O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
O‘ZBEKISTON GO‘ShT VA SUT SANOATI (“O‘ZGO‘ShTSUTSANOAT”) DAVLAT-AKSIONERLIK UYuShMASINING USTAVINI TASDIQLASh TO‘G‘RISIDA
Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 30-yanvardagi 56-son “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ba’zi qarorlarini o‘zgartirish va o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan.
Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
O‘zbekiston go‘sht va sut sanoati davlat aksionerlik uyushmasi “O‘zgo‘shtsutsanoat”ning ilova qilinayotgan Ustavi tasdiqlansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. MUTALOV
Toshkent sh.,
1993-yil 3-may,
199-son
O‘zbekiston go‘sht va sut sanoati davlat-aksionerlik uyushmasi (“O‘zgo‘shtsutsanoat”)ning
USTAVI
I. Umumiy qoidalar
2. O‘zbekiston go‘sht va sut sanoati davlat-aksionerlik uyushmasining tashkil etilishi munosabati bilan, sobiq Qishloq xo‘jaligi vazirligi huzurida bo‘lgan va keyinchalik tugatilgan “O‘zgo‘shtsutsanoat” ishlab chiqarish birlashmasining huquqiy vorisi hisoblanadi.
3. O‘zbekiston go‘sht va sut sanoati davlat-aksionerlik uyushmasi (“O‘zgo‘shtsutsanoat”), keyingi o‘rinlarda uyushma deb ataladi, go‘shtni sanoat asosida ishlab chiqarishga ixtisoslashtirilgan xo‘jaliklar, Chorva mollarini bo‘rdoqiga boqish va tayyorlov idoralari, go‘sht va sutni qayta ishlash korxonalari, o‘ziga qarashli mol-mulkdan foydalanish asosida mahsulot ishlab chiqaradigan va sotadigan yoki mahsulotni ayirboshlaydigan ishlarni bajaradigan, transport xizmati va boshqa xil xizmatlar ko‘rsatadigan, amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq o‘z faoliyatini amalga oshiradigan mulkchilikning barcha shakllaridagi xo‘jaliklarni va korxonalarni ixtiyoriy ravishda birlashtiradi.
4. Uyushma yuridik shaxs hisoblanadi, u o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining boshqa qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaror va farmoyishlariga, shuningdek, mazkur Ustavga amal qiladi.
5. Uyushma tovar-pul munosabatlari rivojlanayotgan va boshqariladigan bozor sharoitida mulkchilikning barcha shakllariga mansub korxonalarni “Korxonalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuniga asosan barpo etish, ularning faoliyatini qayta tashkil qilish va tugatishning umumiy huquqiy iqtisodiy va ijtimoiy asoslarini belgilab beradi.
6. Uyushma faoliyati foyda olishni o‘zini-o‘zi mablag‘ bilan ta’minlagan holda ish olib boradigan korxonalarning mustaqilligini ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, qonunlar asosida ularning huquqlarini va mas’uliyatini belgilaydi.
7. Hududiy-aksionerlik birlashmalari, korxonalari va tashkilotlari bilan uyushma o‘rtasidagi munosabatlar Ta’sis shartnomasi va mazkur Ustavga binoan, huquq hamda vakolatlarining bir qismini hududiy-aksionerlik birlashmalarining boshqaruv organlariga berish asosida ko‘riladi.
8. Uyushma O‘zbekiston Respublikasi gerbi tasviri tushirilgan muhrga va uyushma ramzi tasvirlangan shtampga ega bo‘ladi.
Uyushma O‘zbekiston Respublikasining bank muassasalarida o‘zining hisob-kitob, valyuta va boshqa hisoblariga, o‘z mulkiga, mustaqil yig‘ma balanslariga ega bo‘ladi.
II. Uyushmaning maqsadi va vazifalari
9. Samarali va ijtimoiy yo‘nalishga ega bo‘lgan bozor iqtisodiyotini vujudga keltirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi davlat mulkini o‘zgartirishning tashkiliy-huquqiy asoslarida belgilab berilgan vazifalarni amalga oshira borib, respublika xalq xo‘jaligini, aholining go‘sht va sut mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojini qondirish, standartlar talabiga javob beradigan go‘sht mahsulotlarini sanoat asosida yetishtirish hamda go‘sht va sutni qayta ishlashni ta’minlash uyushmaning asosiy maqsadi hisoblanadi:
chorva mollarini sanoat asosida bo‘rdoqiga boqish, chorva mahsulotlarini davlat tomonidan xarid qilish, go‘sht va sutni qayta ishlash, tayyor mahsulotlarni saqlash, sotish, kam xarajatli, sifatli mahsulot ishlab chiqaradigan qayta ishlashning ilg‘or texnologiyalarini ishlab chiqish va ularni ilmiy asosda ishlab chiqarishga joriy etish;
respublika Hukumati tasdiqlagan tartibga muvofiq, davlatlararo kelishuvga asosan hamda xo‘jaliklar va boshqa korxonalar bilan tuzilgan shartnomalar bo‘yicha go‘sht va sut tayyorlashni amalga oshirish;
Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan respublika bo‘yicha go‘sht va sut mahsulotlari yetishtirish davlat buyurtmalarining bajarilishini nazorat qilish, iste’molchilarga go‘sht va sut mahsulotlarini yetkazib berishni ta’minlash;
davlatlararo tashqi-iqtisodiy aloqalar shartnomalari asosida buyurtmalarni bajarish, to‘g‘ridan to‘g‘ri shartnomalar bo‘yicha ikkilamchi chorva mahsulotlarini kelishilgan baholarda sotish va boshqa zarur oziq-ovqatlarga mahsulot ayirboshlashni mustaqil amalga oshirish;
bozor infrastrukturasini rivojlantirish bo‘yicha tadbirlar ishlab chiqish, xorijiy mamlakatlar firmalari bilan qo‘shma korxonalar va kichik korxonalar tuzish hamda ularning faoliyatini muvofiqlashtirish;
asosiy fondlar, xomashyo, moddiy va moliyaviy resurslardan samarali foydalanish, mehnat unumdorligini oshirish, xo‘jaliklar va korxonalarning zararsiz ishlashini, ularning o‘zini-o‘zi mablag‘ bilan ta’minlay olishni boshqarib borish;
sanoat korxonalari, xo‘jaliklar va tashkilotlarni o‘rash, qadoqlash, qurilish, yonilg‘i va moylash materiallari hamda davlat resurslaridan ajratiladigan ozuqalar bilan ta’minlash;
ijtimoiy sohani kompleks rivojlantirish, mehnat jamoalariga tashabbus va tadbirkorlik ko‘rsatishlari uchun sharoit yaratish, xo‘jalik yuritishning mustaqilligini rivojlantirish, mehnatga qarab haq to‘lashni, ijtimoiy adolat prinsiplarini izchil amalga oshirish.
III. Uyushmaning huquqlari
10. Uyushma o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi huquqlarga ega:
uyushma iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishning istiqbol yo‘nalishlarini ishlab chiqadi, ishlab chiqarishning joriy rejalarini belgilaydi va umumlashtiradi hamda ularning bajarilish natijalarini tahlil qiladi;
mulkchilik shaklidan qat’i nazar, xo‘jalik yuritishda teng huquqlarni va iqtisodiy sharoitlarni ta’minlaydi;
davlat bozorini rivojlantirishga ko‘maklashadi, yakka hokimlikka qarshi tadbirlarni amalga oshiradi, barcha mehnatkashlarning ijtimoiy kafolatlarini ta’minlaydi;
raqobatchilarning obro‘sini tushirishga qaratilgan xatti-harakatlarga ishlab chiqarish kvotalari, sotish va ta’minot bozorlarini bo‘lib olish, erkin raqobatni cheklash maqsadida korxonalar o‘rtasida tanho narx-navoni tutib turishga doir har qanday til biriktirishlarga yo‘l qo‘ymaydi;
go‘sht va sut mahsulotlari sifatini yaxshilashga qaratilgan tarmoq davlat namunaviy andozalari va texnik shartlarining joriy etilishini va ularga rioya etishni nazorat qilishni ta’minlaydi, ixtirochilik va ratsionalizatorlik faoliyatini takomillashtirish ishlarini tashkil etadi va olib boradi;
kapital mablag‘lardan samarali foydalanishni va yangi ishlab chiqarish quvvatlarini loyihalashtirishga buyurtmalar berishni hamda ularning moliyaviy ta’minotini, smeta qiymatiga muvofiq korxonalar, binolar va inshoatlarni qurish, kengaytirish, qayta qurish, texnik qayta jihozlash, tayyor smeta hujjatlari va sarvaraq ro‘yxatlarining ekspertizadan o‘tkazilishini, tasdiqlanishini va qayta tasdiqlanishini ta’minlaydi;
bitkazilgan qurilish obyektlarini foydalanishga topshirish bo‘yicha davlat qabul qilish komissiyalarini belgilangan tartibda tayinlaydi;
belgilangan tartibda o‘z tarkibiy bo‘linmalarini, hududiy birlashmalarni tashkil etadi, tugatadi va ularning faoliyatini nazorat qiladi;
respublika Hukumati tasdiqlangan tartibga muvofiq, mustaqil sotish uchun xo‘jaliklar, korxonalar va tashkilotlar ixtiyorida qoldiriladigan chorvachilik mahsulotlari hajmini belgilaydi va ularni sanoat korxonalari uchun zarur bo‘lgan asbob-uskunalarga mustaqil ayirboshlaydi;
tashqi iqtisodiy faoliyatni valyuta bilan o‘zini-o‘zi ta’minlash prinsipi asosida tashkil etadi va amalga oshiradi,
kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashning yagona tizimini tashkil qiladi, mutaxassislikka o‘qitishning iqtisodiy o‘quv bilan birga olib borilishini ta’minlaydi;
mulkchilik shaklidan qat’i nazar, boshqa davlatlarning ta’minot-sotish, tijorat-vositachi tashkilotlari, birlashmalari korxonalari, firmalari bilan bevosita aloqa o‘rnatadi va bitimlar tuzadi,
shartnoma asosida mulkchilikning har qanday shaklidan birlashmalar uyushmalar xo‘jaliklar va tashkilotlarni o‘z tarkibiga kiritadi, turli yo‘nalishdagi birjalar va aksionerlik jamiyatlarining muassisi, hammuassisi va a’zosi bo‘ladi, boshqa davlatlarda firmalar, qo‘shma korxonalar, vakolatxonalar tashkil qiladi;
ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, xo‘jalik hisobini shartnoma, moliya va hisob-kitob intizomini mustahkamlash, asosiy fondlar, mehnat, moddiy va moliyaviy resurslardan foydalanishni yaxshilash, mehnatni va boshqaruvni ilmiy asosda tashkil etishni joriy etadi;
zamonaviy hisoblash texnikasini qo‘llagan holda moliyaviy markaz boshqaruv tizimini yaratadi;
belgilangan tartibda kelishilgan holda markazlashtirilgan moddiy, moliyaviy jamg‘armalarni tashkil etadi hamda ulardan samarali foydalanishni ta’minlaydi;
pul va moddiy boyliklarning saqlanishini yetkazilgan zarar o‘rnining qoplanishini, tejamkorlik rejimiga rioya qilinishini ta’minlaydi;
buyurtmalar va uzoq muddatli shartnomalar asosida to‘g‘ridan to‘g‘ri mahsulot yetkazib beruvchilar bilan iste’molchilar o‘rtasidagi mavjud aloqalarni takomillashtiradi hamda samarali xo‘jalik aloqalarini tashkil etish maqsadida aholi zich joylashgan shahar markazlarida maxsus savdo shoxobchalarini ko‘paytirishni ta’minlaydi;
birlashmalar, xo‘jaliklar va tashkilotlar bajarishi shart bo‘lgan qo‘llanmalar, yo‘riqnomalar, me’yoriy hujjatlarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi.
mahsulot ishlab chiqaruvchilarga va iste’molchilarga mahsulot jo‘natish uchun ruxsatnoma va qo‘shimcha ravishda litsenziya berishni talab qilmaydigan naryadlar beradi.
IV. Aksiya va aksiyalashtirish
11. Uyushma xo‘jaliklar, korxonalar va tashkilotlarning aksiyalashtirish mumkin bo‘lgan mulklarini qayta baholash Nizomiga asosan qayta baholaydi va aksiyalashtiradi;
har bir aksiyaning qiymati xo‘jalik korxona va tashkilotlarning faoliyatiga qarab mehnat jamoalari bilan kelishilgan holda uyushma tomonidan belgilanadi;
aksioner tomonidan sotib olingan har bir aksiya unga bir ovoz beruvchining huquqini beradi;
aksioner xo‘jalik korxonalar va tashkilotlar aksiyalarining 51 foizi O‘zbekiston Respublikasining davlat mulki hisoblanadi va nazorat qilish paketi davlat aksionerlik uyushmasida saqlanadi, ular tijorat xodimlariga va shaxslarga sotilmaydi;
aksioner xo‘jaliklar, korxonalar va tashkilotlarning har bir a’zosi ixtiyorida davlat-aksionerlik uyushmasi tomonidan chiqarilgan aksiyalardan tashqari, barcha aksiyalarning 10 foizidan ortig‘i jamlanishi mumkin emas;
har bir korxona, xo‘jalik va tashkilot uchun chiqarilgan aksiyalar faqat shu korxona va tashkilot mehnat jamoasining jamoa qaroriga muvofiq yopiq yoki ochiq holda sotiladi.
V. Uyushmaning mulki va mablag‘i
12. Uyushma o‘ziga korxonalar tomonidan ixtiyoriy ravishda berilgan mulkka egalik qilish, ulardan foydalanish huquqini o‘z faoliyatining maqsadi va vazifalariga qarab amalga oshiradi:
uyushma faoliyatini amalga oshirish uchun, mulkchilik shaklidan qat’i nazar, o‘z mablag‘lari, uyushma Kengashi belgilagan miqdordagi va ulushlardagi pay badallari hisobiga ustav jamg‘armasi tashkil etiladi;
uyushma Kengashi ustav jamg‘armasini ko‘paytiradi va kamaytiradi;
uyushmaning mulki va mablag‘i to‘liq o‘z ixtiyorida bo‘ladi, ularning boshqalar tomonidan tasarruf qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi;
uyushma o‘z mablag‘laridan O‘zbekiston Respublikasi qonunlari bilan taqiqlanmagan har qanday xo‘jalik va boshqa xil faoliyatni amalga oshirish uchun foydalanishi mumkin;
ishtirokchi aksioner-korxonalar mulkining 49 foizi uyushmaning mulki hisoblanmaydi, korxonalar ixtiyoriy ravishda hududiy aksioner birlashmalar va uyushmaga bergan mulklar bundan mustasno;
uyushma va hududiy aksioner birlashmalarning ishchi boshqaruv apparati ularning ishtirokchilari daromadidan ajratilgan mablag‘lar hisobiga ta’minlanadi;
ajratmalardan hosil bo‘lgan jamg‘armalarni va zaxiralarni yo‘naltirish hamda ulardan foydalanish tartibini uyushma Kengashi belgilaydi.
VI. Uyushmaning daromadini taqsimlash
13. O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan majburiy soliqlar va to‘lovlar to‘langandan keyin daromadning qolgan qismi:
markazlashtirilgan zaxira va sug‘urta fondlariga ajratmalar uchun birlashma tasarrufidagi korxonalarga, mulkchilik shaklidan qat’iy nazar, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish uchun shartnoma asosida yo‘naltiriladigan jamg‘arma fondiga;
kam xarajatli yangi texnologiyalarni ilmiy asoslab ishlab chiqarishga joriy qilish, xorijiy mamlakatlarda ishlab chiqariladigan dastgohlarni xarid qilish va o‘rnatish uchun jamg‘arma fondiga;
uyushma va hududiy birlashma ishchi apparati ta’minoti jamg‘arma fondiga taqsimlanadi.
14. Aksionyerlarga dividendlar, uyushma balanslari bo‘yicha taftish komissiyalarining xulosasidan va hisobot e’lon qilingandan keyin yil yakuni bo‘yicha belgilanadi va to‘lanadi.
VII . Uyushma ishtirokchilari, ularning huquq va vazifalari
15. Mulkchilik shaklidan qat’i nazar, ustav jamg‘armasiga o‘z hissalarini moddiy yoki pul shaklida qo‘shgan, uyushma Ustavini tan olgan va uyushma vazifalariga muvofiq ishlab chiqarish, xo‘jalik va boshqa faoliyatlarni amalga oshirish majburiyatlarini o‘z zimmalariga olgan hududiy birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar, shu jumladan, boshqa davlatlarning korxonalari va firmalari uyushmaning ishtirokchilari bo‘lishlari mumkin.
16. Uyushmaning ishtirokchilari quyidagi huquqlarga ega:
uyushmaning rahbar organlariga o‘zlarining faoliyatlariga doir masalalar bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqish uchun kiritish va bu masalalar uyushmaning rahbar organlari majlislarida muhokama qilinayotganda ishtirok etish;
yuqori natijalarga erishish hamda uyushmaning hududiy aksionerlik birlashmasi va korxonalarning iqtisodiy foyda olishlari maqsadida uyushma kengashining roziligiga ko‘ra o‘z imkoniyatlari va mulkning bir qismi bilan boshqa xo‘jalik hamda birlashmalarda ishtirok etish;
tuzilgan shartnomalarga muvofiq ishlab chiqarilgan mahsulotlarni savdo birjasida sotish yoki uyushma bilan kelishilgan holda zarur asbob-uskunalar xomashyo va moddiy resurslarga shartnomaviy narxlarda ayirboshlash;
xomashyo va materiallar yetkazib beruvchi hamda ulgurji va savdo tashkilotlari bilan hisob-kitob qilishda chek daftarchalaridan foydalanish;
uyushma Kengashlarida ko‘rib chiqish uchun kiritilgan masalalarni muhokama qilishda teng huquq bilan ishtirok etish;
o‘z korxonasini rivojlantirish uchun uyushmaning ilmiy-texnik ishlanmalaridan, mahsulotlaridan, korxonalari va tashkilotlari xizmatlaridan birinchi navbatda foydalanish;
o‘z firma belgisida uyushma ramzidan foydalanish, o‘zining firma blanklarida va muhrlarida uyushma tizimiga mansubligini ko‘rsatish;
mehnat jamoasining qaroriga asosan, tuzilgan shartnomalarga muvofiq, uyushmaning boshqa ishtirokchilari oldidagi majburiyatlarini saqlagan holda, uyushma tarkibidan chiqish.
17. Uyushma ishtirokchilarining majburiyatlari:
uyushmaning Ustaviga rioya qilish, uning rahbar organlari qarorlarini bajarish;
o‘z moliya-xo‘jalik va boshqa faoliyatlarini, uyushma vazifalariga muvofiq, uyushmani rivojlantirish bilan iqtisodiy manfaatdorlikni uyg‘unlashtirishni ta’minlangan holda amalga oshirish;
uyushma Kengashi tomonidan belgilangan moliya fondlariga badallarni belgilangan muddatlarda to‘lash.
VIII Uyushma ishtirokchilarining javobgarligi
18. Uyushma ishtirokchilar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda quyidagilar uchun javob beradilar:
o‘z zimmalariga olgan shartnoma majburiyatlarini bajarmaganliklari uchun;
umuman uyushmaga zarar keltirilgan faoliyat uchun;
Kengash qarorlarini bajarmaganliklari natijasida sheriklariga yetkazilgan zarar uchun;
Iste’molchilarga shartnoma asosida yetkazib beriladigan mahsulotlarini yetkazib bermaganlik uchun.
19. Uyushmaning hududiy aksionerlik birlashmasi rahbarlari Kengash a’zolari moddiy zarar ko‘rishga olib keluvchi o‘z qarorlari uchun intizomiy va moddiy zarar ko‘rishga olib keluvchi o‘z qarorlari uchun intizomiy va moddiy javobgarlikka tortiladilar.
IX. Uyushmani boshqarish
20. Uyushma demokratik asosda boshqariladi. Uyushmaning Kengashi va boshqaruvi uning rahbar organi hisoblanadi:
boshqaruvning yuqori organi uyushma Kengashidir. Kengash tarkibiga hal qiluvchi ovoz berish huquqi bilan hududiy aksionerlik birlashmalari, yirik korxonalar rahbarlari kiradilar;
uyushma Kengashining majlislari uning raisi tomonidan zaruriyatga ko‘ra, lekin yilda kamida bir marotaba chaqiriladi;
uyushma Kengashining qarorlari ochiq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilinadi va rasmiylashtiriladi. Kengashning har bir a’zosi bir ovoz berish huquqiga ega. Ovozlar teng bo‘lganda Kengash raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi;
uyushma Kengashida quyidagi masalalar ko‘rib chiqiladi:
uyushma fondlari va zaxiralarini takomillashtirish hamda ulardan foydalanish tartibi;
uyushma xarajatlari va daromadlari smetalarini, ish haqini lavozim maoshlari fondini, xo‘jalik faoliyati natijalari uchun mukofotlash va moddiy rag‘batlantirish tizimini tasdiqlash;
yangi a’zolarini qabul qilish va uyushma a’zolarining uning tarkibidan chiqarish;
uyushma a’zolarining qo‘shimcha badallarini maqsadli ishlab chiqarish, moddiy texnika, investitsiya, ijtimoiy ta’minot va tabiatni muhofaza qilish dasturlarini mablag‘ bilan ta’minlash uchun jalb qilish;
hududiy boshqaruv apparatini va xodimlarni mablag‘ bilan ta’minlash fondini, lavozim maoshlarini, xo‘jalik natijalariga ko‘ra mukofotlash va moddiy rag‘batlantirish xarajatlarini tasdiqlash;
boshqaruv qarorlari yuzasidan tushgan shikoyatlar va uning faoliyatiga taalluqli boshqa masalalarni muhokama qilish.
Uyushma Kengashi boshqaruv raisini, uning o‘rinbosarini va Kengash a’zolarini saylaydi. Kengash raisi ayni bir vaqtda boshqaruv raisi hisoblanadi. Uyushma raisi va uning o‘rinbosarlari Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadilar.
21.Uyushma faoliyatiga boshqaruv rahbarlik qiladi va u o‘z zimmasidagi vazifalarning bajarilishi uchun javob beradi. Boshqaruv Kengashi rais tomonidan zaruriyatga ko‘ra, lekin oyida kamida bir marta chaqiriladi. Boshqaruv Kengashi qarorlari ochiq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilinadi, ularni bajarish uyushma a’zolari uchun majburiydir.
Uyushma Boshqaruvi:
Kengash qarorlarini bajarilishini ta’minlaydi;
Kengashda ko‘rib chiqilishi kerak bo‘lgan barcha masalalarni oldindan ishlab chiqadi;
uyushma faoliyatini istiqbolli rivojlantirish dasturlarini va rejalarini ishlab chiqishni tashkil qiladi va ularni amalga oshirish chora-tadbirlarini ko‘radi;
uyushma nomidan bankdan kredit olish uchun qarorlar qabul qiladi;
uyushmani boshqarish va uning tashkiliy tuzilmasini takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlaydi va ularni Kengashga tasdiqlash uchun kiritadi.
uyushma tarkibiga kiruvchi hududiy birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning xo‘jalik faoliyati masalalarini ko‘rib chiqadi;
ilmiy-texnika hamda konstruktorlik byurosini tashkil etadi va unda ishlaydigan xodimlarni sonini hamda uning shaxsiy tarkibini belgilaydi.
Boshqaruv raisi:
o‘z vakolat doirasiga kiradigan masalalar yuzasidan buyruqlar, farmoyishlar, yo‘riqnomalar va boshqa hujjatlar chiqaradi;
respublika qonunlari va normativ hujjatlarining, uyushma Kengashi va qarorlarining bajarilishini nazorat qilishni ta’minlaydi;
istalgan davlatlarning yuridik shaxslari bilan munosabatlarda uyushma nomidan ish tutadi va uning nomidan bitimlar, shartnomalar tuzadi hamda shartnomalar tuzish uchun ishonchnomalar beradi;
uyushma apparatining shtat jadvalini, uning tarkibiy bo‘linmalari haqidagi nizomlarni, hududiy birlashmalar rahbarlarini mukofotlash tizimini tasdiqlaydi;
uyushma apparati xodimlarini lavozimiga tayinlaydi va ularni lavozimidan bo‘shatadi, lavozim maoshlarini va ularga nisbatan ma’muriy choralar qo‘llaydi;
Hududiy birlashma va korxonalarning rahbarlarini tayinlaydi va ularni egallab turgan lavozimlaridan bo‘shatadi:
Korxonalar va uyushma huzurida tashkil etiladigan tuzilmalarning ustavlarini tasdiqlaydi, ularga o‘zgarishlar va qo‘shimchalar kiritadi;
Ishonchnomalar beradi, pul mablag‘lari va moddiy boyliklar olish uchun hisob-kitob schyotlarini va to‘lov xarajatlarini imzolaydi;
O‘zi zimmasiga yuklatilgan boshqa vazifalarni bajaradi.
X. Hisobga olish, hisobot va nazorat
22. Uyushma buxgalteriya hisobini amalga oshiradi, statistika hisobotini yuritadi.
Belgilangan tartibda moliya-xo‘jalik faoliyatining barcha turlari bo‘yicha hisobotni taqdim etadi, hisobot va balanslarning ishonchligini ta’minlaydi.
23. Uyushma amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq, o‘z tarkibidagi hududiy birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning moliyaviy-iqtisodiy va xo‘jalik faoliyatini kompleks taftish qiladi.
24. Uyushma taftish komissiyasi O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlari, ushbu Ustav, materiallar va shartnoma intizomi, uyushma a’zolarining takliflari, mehnatkashlarning ariza va shikoyatlari bo‘yicha qabul qilingan qarorlarning o‘z vaqtida bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Uyushmaning taftish komissiyasiga raisi rahbarlik qiladi;
Taftish komissiyasining raisi Kengash tomonidan saylanadi;
Taftish komissiyasi Kengash oldida hisob beradi va o‘z ishining natijalari haqida boshqaruvga axborot berib turadi.
25. Uyushmaning mansabdor shaxslari davlat hisobotlarini buzib ko‘rsatganliklari uchun respublika qonuni bilan belgilangan tartibda javob beradilar.
XI. Uyushma faoliyatini tugatish
26. Uyushmani tugatish O‘zbekiston Respublikasi qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.