
z) birja savdosi qoidalari mavjudligi, unda:*
birja aʼzolari, ularning huquq va majburiyatlari toʻgʻrisidagi nizom;
birja aʼzoligiga qabul qilish, aʼzolikni toʻxtatib turish va tugatish tartibi;
birja aʼzolarining birja savdolarida ishtirok etishga ruxsat berish tartibi;
birja tovarlarini muomalaga qoʻyish va muomaladan chiqarishga ruxsat berish tartib-taomillari;
tuzilgan birja bitimlarining bajarilishini taʼminlash uchun sharoit yaratish tartibi;
birja savdolarini oʻtkazish tartibi va birja bitimlari turlari;
birja savdolarida muomalada boʻladigan hosila moliyaviy vositalarning (derivativlarning) tavsifi;
birja tovarlarini kotirovkalash (ularning narxini belgilash) va ular toʻgʻrisidagi axborotni oshkor qilish tartibi;
birja tovarlari bilan operatsiyalarni amalga oshirish, birja bitimlarini va birja savdolari natijalarini roʻyxatga olish hamda rasmiylashtirish tartibi;
birja savdolari ishtirokchilari oʻrtasida oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi;
birjada narxlarning shakllanish jarayoni ustidan nazorat qilish tartibi;
birja savdolari toʻgʻrisidagi axborotni oshkor etish tartibi;
birja savdolari qoidalarini buzganlik uchun javobgarlik toʻgʻrisidagi qoidalar;
birjada nizolarni hal etish tartibi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablarining bajarilishini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar;
birja savdolarida narxlar manipulyatsiyasi va maxfiy axborotdan noqonuniy foydalanishning oldini olish choralari toʻgʻrisidagi qoidalar mavjudligi;
i) birja savdolarida faqat oldindan eʼlon qilinadigan, isteʼmolchilar va mahsulot ishlab chiqaruvchilar keng tanishishi mumkin boʻlgan birjaning kotirovkalash varagʻiga kiritilgan tovarlarni sotish, oldindan eʼlon qilinadigan birjaning kotirovkalash varagʻiga kiritilmagan tovarlarning sotilishiga qoʻyilgan taqiqlarning mavjudligi;
k) birja tovarlariga boʻlgan talab va taklifning nisbati asosida ularni kotirovkalash (narxini belgilashni);
l) axborotlarni qonunchilik hujjatlariga muvofiq oshkor qilinishi;
m) litsenziyalovchi organ talabiga koʻra tovar-xom ashyo birjasi faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq axborotni, shu jumladan, internet tarmogʻidan foydalangan holda shaxsiy kabinet orqali birja tovarlarining qoʻyilishi, sotilishi va hisob-kitob-kliring palatasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish. Bunda vakolatli organga birja savdolari jarayonlarini onlayn nazorat qilish imkonini yaratish;*
n) birja savdolarini faqat Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida hamda chet el davlatlaridagi barcha birja aʼzolariga savdolarda bir vaqtning oʻzida qatnashish imkoniyatini beruvchi va teng kirishini taʼminlovchi markazlashtirilgan elektron tizimda oʻtkazish. Bunda birja savdolarini tashkil etishda raqobatni cheklovchi talablar va shartlarning joriy etilishini taqiqlash;
o) tovar-xom ashyo birjasining elektron savdo tizimida avtomatik ravishda tuziladigan hamda tovar nomi, oʻlchov birligi, lotlar soni, operatsiya turi, tovarning savdoga qoʻyilgan narxi va bitimda roʻyxatdan oʻtkazilgan narx, tovarni yetkazib berish shartlari, bitim tomonlari, bitim amalga oshirilgan aniq vaqt koʻrsatilgan, elektron protokollar tarzida kiritilgan bitimlar toʻgʻrisidagi axborotni uch yil mobaynida saqlash;
p) tovar-xom ashyo birjasining kotirovkalash varagʻiga faqat bir xil standartga, bir turdagi xossalarga ega boʻlgan, ulgurji turkumlar bilan sotiladigan hamda dastlabki koʻzdan kechirishni talab qilmaydigan birja tovarlarini kiritish;
r) litsenziya olish, uni qayta rasmiylashtirish uchun taqdim etiladigan maʼlumotlarning soxta, yolgʻon va notoʻgʻri emasligini taʼminlash;
s) litsenziat qayta tashkil etilganda, uning nomi yoki joylashgan joyi (pochta manzili) oʻzgargan taqdirda, litsenziat yoxud uning huquqiy vorisi qayta roʻyxatdan oʻtgandan keyin besh ish kunida “Litsenziya” AT yoki YIDXP orqali litsenziyalovchi organga koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni tasdiqlovchi tegishli hujjatlarni ilova qilgan holda litsenziyani qayta rasmiylashtirish toʻgʻrisida murojaat qilinishi;
t) zamonaviy server uskunalari bilan jihozlangan va maʼlumotlarni qayta ishlash boʻyicha zamonaviy markazning mavjudligi, unda:*
infratuzilmani tashkil etish uchun kamida 5 ta server uskunasi, har bir server uskunasi 2 ta protsessor va kamida 1 TB xotiraga ega boʻlishi;
bir vaqtning oʻzida axborot tizimining kamida 5 000 ta soʻrovni qayta ishlash tezligini taʼminlay olishi;
kodli qulflar yoki biometrik tizim bilan himoyalangan kirish eshiklariga ega boʻlishi;
yonmaydigan materiallardan koʻtarilgan pollar (falshpol) bilan jihozlangan boʻlishi;
isitilgan va namlikni yoʻqotuvchi toza havo oqimini taʼminlovchi tizimga ega boʻlgan, 24/7 rejimida ishlovchi asosiy va zaxira sovitish texnikalari bilan jihozlanishi;
kuzatuv kameralari bilan jihozlanishi;
elektr taʼminoti uzluksizligini (generator ishga tushirilgunga qadar) kamida 2 soat taʼminlovchi quvvat manbai batareyalariga (UPS) ega boʻlishi;
maxsus gaz yordamida avtomatik yongʻin oʻchirish tizimiga ega boʻlishi;
maʼlumotlarni qayta ishlash markazining 60 foizi quvvat bilan kamida 2 sutka davomida ishlashini taʼminlovchi generator uskunasiga ega boʻlishi;
u) axborot xavfsizligini taʼminlash, bunda:*
dasturiy servis va ilovalarning uzluksiz ishlashini taʼminlovchi internet, idoralararo maʼlumotlar uzatish tarmogʻi hamda boshqa asosiy va zaxira aloqa tarmoqlariga ulangan boʻlishi;
maʼlumotlar uzatish tarmogʻini himoya qilish uchun chegara zonalarini IDS/IPS funksiyalari, antivirus, spam filtrlari va boshqalarga ega apparat xavfsizlik devorlari bilan jihozlash;
dasturiy ilovalardagi axborotlarni shifrlangan holda uzatish va qabul qilishni taʼminlovchi yechimlarga ega boʻlish;
veb dasturiy ilovalar amaldagi SSL sertifikatlari bilan himoyalangan boʻlishi;
maʼlumotlar bazalarini dastur ishlab chiquvchilar va administratorlar tomonidan oʻzgartirilishidan himoya qilish uchun PAM tizimiga ega boʻlish;
xodimlar tomonidan maʼlumotlarning sizib chiqishini nazorat qilish uchun DLP tizimiga ega boʻlishi.
10. Litsenziya berishda kelishiladigan organlar
Mavjud emas
11. Litsenziyaning amal qilish muddati:
Cheklanmagan
12. Izoh:
*qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 1-maydagi 256-sonli qaroriga asosan 2024-yil 3-avgustdan oʻz kuchini yoʻqotadi — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 02.05.2024-y., 09/24/256/0320-son)