Ushbu Qonunning maqsadi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonunning amal qilishi ko‘chmas mulkning quyidagi turlariga bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga nisbatan tatbiq etiladi:

yer uchastkalariga;

binolarga, inshootlarga, shu jumladan qurilishi tugallanmagan obyektlarga;

ko‘p yillik dov-daraxtlarga;

mulkiy majmua sifatidagi korxonaga.

Ushbu Qonunning amal qilishi yer osti boyliklariga bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

identifikatsiya qilishga oid ma’lumotlar — jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, tug‘ilgan kuni, oyi, yili, shaxsiy identifikatsiya raqami, fuqaroligi, yashash joyi; yuridik shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkorning to‘liq nomi, davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganlik raqami va sanasi, yakka tartibdagi tadbirkorning tug‘ilgan kuni, oyi, yili, soliq to‘lovchi bo‘lgan yuridik shaxsning yoxud yakka tartibdagi tadbirkorning identifikatsiya raqami, yuridik shaxs joylashgan yerining yoki yakka tartibdagi tadbirkor yashash joyining manzili;

kadastr pasporti — ko‘chmas mulk obyekti to‘g‘risidagi umumiy ma’lumotlarni va obyektning kadastr raqamini o‘z ichiga olgan elektron hujjat;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni birlamchi davlat ro‘yxatidan o‘tkazish — davlat reyestriga ko‘chmas mulkning yuzaga kelishi (shakllantirilishi) jarayonida, shuningdek mavjud bo‘lgan (shakllantirilgan), o‘ziga oid huquqlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar to‘g‘risidagi birinchi yozuvni kiritish;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish — yuridik va jismoniy shaxslarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlari yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga o‘tganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi faktini davlat tomonidan tan olish;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning cheklanishi — bitimlarda, qonunchilik hujjatlarida belgilanadigan yoki vakolatli organ tomonidan belgilanadigan, ko‘chmas mulkka egalik qilish, undan foydalanish yoki uni tasarruf etish imkonini cheklaydigan shartlar, shuningdek ko‘chmas mulkning mulkdori bo‘lmagan shaxslarning (garovga oluvchilarning, ijarachilarning, kreditorlarning va boshqalarning) ushbu ko‘chmas mulkka bo‘lgan mulkiy huquqlari;

ko‘chmas mulkni texnik inventarizatsiyadan o‘tkazish — ko‘chmas mulkni tekshirish natijalari asosida ko‘chmas mulkning mavjudligi, joylashgan yeri, tarkibi, maydoni, holati, qiymati va boshqa tavsiflari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni to‘plash, aniqlash hamda ularga ishlov berish;

obyektning kadastr raqami — yer uchastkasining, binoning yoki inshootning O‘zbekiston Respublikasi hududida takrorlanmaydigan o‘ziga xos raqami bo‘lib, ushbu raqam ko‘chmas mulkni shakllantirish chog‘ida beriladi va uning ro‘yxatdan o‘tkazilgan huquqning yagona obyekti sifatida mavjud bo‘lishi davrida saqlanib turadi;

huquqni belgilovchi hujjatlar — ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning yuzaga kelishini, boshqa shaxsga o‘tishini, cheklanishi va bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar;

huquq egasi — ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish asosida ushbu ko‘chmas mulkka doir huquqqa ega bo‘lgan yuridik va (yoki) jismoniy shaxs.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

qonuniylik;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishning majburiyligi;

davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning ustuvorligi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar to‘g‘risidagi axborotning ochiqligi;

taqqoslanuvchanlik va muvofiqlik.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etgan holda amalga oshirilishi kerak.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlar, bu huquqlar yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga o‘tganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim.

Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha organda birinchi bo‘lib davlat ro‘yxatidan o‘tkazish huquqi ustuvordir.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish natijalari hamma uchun ochiqdir, bundan davlat sirini yoki qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirni o‘z ichiga olgan ma’lumotlar mustasno.

Davlat reyestriga kiritiladigan ma’lumotlar ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlardagi ma’lumotlar bilan taqqoslanuvchan va ularga muvofiq bo‘lishi kerak.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan quyidagi huquqlar yoki cheklovlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim:

mulk huquqi;

doimiy egalik qilish huquqi;

doimiy foydalanish huquqi;

meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi;

ijara huquqi, shu jumladan ijaraga olingan yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlar va majburiyatlarni boshqa shaxsga o‘tkazish (qayta ijaraga berish) natijasida yuzaga keladigan ijara huquqi;

ikkilamchi ijara huquqi;

operativ boshqarish huquqi;

ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarish huquqi;

bepul foydalanish huquqi;

renta;

ipoteka;

servitut;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarga nisbatan qonundan kelib chiqadigan yoki vakolatli davlat organlari tomonidan qo‘yilgan (belgilangan) cheklovlar.

Binolarga, inshootlarga, shuningdek qurilishi tugallanmagan obyektlarga bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ushbu ko‘chmas mulk joylashgan yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Binoning bir qismiga (kvartiralarga, xonalarga) bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ular joylashgan binoga bo‘lgan huquq davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Mulkiy majmua sifatida butun korxonaga bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bu korxona tarkibiga kiradigan yer uchastkalariga, binolarga va inshootlarga bo‘lgan huquq davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquq boshqa shaxslarga o‘tganligini, cheklanganligini va bekor qilinganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tegishli huquq yuzaga kelganligi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaguniga qadar amalga oshirilmaydi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida yuzaga keladigan nizolarni sudga qadar hal qilish komissiyasi tomonidan (bundan buyon matnda Komissiya deb yuritiladi) yoki sudning qaroriga ko‘ra bekor qilinishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini ta’minlaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi rivojlanishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazganlik uchun haq miqdorini belgilaydi;

davlat reyestridan ko‘chirmalarning shakllarini tasdiqlaydi;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchilarning malakasini oshirish va ularni attestatsiyadan o‘tkazish tartibini belgilaydi;

kadastr raqamlarini berish tartibini belgilaydi;

O‘zbekiston Respublikasi hududida ko‘chmas mulk manzillarini berishning, o‘zgartirishning, ularning amal qilishini tugatishning yagona tartibini belgilaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida yuzaga keladigan nizolarni sudga qadar hal qilish tartibini belgilaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi huzuridagi Kadastr agentligi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda maxsus vakolatli davlat organi deb yuritiladi).

Maxsus vakolatli davlat organi:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi va o‘z vakolatlari doirasida ularni tasdiqlaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bo‘yicha organlar faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi, ularning faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bo‘yicha organlarning hisobdorligi qoidalarini va tartibini belgilaydi;

ko‘chmas mulkni texnik inventarizatsiyadan o‘tkazishni tayinlash asoslarini va ko‘chmas mulkni texnik inventarizatsiyadan o‘tkazish tartibini tasdiqlaydi;

monopol bo‘lmagan kadastr ishlarining turlariga doir bazaviy tariflarni belgilaydi;

bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi lavozimlariga tanlov o‘tkazish tartibini belgilaydi;

davlat reyestridagi ma’lumotlarni taqdim etish, davlat reyestriga o‘zgartishlar kiritish va undagi yozuvni bekor qilish tartibini tasdiqlaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishini monitoring qilish tartibini belgilaydi;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchining kasb odobi qoidalarini tasdiqlaydi.

Maxsus vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bo‘yicha organdir (bundan buyon matnda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ deb yuritiladi).

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni tashkil etadi va amalga oshiradi;

davlat reyestrini yuritadi, davlat reyestridagi axborotni ruxsatsiz foydalanilishdan, o‘g‘irlanishdan va yo‘q qilinishdan himoya qiladi;

davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir ishlarning yuritilishi qoidalarini tasdiqlaydi;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organlarning bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi lavozimlarini egallash uchun tanlovlar o‘tkazadi, ro‘yxatdan o‘tkazuvchilarning reyestrini yuritadi;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchilar uchun ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish masalalari bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar ishlab chiqadi va ularga uslubiy yordam ko‘rsatadi;

jismoniy va yuridik shaxslarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi murojaatlarini ko‘rib chiqadi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish monitoringini amalga oshiradi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish monitoringi natijasida aniqlangan qonunchilik talablariga rioya etilmagan hollarda Komissiyaga murojaat qiladi, Komissiyaning qaroridan norozi bo‘lgan taqdirda esa manfaatdor shaxslarning yoki ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni ro‘yxatdan o‘tkazuvchilarning murojaatlarini ko‘rib chiquvchi kollegial organga (bundan buyon matnda Apellyatsiya komissiyasi deb yuritiladi) murojaat qiladi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi axborotni to‘playdi, tahlil qiladi va umumlashtiradi;

davlat reyestrining jamlanma ko‘rsatkichlarini to‘playdi, tahlil qiladi, umumlashtiradi va har yili ommaviy axborot vositalarida e’lon qiladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Vositachilar jismoniy va yuridik shaxslarga ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bo‘yicha xizmatlarni ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ bilan elektron axborot almashish orqali ko‘rsatadi.

Vositachilar quyidagilardan iborat:

davlat xizmatlari markazlari;

notarial idoralar, notariuslar;

rieltorlik tashkilotlari;

tijorat banklari;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlarida boshqa yuridik va jismoniy shaxslar ham vositachilar sifatida belgilanishi mumkin.

Vositachilar quyidagi xizmatlarni ko‘rsatishi mumkin:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, davlat reyestridagi ma’lumotlarni va hujjatlarni berish to‘g‘risida arizalar tayyorlash;

keyinchalik ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga topshirish uchun jismoniy yoki yuridik shaxslardan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, davlat reyestriga o‘zgartishlar kiritish, davlat reyestridan olinadigan ma’lumotlarni va hujjatlarni taqdim etish uchun hujjatlarni qabul qilish;

vositachilarga taqdim etiladigan qog‘ozdagi hujjatlarning elektron ko‘chirma nusxalarini tayyorlash;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga elektron hujjatlarni va ma’lumotlarni yuborish.

Vositachilar ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga yuboriladigan elektron hujjatlarning va ma’lumotlarning haqqoniyligi uchun javobgar bo‘ladi.

Ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildini shakllantirish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

yer uchastkalarining berilganligi (realizatsiya qilinganligi);

binoning, inshootning qurilganligi va foydalanishga topshirilganligi;

belgilangan tartibda ajratilgan yer uchastkasida qurilishi tugallanmagan obyektning mavjudligi;

ko‘chmas mulkning bo‘linganligi;

ko‘chmas mulkning birlashtirilganligi.

Ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslarga ko‘ra ham shakllantirilishi mumkin.

Ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildiga va kadastr pasportiga o‘zgartishlar kiritish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

yer uchastkasining chegarasi o‘zgarganligi (chiziqlarning uzunligi, yer uchastkasining burilish nuqtalari soni yoki uning chegarasining burilish burchaklari o‘zgarganligi, bunda kadastr raqami va yer uchastkasining mo‘ljallangan maqsadi o‘zgarmaydi);

binoning, inshootning yuqori qavati, uyga tutash qism, alohida joy qurilganligi va foydalanishga topshirilganligi;

binoning, inshootning qayta qurilganligi va foydalanishga topshirilganligi;

binoning, inshootning, qurilishi tugallanmagan obyektning bir qismi buzilganligi (vayron bo‘lganligi) yoki yo‘q qilinganligi;

ko‘chmas mulkning mo‘ljallangan maqsadi o‘zgarganligi;

qurilishi tugallanmagan obyektning qurilishi tugallanganligi va foydalanishga topshirilganligi.

Ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildiga va kadastr pasportiga o‘zgartishlar kiritish qonunchilikka muvofiq boshqa asoslarda ham amalga oshirilishi mumkin.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquq turi yoki huquq egasi o‘zgarganda kadastr pasporti o‘zgartirilmaydi. Ko‘chmas mulkning bir qismi boshqa shaxsga o‘tkazilganda yoki unga o‘zgartishlar kiritilganda (rekonstruksiya qilish, qo‘shimcha imorat qurish va (yoki) alohida imorat qurish), ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildi shakllantirilganidan va kadastr pasporti berilganidan keyin amalga oshiriladi.

Kadastr yig‘majildini tugatish va arxivlashtirish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

yer uchastkasining jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yilganligi;

ko‘chmas mulkning bo‘linganligi;

ko‘chmas mulkning birlashtirilganligi.

Ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildini tugatish va arxivlashtirish qonunchilikka muvofiq boshqa asoslar bo‘yicha ham amalga oshirilishi mumkin.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazganlik uchun qonunchilikda belgilangan miqdorda haq undiradi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning faoliyati ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazganlik, axborot taqdim etganlik va ular bilan bog‘liq harakatlarni amalga oshirganlik uchun to‘lovlar tarzida kelib tushadigan mablag‘lar, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ro‘yxatdan o‘tkazuvchi yoki bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan davlat reyestriga yozuv kiritish orqali amalga oshiriladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ushbu Qonunda belgilangan tartibda qabul qiladi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ularning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida tahlil qiladi;

hujjatlarni ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildiga kiritadi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan axborotni va hujjatlarni axborot-kommunikatsiya tizimlari vositasida davlat organlaridan, boshqa tashkilotlardan va vositachilardan oladi;

hujjatlarning ko‘chirma nusxalarini va ulardan ko‘chirmalarni tayyorlaydi;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan belgilangan hollarda va tartibda ko‘chmas mulkning texnik inventarizatsiyasini hamda tavsiflari tekshirilishini tayinlaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni ushbu Qonun 43-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hollarda to‘xtatib turadi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni ushbu Qonunning 44-moddasida nazarda tutilgan hollarda rad etadi;

davlat reyestriga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritadi;

davlat reyestriga kiritilgan yozuvlarni ushbu Qonunning 27-moddasiga muvofiq bekor qiladi.

Bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab o‘tilgan harakatlardan tashqari quyidagilarni amalga oshiradi:

korxonaga bo‘lgan huquqni mulkiy majmua sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni;

O‘zbekiston Respublikasining ikki yoki undan ortiq ma’muriy-hududiy birligida joylashgan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni.

Bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi yoki ro‘yxatdan o‘tkazuvchi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonida:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi arizani va kadastr hujjatlarini ko‘rib chiqadi, ularni davlat reyestrida mavjud bo‘lgan axborot va ma’lumotlar bilan taqqoslaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asoslar mavjudligini aniqlaydi;

umumiy ko‘chmas mulk ishtirokchilarining sonini va ularning ulushlari miqdorini aniqlaydi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga monelik qiluvchi omillarni, bu ko‘chmas mulkni garovga berish yoki boshqa shaxsga o‘tkazish uchun cheklovlar mavjudligini davlat reyestridagi ma’lumotlar vositasida aniqlaydi;

ayni bir ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risida boshqa shaxslarning arizalari mavjudligini aniqlaydi.

Agar manfaatdor shaxs ro‘yxatdan o‘tkazuvchining yoki bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchining harakatlari (harakatsizligi) natijasida o‘zining huquqlari buzilgan deb hisoblasa, u ro‘yxatdan o‘tkazuvchining yoki bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchining harakatlari (harakatsizligi) ustidan Komissiyaga yoxud sudga shikoyat qilishga haqli.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi yoki bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi:

tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanish;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha uchinchi shaxslarning ishonchli vakili bo‘lish;

jismoniy va yuridik shaxslarga haq olish evaziga yordam berish yoki vositachilik qilish;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni o‘z nomiga, o‘zining yaqin qarindoshlari nomiga, shuningdek davlat ro‘yxatidan o‘tkazish natijalaridan shaxsan manfaatdor bo‘lgan holatda davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bilan bog‘liq harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega emas.

Davlat reyestri ko‘chmas mulk, unga bo‘lgan huquqlar, shuningdek huquq egalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarning elektron bazasi tarzidagi tizimlashtirilgan ma’lumotlar to‘plamidan iboratdir.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning yuzaga kelishini, boshqa shaxsga o‘tishini, cheklanishini va bekor qilinishini nazarda tutuvchi hujjatlar ushbu ko‘chmas mulk haqidagi ma’lumotlar davlat reyestriga kiritilganidan keyin kuchga kiradi.

Davlat reyestriga quyidagi ma’lumotlar kiritiladi:

davlat reyestridagi yozuvning tartib raqami;

ko‘chmas mulkka doir huquqlar tegishli bo‘lgan soliq to‘lovchi yuridik shaxsning nomi va identifikatsiya raqami yoki jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi hamda shaxsiy identifikatsiya raqami;

huquq egasining ulushi;

yer uchastkasining kadastr raqami, maydoni, joylashgan yeri, huquq turi, kadastr qiymati;

yer uchastkasiga bo‘lgan huquqni belgilovchi hujjatlar;

yer uchastkasining mo‘ljallangan maqsadi;

yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlarning cheklanishi;

servitutlar;

binolarning, inshootlarning, ko‘p yillik dov-daraxtlar turlarining va sonining ro‘yxati;

binoning, inshootning kadastr raqami, maydoni, huquq turi va kadastr qiymati;

binolarga, inshootlarga va ko‘p yillik dov-daraxtlarga bo‘lgan huquqni belgilovchi hujjatlar;

binolarga, inshootlarga va ko‘p yillik dov-daraxtlarga bo‘lgan huquqlarning cheklanishi;

ipoteka to‘g‘risidagi axborot;

mulkiy majmua sifatidagi korxona tarkibidagi uning faoliyati uchun mo‘ljallangan barcha mol-mulkning turlari, shu jumladan yer uchastkalari, binolar, inshootlar, asbob-uskunalar, jihozlar, xom ashyo, mahsulot, talab qilish huquqi, qarzlar, shuningdek korxonani, uning mahsulotini, ishlarni va xizmatlarni individuallashtiruvchi o‘ziga xos belgilarga (firma nomiga, tovar belgilariga, xizmat ko‘rsatish belgilariga) bo‘lgan huquqlar va boshqa mutlaq huquqlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga o‘tganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kun, oy, yil.

Davlat reyestri davlat tilida, elektron shaklda yuritiladi.

Davlat reyestriga kiritilgan ma’lumotlar va ularga kiritiladigan o‘zgartishlar davlat reyestrida doimiy ravishda saqlanishi lozim va ularning yo‘q qilinishiga yoki olib qo‘yilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Davlat reyestri ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning ma’lumotlarga ishlov berish markazida saqlanadi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir ish (bundan buyon matnda ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish deb yuritiladi) ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga oid ma’lumotlarning elektron jamlanmasidan iboratdir.

Ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish elektron axborot tizimida ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni birlamchi davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonida ochiladi, ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning bekor qilinishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilayotganda esa yopiladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish o‘z raqamiga ega bo‘ladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish hujjatlarning ro‘yxatini o‘z ichiga oladi. Ro‘yxat yozuvlar ketma-ketligi tartibida shakllantiriladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ishga kiritilgan hujjatlarning olib qo‘yilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish davlat tilida, elektron shaklda yuritiladi.

Davlat reyestriga o‘zgartish va qo‘shimchalar quyidagilar asosida kiritiladi:

davlat reyestridagi tuzatilishi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning yuzaga kelishiga, boshqa shaxsga o‘tishiga, cheklanishiga yoki bekor qilinishiga olib kelmaydigan, ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish holatining o‘zgarishiga olib kelmaydigan xatoni (bundan buyon matnda texnik xato deb yuritiladi) tuzatish yuzasidan huquq egasining yoki ro‘yxatdan o‘tkazuvchining tashabbuslari;

davlat reyestridagi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar cheklanishiga, boshqa shaxsga o‘tishiga yoki bekor qilinishiga yoxud manfaatdor shaxslarning huquqlariga zarar yetishiga, ko‘chmas mulkka bo‘lgan, bartaraf etilishi lozim bo‘lgan huquqning yuzaga kelishiga olib kelgan xatoni (bundan buyon matnda texnik tusga ega bo‘lmagan xato deb yuritiladi) tuzatish to‘g‘risida Komissiyaning yoki sudning qarori;

huquq egalarining identifikatsiya ma’lumotlari, shuningdek geografik obyektlarning nomlari, binolarning, inshootlarning tartib raqamlari o‘zgarganligi haqidagi davlat organlari va tashkilotlarning tegishli ma’lumotnomalari hamda ularga ilova qilinadigan hujjatlar;

yuridik shaxs qo‘shib yuborilganligini, qo‘shib olinganligini, bo‘linganligini, ajratib chiqarilganligini, tugatilganligini, uning tashkiliy-huquqiy shakli o‘zgartirilganligini ro‘yxatdan o‘tkazgan davlat organining ma’lumotlari (tugatish to‘g‘risidagi ma’lumotlarga muassislarning tugatish paytidagi ulushlari ko‘rsatilgan ro‘yxat ilova qilinadi).

Agar o‘zgartishlar kiritish ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘lgan hujjatlarga o‘zgartishlar kiritilishi bilan bog‘liq bo‘lsa, bu hujjatning elektron ko‘chirma nusxasi ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ishga qo‘shib qo‘yilishi kerak.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan yo‘l qo‘yilgan xatolarni, texnik xatolarni tuzatish, shuningdek ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan berilgan, bunday xatolar mavjud bo‘lgan hujjatlarni almashtirish bepul amalga oshiriladi.

Davlat reyestriga kiritilgan yozuvlar Komissiyaning yoki sudning qaroriga ko‘ra bekor qilinadi.

Texnik xatoni tuzatish natijasida davlat reyestriga kiritilgan o‘zgartishlar Komissiyaning yoki sudning qaroriga ko‘ra bekor qilinadi.

Sud tomonidan davlat reyestridagi yozuvning bekor qilinishi va (yoki) ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarning haqiqiy emas deb topilishi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni ro‘yxatdan o‘tkazish bilan bog‘liq bo‘lgan yuridik oqibatlarni bekor qilish uchun asos bo‘ladi.

Davlat reyestriga kiritilgan navbatdagi yozuv bekor qilingan taqdirda, oldingi yozuv haqiqiy bo‘lib qoladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi davlat reyestridagi tegishli yozuv bekor qilingan kundan e’tiboran uch ish kuni ichida mazkur yozuv bekor qilinganligi to‘g‘risida Komissiyani yoki sudni, shuningdek huquq egalarini yoxud ularning vakillarini xabardor qilishi shart.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ ko‘chmas mulkka bo‘lgan ayrim huquqlarning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni har qanday shaxsga faqat ushbu shaxs identifikatsiya qilinganidan keyin taqdim etishi shart. Bunday ma’lumotlar davlat reyestridan ko‘chirma tarzida taqdim etiladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘lgan huquqni belgilovchi hujjatlarning ko‘chirma nusxalari faqat huquq egasiga va (yoki) uning vakiliga taqdim etilishi mumkin. Bu hujjatlarning boshqa shaxslarga taqdim etilishiga faqat qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda yo‘l qo‘yiladi.

Davlat sirini yoki qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirni o‘z ichiga olgan hujjatlarning ko‘chirma nusxalari qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etiladi.

Ma’lumotlar yoki ma’lumotlarni asoslantirilgan holda rad etish to‘g‘risidagi axborot, agar qonunchilikda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, murojaat qilingan yoki yozma so‘rov olingan va ma’lumotlar uchun haq to‘langan kundan e’tiboran ikki ish kuni ichida taqdim etiladi. Ma’lumotlarni berish rad etilgan taqdirda, ma’lumotlar taqdim etilganligi uchun to‘langan haq qonunchilikda belgilangan tartibda qaytariladi.

Ma’lumotlar davlat reyestriga masofadan turib kirish imkonini berish orqali ham taqdim etilishi mumkin.

Taqdim etilishi kerak bo‘lgan ma’lumotlarni yoki hujjatni taqdim etmaganlik yoxud ishonchsiz axborot taqdim etganlik qonunga muvofiq javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ taqdim etilgan ma’lumotlarning hisobini yuritadi. Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ huquq egasiga tegishli bo‘lgan ko‘chmas mulk haqidagi ma’lumotlarni olgan shaxslar va organlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni uning so‘roviga yoki talabiga ko‘ra taqdim etishi shart.

Davlat reyestridan ko‘chirmada quyidagi axborot ko‘rsatiladi:

ko‘chmas mulk to‘g‘risidagi umumiy ma’lumotlar;

huquq egasi bo‘lgan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, huquq egasi bo‘lgan soliq to‘lovchi yuridik shaxsning nomi va identifikatsiya raqami, har bir huquq egasi ulushining miqdori;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning va cheklovlarning ro‘yxati, huquqlarning va cheklovlarning amal qilish muddati, huquq egalari hamda cheklovlar belgilanishidan manfaatdor bo‘lgan shaxslar, jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, soliq to‘lovchi yuridik shaxsning nomi va identifikatsiya raqami, ipoteka bilan ta’minlangan majburiyatlarning qiymati yoki uni aniqlash tartibi va shartlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

davlat reyestridan ko‘chirmaning tartib raqami, berilgan sanasi va vaqti.

Davlat reyestridan ko‘chirmada maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadigan ko‘chmas mulk to‘g‘risidagi boshqa ma’lumotlar ham bo‘lishi mumkin.

Yer uchastkalariga bo‘lgan huquq turi yer uchastkalarini berish (realizatsiya qilish) haqidagi hujjatlarga muvofiq belgilanadi.

Agar yer uchastkasini ajratish (realizatsiya qilish) to‘g‘risidagi 2021-yilning 1-avgustiga qadar qabul qilingan hujjatlarda yer uchastkasiga bo‘lgan huquq turi ko‘rsatilmagan bo‘lsa, quyidagi huquqlar tan olinadi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim:

yakka tartibda uy-joy qurish va uni obodonlashtirish, dehqon xo‘jaliklarini hamda jamoa bog‘dorchiligini va uzumchiligini yuritish uchun foydalaniladigan yer uchastkalariga nisbatan jismoniy shaxslarning meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi;

binolar va inshootlar qurilishi uchun berilgan yer uchastkasidan doimiy foydalanish huquqi;

qishloq va o‘rmon xo‘jaligini yuritish uchun berilgan yer uchastkasini ijaraga olish huquqi.

2021-yilning 1-avgustidan e’tiboran qabul qilingan yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlarni belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

yer uchastkasidan doimiy foydalanish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimlarining yer uchastkalarini davlat va jamoat ehtiyojlari uchun doimiy foydalanishga ajratish haqidagi, ko‘p kvartirali uy joylashgan yer uchastkasini, shuningdek ko‘p kvartirali uyga tutash bo‘lgan yer uchastkasini umumiy foydalanish uchun (notijorat maqsadlarda) ko‘p kvartirali uylardagi joylar mulkdorlariga doimiy foydalanish huquqi asosida berish to‘g‘risidagi qarorlari;

yer uchastkasiga bo‘lgan mulk huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — davlat mulkini boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat organlari tomonidan beriladigan davlat orderi;

yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — ijara shartnomasi.

1998-yilning 1-iyulidan 2021-yilning 1-avgustiga qadar qabul qilingan yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlarni belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — mahalliy davlat hokimiyati organlarining yer uchastkasini berish haqida o‘z vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlari, notarial tasdiqlangan meros qilib olish huquqi to‘g‘risidagi guvohnoma, ushbu huquqning auksionda sotib olinganligiga asosan tuman (shahar) hokimi tomonidan berilgan davlat orderi;

yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, undan doimiy va muddatli (vaqtincha) foydalanish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — mahalliy davlat hokimiyati organlarining muayyan yuridik va jismoniy shaxslarga yer uchastkalarini berish haqida o‘z vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlari, elektron savdo maydonchasidagi elektron auksion yakunlari to‘g‘risidagi bayonnoma;

yer uchastkasiga bo‘lgan mulk huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — davlat mulkini boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat organlari tomonidan berilgan davlat orderi;

yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun — ijara shartnomasi.

O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining “Yer to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni amal qilgan davrda olingan yer uchastkalariga bo‘lgan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun davlat arxivlari tomonidan tasdiqlangan quyidagi hujjatlar asos bo‘ladi:

shaharlar (tumanlar) hokimlarining O‘zbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyga xizmat ko‘rsatish uchun shaharlar (tumanlar) yerlaridan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida yer uchastkalari ajratish haqidagi qarorlari;

shaharchalardagi va qishloqlardagi (ovullardagi) fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining O‘zbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy qurish hamda uy-joyga xizmat ko‘rsatish uchun shaharchalarning va qishloqlarning (ovullarning) sobiq kolxozlar, sovxozlar hamda boshqa qishloq xo‘jaligi va o‘rmon xo‘jaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari hududida bo‘lmagan yerlaridan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida yer uchastkalari berish to‘g‘risidagi qarorlari;

qishloqlardagi (ovullardagi) fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining O‘zbekiston Respublikasi fuqarolariga qishloq joylarda shaxsiy yordamchi xo‘jalik yuritish uchun meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida yer uchastkalari berish to‘g‘risidagi qarorlari.

O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining O‘zbekiston SSRning Yer kodeksi amal qilgan davrda olingan yer uchastkalariga bo‘lgan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun davlat arxivlari tomonidan tasdiqlangan quyidagi hujjatlar asos bo‘ladi:

tegishli tumanlar, shaharlar va shaharchalar xalq deputatlari Kengashlari ijroiya qo‘mitalarining yakka tartibda uy-joy qurish uchun yer uchastkalari berish to‘g‘risidagi qarorlari;

tegishli qishloqlar (ovullar) xalq deputatlari Kengashlari ijroiya qo‘mitalarining fuqarolarga yakka tartibda uy-joy qurish uchun yer uchastkalari berish to‘g‘risida kolxozlar a’zolari umumiy yig‘ilishlarining bayonnomalarini hamda sovxozlar va boshqa qishloq xo‘jaligi hamda o‘rmon xo‘jaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlari direktorlarining buyruqlarini tasdiqlash haqidagi qarorlari.

Yer uchastkasiga nisbatan huquqlar va majburiyatlarni boshqa shaxsga o‘tkazish (qayta ijaraga berish) natijasida yuzaga keladigan ijara huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun ushbu Qonunning 33-moddasida nazarda tutilgan hujjatlar asos bo‘ladi.

Binolarga, inshootlarga yoki boshqa ko‘chmas mulkka bo‘lgan mulk huquqining boshqa shaxsga o‘tishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilayotganda bu obyektlar bilan birga mazkur obyektlar egallagan va ulardan foydalanish uchun zarur bo‘lgan yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, doimiy foydalanish va ijara huquqi ham o‘tadi.

Agar sotuvchi sotilayotgan ko‘chmas mulk joylashgan yer uchastkasining mulkdori bo‘lsa, sotib oluvchiga yer uchastkasining tegishli qismiga bo‘lgan mulk huquqi yoki ijara huquqi yoxud ko‘chmas mulkning oldi-sotdi shartnomasida nazarda tutilgan boshqa huquq o‘tkaziladi.

Xususiylashtirilgan yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqlarning boshqa shaxsga o‘tishini belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasining yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi;

xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasini yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni hadya etishga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasini yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni ayirboshlashga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasining yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqning boshqa shaxsga renta haqi to‘lanishi sharti bilan berilishi nazarda tutiladigan, notarial tartibda tasdiqlangan renta shartnomasi;

xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasini yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni meros qilib olish huquqi to‘g‘risidagi hamda er-xotinning umumiy mulkida bo‘lgan xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasining tegishli qismiga bo‘lgan mulk huquqi to‘g‘risidagi notarial tartibda tasdiqlangan guvohnoma;

xususiylashtirilgan yer uchastkasini unda joylashgan bino va inshoot bilan birga yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) ulush sifatida berish to‘g‘risidagi (agar bu turar joy obyekti bo‘lsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

xususiylashtirilgan yer uchastkasini unda joylashgan bino va inshoot bilan birga yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni muassisga qaytarib berish to‘g‘risidagi (agar bu turar joy obyekti bo‘lsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

jismoniy va yuridik shaxslarning mulkida bo‘lgan (xususiylashtirilgan), bo‘sh turgan yer uchastkalarini yoki ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni realizatsiya qilish bo‘yicha sud qarorlarini va boshqa organlarning qarorlarini ijro etish maqsadidagi savdolar yakunlari to‘g‘risidagi bayonnoma;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud xususiylashtirilgan bo‘sh turgan yer uchastkasini, ijara huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkasiga doir huquqni berish to‘g‘risida undiruvchi va qarzdor o‘rtasida tuzilgan, davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan dalolatnoma.

Yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlarning bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yish to‘g‘risida xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlarining qarori yoki yer uchastkasini olib qo‘yish to‘g‘risida viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining qarori;

qurilish amalga oshirilmagan yer uchastkasiga nisbatan yuridik shaxsni ro‘yxatdan o‘tkazgan davlat organining ushbu yuridik shaxs tugatilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlari;

uy-joy boshqa shaxsga o‘tkazilganligi munosabati bilan yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlarning o‘zga shaxsga o‘tishi to‘g‘risidagi hujjatlar;

qonunchilikda belgilangan boshqa hujjatlar.

Yer uchastkalariga bo‘lgan huquqlarning bekor qilinishi davlat reyestriga huquqni bekor qilish to‘g‘risidagi hujjatning nomini va uning rekvizitlarini ko‘rsatgan holda tegishli yozuv kiritish orqali amalga oshiriladi.

Yer uchastkalariga bo‘lgan huquqlar bekor qilinganligi munosabati bilan mazkur yer uchastkalariga bo‘lgan huquqlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risida ilgari yuridik va jismoniy shaxslarga berilgan hujjatlar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topiladi.

Ushbu moddaning amal qilishi mulk huquqida bo‘lgan yer uchastkalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Binolarga va inshootlarga bo‘lgan mulk huquqini hamda ularga bo‘lgan mulk huquqining boshqa shaxsga o‘tganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagi hujjatlar asos bo‘ladi:

1) binolarga va inshootlarga bo‘lgan mulk huquqining yuzaga kelganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun:

qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) tugallangan binolarni va inshootlarni foydalanish uchun qabul qilish dalolatnomasi yoki ulardan foydalanish uchun ruxsatnoma;

xususiylashtirilgan binoga, inshootga yoki turar joyga bo‘lgan mulk huquqini belgilovchi davlat orderi;

binoni va inshootni mulkdorlar o‘rtasida bo‘lish to‘g‘risidagi shartnoma;

ko‘p kvartirali uydagi umumiy mol-mulkning bir qismini boshqa shaxsga berish to‘g‘risida umumiy ulushli mulk barcha ishtirokchilarining notarial tartibda tasdiqlangan qarori;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori;

2) binolarga va inshootlarga bo‘lgan mulk huquqi boshqa shaxsga o‘tganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun:

turar joyning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi;

noturar binoning, inshootning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi;

noturar binoning va inshootning oldi-sotdi shartnomasi hamda qabul qilish-topshirish dalolatnomasi;

korxonaning notarial tartibda tasdiqlangan oldi-sotdi shartnomasi (bundan vakolatli davlat organining qaroriga binoan tanlov (tender) asosida tuzilgan korxonaning oldi-sotdi shartnomasi mustasno) va qabul qilish-topshirish dalolatnomasi;

lizing to‘lovlari to‘liq to‘langanligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma bilan birga lizing shartnomasi (agar bu turar joy obyekti bo‘lsa, notarial tartibda tasdiqlangan lizing shartnomasi);

binoni, inshootni, turar joyni hadya etishga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

umrbod saqlash shartlari asosida turar joyni (kvartirani) boshqa shaxsga berish to‘g‘risidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

binolarni, inshootlarni, turar joylarni ayirboshlashga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

turar joyni boshqa shaxsga renta haqini kiritish sharti bilan o‘tkazishni nazarda tutuvchi, notarial tartibda tasdiqlangan renta shartnomasi;

davlatning xususiylashtirilgan binosiga, inshootiga, turar joyiga bo‘lgan mulk huquqini beruvchi davlat orderi;

meros qilib olish huquqi to‘g‘risidagi va er xotinning umumiy mulki bo‘lgan binoga, inshootga bo‘lgan huquqning tegishli ulushiga doir mulk huquqi to‘g‘risidagi notarial tartibda tasdiqlangan guvohnoma;

binoni, inshootni yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) ulush sifatida berish to‘g‘risidagi (agar bu turar joy obyekti bo‘lsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

muassisga uning ulushini binolar va inshootlar tarzida qaytarib berish to‘g‘risidagi (agar bu turar joy obyekti bo‘lsa, notarial tartibda tasdiqlangan) shartnoma;

sud qarorlarini va boshqa organlarning qarorlarini ijro etish chog‘ida ko‘chmas mulk obyektini realizatsiya qilish bo‘yicha auksion natijalari to‘g‘risidagi bayonnoma;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan binoni va inshootni qarzdordan undiruvchiga o‘tkazish dalolatnomasi.

Binolar va inshootlarning qayta ixtisoslashtirilishi munosabati bilan davlat reyestriga o‘zgartirish kiritish uchun quyidagi hujjatlar asos bo‘ladi:

tuman (shahar) qurilish bo‘limining turar joyni noturar joy toifasiga o‘tkazish uchun ruxsatnomasi;

tuman (shahar) qurilish bo‘limining noturar binoni turar joy toifasiga o‘tkazish uchun ruxsatnomasi;

tuman (shahar) qurilish bo‘limining noturar binoni qayta ixtisoslashtirish uchun ruxsatnomasi.

O‘zbekiston SSRning qonunchiligi amal qilgan davrda qurilgan binolarga va inshootlarga bo‘lgan mulk huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagi hujjatlar asos bo‘ladi:

vakolatli davlat organlarining binolarni va inshootlarni boshqa shaxsga o‘tkazish to‘g‘risidagi hujjatlari, qarorlari va farmoyishlari;

ko‘chmas mulk oldi-sotdisiga, uni ayirboshlashga, hadya qilishga, bo‘lishga va turar joyni umrbod saqlash sharti bilan boshqa shaxsga berishga doir, imorat qurish to‘g‘risidagi, yer uchastkalarini xususiy mulk huquqi asosida uylar qurish uchun berish haqidagi, yakka tartibdagi imorat quruvchilarning uy-joy qurilish jamoalariga uylar qurish uchun yer uchastkalarini berish to‘g‘risidagi, er-xotin o‘rtasida uyni bo‘lish haqidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnomalar;

xalq deputatlari shahar va tuman Kengashlari ijroiya qo‘mitalarining imoratlarga bo‘lgan mulk huquqini tan olish to‘g‘risidagi (mavjud hujjatlar asosida) qarorlari;

umumiy mulk bo‘lgan imoratning tegishli qismiga bo‘lgan meros qilib olish huquqi to‘g‘risidagi va mulk huquqi to‘g‘risidagi guvohnomalar hamda uy ochiq kim oshdi savdolarida olinganligi to‘g‘risidagi guvohnomalar;

binolarga va inshootlarga bo‘lgan mulk huquqini tasdiqlovchi qonuniy kuchga kirgan sud qarorlari va ajrimlari;

ko‘chmas mulkning boshqa shaxsga berilishi haqidagi shartnomalarning dublikatlari.

Binolarga va inshootlarga bo‘lgan ijara huquqi ijara shartnomasi asosida davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.

Binolar va inshootlarga bo‘lgan operativ boshqarish huquqini belgilovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:

davlat organlarining davlat tashkilotlarini tashkil etish hamda ularga binolar va inshootlarni operativ boshqarish huquqi asosida berish to‘g‘risidagi qarorlari;

davlat organlarining yoki xo‘jalik boshqaruvi organlarining binolarni va inshootlarni davlat korxonalariga hamda muassasalariga berish haqidagi qarorlari;

muassislarning o‘zi tashkil etgan muassasalarga binolarni va inshootlarni berish to‘g‘risidagi qarorlari.

Ajratilgan yer uchastkasida tasdiqlangan loyiha hujjatlariga muvofiq qurilishi boshlangan, lekin ko‘rsatilgan muddatda tugallanmagan yoki qurilishi tugallangan, biroq qurilishni (rekonstruksiya qilinishni) qabul qilib olish dalolatnomasi (foydalanish uchun ruxsatnoma) asosida foydalanish uchun qabul qilib olinmagan binolar va inshootlar qurilishi tugallanmagan obyektlardir.

Qurilishi tugallanmagan obyektlarga bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, agar tegishli loyiha tashkiloti bu obyektlarning qurilishi boshlanganligini tasdiqlasa, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan amalga oshiriladi. Bunda binoning va inshootning poydevorini hamda birinchi qavati devorlarini tiklash yakunlanganligi qurilishni boshlangan deb topish uchun asos bo‘ladi.

Qurilishi tugallanmagan obyektlarga bo‘lgan huquqlar bu obyekt joylashgan yer uchastkasiga bo‘lgan huquq davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganidan keyin va loyiha tashkilotining mazkur obyektning qurilishi shaharsozlik to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq tasdiqlangan shaharsozlik loyihasi asosida boshlanganligini tasdiqlovchi ma’lumotnomasi asosida ro‘yxatdan o‘tkaziladi.

Elektron onlayn-auksion orqali investitsiya majburiyatlarini qabul qilish sharti bilan olingan yer uchastkalarida, shuningdek o‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida joylashgan qurilishi tugallanmagan obyektlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaydi.

Binolarga va inshootlarga bo‘lgan mulk huquqining va boshqa ashyoviy huquqlarning bekor qilinishini belgilovchi hujjatlar jumlasiga quyidagilar kiradi:

yuridik shaxsni davlat ro‘yxatidan o‘tkazgan davlat organining yuridik shaxs tugatilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomasi (mazkur ma’lumotnomaga muassislarning yuridik shaxsni tugatish paytidagi ulushlari ko‘rsatilgan ro‘yxat ilova qilinishi kerak);

xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yer uchastkasini yoki uning bir qismini jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yish to‘g‘risidagi qarorlari;

binolarning va inshootlarning, uy-joyning oldi-sotdisiga, uy-joyni hadya qilishga, ayirboshlashga, renta haqini to‘lash shartlari bilan boshqa shaxsga o‘tkazishga doir notarial tartibda tasdiqlangan shartnomalar;

mulkdorning yoki binolarni, inshootlarni boshqarish bo‘yicha vakolatli organlarning qarori (mulkdor jismoniy shaxs bo‘lgan taqdirda — binolarni, inshootlarni buzish to‘g‘risida ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning vakili ishtirokida tuzilgan dalolatnoma);

binoning, inshootning tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar natijasida vayron bo‘lganligini tasdiqlovchi hujjat;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud undiruvchi hamda qarzdor o‘rtasida binoni, inshootni berish to‘g‘risidagi davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan dalolatnoma.

Ko‘p yillik dov-daraxtlarga bo‘lgan mulk huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagi hujjatlar asos bo‘ladi:

1) ko‘p yillik dov-daraxtlarga bo‘lgan mulk huquqining yuzaga kelishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun:

qishloq xo‘jaligi organlarining ko‘p yillik dov-daraxtlarni foydalanish uchun qabul qilish to‘g‘risidagi dalolatnomasi;

tugatish komissiyasining fuqarolarga fermer xo‘jaliklari tashkil etish uchun qishloq xo‘jaligi kooperativlarining (fermer xo‘jaliklarining) bog‘larini va tokzorlarini auksionda sotish to‘g‘risidagi bayonnomasi hamda tuman (shahar) hokimi va ijarachi o‘rtasidagi shartnoma;

bog‘dorchilikka, uzumchilikka, ipakchilikka ixtisoslashgan xo‘jalik tashkil etish uchun yer uchastkalarini uzoq muddatli ijaraga berish to‘g‘risida tuman (shahar) hokimi va ijarachi o‘rtasidagi shartnoma;

yer uchastkasini ko‘p yillik dov-daraxtlar ekish huquqini berish uchun uzoq muddatli ijaraga berish to‘g‘risidagi shartnomaga doir qo‘shimcha kelishuv;

o‘rmon fondi yerlarini ijaraga berish to‘g‘risida davlat o‘rmon xo‘jaligini boshqarish organlari va ijarachi o‘rtasidagi shartnoma;

2) ko‘p yillik dov-daraxtlarga bo‘lgan mulk huquqining boshqa shaxsga o‘tishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun:

ko‘p yillik dov-daraxtlarning oldi-sotdisiga oid notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

lizing to‘lovlari to‘liq to‘langanligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma bilan notarial tartibda tasdiqlangan lizing shartnomasi;

ko‘p yillik dov-daraxtlarni hadya etish to‘g‘risidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

ko‘chmas mulkni ayirboshlash to‘g‘risidagi notarial tartibda tasdiqlangan shartnoma;

meros qilib olish huquqi to‘g‘risidagi va er-xotinning umumiy mulkida bo‘lgan ko‘p yillik dov-daraxtlarning tegishli qismiga bo‘lgan mulk huquqi to‘g‘risidagi notarial tartibda tasdiqlangan guvohnoma;

sud qarorlarini va boshqa organlarning qarorlarini ijro etish chog‘ida ko‘chmas mulkni realizatsiya qilish bo‘yicha auksion yakunlari to‘g‘risidagi bayonnoma;

sudning qarori yoki davlat ijrochisining qarori yoxud ko‘p yillik dov-daraxtlarni berish to‘g‘risida undiruvchi va qarzdor o‘rtasida tuzilgan, davlat ijrochisi tomonidan tasdiqlangan dalolatnoma.

Quyidagi ko‘p yillik dov-daraxtlarga bo‘lgan mulk huquqi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaydi:

yer uchastkasiga bo‘lgan huquq rasmiylashtirilmagan yerlarga ekilgan ko‘p yillik dov-daraxtlar, bundan o‘rmon fondining ijaraga olingan yerlariga ekilgan ko‘p yillik dov-daraxtlar mustasno;

ko‘chatxonalardagi ko‘chatlar;

yuridik shaxslarning balansida bo‘lmagan ko‘p yillik dov-daraxtlar;

foydalanish uchun qabul qilinmagan ko‘p yillik dov-daraxtlar;

ko‘p yillik butazorlar va rezavor o‘simliklar;

o‘rmon xo‘jaliklarining va boshqa o‘rmon xo‘jaligi davlat korxonalarining, muassasalarining hamda tashkilotlarining balansidagi o‘rmonlar va ko‘p yillik dov-daraxtlar;

ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining ko‘p yillik dov-daraxtlari;

aholi punktlarini ko‘kalamzorlashtirish, shu jumladan tashkilotlarning yerlarida ko‘kalamzorlashtirish maqsadida ekilgan ko‘p yillik dov-daraxtlar;

uzoq muddatli ijaraga berilgan yer uchastkalarida ijaraga beruvchining ruxsatisiz ekilgan ko‘p yillik dov-daraxtlar.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir harakatlar quyidagi bosqichlarga muvofiq amalga oshiriladi:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan arizani va huquqni belgilovchi hujjatlarni qabul qilish;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarning ushbu Qonun talablariga muvofiqligini aniqlash;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yoki davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etish;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligini tasdiqlash.

Chet el yuridik yoki jismoniy shaxslarining mulkida bo‘lgan ko‘chmas mulk realizatsiya qilingan taqdirda, bu ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ko‘chmas mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlardan foyda solig‘i yuridik shaxs tomonidan yoki jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i jismoniy shaxs tomonidan to‘langanidan keyin amalga oshiriladi, bundan ko‘chmas mulk O‘zbekiston Respublikasida ro‘yxatdan o‘tgan yuridik shaxsga realizatsiya qilingan hollar mustasno.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan soliqlar to‘langanligi haqidagi ma’lumotlar ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga davlat soliq xizmati organlari tomonidan axborot-kommunikatsiya tizimi orqali o‘sha kunda taqdim etiladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:

ariza;

identifikatsiya qilish ma’lumotlarini o‘z ichiga olgan hujjatlar, shuningdek vakolatli vakillarning hamda mansabdor shaxslarning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar va (yoki) bitimning mazmunini ifodalovchi hujjatni imzolagan shaxslarning vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatlar;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘ladigan hujjatlar.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar qirib o‘chirilgan yozuvlarni, tasdiqlanmagan tuzatishlarni va hujjatlarning mazmunini bir xil talqin etishga imkon bermaydigan jiddiy shikastlanishlarni o‘z ichiga olmasligi kerak.

O‘zbekiston Respublikasidan tashqarida chet davlatlarning qonunchiligiga muvofiq tuzilgan hujjatlar, agar O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, legallashtirilgan yoki apostil qo‘yilgan, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining davlat tiliga tarjima qilingan bo‘lishi (tarjimaning aniqligi yoki tarjimon imzosining haqiqiyligi notarial tartibda tasdiqlangan bo‘lishi) kerak.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun hujjatlar ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga, shu jumladan vositachilar orqali axborot-kommunikatsiya tizimlaridan foydalanilgan holda beriladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning asl nusxalari ro‘yxatdan o‘tkazuvchiga vositachilar ularni elektron raqamli imzo bilan tasdiqlaganidan keyin yuboriladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni qabul qilishni quyidagi hollarda rad etadi, agar:

ariza vakolati bo‘lmagan shaxs tomonidan imzolangan bo‘lsa;

hujjatlar vakolatli shaxs tomonidan yoki belgilangan tartibda taqdim etilmagan bo‘lsa;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘lgan huquqni belgilovchi hujjatlar mavjud bo‘lmasa;

noto‘g‘ri ma’lumotlar yoki davlat reyestridagi ma’lumotlarga muvofiq bo‘lmagan ma’lumotlar mavjud bo‘lgan hujjatlar taqdim etilgan bo‘lsa (bundan texnik xatolar mustasno);

vositachilar tomonidan yuborilgan ma’lumotlar huquqni belgilovchi hujjatlarga muvofiq bo‘lmasa;

davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarning mazmuni bir-biriga zid bo‘lsa;

arizada ko‘rsatilgan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish qonun bilan taqiqlangan bo‘lsa.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarni qabul qilishni ro‘yxatdan o‘tkazuvchi rad etgan taqdirda, ular rad etish sabablari ko‘rsatilgan holda vositachilarga qaytariladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etilgan hujjatlar ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan qabul qilingan taqdirda, ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir keyingi harakatlar ham ushbu ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan amalga oshiradi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan o‘z majburiyatlarini bajarish imkoniyati bo‘lmagan taqdirda, uni ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ rahbarining qaroriga ko‘ra almashtirishga yo‘l qo‘yiladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir harakatlar tegishli hujjatlar ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga kelib tushgan kundan e’tiboran o‘n kun ichida amalga oshiriladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan muddatning hisobi ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga ariza kelib tushgan kundan e’tiboran boshlanadi, agar talab etiladigan hujjatlar ariza bilan birga taqdim etilmagan bo‘lsa, bu muddat talab etiladigan hujjatlar berilgan kundan e’tiboran boshlanadi.

Taqdim etilgan hujjatlarda bartaraf etilishi mumkin bo‘lgan yoki qo‘shimcha hujjatlarni talab etadigan kamchiliklar mavjud bo‘lganda, ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uch ish kuniga to‘xtatib turilishi mumkin. Bunday holda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘xtatib turilganligi to‘g‘risida vositachini va (yoki) arizachini bir ish kuni ichida xabardor qiladi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni quyidagi hollarda rad etadi:

hujjatlarni qabul qilishni rad etish uchun asoslar mavjud bo‘lganda;

ko‘chmas mulkning tavsiflarini tekshirish natijalari ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildidagi mavjud ma’lumotlarga muvofiq emasligi aniqlanganda;

kadastr pasportida ko‘rsatilgan ko‘chmas mulkning maydoni (hajmi) huquqni belgilovchi hujjatda ko‘rsatilgan maydondan (hajmdan) ortiq bo‘lsa;

agar ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi davlat reyestriga kiritilgan boshqa shaxslarning qonuniy huquqlarini buzsa;

agar qonunchilikda boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, qaysi ko‘chmas mulkka nisbatan bitimni yoki huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risida ariza berilgan bo‘lsa, o‘sha ko‘chmas mulkni tasarruf etishga doir taqiq yoki cheklov davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risida yozuv mavjud bo‘lsa;

agar turli ariza beruvchilardan bir vaqtning o‘zida ayni bir ko‘chmas mulkni, bitimni, huquqni, huquq cheklanganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risida arizalar kelib tushgan bo‘lsa hamda ularni bir vaqtning o‘zida davlat ro‘yxatidan o‘tkazish mumkin bo‘lmasa. Bunday asoslarga ko‘ra rad etishga faqat rad etish uchun boshqa asoslar mavjud bo‘lmagan taqdirda yo‘l qo‘yiladi;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organda mazkur ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquq to‘g‘risidagi nizolar mavjudligini tasdiqlovchi sud hujjatlari yoki sudning so‘rovi mavjud bo‘lsa;

ko‘chmas mulk sud yoxud boshqa vakolatli organ (mansabdor shaxs) tomonidan musodara qilingan bo‘lsa;

taqdim etilgan hujjatlarda qarama-qarshi yoki buzib ko‘rsatilgan ma’lumotlar aniqlanganda;

ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildi tuzilmagan bo‘lsa yoki kadastr pasporti mavjud bo‘lmasa;

ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organda ko‘chmas mulk qonunchilikda belgilangan tartibda xatlovga olinganligi to‘g‘risida hujjatlar mavjud bo‘lganda;

yer uchastkasiga bo‘lgan huquqlar qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda va tartibda bekor qilingan bo‘lsa;

huquqlarning yuzaga kelishini belgilamaydigan hujjatlar taqdim etilganda;

chet el yuridik yoki jismoniy shaxsiga tegishli bo‘lgan ko‘chmas mulk realizatsiya qilinganda ko‘chmas mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar bo‘yicha foyda solig‘i yuridik shaxs tomonidan yoki jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i jismoniy shaxs tomonidan to‘langanligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar mavjud bo‘lmasa, bundan ko‘chmas mulk O‘zbekiston Respublikasida ro‘yxatdan o‘tgan yuridik shaxsga realizatsiya qilingan hollar mustasno;

ushbu Qonunning 11-moddasida belgilangan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ketma-ketligiga rioya etilmagan bo‘lsa;

qurilishi tugallanmagan obyektga bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida qurilish organi tomonidan tasdiqlangan loyiha hamda loyiha tashkilotining qurilish loyihaga muvofiq boshlanganligi to‘g‘risidagi xulosasi taqdim etilmagan bo‘lsa;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan to‘xtatib turilgan hollarda, agar taqdim etilgan hujjatlardagi kamchiliklar uch ish kuni ichida bartaraf etilmagan bo‘lsa;

agar ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun haq to‘lanmagan bo‘lsa.

Tuzatilgan hujjatlarni ko‘rib chiqish chog‘ida ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish rad etilganligi to‘g‘risidagi xabarnomada ilgari ko‘rsatilmagan yangi asoslar bo‘yicha rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi, bundan vakolatli organ tomonidan ko‘chmas mulkka taqiq qo‘yilgan yoki ko‘chmas mulk xatlovga olingan hollar mustasno.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni ushbu moddada nazarda tutilganidan boshqa asoslar bo‘yicha rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir harakatlarni amalga oshirish rad etilgan kundan e’tiboran bir ish kuni ichida vositachini rad etish sabablarini hamda ushbu rad etish ustidan shikoyat qilish tartibini ko‘rsatgan holda xabardor qilishi shart.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqning yuzaga kelganligi, boshqa shaxsga o‘tganligi, cheklanganligi va bekor qilinganligi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligini tasdiqlash davlat reyestridan ko‘chirma berish orqali amalga oshiriladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar sudlarning yoki vakolatli davlat organlarining ijro etilishi majburiy bo‘lgan hamda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga kelib tushgan qarorlari asosida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan taqdirda, manfaatdor shaxslarga xabarnoma va davlat reyestridan ko‘chirma yuboriladi.

Davlat reyestriga yozuv kiritilgan sana va vaqt ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdir.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ va uning hududiy boshqarmalari ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni amalga oshiradigan O‘zbekiston Respublikasining muayyan ma’muriy-hududiy birligi ro‘yxatdan o‘tkazish hududidir.

Ikki va undan ortiq ro‘yxatdan o‘tkazish hududida joylashgan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan qabul qilinadi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bo‘yicha kelgusidagi harakatlar ro‘yxatdan o‘tkazuvchilar tomonidan bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchining yozma ko‘rsatmasi asosida amalga oshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasining ma’muriy-hududiy birliklarini tuzish, tugatish, ularning chegaralarini o‘zgartirish, shuningdek ma’muriy-hududiy birliklarning ma’muriy markazlarini belgilash, ko‘chirish, ularning bo‘ysunuvini o‘zgartirish natijasida ko‘chmas mulkning joylashgan yeri o‘zgargan taqdirda, tegishincha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining va Senatining qarorlari yoki Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi yoxud xalq deputatlari viloyat Kengashi qarorlari asosida davlat reyestriga ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan tegishli o‘zgartishlar kiritiladi hamda bu haqda huquq egalari xabardor qilinadi.

O‘zbekiston Respublikasining ma’muriy-hududiy tuzilishi masalalari hal qilinishi munosabati bilan davlat reyestriga o‘zgartishlar huquq egasining arizasisiz bepul asosda kiritiladi.

Mulkiy majmua sifatida korxonaga bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchi amalga oshiradi.

Mulkiy majmua sifatida korxonaga bo‘lgan huquqlarning boshqa shaxsga o‘tganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yer uchastkalariga, binolarga, inshootlarga, qurilishi tugallanmagan obyektlarga, alohida joylarga, binoning yoki inshootning, shu jumladan transport vositasi to‘xtab turishi uchun mo‘ljallangan (bundan buyon matnda avtomobil joyi deb yuritiladi) binoning yoki inshootning bir qismiga bo‘lgan huquqlarni, agar mazkur ko‘chmas mulk obyektlari yoki ularga bo‘lgan mulkiy huquqlar mulkiy majmua sifatida korxona tarkibiga kirsa, davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘ladi.

Ko‘chmas mulkka yoki mulkiy majmua sifatida korxona tarkibiga kirgan obyektlarga bo‘lgan mulkiy huquqlarga oid bitimlar amalga oshirilguniga qadar korxona tegishli ko‘chmas mulk yoki mulkiy huquqlar korxonadan mulkiy majmua sifatida olib qo‘yilishi munosabati bilan texnik inventarizatsiyadan o‘tishi kerak. Texnik inventarizatsiya natijalariga ko‘ra ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildi tuziladi.

Mulkiy majmua sifatidagi korxonaga nisbatan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishga doir harakatlar natijasida yuzaga keladigan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkazuvchilar bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchining yozma ko‘rsatmasi bo‘yicha amalga oshiradi.

Bosh ro‘yxatdan o‘tkazuvchidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim etiladigan hujjatlar kelib tushgan sana va vaqt ushbu moddaning to‘rtinchi qismiga muvofiq amalga oshiriladigan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish paytidir.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar yuzaga kelganligini, boshqa shaxsga o‘tkazilganligini, cheklanganligini va bekor qilinganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

qonunchilikda nazarda tutilgan bitimlar (shartnomalar);

qonunchilikda nazarda tutilmagan, lekin unga zid bo‘lmagan bitimlar (shartnomalar);

davlat organlarining ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar yuzaga kelganligini, boshqa shaxsga o‘tganligini, ularga oid cheklovlarni va bu huquqlar bekor qilinganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos sifatida qonunchilikda nazarda tutilgan hujjatlari, shu jumladan mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari;

davlatga topshirilgan va ochiq kim oshdi savdolarida (auksionlarda) realizatsiya qilingan ko‘chmas mulk bo‘yicha kim oshdi savdolarining (auksionlarning) yakunlari to‘g‘risidagi bayonnomalar;

qonunchilikka muvofiq fuqarolarning, yakka tartibdagi tadbirkorlarning va yuridik shaxslarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarining yuzaga kelishi, boshqa shaxsga o‘tishi, cheklanishi va bekor qilinishi bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa harakatlari.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarga oid cheklovni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

sudning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarga oid cheklovni belgilaydigan yoki bekor qiladigan qonuniy kuchga kirgan qarorlari;

sudning ko‘chmas mulkni boshqa shaxsga berish to‘g‘risidagi qarorlari, davlat ijrochisining hujjati;

ko‘chmas mulk musodara qilinganligi to‘g‘risidagi xabarnoma;

ko‘chmas mulkning boshqa shaxsga berilishini taqiqlash to‘g‘risidagi xabarnoma;

ko‘chmas mulk ipotekasi to‘g‘risidagi shartnoma;

tasarruf etish huquqisiz berilgan davlat orderi;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarga oid cheklov bilan bog‘liq hodisalar.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarga oid cheklov davlat ro‘yxatidan o‘tkazilayotganda huquq egalari bu haqda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan xabardor qilinadi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarning bekor qilinishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun quyidagilar asos bo‘ladi:

sudning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni bekor qiluvchi qonuniy kuchga kirgan qarorlari (hujjatlari);

sudning ko‘chmas mulkni boshqa shaxsga o‘tkazish to‘g‘risidagi qarorlari, davlat ijrochisining hujjati;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni chaqirib olish bilan bog‘liq hodisalar.

O‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga yoki huquqni belgilovchi hujjatlarsiz foydalanilayotgan yer uchastkalariga bo‘lgan huquqlar, shuningdek o‘zboshimchalik bilan qurilgan binolarga va inshootlarga bo‘lgan huquqlar, shu jumladan qurilish chog‘ida foydalanish uchun quriladigan vaqtinchalik imoratlarga bo‘lgan huquqlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaydi.

Yer uchastkasiga nisbatan servitut belgilanishini nazarda tutuvchi shartnoma yoki sudning qarori servitut yuzaga kelganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘ladi.

Servitut yuzaga kelganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘lgan hujjatda yer uchastkasi ko‘rsatiladi, chegaralar belgilanadi, shuningdek, agar ular belgilangan bo‘lsa, amal qilish muddati va to‘lov miqdori ko‘rsatiladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan umumiy birgalikdagi mulk huquqining yuzaga kelishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, agar qonunda boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, umumiy birgalikdagi mulk ishtirokchilaridan birining arizasi asosida mulkdorlar nomiga huquqni belgilovchi hujjatlarda ko‘rsatilgan ulushlarda amalga oshiriladi.

Agar ulushli mulk huquqi ishtirokchilari o‘zaro kelishuv bo‘yicha umumiy binoning va inshootning alohida qismlaridan o‘z ulushlariga muvofiq foydalanish tartibini belgilagan bo‘lsa, bunday kelishuv ularning murojaatiga ko‘ra ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak.

Agar qonunchilikka muvofiq huquqlar va ularga oid cheklov o‘zaro bog‘liq bo‘lsa (binoga yoki inshootga bo‘lgan mulk huquqining boshqa shaxsga o‘tishi hamda yer uchastkasiga bo‘lgan huquqning yuzaga kelishi, boshqa shaxsga o‘tishi, cheklanishi va bekor qilinishi, mulk huquqi hamda boshqaruv yoki operativ boshqaruv huquqi, yer uchastkasi mavjud bo‘lgan korxonaning yoki mulkiy majmua sifatidagi korxonaning ijara huquqi hamda ikkilamchi ijara huquqi bekor qilinishi, ko‘chmas mulkni to‘lovni va ipotekani kechiktirish shartlari asosidagi oldi-sotdi shartnomasi bo‘yicha mulkiy huquqlarning boshqa shaxsga o‘tishi, o‘zaro bog‘liq bo‘lgan boshqa huquqlar va ularga oid cheklov), ularni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bir vaqtning o‘zida amalga oshiriladi.

Rentani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida davlat reyestriga rentani oluvchi, rentani to‘lovchi hamda rentaning miqdori yoki uni aniqlash tartibi va shartlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar kiritiladi.

Ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarish huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida davlat reyestriga ishonchli boshqarishga berilgan ko‘chmas mulk, ishonchli boshqaruv muddati, mulkdorning, ishonchli boshqaruvchining nomi va boshqa shartlar, ishonchli boshqaruvchining ko‘chmas mulkni boshqarishga doir vakolatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar kiritiladi.

Ko‘chmas mulkni ishonchli boshqaruvchiga topshirish ko‘chmas mulkka bo‘lgan mulk huquqining ishonchli boshqaruvchiga o‘tishiga olib kelmaydi.

Qonunga binoan ko‘chmas mulkka taqiq qo‘yish yoki taqiqni olib tashlash vakolatiga ega bo‘lgan mansabdor shaxslar tomonidan yuborilayotgan ko‘chmas mulkka taqiq qo‘yish yoki taqiqni olib tashlash to‘g‘risidagi hujjat ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga kelib tushgan kundan e’tiboran bir ish kuni ichida ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak.

Ko‘chmas mulkka qo‘yilgan taqiq uni qo‘ygan vakolatli mansabdor shaxsning yoki sudning qaroriga binoan olib tashlanadi.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan hollardan tashqari, ko‘chmas mulkka qo‘yilgan taqiq davlat ijrochisining realizatsiya qilinmagan mol-mulkni undiruvchiga topshirish to‘g‘risidagi dalolatnomasi asosida qabul qilingan qaroriga muvofiq olib tashlanadi.

Ko‘chmas mulkni bo‘lish uning mulkdorining arizasiga yoki sudning qaroriga asosan amalga oshiriladi.

Umumiy mulk bo‘lgan ko‘chmas mulk uning mulkdorlarining (ishtirokchilarining) o‘zaro kelishuviga ko‘ra bo‘linadi.

Bo‘lish natijasida ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqning yuzaga kelganligi yoki bekor qilinganligi shartnoma yoki sud qarori bilan tasdiqlanadi. Ko‘chmas mulkni bo‘lish uchun bo‘linayotgan ko‘chmas mulkka ko‘chmas mulkning kadastr yig‘majildi va kadastr pasporti shakllantiriladi.

Ko‘chmas mulkni bo‘lish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Ko‘chmas mulkning muayyan turdagi obyektini bo‘lish xuddi shu turdagi ikki yoki undan ortiq obyektning tashkil etilishiga olib keladi.

Ko‘chmas mulk bo‘linganidan keyin mazkur ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish yopiladi, yangidan tashkil etilgan ko‘chmas mulkka esa yangi ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish ochiladi.

Ko‘chmas mulkni bo‘lish chog‘ida bu ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlar va ularga oid cheklov yangidan tashkil etilgan ko‘chmas mulkka o‘tadi.

Ko‘chmas mulkni bo‘lish chog‘ida huquqlarning va ularga oid cheklovlarning boshqa shaxsga o‘tishi bo‘linayotgan ko‘chmas mulkka nisbatan ushbu huquqlar va cheklovlarning bekor bo‘lishini hamda ularning yangidan vujudga kelgan ko‘chmas mulkka nisbatan yuzaga kelishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish orqali amalga oshiriladi.

Umumiy birgalikdagi mulkni bo‘lish ushbu umumiy mulk ishtirokchilari o‘rtasidagi kelishuvga yoki sud qaroriga asosan amalga oshiriladi.

Ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralar va qurilishi tugallanmagan obyektlar bo‘linmaydi.

Ko‘chmas mulkni birlashtirish ko‘chmas mulk mulkdorining qaroriga, mulkdorlar o‘rtasida tuzilgan shartnomaga, davlat ijrochisining yoki sudning qaroriga asosan amalga oshiriladi.

Ko‘chmas mulkni birlashtirish uchun asos bo‘lgan hujjatlar birlashtirilayotgan ko‘chmas mulkning mavjudligini tugatish va yangi ko‘chmas mulkni tashkil etish uchun asos bo‘ladi.

Ko‘chmas mulkni birlashtirish faqat bir turdagi hamda bir-biri bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan, shuningdek bir xil huquqqa ega ko‘chmas mulkka nisbatan amalga oshirilishi mumkin. Agar binolar va inshootlardan qurilish ishlari natijasida bitta bino, inshoot qurilsa, ushbu binolar va inshootlar ham birlashtirilishi mumkin.

Ko‘chmas mulkning ikki yoki undan ortiq obyektlarini birlashtirish ko‘chmas mulkning bir turdagi bitta obyekti yuzaga kelishiga olib keladi.

Ko‘chmas mulk birlashtirilgan taqdirda, birlashtirilayotgan ko‘chmas mulklarning mavjudligi bekor qilinadi.

Ko‘chmas mulkni birlashtirish chog‘ida ko‘chmas mulkning ushbu obyektlarini ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ishlar yopiladi, yangidan tashkil etilgan ko‘chmas mulkka esa yangi ro‘yxatdan o‘tkazishga doir ish ochiladi.

Ko‘chmas mulkni birlashtirish chog‘ida birlashtirilayotgan ko‘chmas mulkka bo‘lgan dolzarb huquqlar va ularga oid cheklovlar birlashtirilayotgan ko‘chmas mulkka o‘tadi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan amaldagi huquqlarning va ularga oid cheklovlarning boshqa shaxsga o‘tishi ularning birlashtirilayotgan ko‘chmas mulkka nisbatan bekor qilinishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish hamda ularning yangidan tashkil etilgan ko‘chmas mulkka nisbatan yuzaga kelganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish orqali amalga oshiriladi.

Yuzaga kelgan birgalikdagi mulkka binolarni, inshootlarni, binolarning alohida joylarini, avtomobil joylarini qo‘shib yuborish barcha mulkdorlar o‘rtasidagi shartnoma bo‘yicha amalga oshiriladi.

Ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralar va qurilishi tugallanmagan obyektlar birlashtirilmaydi.

Vaqtinchalik huquqlarning va cheklovlarning amal qilish muddati o‘tganidan keyin mazkur huquqlar bekor qilinganligini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish amalga oshirilmaydi, bundan ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarish huquqi va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollar mustasno.

Agar ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarishga doir shartnomada ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarish huquqining amal qilish muddati tugashi nazarda tutilmagan bo‘lsa, ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarish huquqi ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarish shartnomasining amal qilish muddati tugagan paytdan e’tiboran bekor qilinadi.

Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma notarial tartibda tasdiqlanishi kerak (bundan ko‘chmas mulkni birlamchi bozordan olish chog‘idagi ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma mustasno) va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim.

Ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma ipotekani shartnoma asosida davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘ladi.

Kredit shartnomasi yoki qarz shartnomasi qonun asosidagi ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun asos bo‘ladi.

Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish davlat reyestriga tegishli yozuvni kiritish orqali amalga oshiriladi.

Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida notarius yoki bank ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi arizaning, ipoteka to‘g‘risidagi shartnomaning, kredit shartnomasining yoki qarz shartnomasining elektron ko‘chirma nusxasini taqdim etadi.

Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida, agar “Ipoteka to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, davlat reyestriga ipoteka bilan ta’minlangan majburiyat qiymati yoki uni aniqlash tartibi, shartlari va muddati haqidagi ma’lumotlar kiritiladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan hujjatlar olingan kundan e’tiboran bir ish kuni ichida ipoteka ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi lozim.

Ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida davlat reyestriga tegishli yozuvlar kiritiladi.

Ipotekaga oluvchi bilan ipotekaga qo‘yuvchi o‘rtasida garovga qo‘yilgan yoki shikastlangan mol-mulkni tiklash yoki almashtirish to‘g‘risida kelishuv mavjud bo‘lganda davlat reyestriga o‘zgartishlar kiritish ushbu kelishuv asosida amalga oshiriladi.

Qonun asosidagi ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan bo‘lsa, ipoteka o‘z zimmasiga yuklatilayotgan shaxsning mulkiy huquqlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bilan bir vaqtda amalga oshiriladi.

Qonun asosidagi ipoteka alohida arizasiz va davlat ro‘yxatidan o‘tkazganlik uchun haq to‘lanmagan holda ro‘yxatdan o‘tkaziladi.

Ko‘chmas mulk obyektiga nisbatan navbatdagi ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi yozuvda ayni bir ko‘chmas mulk obyektining oldingi ipotekalari to‘g‘risidagi barcha yozuvlar haqida belgi qo‘yiladi.

Navbatdagi ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish ipoteka bilan ta’minlangan majburiyatning mazmuni navbatdagi ipoteka bilan almashtirilganda, shuningdek ipoteka predmetiga bo‘lgan mulk huquqi yoki boshqa mulkiy huquqlar garovga qo‘yuvchidan boshqa shaxsga universal huquqiy vorislik tartibida yoki ushbu mol-mulk haq evaziga yoxud bepul tasarrufdan chiqarilganligi natijasida o‘tgan taqdirda amalga oshiriladi. Bu talabga rioya etilmagan taqdirda, ipotekaga oid majburiyatga kiritilgan o‘zgartishlar haqiqiy emas deb hisoblanadi.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ ipotekani davlat ro‘yxatidan o‘tkazishdan tashqari quyidagilarni amalga oshiradi:

davlat reyestriga ipoteka to‘g‘risida, ipoteka to‘g‘risidagi shartnomaning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan sanasi va tartib raqami haqidagi yozuvlarni, ko‘chmas mulk obyektining yangi mulkdori huquqlarini tasdiqlovchi hujjatning (oldi-sotdi, hadya shartnomalari, meros to‘g‘risidagi guvohnoma va boshqalar) rekvizitlarini kiritadi;

davlat reyestrining tegishli bandlaridagi dastlabki ipotekaga qo‘yuvchining huquqlarini cheklash (ularga shartlar belgilash) to‘g‘risidagi avvalgi yozuvlarni belgilangan tartibda, ipoteka to‘g‘risidagi yangi yozuvni hisobga olgan holda almashtiradi.

Agar ipoteka to‘g‘risidagi shartnomada ipotekaga oluvchining huquqlarini garov xati bilan tasdiqlash nazarda tutilgan bo‘lsa, bu davlat reyestrida ko‘rsatiladi. Bunda garov xati berilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar va ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ tomonidan garov xati dastlabki ipotekaga oluvchiga beriladigan sana davlat reyestriga kiritiladi.

Garov xatining mazmuni o‘zgargan taqdirda, uning egasi ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga yangi garov xatini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun murojaat qilishi kerak.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ garov xatining mazmunini o‘zgartirish to‘g‘risidagi bitim davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi haqidagi yozuvni davlat reyestriga kiritadi.

Garov xatining ajralmas qismi bo‘lgan, uning mazmunini o‘zgartirish to‘g‘risidagi bitimning asl nusxasi garov xatiga ilova qilinadi va unga tikib qo‘yiladi.

Garov xatining qonuniy egasi ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organdan o‘zining ipotekaga oluvchi sifatida belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishini talab qilishga haqli.

Garov xatining huquq egasini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish quyidagilar asosida bir ish kuni ichida amalga oshiriladi:

garov xati bo‘yicha huquqning belgilangan tartibda boshqa shaxsga o‘tishi va garov xatiga belgi qo‘yish, agar bunday yozuvni kiritgan shaxs garov xatining qonuniy egasi yoki ipotekaga oluvchi bo‘lsa, agar uning nomiga huquqning o‘tkazilishi to‘g‘risidagi maxsus yozuv kiritilgan va garov xati belgilangan tartibda sotilgan bo‘lsa;

garov xati bo‘yicha huquqlar yuridik shaxs qayta tashkil etilganligi natijasida yoki meros tartibida boshqa shaxslarga o‘tkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

garov xatiga bo‘lgan huquqlar ariza beruvchiga taalluqli deb topilganligi to‘g‘risidagi sud qarorlari.

Garov xatining huquq egasini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish davlat reyestriga garov xatining yangi huquq egasi to‘g‘risidagi yozuvni kiritish orqali amalga oshiriladi. Davlat reyestridagi ilgarigi yozuv belgilangan tartibda bekor qilinadi.

Garov xati davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi tegishli yozuv davlat reyestriga kiritilganligini tasdiqlash maqsadida arizaga asosan garov xatining egasiga davlat reyestridan ko‘chirma belgilangan tartibda berilishi mumkin. Bunda mazkur ko‘chirmada ro‘yxatdan o‘tkazilgan huquqlarning cheklovlarini (shartlarini) aks ettirish chog‘ida ipoteka ko‘rsatilganidan keyin “Garov xatining qonuniy egasi” degan yozuv qayd etiladi va yangi ipotekaga oluvchi (garov xatining yangi qonuniy egasi) to‘g‘risidagi to‘liq ma’lumotlar kiritiladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bilan bog‘liq bo‘lgan nizolarni sudgacha hal etish uchun ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ rahbarining buyrug‘iga muvofiq besh kishidan kam bo‘lmagan tarkibda Komissiya tuziladi. Komissiya a’zolarining soni toq bo‘lishi kerak.

Komissiya tarkibi ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ hududiy boshqarmasining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Qurilish vazirligining, viloyatlar va Toshkent shahar qurilish bosh boshqarmalarining hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalarining mas’ul xodimlari orasidan ularning roziligi asosida shakllantiriladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qiluvchi shaxs yoxud davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etgan shaxs Komissiya a’zosi bo‘lishi mumkin emas.

Ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning yoki uning hududiy boshqarmasining rahbari Komissiya raisi bo‘ladi.

Komissiya o‘z faoliyatini qonunchilikka muvofiq amalga oshiradi.

Komissiya raisi:

Komissiyaning faoliyatini va uning reglamentga rioya etishini tashkil qiladi;

manfaatdor shaxslarning murojaatlarini ko‘rib chiqish joyini, sanasini va vaqtini belgilaydi;

Komissiya majlislarini o‘tkazadi va ularda raislik qiladi.

Komissiya raisi Komissiya tomonidan ishning o‘z vaqtida, to‘g‘ri va vijdonan bajarilishini tashkil etish uchun javobgar bo‘ladi.

Komissiya kotibi manfaatdor shaxslar murojaatlarining va Komissiya ishi bilan bog‘liq bo‘lgan hujjatlarning saqlanishi uchun javobgar bo‘ladi.

Manfaatdor shaxs ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish chog‘ida yuzaga keladigan nizolarni sudgacha hal etish uchun Komissiyaga ariza bilan murojaat qilishi mumkin.

Jismoniy shaxsning arizasida uning familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi, yuridik shaxsning arizasida esa yuridik shaxsning to‘liq nomi, joylashgan yeri (pochta manzili) to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak.

Arizada manfaatdor shaxsning elektron pochta manzili, aloqa telefonlari, shuningdek ko‘chmas mulk joylashgan yer (pochta manzili) to‘g‘risidagi axborot ko‘rsatilishi kerak.

Manfaatdor shaxs arizaga ko‘chmas mulk bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa ma’lumotlar va hujjatlarni ham ilova qilishga haqli.

Komissiya manfaatdor shaxsning murojaatini u kelib tushgan kundan e’tiboran o‘n ish kuni ichida ko‘rib chiqishi shart.

Komissiya kotibi kelib tushgan murojaatlarni shu kunning o‘zida ro‘yxatga oladi.

Komissiya kotibi kelib tushgan murojaatlarning to‘g‘riligini hamda undagi mavjud ma’lumotlarning to‘liqligini tekshiradi.

Jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va yashash joyi yoki yuridik shaxsning to‘liq nomi hamda joylashgan yeri (pochta manzili) ko‘rsatilmagan yoxud ular haqida noto‘g‘ri ma’lumotlar taqdim etilgan murojaat, shuningdek shaxsni identifikatsiya qilish imkonini bermaydigan elektron murojaat yoki imzolanmagan va anonim yozma murojaat Komissiya tomonidan ko‘rib chiqilmaydi.

Murojaat rad etilgan taqdirda, tegishli xulosa tuziladi va u Komissiya raisi tomonidan tasdiqlanadi.

Komissiya kotibi Komissiya majlisi o‘tkaziladigan sanadan kamida uch kun oldin Komissiya a’zolarini xabardor qiladi.

Manfaatdor shaxs Komissiya majlisida hozir bo‘lishi mumkin.

Komissiya a’zolari Komissiya majlisida murojaatni ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra, ko‘rib chiqilayotgan murojaatdagi masalaga doir barcha holatlarni e’tiborga olgan holda quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni bekor qilish haqida;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etishni bekor qilish va ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish haqida;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish o‘z kuchida qoldirilishi haqida;

ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etish o‘z kuchida qoldirilishi haqida.

Komissiyaning qarori Komissiya a’zolarining oddiy ko‘pchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng bo‘lib qolgan taqdirda, Komissiya raisining ovozi hal qiluvchi bo‘ladi.

Komissiyaning qarori Komissiya kotibi tomonidan bayonnoma tarzida rasmiylashtiriladi.

Bayonnomada manfaatdor shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki yuridik shaxsning to‘liq nomi, ko‘chmas mulk to‘g‘risidagi tegishli ma’lumotlar va Komissiya tomonidan murojaat bo‘yicha qabul qilingan qaror ko‘rsatiladi.

Bayonnoma Komissiyaning har bir a’zosi tomonidan imzolanadi va tasdiqlash uchun Komissiya raisiga taqdim etiladi.

Komissiya kotibi Komissiya raisi tomonidan tasdiqlangan bayonnomadan ko‘chirmaning nusxalari ro‘yxatdan o‘tkazuvchiga va manfaatdor shaxsga shu kunning o‘zida berilishini ta’minlaydi.

Bayonnoma Komissiya kotibi tomonidan Komissiyaning hujjatlariga qo‘shib qo‘yiladi.

Komissiya qarori ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqqa nisbatan yangidan ochilgan holatlar asosida qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.

Apellyatsiya komissiyasi maxsus vakolatli davlat organining qaroriga ko‘ra shakllantiriladi. Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga Apellyatsiya komissiyasi raisi va maxsus vakolatli davlat organining, O‘zbekiston Respublikasi Qurilish vazirligining hamda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining mansabdor shaxslari orasidan Komissiya faoliyatida ishtirok etmagan kamida to‘rt nafar a’zo kiradi.

Komissiyaning yoki ro‘yxatdan o‘tkazuvchining xulosasidan norozi bo‘lgan manfaatdor shaxs Komissiyaning xulosasi olingan kundan e’tiboran ikki oy muddatda Apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilishga haqli.

Manfaatdor shaxs, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organ yoki ro‘yxatdan o‘tkazuvchi tomonidan berilgan shikoyat Apellyatsiya komissiyasi tomonidan o‘n ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi.

Apellyatsiya komissiyasi manfaatdor shaxsning, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning yoki ro‘yxatdan o‘tkazuvchining shikoyatini ko‘rib chiqish natijalariga ko‘ra Komissiya xulosasini bekor qilish yoki uni o‘z kuchida qoldirish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

Apellyatsiya komissiyasi tegishli qaror manfaatdor shaxsning, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organning va ro‘yxatdan o‘tkazuvchining e’tiboriga yetkazilishini ta’minlaydi.

Ariza beruvchi Komissiyaning va Apellyatsiya komissiyasining qarorlaridan norozi bo‘lgan taqdirda, nizolar sudda ko‘rib chiqiladi.

Sudlarda ko‘rib chiqilgan yoki ko‘rib chiqilayotgan nizolar Komissiya tomonidan takroran ko‘rib chiqilmaydi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

Ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi huzuridagi Kadastr agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.

Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oy o‘tgach kuchga kiradi.