T/r

Chora-tadbirlar

Amalga oshirish mexanizmi

Bajarish muddati

Kutilayotgan natijalar

Moliyalashtirish hajmlari va manbalari

(mln so‘m )

Bajaruvchilar

I. Suv resurslarini ifloslantiruvchi manbalar monitoringi

1.

Respublika shaharlari va boshqa aholi punktlaridagi oqova suv tozalash inshootlarining samarali ishlashini hamda xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan tashlanayotgan oqova suvlarning holati va sifati monitoringini yuritish.

1. Respublika shaharlari va boshqa aholi punktlaridagi tozalash inshootlari suvidan namunalar olish, dala tadqiqotlarini o‘tkazish va oqova suv tozalash inshootlari holatini o‘rganish.

2. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish va ma’lumotlarni kameral ishlash.

3. Olingan ma’lumotlarni baholash va tegishli tadbirlarni belgilash hamda amalga oshirish uchun natijalarni manfaatdor vazirlik va idoralarga, xo‘jalik yurituvchi subyektlarga taqdim etish.

4. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

5. Hisobotlarni tayyorlash.

Har chorakda

Suv resurslarining oqova suvlar bilan ifloslanish holatini vaqtida aniqlash va xo‘jalik yurituvchi subyektlarning atrof-muhitga ifloslantiruvchi moddalarni tashlashda ekologik me’yorga rioya etishi yuzasidan samarali ekologik nazoratni amalga oshirish ta’minlanadi.

Joylardagi davlat boshqaruvi organlari va xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan zararli moddalar tashlamalarining solishtirma hajmini kamaytirish bo‘yicha tegishli choralar ko‘riladi, shuningdek, oqova suv tozalash inshootlarining samaradorligini oshirish bo‘yicha monitoring ma’lumotlari bilan ta’minlanadi.

Oqova suv tashlanadigan joylarda sanitariya-epidemiologik va ekologik xavfsiz vaziyat yaratilishiga ko‘maklashiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi

2.

Mazkur Dasturga 1-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq oqova suvlarni qabul qiluvchi suv havzalarining suvi sifati monitoringini yuritish.

1. Suvdan namunalar olish, dala tadqiqotlari o‘tkazish.

2. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish va ma’lumotlarni kameral ishlash.

3. Olingan ma’lumotlarni baholash va tegishli tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish uchun natijalarni manfaatdor vazirlik va idoralarga, xo‘jalik yurituvchi subyektlarga taqdim etish.

4. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

5. Hisobotlarni tayyorlash.

Har chorakda

Suv obyektlari sifatiga ta’sir qiluvchi oqova suvlarning ochiq suv havzalariga ta’sirini baholash, salbiy ta’sir etuvchi jarayonlarning rivojlanishini o‘z vaqtida aniqlash va prognoz qilish hamda ushbu jarayonlar zararli ta’sirining oldini olish bo‘yicha tadbirlar ishlab chiqiladi.

Suv obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida o‘z vaqtida boshqaruv qarorlari qabul qilinadi.

Suvning ifloslanish indeksi ko‘rsatkichlari yaxshilanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi

3.

Chirchiq, Ohangaron, Sirdaryo, Norin, Zarafshon, Marg‘ilonsoy, Qashqadaryo, Surxondaryo daryolari havzalarida o‘zanlarni tozalash ishlari o‘tkazilayotgan daryo va soylar suv oqimlarining holati monitoringini olib borish.

1. Ochiq suv havzalari o‘zanini tozalash ishlari amalga oshirilayotgan uchastkalarni xatlovdan o‘tkazish.

2. Ochiq suv havzalari o‘zanini tozalash ishlari amalga oshiriladigan uchastkalarda dala tadqiqotlari o‘tkazish bo‘yicha hamkorlikda reja-jadvalni ishlab chiqish va tasdiqlash.

3. O‘zanlarni tozalash ishlari olib borilayotgan uchastkalarda tegishli o‘lchov va dala tadqiqotlarini tashkil qilish.

4. Ochiq suv havzalari o‘zanlarining holatini yaxshilash uchun aniq chora-tadbirlarni bajarish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

Reja-jadvaliga muvofiq

O‘zan tozalash ishlari amalga oshirilayotgan suv havzalari obyektlarida dala tadqiqotlarini o‘tkazishning hamkorlikdagi reja-jadvali tasdiqlanadi.

Qirg‘oqlarning buzilishi, yuvilishi va suv havzasi o‘zanlarini loyqa bosishining oldini olish, shuningdek, gidrotexnik inshootlari va boshqa suv obyektlari xavfsizligi ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida va bajaruvchilarning har yili ajratadigan mablag‘lari

Favqulodda vaziyatlar vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,
Davlat ekologiya qo‘mitasi

II. Atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar monitoringi

4.

Atrof-muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan, atmosfera havosini ifloslantiruvchi asosiy manba hisoblangan turg‘un ifloslantirish manbalarida monitoring o‘tkazish.

1. Tashlama manbalarida joyiga chiqib namunalar olish va o‘lchovlar o‘tkazishni tashkil qilish.

2. Chang-gazdan tozalash qurilmalarining samaradorligini o‘rganish.

3. Monitoring natijalarini tahlil qilish va baholash.

4. Tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun natijalarni Davlat ekologiya qo‘mitasi organlariga va xo‘jalik yurituvchi subyektlarga taqdim etish.

5. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish va tabiatni muhofaza qilish tadbirlari bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

6. Hisobotlar tayyorlash.

Har oyda

Mahalliy davlat hokimiyati organlari, maxsus vakolatli davlat organlari va aloqador xo‘jalik yurituvchi subyektlar ifloslantiruvchi moddalar tashlamalari hajmi bo‘yicha ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.

Me’yoridan yuqori tashlamalar oqibatida kelib chiqadigan salbiy holatlarni bartaraf qilishga ko‘maklashiladi.

Turg‘un manbalardan zararli moddalar tashlamalarini kamaytirish choralarini ko‘rish uchun samarali ekologik nazorat ta’minlanadi.

Chiqarilayotgan gazlarning umumiy miqdoridagi ifloslantiruvchi moddalardan ushlab qolinadigan va zararsizlantiriladigan ifloslantiruvchi moddalar ulushini oshirish maqsadida chang-gazdan tozalash qurilmalarining samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi

III. Tuproqlarni ifloslantiruvchi manbalar monitoringi

5.

Tuproqni ifloslantirish manbalari joylashgan hududlarda monitoring o‘tkazish.

1. Yerni ifloslantirish manbalarida monitoring o‘tkazish bo‘yicha tayyorgarlik ko‘rish.

2. Joyiga borib tuproqdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur o‘lchovlarni o‘tkazish.

3. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va tuproqning ifloslanish darajasini baholash.

4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

5. Natijalarni joylardagi davlat organlari va xo‘jalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

6. Hisobotlar tayyorlash.

Har yarim yilda

Atrof-muhitga ta’sir ko‘rsatuvchi xo‘jalik yurituvchi subyektlar joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi omillar o‘z vaqtida aniqlanadi.

Xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan tabiatni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi yuzasidan samarali ekologik nazorat ta’minlanadi.

Monitoring natijalari bo‘yicha yer ifloslanishining oldini olish yuzasidan tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun mahalliy davlat hokimiyati organlari va aloqador xo‘jalik yurituvchi subyektlar axborot bilan ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi

6.

Mazkur Dasturga 2-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq quyqa to‘plagichlar joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish.

1. Yerni ifloslantirish manbalarida monitoring o‘tkazish rejasini tayyorlash.

2. Joyiga borib tuproq-gruntdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur o‘lchovlar o‘tkazish.

3. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va tuproqning ifloslanish darajasini baholash.

4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

5. Natijalarni Davlat ekologiya qo‘mitasining joylardagi davlat organlari va xo‘jalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

6. Hisobotlar tayyorlash.

Har yarim yilda

Quyqa to‘plagichlar joylashgan hududlarda atrof-muhit holati monitoringi tizimi yaratiladi.

Quyqa to‘plagichlarning atrof tabiiy muhit holatiga salbiy ta’sirini kamaytirishga yo‘naltirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun manfaatdor tomonlarni axborot bilan ta’minlash, ishlab chiqarish chiqindilarini boshqarish bo‘yicha hududiy sxemalar ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida, Davlat ekologiya qo‘mitasining budjetdan tashqari mablag‘lari va tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlar

7.

Mazkur Dasturga 3-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq xom ashyo chiqindixonalari joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish.

1. Yerni ifloslantirish manbalari bo‘yicha monitoring o‘tkazish rejasini tayyorlash.

2. Joyiga borib tuproqdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur o‘lchovlar o‘tkazish.

3. Tadqiqot natijalarini kameral qayta ishlash va umumlashtirish, tuproqning ifloslanish darajasini baholash.

4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

5. Natijalarni Davlat ekologiya qo‘mitasining joylardagi organlariga, joylardagi boshqa davlat organlari va xo‘jalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

6. Hisobotlar tayyorlash.

Har yarim yilda

Xom ashyo chiqindilari joylashgan hududlarda atrof-muhit holati monitoringi tizimi yaratiladi.

Xom ashyo chiqindilarining atrof tabiiy muhit holatiga salbiy ta’sirini kamaytirishga yo‘naltirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun manfaatdor tomonlarni axborot bilan ta’minlash, xom ashyo chiqindilarini bo?qarish bo‘yicha hududiy sxemalar ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida,
Davlat ekologiya qo‘mitasining budjetdan tashqari mablag‘lari va tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi, tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlar

8.

Mazkur Dasturga 4-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq sanoat chiqindilari joylashgan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish.

1. Yerni ifloslantirish manbalari bo‘yicha monitoring o‘tkazish rejasini tayyorlash.

2. Joyiga borib tuproqdan namuna olishni tashkil qilish va dalada zarur o‘lchovlar o‘tkazish.

3. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va kameral qayta ishlash, tuproqning ifloslanish darajasini baholash.

4. Monitoring natijalarini atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

5. Natijalarni Davlat ekologiya qo‘mitasi organlariga, joylardagi davlat organlari va xo‘jalik yurituvchi subyektlarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

6. Hisobotlar tayyorlash.

Har yarim yilda

Sanoat chiqindilari joylashgan hududlarda atrof-muhit holati monitoringi tizimi yaratiladi.

Sanoat chiqindilarining atrof tabiiy muhit holatiga salbiy ta’sirini kamaytirishga yo‘naltirilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun manfaatdor tomonlarni axborot bilan ta’minlash, chiqindilarni boshqarish bo‘yicha hududiy sxemalar ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida, Davlat ekologiya qo‘mitasining budjetdan tashqari mablag‘lari va tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlar

9.

Mazkur Dasturga 5-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq zaharli moddalar ko‘miladigan poligonlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish.

1. Zaharli kimyoviy moddalar ko‘miladigan poligonlarda yer ifloslanishi monitoringini o‘tkazish rejasini tayyorlash.

2. Dala tadqiqotlarini kazish va tuproqlardan namunalar olish.

3. Laboratoriya tahlillarini bajarish.

4. Tadqiqot natijalarini qayta ishlash va tuproqning ifloslanish darajasini baholash.

5. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

6. Ma’lumotlarni Davlat ekologiya qo‘mitasining joylardagi organlariga, manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

7. Hisobotlar tayyorlash.

Har yarim yilda

Zaharli kimyoviy moddalar qoldiqlari bilan atrof-muhitning ifloslanish omillari o‘z vaqtida aniqlanadi.

Davlat organlari zaharli kimyoviy moddalar ko‘miladigan joyning atrof-muhit va aholi salomatligiga salbiy ta’sirini kamaytirish bo‘yicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun monitoring ma’lumotlari bilan ta’minlanadi.

Bajaruvchilar mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlar

10.

Mazkur Dasturga 6-ilovaga muvofiq qattiq maishiy chiqindilar to‘planadigan hududlarda tuproqni ifloslantiruvchi manbalar monitoringini yuritish.

1. Qattiq maishiy chiqindilar poligonlari bo‘yicha dastlabki ma’lumotlarni yig‘ish va ish rejasini tayyorlash.

2. Dala tadqiqotlarini tashkil etish va tuproqlardan namunalar olish.

3. Kuzatuvlar natijalarini qayta ishlash va olingan namunalarni tahlil qilish.

4. Poligonlar yaqinidagi yerlarning ifloslanish darajasini baholash.

5. Natijalarni atrof tabiiy muhit monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga kiritish.

6. Ma’lumotlarni Davlat ekologiya qo‘mitasining joylardagi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

7. Hisobotlar tayyorlash.

Yarim yilda bir marta

Qattiq maishiy chiqindilar poligonlari joylashgan hududlarda atrof-muhit holati bo‘yicha monitoring tizimi tashkil etiladi.

Mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda manfaatdor vazirlik va idoralar tuproq ifloslanishi holatlari bo‘yicha o‘z vaqtida kerakli chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun qattiq maishiy chiqindilar yig‘iladigan joylarda o‘tkazilgan monitoring ma’lumotlari bilan ta’minlanadi.

Qattiq maishiy chiqindilar poligonlarining aholi salomatligi va atrof-muhitga salbiy ta’sirini kamaytirishga ko‘maklashiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida, Davlat ekologiya qo‘mitasining budjetdan tashqari mablag‘lari va tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

tegishli xo‘jalik yurituvchi subyektlar

IV. Atmosfera havosining ifloslanish monitoringi

11.

Ugom-Chotqol davlat biosfera rezervatining Boshqizilsoy qo‘riqxona uchastkasining Boshqizilsoy daryosi havzasidagi turg‘un kuzatish punktida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi bo‘yicha atmosfera havosining fon monitoringini o‘tkazish.

1. Boshqizilsoy daryosi havzasidagi stansiyada atmosfera havosining fon monitoringini o‘tkazish bo‘yicha dastur ishlab chiqish va uni tasdiqlash.

2. Fon monitoringini o‘tkazish uchun atmosfera havosidan namunalar olish va zarur o‘lchovlar o‘tkazish.

3. Atmosfera havosi namunalari tahlilini o‘tkazish.

4. Olingan ma’lumotlarni qayta ishlash va atmosfera havosi holatini baholash.

5. Ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Dasturga muvofiq

Ugom-Chotqol davlat biosfera rezervatining Boshqizilsoy qo‘riqxona uchastkasining Boshqizilsoy daryosi havzasida atmosferadagi ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi aniqlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

12.

Respublikadagi 22 ta shahar va boshqa aholi punktlarida joylashgan 61 ta turg‘un postlarda (Olmaliq, Angren, Andijon, Bekobod, Buxoro, Guliston, Denov, Kogon, Qarshi, Kitob, Qo‘qon, Marg‘ilon, Navoiy, Namangan, Nukus, Samarqand, Sariosiyo, Toshkent, Urganch, Farg‘ona, Chirchiq, Shahrisabz shaharlarida) atmosfera havosi sifati bo‘yicha kuzatishlar olib borish.

1. Atmosfera havosidan namunalar olish va zarur bo‘lgan o‘lchovlar o‘tkazish.

2. Atmosfera havosi namunalari tahlilini o‘tkazish.

3. Ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Har kuni

Atmosferadagi asosiy va o‘ziga xos xususiyatli ifloslantiruvchi moddalarning bir martalik va o‘rtacha sutkalik konsentratsiyasi haqidagi ma’lumotlar olinadi.

Atmosferadagi ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasining o‘rtacha oylik, o‘rtacha yillik va ko‘p yillik ma’lumotlari olinadi.

Atmosfera havosi yuqori va o‘ta yuqori darajada ifloslangan shaharlar sonini qisqartirish bo‘yicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

13.

Atmosfera havosini kuzatish punktlaridan mayda dispersli (keyingi o‘rinlarda — RM10 va RM2,5) zarrachalar bilan atmosfera havosi ifloslanishi monitoringini yuritish.

1. Atmosfera havosidagi RM10 va RM2,5-mayda dispersli zarrachalar monitoringi dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash.

2. Uskunalar sotib olish choralari bilan RM10 va RM2,5-mayda dispersli zarrachalarni kuzatish punktlarini tashkil etish.

3. Har oyda atmosfera havosi namunalari tahlilini o‘tkazish.

4. Olingan ma’lumotlarni qayta ishlash va atmosfera havosi holatini baholash.

5. Ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Dasturga muvofiq

Atmosfera havosidagi RM10 va RM2,5 o‘rtacha oylik va yillik konsentratsiyalari haqida axborot olinadi. Atmosfera havosining RM10 va RM2,5-mayda dispersli zarrachalar bilan ifloslanish darajasini pasaytirish choralarini ko‘rish va ishlab chiqish uchun axborot taqdim etiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

14.

Turg‘un kuzatuv punktlarida yer usti atmosfera qatlamining radioaktiv ifloslanishi yuzasidan nazoratni amalga oshirish hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlar hududlarida joylashgan stansiyalarda ekspozitsion doza quvvatini nazorat qilish.

1. Tegishli dasturni ishlab chiqish va tasdiqlash.

2. Radioaktiv ifloslanishni aniqlash bo‘yicha o‘lchovlar o‘tkazish.

3. Olingan natijalarni tahlil qilish va baholash.

4. Natijalarni mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Dasturga muvofiq

O‘zbekiston Respublikasi hududida radiatsiya holati haqidagi ma’lumotlar olinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

V. Yer usti suvlarining ifloslanishi monitoringi

15.

Ichimlik suv havzalaridagi suv sifatini o‘rganish hamda ularni ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash.

1. Aniqlangan ifloslantiruvchi manbalar asosida monitoring o‘tkazish punktlarini tanlash.

2. Suv obyektlari monitoringi bo‘yicha sanitariya-epidemiologik davlat nazorati hududiy markazlarining yillik rejasini tuzish va tasdiqlash.

Har chorakda

Obyektlar hamda suv oqimlari va suv havzalarining sanitariya-epidemiologik holatini kuzatish dasturi qayta ko‘rib chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Sog‘liqni saqlash vazirligi

16.

956 ta suv obyektlaridagi 1380 ta nazorat punktlarida suvning mikrobiologik va sanitariya-kimyoviy ko‘rsatkichlari bo‘yicha kuzatuvlar o‘tkazish.

1. Kimyoviy va mikrobiologik ko‘rsatkichlar bo‘yicha asosiy ifloslantiruvchilarni aniqlash va ochiq suv havzalari holatini o‘rganish hamda tahli? qilish.

2. Tahlil natijalariga ko‘ra holatni baholash.

3. Ma’lumotlarni umumlashtirish va baholash.

2021 — 2025-yillar

Aholi suvdan ommaviy foydalanadigan joylarda suv obyektlarining sanitariya-epidemiologik holati baholanadi.

Suv oqimlarining ifloslanish sabablari aniqlanadi.

Suv havzalari sanitariya-epidemiologik holatining yomonlashuvi natijasida kelib chiqadigan salbiy oqibatlar bartaraf etiladi.

Aholining kasallikka chalinish darajasi kamaytiriladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Sog‘liqni saqlash vazirligi

17.

Uran konlari chiqindilari joylashgan Chotqol-Qurama hududidagi va Zarafshon daryosi vodiysidagi daryo suvlari va cho‘kmalarida radioktiv hamda zaharli elementlar bilan ifloslanish o‘choqlarini aniqlash va ularning monitoringini yuritish.

1. Obyektlarni tanlab olish hamda daryo suvlari va cho‘kmalarida radioaktiv va zaharli elementlar bilan ifloslanish o‘choqlarini aniqlash hamda monitoringini yuritish bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish, belgilangan tartibda tasdiqlash.

2. Tanlangan obyektlar bo‘yicha suv va suv osti cho‘kmalaridagi radioktiv hamda zaharli elementlar miqdori yuzasidan kuzatuvlar o‘tkazish.

Har yillik Mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta to‘ldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda

Monitoring o‘tkazish bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi.

Daryo suvlari va cho‘kmalari ifloslanganlik darajasi baholanadi.

Daryo suvlari va cho‘kmalari ifloslanishdan muhofaza qilinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

3. Asosiy ifloslantiruvchi manbalarni aniqlash va ifloslanganlik darajasini baholash.

Tasdiqlangan loyihaga muvofiq

4. Kuzatuv natijalari va tavsiyalar asosidagi ma’lumotlarni mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Har yarim yilda

18.

Ugom-Chotqol davlat biosfera rezervatining yer usti suvlari obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi bo‘yicha fon monitoringini yuritish.

1. Yer usti suvlari obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi bo‘yicha fon monitoringini yuritish dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash.

2. Yer usti suv obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi bo‘yicha fon monitoringini yuritish uchun suvdan namunalar olish va zarur o‘lchovlarni bajarishni tashkil etish.

3. Suvdan olingan namunalarning tahlilini o‘tkazish.

4. Olingan ma’lumotlarni qayta ishlash va suv sifatini baholash.

5. Manfaatdor tashkilotlarga ma’lumotlarni taqdim etish.

Gidrologik bosqichlarga muvofiq

Yer usti suvlari obyektlarida ifloslantiruvchi moddalarning mavjudlik darajasi bo‘yicha fon monitoringi natijalari bo‘yicha ma’lumotlar olinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

19.

O‘zgidrometning kuzatuv punktlarida yer usti suvlarining gidrokimyoviy ko‘rsatkichlari monitoringini yuritish.

1. Yer usti suvlari monitoringini yuritish rejasini tuzish.

2. Dala kuzatuvlari va suvdan namunalar olishni tashkil etish.

3. Tahlillarni bajarish va ma’lumotlarni kameral qayta ishlash.

2021 — 2025-yillar

Suv havzalaridagi suv sifati haqida ma’lumotlar olinadi.

II, III va IV toifali suv havzalarining holati haqida amaldagi va prognoz ma’lumotlarni to‘plash, qayta ishlash va tarqatish tizimining hamda kuzatuv tarmoqlarining faoliyat ko‘rsatishi ta’minlanadi.

Suv havzalaridagi suv sifatini yaxshilash bo‘yicha qarorlar qabul qilishda ko‘maklashiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

4. Olingan natijalarni umumlashtirish va yer usti suvlarining holati haqidagi ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Har chorak yakunida

20.

Toshkent viloyatidagi 10 ta suv obyektlarining 27 ta suv punktlarida gidrobiologik ko‘rsatkichlar monitoringini yuritish.

1. Tayyorgarlik ishlarini amalga oshirish.

2. Tadqiqotlar o‘tkazishni tashkil etish, suv havzalarining gidrobiologik holatini va gidrobiontlardan namunalar olish.

3. Namunalarni tahlil qilish va ma’lumotlarni qayta ishlash.

Har yili

(bahorda va kuzda)

Suv massasining umumiy ifloslanganlik darajasiga bog‘liq holda suv havzalarining ekologik holati va biologik sinfi baholanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

4. Natijalarni umumlashtirish hamda hisobotlarni tayyorlash va Davlat ekologiya qo‘mitasiga taqdim etish.

Har chorak yakunida

21.

Kollektor-drenaj tarmoqlari suvlari sifatining monitoringini yuritish.

1. Dala tadqiqotlarini tashkil etish va kollektor-drenaj tarmoqlari suvidan namunalar olish.

2. Namunalarni tahlil qilish va olingan natijalarni baholash.

3. Sizot suvlari sathi va sho‘rlanish darajasini onlayn rejimda boshqarish bo‘yicha bosqichma-bosqich “Diver” qurilmalari” bilan jihozlash va geoaxborot texnologiyalarini joriy etgan xolda meliorativ kadastrini ishlab chiqish.

Har yilgi dasturga muvofiq

Sifatli meliorativ kadastr tuzish, kollektor-drenaj suvlarining sifatini yaxshilash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Suv xo‘jaligi vazirligi

4. Mahalliy davlat hokimiyati organlariga, manfaatdor vazirlik va idoralarga ma’lumotlarni belgilangan tartibda taqdim etish.

Har yarim yil yakunida

22.

Kollektor-drenaj tarmoqlarining texnik holatini dala sharoitida o‘rganish.

1. Monitoringning yillik dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash.

2. Kollektor-drenaj tarmoqlarining texnik holatini dala sharoitida o‘rganishlarni amalga oshirish.

3. Kollektor-drenaj tarmoqlarining texnik holatini yaxshilash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va ularning ish samaradorligini oshirish.

Har yilgi dasturga muvofiq

Kollektor-drenaj tarmoqlarining, shu jumladan, daryo va tabiiy pastliklarga quyiladigan kollektorlarning (85 ta) texnik holati baholanadi.

Kollektor-drenaj tarmoqlarini ta’mirlash va tiklash hamda o‘zanlarni loyqa bosishi va yemirilish jarayonlarining oldini olish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Suv xo‘jaligi vazirligi

VI. Yer osti suvlarining ifloslanish monitoringi

23.

O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan yer osti suvlarining gidrodinamik va gidrokimyoviy holati monitoringini yuritish.

1. Respublikadagi 97 ta yer osti suv konlari bo‘yicha yer osti suvlarining gidrodinamik va gidrokimyoviy o‘zgarishi, yer osti suv resursi, zaxiralari, suv iste’molchilari, suv olish inshootlari hisobi va kadastrini o‘z ichiga olgan yer osti suvlari davlat monitoringining viloyatlar kesimida loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va belgilangan tartibda tasdiqlash.

2. Yer osti suvlari davlat monitoringini yuritish.

3. Aniqlangan salbiy holatlarni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish va mahalliy davlat hokimiyati organlari, manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Har yillik mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta to‘ldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda

Tabiiy va buzilgan sharoitlarda yer osti suvlarining gidrokimyoviy va gidrodinamik rejimining mavsumiy va ko‘p yillik shakllanish xususiyatlari va prognoz ko‘rsatkichlari aniqlanadi.

Salbiy jarayonlarning rivojlanishidan ogohlantirish uchun mahalliy davlat hokimiyati organlari yer osti suvlari gidrosferasining hozirgi holati to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.

Gidrogeologik xulosalar beriladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

24.

Yer osti sizot suvlari sifati va holatini nazorat qilish uchun sug‘oriladigan yerlarda kuzatuv tizimini qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va qayta tiklash ishlarini amalga oshirish.

1. Loyiha-smeta hujjatlarini tuzish.

2. Ishlarni bajarish uchun pudratchilarni aniqlash.

3. Qurilish va qayta tiklash ishlarini amalga oshirish.

4. Kuzatuv tizimini ishga tushirish.

2021 — 2025-yillar

Zamonaviy texnologiyalarni joriy etgan holda, sug‘oriladigan yerlardagi yer osti sizot suvlarining holati va sifati bo‘yicha nazorat yaxshilanadi va ish unumdorligi oshiriladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Suv xo‘jaligi vazirligi

VII. Xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringi

25.

Respublikaning tog‘ va tog‘oldi hududlarining (Andijon, Namangan, Farg‘ona, Jizzax, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo va Toshkent viloyatlarida) faol geologik jarayonlar namoyon bo‘ladigan hududlarida xavfli ekzogen geologik jarayonlar (ko‘chki, yorilish, o‘pirilish, yuvilish, siljib tushish, tosh ko‘chishning hosil bo‘lishi) monitoringini yuritish.

1. Xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringini yuritish bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarini tayyorlash va belgilangan tartibda tasdiqlash.

Har yillik mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta to‘ldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda

2021 — 2025-yillarda xavfli ekzogen geologik jarayonlar monitoringini yuritish loyiha-smeta hujjati ishlab chiqiladi.

Xavfli ekzogen geologik jarayonlar kelib chiqishi mumkin bo‘lgan obyektlarni aniqlash, ularning va ular oqibatining oldini olish bo‘yicha tegishli vazirlik va idoralar o‘z vaqtida ogohlantiriladi va xabardor qilinadi.

Aholi va iqtisodiyot obyektlari xavfli ekzogen geologik jarayonlardan himoya qilinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

2. O‘zbekiston Respublikasining tog‘ va tog‘oldi hududlari chegarasida dala tadqiqot ishlarini tashkil qilish va xavfli geologik jarayonlar yuzasidan yuqori tayyorgarlik usulida (fevral — iyun, noyabr-dekabr) va kunlik faoliyat (yilning qolgan davrida) rejimli kuzatuvlar olib borish.

2021 — 2025-yillar

3. Xavfli geologik jarayonlar rivojlanish ehtimoli bo‘lgan hududlarni aniqlash, ularni oldini olish va aholini himoya qilish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqib, ijro uchun manfaatdor vazirlik va idoralarga kiritish.

Har oyda (zarurat bo‘lganda tezkor)

VIII. Yerlarning ifloslanish monitoringi

26.

Chotqol davlat qo‘riqxonasidagi turg‘un kuzatish stansiyasida tuproq ifloslanishi fon monitoringini yuritish.

1. Tuproq namunalarini olish va tahlil qilish.

2. Yerlarning ifloslanish darajasini baholash.

3. Ma’lumotni tayyorlash hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Har yarim yilda

Tuproqning fon holati aniqlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

27.

Chotqol-Qurama hududidagi foydalanilgan uran konlari va yirik aholi punktlari hududlarida radiatsiya holati va tuproqlar tarkibidagi radioktiv hamda zaharli elementlar bilan ifloslanish yuzasidan monitoring yuritish.

1. Foydalanilgan uran konlari va yirik aholi punktlari hududlarida radiatsiya holati va tuproqlar tarkibidagi radioktiv hamda zaharli elementlar bilan ifloslanish yuzasidan monitoring yuritish bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarini tayyorlab, belgilangan tartibda tasdiqlash.

Har yillik mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta to‘ldirish davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda

Radioekologik monitoring yuritish bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi.

Monitoring obyektlarida radioekologik o‘zgarishlar o‘z vaqtida qayd etiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

2. Loyihaga muvofiq monitoring ishlarini tashkil etish va yuritish.

2021 — 2025-yillar

3. Monitoring natijalariga ko‘ra tuproqning metall va radio-nuklidlar bilan ifloslanish darajasini baholash hamda ifloslangan maydonlarni rekultivatsiya qilish tadbirlarini ishlab chiqish.

4. Monitoring natijalarini umumlashtirish, tahlil qilish va ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga kiritib borish.

Har yarim yilda

28.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlardagi qishloq xo‘jaligi yerlari tuproqlarining zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish monitoringini yuritish.

1. Monitoring olib borish uchun qishloq xo‘jaligi yerlaridagi hududlarni belgilab olish va ish rejasini tuzish.

2. Tuproqdan namunalar olish va ularni tahlil qilish.

3. Olingan ma’lumotlarni tahlil qilish va yerlarning zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish darajasiga baho berish.

4. Hisobotlar tayyorlash va ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

Har yarim yilda

Tuproqlarning zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish darajasi yuzasidan nazorat olib boriladi.

Tuproqlarning zaharli moddalar bilan ifloslanishining oldini olish bo‘yicha qarorlar qabul qilish va ularni amalga oshirish uchun maxsus vakolatli davlat organlari ma’lumot bilan ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

29.

Yirik sanoat shaharlari atrofida tuproqlarning toksik elementlar bilan ifloslanish monitoringini yuritish, shu jumladan,:

2021-yil — Buxoro, Urganch va Chirchiq shaharlarida;

2022-yil — Nukus va Samarqand shaharlarida;

2023-yil — Qo‘qon, Navoiy va Toshkent shaharlarida;

2024-yil — Andijon, Bekobod va Namangan shaharlarida;

2025-yil — Olmaliq, Angren va Farg‘ona shaharlarida.

1. Tanlangan yirik sanoat shaharlari atrofidagi zonalar uchun xos bo‘lgan aniqlangan toksik elementlar ro‘yxatini aniqlash.

2. Tuproq namunalarini olish orqali dala kuzatuvlarini o‘tkazish.

3. Olingan ma’lumotlarni tahlil qilish va yerlarning zaharli kimyoviy vositalar bilan ifloslanish darajasiga baho berish.

4. Hisobotlar tayyorlash va ma’lumotlarni manfaatdor vazirlik va idoralarga tegishli choralar ko‘rish va ularni amalga oshirish uchun taqdim etish.

Har yili

Yirik sanoat shaharlari atrofida tuproqlarning sanoat chiqindilari bilan ifloslanish darajasi baholanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet

30.

Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi monitoringini (sho‘rlanish holatini s’yomka qilish) yuritish.

1. Tanlab olingan tumanlarda ishlarni amalga oshirish uchun texnik topshiriqlar va ish rejasini tuzish.

2. Shurflar qazib, tuproq namunalarini olish bilan birgalikda dala tadqiqotlarini tashkil etish va o‘tkazish.

3. Kimyoviy tahlillar o‘tkazish.

4. Olingan ma’lumotlarni tahlil qilish hamda umumlashtirish va tuproqlarning sho‘rlanish darajasini aniqlash.

5. Tuproq xaritalarini tuzish, tahliliy ma’lumotlar va hisobotlarni tayyorlash.

2021 — 2025-yillar

Sug‘oriladigan yerlarning unumdorligi baholanadi va tuproql?rning yangilangan xaritalari tuziladi.

Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi baholanadi.

Turli darajadagi yerlarning sho‘rlangan maydonini qisqartirish chora-tadbirlari ishlab chiqiladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Qishloq xo‘jaligi vazirligi

31.

Tojikiston aluminiy kompaniyasining salbiy ta’siriga uchragan tuproq va suvlarning ifloslanishi yuzasidan kompleks monitoring o‘tkazish (Surxondaryo viloyatining shimoliy tumanlarida).

1. Kuzatuv maydonlarini tanlash va kuzatuvlar uchun biriktirib qo‘yish.

2. Tuproq va suvlardan namunalar olish.

3. Tuproq va suvlarda ifloslantiruvchi moddalar miqdorini aniqlash bo‘yicha tahlillar o‘tkazish.

4. Biriktirilgan yer maydonlarida tuproqlarning ifloslanish darajasini baholash.

5. Mahalliy davlat hokimiyati organlariga, manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish uchun hisobot, tavsiya va takliflar tayyorlash.

2021 — 2025-yillar

Tojikiston aluminiy kompaniyasi tashlamalarining tuproq holatiga ta’siri baholanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi

IX. Ko‘llar ekotizimlari monitoringi

32.

Ko‘llar tizimi va suv omborlaridagi suvlarning ushbu Dasturga 7-ilovaga muvofiq gidrokimyoviy ko‘rsatkichlari monitoringini yuritish.

1. Ko‘llar tizimi va suv omborlaridagi suvlarning gidrokimyoviy ko‘rsatkichlari monitoringi amalga oshirish uchun ekspeditsiya tadqiqotlar rejasi va ko‘llar tizimida kuzatuvlar o‘tkazish dasturini tayyorlash.

2. Dala ishlarini tashkil etish hamda ko‘llarning sifat holati namunalarini olgan holda kuzatuvlar o‘tkazish.

3. Kimyoviy-fizikaviy tahlillar va ularning kameral tahlilini o‘tkazish.

4. Olingan ma’lumotlarni umumlashtirish, tahlillar natijalarining ko‘llar tizimi va suv omborlaridagi o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlarga salbiy ta’sirini hamda ko‘llarning ekologik holatini baholash.

5. Hisobotlar tayyorlash va ko‘llarning ekologik holatini yaxshilash maqsadida manfaatdor davlat organlariga tavsiyalar hamda chora-tadbirlar ishlab chiqish uchun ularni taqdim etish.

Har chorakda

Ko‘llar tizimida ekologik monitoring tizimi rivojlantiriladi.

Ko‘llarga tutash tabiiy hududlar salbiy antropogen, texnogen va tabiiy omillar ta’siridan muhofaza qilinadi.

Ko‘llar tizimiga ifloslantiruvchi moddalar oqovalarining tashlanishini kamaytiriladi va ko‘llarning rekreatsion salohiyatidan samarali foydalaniladi.

O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlar saqlab qolinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,

“O‘zbekbaliqsanoat” uyushmasi

33

Ko‘llar tizimlariga tutashgan qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar holatining monitoringini yuritish.

1. Ko‘llar tizimlariga tutashgan yerlar holatining monitoringini yuritish dasturini tayyorlash.

2. Dala ishlarini tashkil etish va ko‘llarga tutashgan yerlar holati bo‘yicha tuproq-grunt namunalarini olgan holda kuzatuvlar o‘tkazish.

3. Kimyoviy-fizikaviy tahlillar va ularning kameral tahlilini o‘tkazish.

4. Olingan ma’lumotlarni umumlashtirish va yerlarning ekologik holatini baholash.

5. Hisobotlar tayyorlash va ularni manfaatdor davlat organlariga tegishli choralar ko‘rish uchun taqdim etish.

Har yili

Yerlarning degradatsiyaga va cho‘llanishga uchrash holatlarini bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar hamda o‘rmon-fitomeliorativ tadbirlarni amalga oshirish uchun takliflar ishlab chiqish maqsadida ko‘llarga tutashgan hududlardagi yerlar va landshaftlarning holati bo‘yicha ma’lumotlar olinadi va baholanadi.

Bajaruvchilar mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,
O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

“O‘zbekbaliqsanoat” uyushmasi

34.

Dengizko‘l ko‘li (Buxoro viloyati), Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimi (Jizzax va Navoiy viloyatlari), To‘dako‘l va Tozako‘l suv omborlarining (Navoiy viloyati) biologik xilma-xilligi (o‘simlik va hayvonot dunyosi, ixtiofauna) monitoringini yuritish.

1. Ko‘llar tizimida biologik xilma-xillik monitoringini amalga oshirish uchun kuzatuvlar o‘tkazish bo‘yicha dastur tayyorlash.

2. Ko‘chma ekspeditsiyalar tashkil etish va biologik-ornitologik monitoring o‘tkazish.

3. Suv havzalaridagi suvda suzuvchi qushlarning turlari va soni bo‘yicha mavjud ixtiofauna turlarini va ularning tabiiy zaxirasini aniqlash.

4. Kuzatuv ma’lumotlarini tahlil qilish hamda o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining turlari kesimida ularning hisobini yuritish.

5. O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari bo‘yicha olingan monitoring ma’lumotlarini davlat kadastr tizimiga kiritish.

6. O‘rganilayotgan ko‘llar hududida biologik xilma-xillikni saqlash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

Har yili

Suv havzalaridagi suvda suzuvchi qushlarning turlari va soni bo‘yicha mavjud ixtiofauna turlari va ularning tabiiy zaxirasi haqida ma’lumotlar to‘planadi.

Monitoring ma’lumotlarini hayvonot dunyosi davlat kadastri tizimiga kiritish hamda ulardan biologik resurslardan barqaror foydalanish va muhofaza qilish bo‘yicha qarorlar qabul qilishda foydalaniladi.

Monitoring ma’lumotlari hisobotlarga kiritiladi va Ramsar Konvensiyasi bo‘yicha majburiyatlarni bajarishda qo‘llaniladi.

O‘simlik va hayvon dunyosi obyektlarini, jumladan, Qizil kitobga kiritilgan turlarni saqlab qolishga xizmat qiladi

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar hamda “Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimi” MCHJ mablag‘lari doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

“Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimi” MCHJ,

“O‘zbekbaliqsanoat” uyushmasi

X. O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari monitoringi

35

O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining lokal monitoringini o‘tkazish uchun Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlar tabiiy ekotizimlaridan kelib chiqqan holda, monitoring amalga oshiriladigan kamida 20 ta ekotizim hududlarini (punktlarini) aniqlash.

1. O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari bo‘yicha lokal monitoring o‘tkazish hududlarini aniqlash hamda monitoring amalga oshiriladigan kuzatuv punktining pasportini tayyorlash.

2. Dastlabki ma’lumotlar va materiallarni yig‘ish.

3. Biomonitoring o‘tkazish bo‘yicha mezonlarni tanlash.

4. Ma’lumotlar to‘plash va ularni tahlil qilish.

5. Lokal monitoring o‘tkazilayotgan hududlarning xususiyatlarini aniqlash hamda geoaxborot texnologiyalarini qo‘llagan holda xaritalar tuzish.

2021-2022-yillar

Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlarda hayvonot va o‘simlik dunyosi obyektlari monitoring olib borish uchun kamida 20 ta ekotizim hududlari (jumladan, muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar) identifikatsiya qilinadi, tanlab olingan hududlarning tegishli xususiyatlari aniqlanadi, shu jumladan, ularning xaritalari tuziladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida, Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Davlat geologiya qo‘mitasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

Kadastr agentligi, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

Davlat geologiya qo‘mitasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, Kadastr agentligi,

“O‘zbekbaliqsanoat” uyushmasi

36.

Tanlab olingan hududlarda (punktlarda) o‘simlik va hayvonot dunyosining indikator turlari bo‘yicha monitoring o‘tkazish.

1. Dala ekspeditsiyalarini hamda o‘simlik va hayvonot indikator turlarining holati bo‘yicha kuzatuvlarni tashkil etish.

2. Lokal monitoring o‘tkazish hududlarini hamda hayvonot va o‘simlik dunyosining indikator turlarini batafsil o‘rganib, tuzatish va aniqliklar kiritish.

2021 — 2025-yillar

Uzoq muddatli lokal monitoring olib borish uchun asos bo‘ladigan hayvonot va o‘simliklar indikator turlarining holati bo‘yicha asosiy ma’lumotlar olinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida, Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

Kadastr agentligi,

“O‘zbekbaliqsanoat” uyushmasi, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

Kadastr agentligi, “O‘zbekbaliqsanoat” uyushmasi

37.

Mazkur Dasturga 8-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi tizimidagi davlat o‘rmon xo‘jaligi va o‘rmon-ov xo‘jaligi hududlarida o‘simlik va hayvonot dunyosi monitoringini yuritish.

1. Dala tadqiqotlarini tashkil etish hamda yovvoyi o‘simliklar va hayvonlar (ovlanadigan hayvon turlari) hisobini Davlat ekologiya qo‘mitasi tasdiqlagan ro‘yxat asosida olib borish.

2. Kuzatuv ma’lumotlarini tahlil qilish (ularning o‘zgarish dinamikasi) va hisobot tayyorlash.

3. O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari bo‘yicha olingan monitoring ma’lumotlarini Yagona davlat kadastr tizimiga kiritish.

4. Tahlil natijalariga ko‘ra o‘rmon fondi yerlarida mavjud bo‘lgan o‘simlik va hayvonot dunyosining muhim obyektlarni saqlab qolish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

2021 — 2025-yillar

Uzoq muddatli lokal monitoring olib borish uchun asos bo‘ladigan hayvonot va o‘simliklar indikator turlarining holati bo‘yicha asosiy ma’lumotlar olinadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan ?ablag‘lar doirasida,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasining budjetdan tashqari mablag‘lari

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

Davlat ekologiya qo‘mitasi

38.

Mazkur Dasturga 9-ilovadagi ro‘yxatga muvofiq davlat qo‘riqxonalari, tabiat bog‘lari, biosfera rezervatlari va “Jayron” ixtisoslashtirilgan pitomnigi hududlaridagi O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan hayvonot va o‘simlik dunyosi obyektlarining hamda ekologik tizim holatining lokal monitoringini yuritish.

1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda monitoring o‘tkazish bo‘yicha ish dasturini tayyorlash.

2021-yil davomida

O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan, shu jumladan, 6 ta davlat qo‘riqxonalari, 5 ta milliy tabiat bog‘lari, 2 ta biosfera rezervatlari va Buxoro ixtisoslashtirilgan “Jayron” pitomnigi hududlaridagi o‘simlik va hayvon turlari bo‘yicha asosiy ma’lumotlar olinadi.

Kamyob va yo‘qolib ketish xavfi ostidagi hayvonot va o‘simlik dunyosi obyektlari populyatsiyalarining sonini saqlab qolish va qayta tiklash uchun foydalaniladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida,

Davlat ekologiya qo‘mitasi, O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJning

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ

2. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning yillik ish rejalariga muvofiq dala tadqiqotlarini tashkil etish hamda o‘simlik va hayvonlar hisobini yuritish.

3. Kuzatuv ma’lumotlarini tahlil qilish (ularning o‘zgarish dinamikasi) va hisobot tayyorlash.

4. O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari bo‘yicha olingan monitoring ma’lumotlarini davlat kadastr tizimiga kiritish.

2021 — 2025-yillar

39.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarini o‘simlik va hayvonlar sonini hisobga olish va monitoring yuritish usullari bo‘yicha o‘quv seminarlarini o‘tkazish.

1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarini o‘simlik va hayvonlar sonini hisobga olish bo‘yicha davlat tilida davlat hisobi va monitoringini yuritish bo‘yicha uslubiy qo‘llanmalarning bosma va elektron shakli bilan ta’minlash.

2. O‘quv-seminarlarni o‘tkazish.

3. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda dala tadqiqotlari asosida amaliy mashg‘ulotlar o‘tkazish.

2021-2022-yillar

Uzoq muddatli istiqbolda muhofaza etiladigan tabiiy hududlardagi o‘simlik va hayvonlar soni to‘g‘risida ishonchli ma’lumotlar olinadi.

Davlat ekologiya qo‘mitasining

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ

40.

O‘zbekiston Respublikasi hududiga mansub (begona) bo‘lmagan hayvon turlari monitoringini yuritish.

1. O‘zbekiston Respublikasi hududida yashovchi begona hayvonlar turlari ro‘yxatini tuzish.

2. Mahalliy hayvonot dunyosiga potensial yoki mavjud tahdidlarni (xavfni) aniqlash.

3. Normativ-huquqiy hujjatlarda kelgusida joriy etish uchun hayvonlarning begona turlarini monitoring qilish tartibini ishlab chiqish.

2021-2022-yillar

O‘zbekiston Respublikasi a’zo bo‘lgan Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya talablari bajariladi.

Begona turlarning respublika hududiga kirib kelishi va ta’siri bo‘yicha nazorat takomillashtiriladi.

Begona turlar bo‘yicha davlat monitoringini yuritishning nazariy asoslari ishlab chiqiladi.

Davlat ekologiya qo‘mitasining

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi, tegishli vazirlik va idoralar

41.

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlari uchun O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan yovvoyi hayvonlar, shuningdek, ovlanadigan hayvonot dunyosi obyektlari to‘g‘risida qo‘llanma va yo‘riqnomalar tayyorlash.

1. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda yashovchi hayvonlarning asosiy turlarini shakllantirish.

2. Turlarning tavsiflari bilan matnlarni tayyorlash va mualliflik fotosuratlarini (rasmlarni) tanlash.

3. Qo‘llanma-yo‘riqnomalarni chop etish va nusxalash.

4. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarini qo‘llanma-yo‘riqnomaning elektron va bosma shakllari bilan ta’minlash.

2022-yil iyun

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlari O‘zbekiston Respublikasi hududida yashovchi hayvonlar to‘g‘risidagi rasmli qo‘llanmalar bilan ta’minlanadi.

Hayvonlarning noyob va ovlanadigan turlarini monitoring hamda hisobini yuritishda samarali foydalaniladi.

Noqonuniy ov qilish va brakonyerlikka qarshi nazorat samaradorligini oshirish imkonini beradi.

Davlat ekologiya qo‘mitasining

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi

42.

Qoraqalpog‘iston Respublikasining muhim ornitologik hududlarida suvda suzuvchi qushlarning migratsiyasini monitoring qilish (Aktepa ko‘llar tizimi, Jiltirbas, Sudochye va Sarqamish ko‘llarida).

1. Ushbu hududlarda avval olib borilgan tadqiqotlar aks etgan mavjud adabiyotlarni, nashrlarni va hisobotlarni tahlil qilish.

2. Yangi topilmalarni hisobga olgan holda, ushbu hududdagi hayvonlar turlari ro‘yxatini yangilash yoki tuzish.

3. Hisobga olish ishlari o‘tkaziladigan marshrutlar, hududlar va punktlarni aniqlash.

4. Dala ekspeditsiyalarini tashkil etish (yiliga 2-marta) va monitoring o‘tkazish.

5. Monitoring ma’lumotlarini hayvonot dunyosi obyektlari Yagona davlat kadastrlari tizimiga kiritish.

Har yili (bahor va kuzda)

Noyob va ov qiladigan suvda suzuvchi qushlar turlarining soni va tarkibi to‘g‘risida ma’lumotlar olinadi.

Monitoring ma’lumotlari hayvonot dunyosi obyektlarini yagona davlat kadastrlari tizimiga kiritish va biologik resurslarni muhofaza qilish va ulardan barqaror foydalanish to‘g‘risida qaror qabul qilishda qo‘llaniladi.

O‘zbekistonning xalqaro majburiyatlarini bajarish maqsadida Afrika-Yevroosiyo suv-botqoq qushlari migratsiyasini saqlash bo‘yicha bitim kotibiyatiga taqdim etiladigan hisobotlarga monitoring ma’lumotlari kiritiladi.

Davlat ekologiya qo‘mitasining

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi

43.

Amudaryo va Sirdaryo daryolari qirg‘oqbo‘yi hududlaridagi to‘qay o‘rmonlari monitoringini yuritish.

1. Amudaryo va Sirdaryo daryolari qirg‘oqbo‘yi hududlaridagi to‘qay o‘rmonlari hududlarini hamda ularning sifat va miqdorini aniqlash.

2021-yil

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda ularning vazifalariga muvofiq monitoring o‘tkaziladi.

Monitoring ma’lumotlaridan foydalangan holda, to‘qaylarni tiklash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Monitoring natijalari atrof-muhit holati to‘g‘risidagi hisobotlarga kiritiladi.

Monitoring natijalari turli xalqaro shartnomalar va dasturlarni amalga oshirish doirasida mamlakatlarning hisobotlariga kiritiladi.

Bajaruvchi mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, Fanlar akademiyasi

2. To‘qay o‘rmonlarining o‘simliklar tuzilishi va floristik tarkibini o‘rganish.

2021 — 2023-yillar

3. Monitoring natijalari asosida ma’lumotlarni yig‘ish, qayta ishlash va tahlil qilish.

2023-2024-yillar

4. To‘qay ekotizimlarining asosiy biotoplarini xaritalash.

2024-2025-yillar

XI. Atrof-muhitning transchegaraviy ifloslanish monitoringi

44.

Chegara hududlarida atmosferani ifloslantiruvchi moddalarning transchegaraviy kuzatuvlarini olib borish.

1. Monitoring olib borish uchun hududlarni aniqlash va ish rejasini tayyorlash.

2. Muayyan hududlarda atmosfera havosining holati bo‘yicha kuzatuvlar olib borish.

3 Monitoring natijalarini baholash va tahlil qilish.

4. Tegishli qarorlar qabul qilish uchun manfaatdor davlat organlariga ma’lumotlar taqdim etish.

Har chorakda

Nazorat xizmatlari faoliyatini takomillashtirish va respublika hududlarining texnogen hamda tabiiy tusdagi transchegaraviy kirib keladigan zararli moddalar bilan ifloslanishining oldini olish bo‘yicha kompleks choralar ko‘riladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

O‘zgidromet,

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Davlat ekologiya qo‘mitasi

45.

Chegara hududlarida (Moylisuv, Shohimardonsoy, Sumsar, Isfayramsoy, Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon daryolari havzalarida) yer usti suvlarini ifloslantiruvchi moddalarning transchegaraviy o‘tishi monitoringini yuritish.

1. Tadqiqotlar olib borish bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqib, belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkazish.

Har yillik davlat dasturi bilan belgilangan muddatlarda

Transchegaraviy suv havzalari va xalqaro ko‘llarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida xalqaro huquq normalari va tamoyillariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining milliy manfaatlari ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi,

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

O‘zgidromet,

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Favqulodda vaziyatlar vazirligi

2. Chegara hududlarida yer usti suvlarining holati yuzasidan muntazam kuzatuv ishlarini amalga oshirish.

2021 — 2025-yillar

3. Tabiiy muhitning ifloslanish darajasini baholash.

4. Kuzatuv natijalari asosida hisobotlar tayyorlash hamda Davlat ekologiya qo‘mitasi va manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Har yarim yilda

XII. Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimini takomillashtirish, uning elektron ma’lumotlar bazasini yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga integratsiya qilish, ma’lumotlarni umumlashtirish va tahlil qilish

46.

Olingan tahliliy ma’lumotlarni to‘plash va tahlil qilish, ularni nashr etishga tayyorlash uchun umumlashtirish.

1. Atrof tabiiy muhit monitoringi ma’lumotlarini yig‘ish, tahlil qilish va umumlashtirish.

2. Ifloslantiruvchi manbalarning zararli moddalar emissiyasi holatini baholash va ko‘rsatkichlarning qiyosiy tahlilini o‘tkazish.

belgilangan muddatlarda

Tegishli qarorlar qabul qilish uchun maxsus vakolatli davlat organlari atrof-muhit holati bo‘yicha ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,

Davlat geologiya qo‘mitasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, O‘zgidromet, Favqulodda vaziyatlar vazirligi

47.

Atrof tabiiy muhitni ifloslantirish manbalari monitoringining yagona elektron axborot-kartografik ma’lumotlar bazasining va kelgusida idoralararo integratsiya ma’lumotlar bazasining tuzilmasi va dasturiy ta’minotini yaratish.

1. Zarur bo‘lgan infratuzilma va axborot servislarini loyihalashtirish, ishlab chiqish va respublika hududlarida joriy qilish.

2. Barcha maxsus vakolatli davlat organlari, Davlat ekologiya qo‘mitasi hududiy organlari hamda atrof tabiiy muhit monitoringi Dasturiga muvofiq atrof tabiiy muhitning ishlab chiqarish monitoringini amalga oshiruvchi xo‘jalik yurituvchi subyektlarning monitoring olib borish bo‘yicha elektron bazalarini yaratish.

3. Maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan atrof tabiiy muhit holati monitoringi natijasida olingan ma’lumotlarni tahlil qilish.

4. Asosiy tabiiy komponentlar holatining o‘zgarish dinamikasini aks ettiruvchi maxsus geoaxborot tizimini yaratish.

5. Geoaxborot tizimlarini qo‘llagan holda, atrof tabiiy muhit holati monitoringining elektron ma’lumotlar bazasini joriy etish hamda takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish.

6. Tizimga xizmat ko‘rsatuvchi, atrof-muhitni ifloslantiruvchi manbalarda ekologik monitoring ma’lumotlarini tahlil qiluvchi yuqori malakali mutaxassislarni jalb qilish.

7. Atrof-muhitni ifloslantiruvchi manbalardan namunalarni olish va tahlil qilish bo‘yicha avtomatik stansiyalardan axborotlarni yig‘ish, qayta ishlash, saqlash va tarqatish uchun zamonaviy uskunalarni xarid qilish.

2021 — 2025-yillar

Atrof tabiiy muhit davlat monitoringi tizimining Yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasi shakllantiriladi.

Atrof tabiiy muhit monitoringi yagona ma’lumotlar elektron bazasining ma’lumotlari tahlil qilinadi.

Davlat ekologiya qo‘mitasining

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi, Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,

Davlat geologiya qo‘mitasi, O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, O‘zgidromet,

Favqulodda vaziyatlar vazirligi

48.

korxonalarda atrof-muhitni ifloslantiruvchi manbalar monitoringi va davlat ekologik nazoratini o‘rnatish.

1. Atrof-muhitga ta’sir xavfi yuqori bo‘lgan korxonalardagi atrof-muhitni ifloslantiruvchi ustuvor manbalarni xatlovdan o‘tkazish.

Ikki hafta muddatda

Atrof-muhitga ta’sir xavfi yuqori bo‘lgan korxonalarda:

Atrof-muhitni ifloslantiruvchi ustuvor manbalar monitoringida avtomatlashtirilgan tizim yaratiladi;

Atrof-muhit monitoringini amalga oshirishda inson omili kamayadi;

davlat ekologik nazoratining zamonaviy uslubi yaratiladi;

atrof-muhit monitoringi tizimining ishlash sifati oshiriladi;

atrof-muhitning ifloslanish darajasini muntazam baholash va prognoz qilish ta’minlanadi.

Vazirlik va idoralar, korxonalarning
o‘z mablag‘lar hisobidan

O‘zgidromet, “O‘zkimyosanoat” AJ, “O‘zavtosanoat” AJ, “O‘zbekneftegaz” AJ, “Issiqlik elektr stansiyalari” AJ, “O‘zcharmsanoat” uyushmasi, “O‘zsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi,
“O'zbekiston metallurgiya kombinati” AJ, “O‘zto‘qimachiliksanoat” “O‘zyog‘moysanoat” AJ, “O‘zdonmahsulot” AJ, “Olmaliq KMK” AJ,
“Navoiy KMK” DK,

“O‘zikkilamchiranglimetall” AJ, “O‘zbekko‘mir” AJ, sohaga tegishli idoralar, korxonalar

2. Xatlov natijalariga ko‘ra, Davlat ekologiya qo‘mitasi bilan kelishilgan holda, “Atrof-muhitga ta’sir xavfi yuqori bo‘lgan korxonalarning atmosfera havosini ustuvor ifloslantirish manbalaridan namunalar olish va tahlil qilish bo‘yicha o‘z mablag‘lari hisobiga 2021 — 2025-yillarda bosqichma-bosqich avtomatik stansiyalar, shuningdek, ularga tutash hududlarida turg‘un kuzatish punktlari bilan jihozlash bo‘yicha tarmoq jadvali”ni ishlab chiqish va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritish.

Bir oy muddatda

3. Tasdiqlangan tarmoq jadvali ijrosini ta’minlash va natijasi yuzasidan har chorak yakuni bo‘yicha ma’lumotlarni tahlil qilish.

4. Amalga oshirilgan ishlar yuzasidan Davlat ekologiya qo‘mitasiga axborot kiritish.

2021-yil 1-oktabrdan boshlab har chorak yakunida

XIII. Davriy va tezkor ma’lumotlarni tayyorlash

49.

Atrof tabiiy muhit holati to‘g‘risida yillik, choraklik, oylik ma’lumotlar, byulletenlar, shuningdek, tezkor ma’lumotlarni tayyorlash va nashr etish.

Axborot hujjatlarini shakllantirish va etish.

2021 — 2025-yillar

Davlat organlari, boshqa manfaatdor tashkilotlar, jamoatchilik va aholi atrof tabiiy muhit holati to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.

Bajaruvchilar mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi, Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,

Davlat geologiya qo‘mitasi, O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, O‘zgidromet

50.

Davlat ekologiya qo‘mitasiga atrof tabiiy muhit monitoringi natijalari to‘g‘risida choraklik hisobotni va atrof tabiiy muhit monitoringi natijalari to‘g‘risida yillik hisobotni taqdim etish.

1. Respublikadagi monitoring obyektlari bo‘yicha ma’lumot to‘plash.

Har chorakda

Davlat tashkilotlari va boshqa manfaatdor tashkilotlar atrof tabiiy muhit holati to‘g‘risidagi monitoring natijalari bo‘yicha ma’lumotlar bilan ta’minlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,

Davlat geologiya qo‘mitasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

O‘zgidromet

2. 2021 — 2025-yillarda O‘zbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhit monitoringi dasturida belgilangan tadbirlarning bajarilishi bo‘yicha nazorat rejasiga asosan Davlat ekologiya qo‘mitasiga taqdim etish uchun yillik hisobotlarni shakllantirish hamda ma’lumotlarni tahlil qilish.

Har yili

51.

O‘zbekiston Respublikasida atrof tabiiy muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish to‘g‘risida Milliy ma’ruzani tayyorlash va nashr etish.

1. Tegishli vazirlik va idoralar mutaxassislaridan iborat Idoralararo ishchi guruhni tuzish.

2. 2021 — 2025-yillar davomida atrof tabiiy muhit monitoringi obyektlari bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plash va umumlashtirish.

3. Atrof tabiiy muhit holati haqida Milliy ma’ruzani nashr etish.

2021-yilda, keyingi davrlarda 3 yilda bir marta

O‘zbekiston Respublikasida 2021 — 2025-yillar davomida atrof tabiiy muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish to‘g‘risida Milliy ma’ruza nashr etiladi.

Aholi xabardorligi oshiriladi.

2021-yilda Davlat ekologiya qo‘mitasining budjetdan tashqari umumiy qiymati 667,0 mln so‘m mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Suv xo‘jaligi vazirligi,

Sog‘liqni saqlash vazirligi,

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Kadastr agentligi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi,

Davlat geologiya qo‘mitasi,

O‘zgidromet

52.

Yer resurslari holati to‘g‘risidagi Milliy hisobotni tayyorlash va nashr etish.

1. Yer resurslarining holati va ulardan foydalanish to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yig‘ish, umumlashtirish va tahlil qilish.

2. O‘zbekiston Respublikasida yer resurslari holati to‘g‘risidagi Milliy hisobotni chop etishda tegishli vazirliklar va idoralar bilan hamkorlik qilish.

Har yili

Yer resurslari holati to‘g‘risida Milliy hisobot nashr etiladi.

Aholi xabardorligi oshiriladi.

Bajaruvchilar mablag‘lari

Qishloq xo‘jaligi vazirligi,

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Kadastr agentligi, O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi

XIV. Atrof tabiiy muhit monitoringini yuritish uchun Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limlari (tahlil laboratoriyalar)ning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va o‘lchov-nazorat asbob-uskunalarini modernizatsiya qilish

53.

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limlarining o‘lchov-nazorat asbob uskunalari va boshqa moddiy-texnik bazasini yaxshilash.

1. Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limlarining o‘lchov-nazorat asbob uskunalari, mobil laboratoriyalari va boshqa moddiy-texnik bazasining hozirgi holatini o‘rganish.

2. O‘rganish natijalariga ko‘ra birinchi bosqichda 2021-yilda va keyingi yillarda talab etiladigan o‘lchov-nazorat asbob-uskunalari va boshqa moddiy-texnik baza ro‘yxatini shakllantirish.

3. Moddiy-texnik bazani xarid qilish bo‘yicha ajratiladigan mablag‘lardan maqsadli va samarali foydalanish choralarini ko‘rish hamda ularning nazoratini yuritish.

2021 — 2023-yillar tarmoq jadvaliga muvofiq

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi, viloyatlar va Toshkent shahar ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining atrof-muhitning ifloslanish monitoringi bo‘limlari moddiy-texnik bazasini rivojlantiriladi hamda ularning binolari rekonstruksiya qilinadi.

2021-yilda jami
23 011,6 mln so‘m (shundan davlat budjeti mablag‘lari hisobidan — 17 570,5 mln so‘m, grant mablag‘laridan — 3 477,8 mln so‘m, Davlat ekologiya qo‘mitasining budjetdan tashqari jamg‘armasi mablag‘laridan — 1 963,3 mln so‘m);

2022-yilda

jami

23 832,6 mln so‘m (shundan davlat budjeti mablag‘lari hisobidan —
17 714,7 mln so‘m, grant mablag‘laridan — 4 336,0 mln so‘m, Davlat ekologiya qo‘mitasi jamg‘armasi mablag‘laridan —
1 781,9 mln so‘m);

2023-yilda jami

21 663,7 mln so‘m (shundan davlat budjeti mablag‘lari hisobidan — 17 734,7 mln so‘m, grant mablag‘laridan — 2 152,6 mln so‘m, Davlat ekologiya qo‘mitasi jamg‘armasi mablag‘laridan — 1 777,3 mln so‘m)

Davlat

ekologiya qo‘mitasi,

Moliya vazirligi, Investitsiyalar
va tashqi savdo vazirligi

54.

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limlarini mobil laboratoriyalar bilan ta’minlash choralarini ko‘rish.

1. Hududlar tabiiy muhit holatidan kelib chiqqan holda, mobil laboratoriyalar va ularning qurilmalari haqida ma’lumot va texnik tavsiflarni shakllantirish.

2021-yil may

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida ixtisoslashtirilgan analitik nazorat markazi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi, viloyatlar va Toshkent shahar Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining atrof-muhitning ifloslanish monitoringi bo‘limlari moddiy-texnik bazasi takomillashtiriladi va ularning binolari rekonstruksiya qilinadi.

Osiyo taraqqiyot bankining
2,640 mln AQSH dollari miqdordagi kredit mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Loyihani boshqarish guruhi

2. Tahlil laboratoriyalarini jihozlash uchun 8 ta mobil laboratoriyalarni texnik tavsifiga ko‘ra xarid qilish uchun xalqaro tender savdolarini e’lon qilish.

2021-yil may

3. Tahlil laboratoriyalarini jihozlash uchun 8 ta mobil laboratoriyalarni xarid qilish.

2021-yil iyun

55.

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Toshkent viloyati Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limini zamonaviy nazorat-o‘lchov asbob-uskunalari va boshqa jihozlari bilan ta’minlash.

1. Toshkent viloyati Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limi holatini o‘rganish va talab etiladigan zamonaviy nazorat-o‘lchov asbob-uskunalari ro‘yxati, ular haqida ma’lumot va texnik tavsifni shakllantirish.

2021-yil may

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi Toshkent viloyati Atrof-muhit ifloslanishini monitoring qilish bo‘limi talab darajasiga yetkazilib, laboratoriya zamonaviy nazorat-o‘lchov asbob-uskunalari bilan jihozlanadi va ekologik monitoring tizimi yaxshilanadi.

Osiyo taraqqiyot bankining
1,0 mln AQSH dollari miqdordagi kredit mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Loyihani boshqarish guruhi

2. Tahlil laboratoriyasini zamonaviy ta’mirlash va o‘rganish natijalariga ko‘ra talab etiladigan zamonaviy nazorat-o‘lchov asbob-uskunalarini xarid qilish uchun xalqaro tender savdolarini e’lon qilish.

2021-yil may

3. Tahlil laboratoriya uchun talab etiladigan zamonaviy nazorat-o‘lchov asbob-uskunalari xarid qilish.

2021-yil iyun

56.

Vazirlar Mahkamasining “Radiatsiyaviy avariyalarni prognoz qilish, barvaqt aniqlash va harakat qilish yagona davlat tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”
2019-yil 15-oktabrdagi 869-son qarori talablariga muvofiq zamonaviy radiatsiyaviy monitoring yurituvchi laboratoriyani tashkil qilish va uning faoliyatini ta’minlash.

1. Radiatsiyaviy xavfsizlikni ta’minlash sohasida malakali kadrlarni tayyorlash tizimini yaratish.

2. Budjet va budjetdan tashqari hamda xalqaro grantlar hisobidan avtomatlashtirilgan kuzatuv va xabar berish tizimini yaratish.

3. Radiatsiyaviy xavfsizlikni ta’minlovchi tuzilmalarni zamonaviy o‘lchov vositalari bilan yetarlicha ta’minlash.

2021 — 2025-yillar

Davlat ekologiya qo‘mitasi tizimidagi tahlil laboratoriyalari radiatsiyaviy vaziyatni nazorat qiluvchi asbob-uskunalar bilan jihozlanadi hamda radioekologik monitoring ma’lumotlari ishonchliligi va natijadorligi oshiriladi.

Har yili Davlat ekologiya qo‘mitasiga ajratilayotgan davlat budjeti mablag‘lari doirasida

Davlat ekologiya qo‘mitasi

57.

Yer osti suvlari va tuproqda radon miqdorini o‘lchash, shuningdek, radionuklidlarning umumiy alfa-faolligini o‘lchash uchun zamonaviy vositalarni xarid qilish.

1. Asbob-uskunalarni tanlash va Mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta to‘ldirish davlat dasturiga kiritish.

2. Asbob va qurilmalarni xarid qilish.

3. Xarid qilingan asbob-uskunalarni sinovdan o‘tkazish, sozlash va amaliyotga kiritish.

2021 — 2025-yillar

Atrof tabiiy muhitning radiatsiya monitoringini olib boruvchi bo‘linma texnik jihatdan ta’minlanadi va radiatsiyani o‘lchash ishonchliligi va samaradorligi oshadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

58.

Monitoring olib boriladigan 2739 ta quduqlarda yer osti suvlarining sathi va harorati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yig‘ish va saqlash bo‘yicha avtomatlashtirilgan uskunalarning takomillashtirilgan Dasturiy ta’minotini xarid qilish.

1. Dasturiy ta’minot uchun texnik topshiriq ishlab chiqish va maqbul ta’minot turini tanlash.

2. Dasturiy ta’minotni belgilangan tartibda xarid qilish.

3. Foydalanishga kiritish.

2021 — 2025-yillar

Yer osti suvlari monitoringi ma’lumotlarining haqqoniyligi va ishonchliligi ta’minlanadi hamda uskunalar texnik takomillashtiriladi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

59.

Yer osti suvlaridagi radon, toron hamda ularning ikkilamchi elementlari miqdorini aniqlash uchun Alfarad uskunasini xarid qilish.

1. Uskuna turini tanlash va uni xarid qilishni Mineral xom ashyo bazasini rivojlantirish va qayta to‘ldirish davlat dasturiga kiritish.

2. Uskunani belgilangan tartibda xarid qilish.

3. Uskunani amaliyotda qo‘llash.

2022-yil davomida

Yer osti suvlaridagi rodon miqdori tezkor va ishonchli aniqlanadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

60.

Xavfli geologik jarayonlar monitoringi ma’lumotlarini yig‘ish, saqlash, tahlil qilish va umumlashtirish bo‘yicha zamonaviy tizim joriy qilish.

1. Ma’lumotlarni yig‘ish, saqlash, tahlil qilish va umumlashtirish tizimini takomillashtirish, shuningdek, ularning to‘liqligini, ishonchliligini va samaradorligini oshirish.

2. Zamonaviy axborot- kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda, monitoring natijalariga asoslangan ma’lumotlardan foydalanish, tegishli tashkilotlar o‘rtasida ma’lumot almashinuvini joriy etish.

2021-yil davomida

Hududlarda kuzatilgan xavfli geologik jarayonlar, ular keltirgan zarar va sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlardan ogohlantirish orqali tegishli choralar o‘z vaqtida ko‘riladi.

Xavfli geologik jarayonlar monitoringida faoliyat yuritayotgan xodimlarning xizmat vazifalari samaradorligi oshadi.

Har yili budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

61.

Yer usti, yer osti suvlarini va tuproqlardagi tez o‘zgaruvchan komponentlar hamda toksik metallarni dala sharoitida aniqlaydigan, avtotransportga jihozlangan zamonaviy mobil uskunalarni xarid qilish.

1. Tez o‘zgaruvchan komponentlar hamda toksik metallarni dala sharoitida aniqlaydigan, avtotransportga jihozlangan mobil uskunani xarid qilish to‘g‘risida e’lon berish.

2. Uskunalarni xarid qilish.

3. Uskunalarni sinovdan o‘tkazish va foydalanishga kiritish.

2021 — 2025-yillar

Yer usti, yer osti suvlarining va tuproq ifloslanishi monitoringini olib boruvchi bo‘linma texnik jihatdan ta’minlanadi hamda monitoring natijalari ishonchliligi va samaradorligi oshadi.

Har y�li budjetdan ajratiladigan mablag‘lar doirasida

Davlat geologiya qo‘mitasi

XV. Atrof tabiiy muhitning monitoringini amalga oshirishda ilmiy ishlar va innovatsion tadbirlar

62.

Respublika shaharlari va boshqa aholi punktlaridan chiqadigan oqova suvlarni qabul qiluvchi suv havzalariga chiqarib yuborishdan oldin oqova suvlar holatini va sifatini yaxshilash maqsadida suv o‘simliklari pistiya (Pistia sratiotes L., Araceae), eyxorniya (Eichhornia crassipes Solms. Pontederiaceae) va azolla (Azolla caroliniana Wild. Azollaceae) yordamida ularni biologik tozalashning samarali usulini amalga oshirish.

1. Suvdan dastlabki namunalar olish.

2. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish.

3. Tozalash inshootlariga yuksak suv o‘simliklarini ekish.

4. 15 kun davomida yuksak suv o‘simliklari yordamida tozalangan oqova suvdan namunalar olish.

5. Olingan namunalarni laboratoriya sharoitida tahlil qilish va dastlabki namunalar tahlili bilan solishtirish.

6. Olingan ma’lumotlarni baholash va tegishli tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish uchun natijalarni manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etish.

Reja asosida

Yuksak suv o‘simliklari yordamida oqova suvlar organo-mineral moddalardan, og‘ir metallardan, sianidlardan, neft mahsulotlaridan hamda patogen mikroorganizmlardan tozalanadi. Suvda erigan kislorod miqdori ko‘payadi, oqova suvlar tiniqlashadi va qo‘lansa hidi yo‘qoladi. Pistiya, eyxorniya va azolla yordamida tozalangan suvni texnik maqsadlarda, ya’ni qishloq xo‘jaligi ekinlarini sug‘orish, baliqchilik hovuzlariga va ochiq suv havzalariga chiqarib yuborishga imkon tug‘iladi. Oqova suvlarda ko‘paytirilgan suv o‘simliklari biomassasini ko‘chat sifatida boshqa tozalash inshootlarining biologik hovuzlariga ekish hamda ulardan qishloq xo‘jaligi hayvonlari va parrandalarini, baliqlarni boqishda oqsil-vitaminli hamda mineral ozuqa sifatida foydalanish imkoni yaratiladi.

Startap loyihasi doirasida mablag‘ hajmi aniqlashtiriladi

Fanlar akademiyasi, “O‘zsuvta’minot” AJ,

Davlat ekologiya qo‘mitasi

63.

O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat monitoringi tizimini takomillashtirish uchun uchuvchisiz qurilmalardan foydalanish.

1. O‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritish uchun uchuvchisiz qurilmalar yordamida O‘zbekiston Respublikasining ekologik xususiyatlarini inobatga olgan holda, tadqiqot usullarini ishlab chiqish va sinovdan o‘tkazish.

2021-2022-yillar

Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda uchuvchisiz qurilmalardan foydalangan holda, o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini hisobga olish usullari ishlab chiqiladi.

Innovatsion usullardan foydalangan holda, o‘simlik va hayvonot dunyosi zaxiralarini saqlash bo‘yicha kadrlar salohiyati kuchaytiriladi.

Joylarda o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari soni, yashash muhiti va migratsiyasi to‘g‘risida ishonchli ma’lumotlar olinadi.

Davlat ekologiya qo‘mitasining

budjetdan tashqari mablag‘lari

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, Fanlar akademiyasi

2. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar xodimlarining uchuvchisiz qurilmalar yordamida o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat monitoringini yuritish uchun malakasini oshirishni tashkil etish.

3. Monitoring natijalarini yig‘ish, qayta ishlash va tahlil qilish uchun platforma yaratish.

2021 — 2023-yillar

64.

“Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qo‘riqxonasi hududidagi bioxilma-xillikni monitoring qilish bo‘yicha ilmiy-uslubiy qo‘llanmalarni muvofiqlashtirish va tasdiqlash.

1. Uslubiy qo‘llanmani muvofiqlashtirish.

2. “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qo‘riqxonasi hududining tur tarkibi, geografik va biotopik xususiyatlarini hisobga olgan holda, o‘simlik va hayvonot dunyosini monitoring qilish va hisobga olish bo‘yicha uslubiy qo‘llanmani tasdiqlash.

3. Tasdiqlangan uslubiy qo‘llanmani “Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qo‘riqxonasi hududida ilmiy-tadqiqot faoliyatini amalga oshirish ?chun tatbiq etish.

2021-yilning I yarim yilligi

“Saygachiy” majmua (landshaft) buyurtma qo‘riqxonasi hududida monitoring o‘tkazish sifati va natijalari yaxshilanadi.

Monitoring natijalari asosida noyob turlarni saqlab qolish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Mablag‘ talab etilmaydi

Davlat ekologiya qo‘mitasi,

Fanlar akademiyasi