Ishlab chiqarish omillari

Kattalik

(ruxsat etilgan miqdor)

Aniqlash usuli

1. Shoyi changi

6,0 mg/m³

Ish joyi havosidagi chang darajasi elektroaspirator yordamida tarozi orqali (gravimetrik usulda) aniqlanadi.

Bunda AFA-V (“V” tipidagi aerozolli filtr analitik) foydalanish tavsiya qilinadi va namuna olish vaqti kamida 10 daqiqa, havo aspiratsiyasi hajmi kamida 20 l/min boʻlishi kerak. Filtrdan oʻtgan havodagi chang miqdori mg/m³larda hisoblab chiqiladi:

X = (K₂-K₁):V₀= mg/m³, yaʼni:

X — chang konsentratsiyasi

K₁ — namuna olinguncha boʻlgan filtr vazni

K₂ — namuna olingandan keyingi filtr vazni

V₀ — oʻrtacha sharoitda havo hajmi (havo harorati 20°C, barometrik bosim 760 mm. simob ust.).

2. Anilin

0,1mg/m³

Anilinni aniqlash indofenolni (O = C₆N₄ = № C₆N₄ON) hosil boʻlishiga asoslangan, yaʼni anilin va fenolni birgalikda oksidlanishi natijasida hosil boʻluvchi koʻk rangdagi eritma kolorimetrik aniqlanadi. 1 m³havoda (X) anilin miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:

X = (a·v) : (b·V_o), bunda

a — tahlil qilinayotgan eritma hajmida topilgan moddalarning miqdori, mkg larda;

b — tahlil uchun olingan eritma hajmi, ml larda;

v — barcha namunalardagi suyuqlik hajmi, ml larda;

V_{o —} normal sharoitlarga keltirilgan, tahlil uchun olingan litrdagi havo hajmi.

3. Sirka kislotasi parlari

5,0 mg/m³

Ishchi zona havosida sirka kislotasi parlarini aniqlash xromatografiya usulida (qogʻozda kamayib boradigan usul) amalga oshiriladi.

Havodagi sirka kislotasi qattiq sorbentda (singdiruvchi modda) yigʻiladi. Xromatografning parlovchi boʻlimida sorbentdan sirka kislotasi ajratib olinib, miqdori aniqlanadi.

4. Shovqin

80 dB

Ish joylaridagi shovqin darajasi quyidagi normativ hujjatlar boʻyicha baholanadi:

GOST ISO 9612-2016-son “Insonlarga taʼsirini baholash uchun shovqinni oʻlchash” davlatlararo standarti;

SanQvaN 0325-16-son “Ish joylarida ruxsat etilgan shovqin darajasi boʻyicha sanitariya normalari” sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari.

5. Umumiy tebranish

92 dB

Ish joylarida umumiy tebranish darajalari chastotali tahlil uslubida aniqlanadi, umumiy tebranish integral chastotali usuli orqali oʻtkaziladi, bunda tebranish davomiyligi va tebranish dozasi hisobga olinishi lozim. Tebranishning haqqoniy holatini gigiyenik baholash SanQvaN 0326-16-son “Ish joylaridagi umumiy va lokal tebranishlarning sanitariya normalari” sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq oʻtkaziladi.

6. Mikroiqlim

Yilning sovuq davridahavo harorati 15 — 21°C, nisbiy namlik 40 — 60 foiz, havo harakati 0,4 m/sekunddan kam emas;

Yilning iliq davrida havo harorati 21 — 29°C, nisbiy namlik 40 — 60 foiz, havo harakati 0,4 — 0,7 m/sekund

Ish joylaridagi mikroiqlimni gigi�nik baholash SanQvaN 0324-16-son “Ishlab chiqarish korxonalari mikroiqlimining sanitariya-gigiyenik normalari” sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga asosan amalga oshiriladi.

Assman aspiratsion psixrometri yordamida havo harorati va nisbiy namlikni oʻlchash, havo harakati tezligi — anemometr yordamida, nurli issiqlik — inspeksion aktinometr yordamida oʻlchanadi.

Mikroiqlim sharoitlarini baholash ish boshlanishida, tushlik tanaffusidan oldin va ish kuni oxirida oʻtkaziladi.

Texnologik operatsiya nomlari

Koʻrish ishining razryadi va razryad turkumi

Sunʼiy yoritilganlik

Tabiiy yoritilganlik

Aralash yoritilganlik

Lyuksda

%

%

murakkab yoritish tizimida

umumiy yoritish tizimida

yuqoridan yoritishda

yon tomondan yoritishda

yuqoridan yoritishda

yon tomondan yoritishda

1. Xom shoyini ivitish

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

2. Xom shoyini olib gʻaltaklarga qayta oʻrash

II “v”

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

3. Bir necha xil iplarni pishitib turgan holda biriktirib, bir xil qilib gʻaltakka oʻrash

II “v”

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

4. Ipni pishitish

II “v”

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

5. Pishitilgan ipni qayta oʻrash

II “g”

1000

300

7,0

2,5

4,2

1,5

6. Iplarni tsentrifugada siqish

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

7. Kalava iplarni gʻaltaklarga qayta oʻrash

II “g”

1000

300

7,0

2,5

4,2

1,5

8. Tanda qoʻyish (libitovka qilish)

IV “v”

400

200

4,0

1,5

2,4

0,9

9. Libitlarni boʻyash

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

10. Proborka qilish

II “v”

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

11. Toʻqish

II “v”

2000

500

7,0

2,5

4,2

1,5

12. Konstruktorlik ishi

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

13. Qadoqlash, markirovkalash, omborxonalarga joylashtirish

VI

-

200

2,0

0,5

1,0

0,6

A.B. Iskandarov

—

SGvaKK ITIning katta ilmiy xodimi, tibbiyot fanlari boʻyicha (PhD) falsafa doktori.

Taqrizchilar:

D.A. Zaredinov

—

Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazining “Gigiyena” kafedrasi mudiri, t.f.d., professor;

N.R. Samigova

—

Toshkent tibbiyot akademiyasining “Kommunal gigiyena va mehnat gigiyenasi” kafedrasi dotsenti, t.f.n.

A.U. Sadikov

—

SGvaKK ITIning bosh ilmiy xodimi, t.f.d., professor

N.F. Rasulova

—

Toshkent pediatriya tibbiyot institutining “Jamoat sogʻligʻini saqlash, sogʻliqni saqlashni tashkil etish va boshqarish” kafedrasi dotsenti, t.f.n.