O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi faoliyatini tashkil qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida
Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 15-yanvardagi 29-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga asosan o‘z kuchini yo‘qotgan.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish to‘g‘risida” 2017-yil 21-apreldagi PF–5024-son Farmoni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi faoliyatini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2017-yil 21-apreldagi PQ–2915-son qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiya faoliyatining huquqiy asoslarini tashkil etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi bir oy muddatda:
Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi o‘rinlarda Bioinspeksiya deb ataladi) va hududiy bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyalari (keyingi o‘rinlarda hududiy inspeksiyalar deb ataladi) malakali kadrlar bilan to‘ldirilishini, ularning zarur yengil va maxsus avtotransport vositalari, mebel, asbob-uskunalar, kompyuter va boshqa tashkiliy texnika, aloqa va himoya vositalari bilan jihozlanishi ta’minlansin;
hududiy inspeksiyalarni Qoraqalpog‘iston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi, viloyatlar ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmalari binolarida bepul foydalanish huquqi bilan joylashtirish uchun xonalar ajratsin;
3. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi, manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda 2017 — 2020-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyani hamda uning hududiy inspeksiyalarini moddiy-texnik jihozlash Dasturini tasdiqlash uchun uch oy muddatda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
4. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi va O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bir oy muddatda O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasining budjetdan tashqari jamg‘armasini shakllantirish va uning mablag‘laridan foydalanish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlasin, Nizom quyidagilarni nazarda tutadi:
Bioinspeksiya va uning hududiy inspeksiyalari faoliyatini moliyalashtirish;
Bioinspeksiya va uning hududiy inspeksiyalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;
tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini, ilmiy-tadqiqot tadbirlarini, shu jumladan o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari kadastrini yuritish tadbirlarini moliyalashtirish;
o‘simlik va hayvonot dunyosini, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risidagi qonun hujjatlari buzilishi holatlarini aniqlagan shaxslarni taqdirlash;
kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha xarajatlar;
binolar va inshootlarni kapital qurish va joriy ta’mirlash bo‘yicha xarajatlar hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa tadbirlar.
5. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va “O‘zbekneftgaz” Milliy xolding kompaniyasi har yili O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasining asoslangan hisob-kitoblari bo‘yicha Bioinspeksiya va uning hududiy inspeksiyalari faoliyatini tashkil etish uchun avtomobil benzini va dizel yonilg‘isi uchun limitni nazarda tutsin.
6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi raisi B.T. Qo‘chqorov zimmasiga va Sog‘liqni saqlash, ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish, jismoniy tarbiya va sport masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2017-yil 9-iyun,
370-son
Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 9-iyundagi 370-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi to‘g‘risida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi huzuridagi Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasining (keyingi o‘rinlarda Bioinspeksiya deb ataladi) maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquqlari va javobgarligini belgilaydi.
2. Bioinspeksiya O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasining (keyingi o‘rinlarda Davlat ekologiya qo‘mitasi deb ataladi) tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.
3. Bioinspeksiya o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga, shuningdek boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.
4. Bioinspeksiya o‘z faoliyatini Davlat ekologiya qo‘mitasining boshqa tarkibiy bo‘linmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, vazirliklar va idoralar, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslar bilan o‘zaro hamkorlikda amalga oshiradi.
5. Bioxilmaxillik va muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishni nazorat qilish hududiy inspeksiyalari to‘g‘risidagi nizom Davlat ekologiya qo‘mitasi raisi tomonidan tasdiqlanadi.
6. Bioinspeksiyaning markaziy apparati faoliyatini moliyalashtirish O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti, Bioinspeksiyaning budjetdan tashqari jamg‘armasi mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Hududiy inspeksiyalar Bioinspeksiyaning budjetdan tashqari jamg‘armasi mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi.
7. Bioinspeksiya yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan muhr va blankalarga, bank hisobvaraqalariga egadir.
2-bob. Bioinspeksiyaning asosiy vazifalari va funksiyalari
8. Quyidagilar Bioinspeksiyaning asosiy vazifalari hisoblanadi:
bioresurslar, shuningdek muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish, tiklash va ulardan oqilona foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar davlat organlari, boshqa tashkilotlar, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining mavjud bo‘lishi, turlarining xilma-xilligini, tabiiy turkumlari yaxlitligini va ularning yashash muhitini saqlash uchun zarur shart-sharoitlar yaratish;
o‘ziga xos, noyob, qimmatbaho tabiat obyektlari va majmualari, o‘simlik va hayvonlarning genetik fondi saqlanib qolishini ta’minlash, inson faoliyatining tabiatga salbiy ta’sirining oldini olish, o‘simlik va hayvonot dunyosiga doir atrof tabiiy-muhit monitoringini olib borish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar davlat kadastrlarini, shuningdek yovvoyi hayvonlar, yovvoyi o‘simliklarni ko‘paytirish va ularni saqlash pitomniklarining, zoologik va botanik kolleksiyalarning davlat hisobini yuritish.
9. Bioinspeksiya o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
a) bioresurslar, shuningdek muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish, tiklash va ulardan oqilona foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar davlat organlari, boshqa tashkilotlar, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish sohasida:
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish, tiklash va ulardan oqilona foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar davlat organlari, boshqa tashkilotlar, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishini nazorat qiladi;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini saqlash, ulardan barqaror foydalanish va ularni tiklash sohasiga doir dasturlar va rejalar ishlab chiqilishi va ularning bajarilishi bo‘yicha davlat organlari, boshqa tashkilotlar, jismoniy va yuridik shaxslar faoliyatini nazorat qiladi;
muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning qo‘riqxona ishlarini yuritish va ularning rejimini ta’minlash, shuningdek baliqchilik va ovchilik xo‘jaliklarining, baliq zaxiralari va ovlanadigan hayvonlarni muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish va ularni tiklash bo‘yicha baliqchilik va ovchilik xo‘jaliklari faoliyatini nazorat qiladi;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, shu jumladan O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanish va tiklash, shuningdek pitomniklar tashkil qilinishi va ularning faoliyat yuritishini nazorat qiladi;
suv havzalari, suvni muhofaza qilish zonalari va qirg‘oqbo‘yi polosasida o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari holatiga ta’sir etuvchi ishlarning bajarilishi ustidan nazorat qiladi;
O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobini yuritish va nashr qilish ishlarini tashkil etadi;
jamoat ekologik nazorat inspektorlari bilan o‘zaro hamkorlik qiladi, ularga o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish bo‘yicha qonun hujjatlariga rioya qilinishi yuzasidan nazorat sohasida metodik yordam beradi;
mustaqil ravishda yoki o‘zaro kelishuv bo‘yicha ichki ishlar organlari, davlat soliq, bojxona va boshqa davlat organlarini jalb qilgan holda, o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish, tiklash, ulardan oqilona foydalanish sohasidagi tabiatni muhofaza qilish qonun hujjatlari buzilishi holatlarini aniqlash, ularning oldini olish bo‘yicha tezkor tadbirlar (reydlar) o‘tkazadi;
b) o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining mavjud bo‘lishi, turlarining xilma-xilligini, tabiiy turkumlari yaxlitligini va ularning yashash muhitini saqlash uchun shart-sharoitlar yaratish sohasida:
hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ularni tiklash bo‘yicha chora-tadbirlarning o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirilishi, tegishli dasturlar va rejalar bajarilishi ustidan nazorat olib boradi;
baliqchilik va ovchilik xo‘jaliklari, baliq pitomniklari, baliqni himoyalash inshootlari faoliyati va holati, suv havzalarida, suvni muhofaza qilish zonalari va qirg‘oqbo‘yi polosasida o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari holatiga ta’sir ko‘rsatuvchi ishlarning bajarilishi, o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlariga yetkazilgan zarar o‘rnini to‘ldirish bo‘yicha choralar ko‘rilishini nazorat qiladi;
tabiiy suv havzalarida baliq yetishtirilishi va ovchilik xo‘jaliklarida biotexnik tadbirlar amalga oshirilishini nazorat qiladi;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanishga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ruxsatnomalar beradi hamda ruxsat beruvchi talab va shartlarga rioya etilishi yuzasidan monitoring olib boradi;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanish uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda cheklanish va taqiqlovlarni belgilaydi.
v) o‘ziga xos, noyob, qimmatbaho tabiat obyektlari va majmualari, o‘simliklar hamda hayvonlarning genetik fondi saqlanib qolishini ta’minlash, inson faoliyatining tabiatga salbiy ta’sirining oldini olish, o‘simlik va hayvonot dunyosiga doir atrof tabiiy muhit monitoringini olib borish sohasida:
flora va fauna turli tarkibini, ularning genetik fondi, yovvoyi hayvonlarning yashashi va yovvoyi o‘simliklarning unib chiqishi muhiti muhofaza qilinishini va tabiiy sharoitlarda saqlanishini, shuningdek o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari tiklanishini ta’minlash maqsadlarida qo‘riqlanadigan tabiiy hududlarni barpo qilish bo‘yicha takliflar tayyorlaydi;
ovchilik va baliqchilik xo‘jaliklarini tashkil qilish va yuritish, o‘simlik va hayvonot dunyosini muhofaza qilish, tiklash va ulardan oqilona foydalanish sohasida davlat boshqaruvini amalga oshiradi;
qonun hujjatlarida belgilangan tartibda muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, shuningdek davlat organlari, jismoniy va yuridik shaxslar faoliyatini ularning belgilangan muhofaza qilish va foydalanish rejimiga rioya qilishi yuzasidan tekshiradi;
qonun hujjatlarida belgilangan tartibda o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini tiklash bo‘yicha pitomniklar, plantatsiyalar faoliyatini tekshiradi;
tabiatdan foydalanuvchilarga o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish, tiklash va ulardan oqilona foydalanish masalalari bo‘yicha metodik yordam ko‘rsatadi;
tabiatdan foydalanuvchilarning o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini tabiatdan chiqarish uchun kvotalar ajratish bo‘yicha har yilgi arizalarini kelgusida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tasdiqlash uchun to‘playdi va umumlashtiradi.
g) o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar davlat kadastrlarini, shuningdek yovvoyi hayvonlar, yovvoyi o‘simliklarni, ko‘paytirish va saqlash bo‘yicha pitomniklarning, zoologik va botanik kolleksiyalarning davlat hisobini yuritish sohasida:
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va davlat boshqa organlari bilan birgalikda o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlaridan oqilona foydalanishni tashkil etish maqsadida o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining davlat kadastrini yuritadi;
zoologik va botanik kolleksiyalarni, yovvoyi hayvonlarni ko‘paytirish va saqlash bo‘yicha pitomniklarni va yovvoyi o‘simliklarni yetishtirish bo‘yicha plantatsiyalarning davlat hisobini yuritadi;
respublikada qo‘riqxona ishiga rahbarlik qiladi, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan birgalikda muhofaza etiladigan tabiiy hududlar davlat kadastrini yuritadi;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarining holatini kuzatadi, u bo‘yicha axborot to‘playdi, umumlashtiradi va tahlil qiladi, o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ularni tiklash chora-tadbirlarining o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirilishi, dasturlar va rejalar bajarilishi ustidan monitoring olib boradi.
3-bob. Bioinspeksiya faoliyatini tashkil qilish
10. Bioinspeksiyaga Davlat ekologiya qo‘mitasi raisi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan boshliq rahbarlik qiladi.
Bioinspeksiya boshlig‘ining Davlat ekologiya qo‘mitasi raisi tomonidan belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan bir nafar o‘rinbosari bo‘ladi.
Hududiy bioinspeksiyalarga Davlat ekologiya qo‘mitasi raisi bilan kelishgan holda Bioinspeksiya boshlig‘i tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan boshliqlar boshchilik qiladi.
11. Bioinspeksiya boshlig‘i:
tarkibiy bo‘linmalar ishiga rahbarlik qiladi hamda ularga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;
moliya, mehnat va shartnoma intizomiga rioya etilishi uchun javob beradi;
markaziy apparat xodimlarini hamda hududiy inspeksiyalarning boshliqlarini lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod etadi;
Bioinspeksiya xodimlarining lavozim vazifalarini tasdiqlaydi;
o‘qotar qurol, o‘q-dorilar, formali kiyim-bosh, aloqa vositalari, maxsus anjomlar saqlanishini, shuningdek ularning to‘g‘ri qo‘llanilishini ta’minlaydi;
o‘z vakolatlari doirasida o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida davlat nazoratini amalga oshirish bilan bog‘liq masalalarni hal qiladi;
o‘z vakolatlari doirasida Bioinspeksiyaning barcha xodimlari tomonidan bajarilishi majburiy bo‘lgan buyruqlar chiqaradi va topshiriqlar beradi;
Bioinspeksiya tizimida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ijrosi ustidan nazoratni amalga oshiradi, fuqarolarni, ularning vakillari, yuridik shaxslar vakillarini shaxsan qabul qiladi;
Bioinspeksiyaning malakali kadrlar bilan to‘ldirilishini ta’minlaydi, ularning malakasini oshirish, tayyorlash, qayta tayyorlash va attestatsiyadan o‘tkazilishini tashkil etadi, shuningdek kadrlar zaxirasini shakllantiradi;
Bioinspeksiya xodimlarini belgilangan tartibda rag‘batlantiradi va ularga nisbatan intizomiy jazo choralarini ko‘radi;
Davlat ekologiya qo‘mitasi raisi bilan kelishgan holda davlat organlari hamda boshqa tashkilotlarda Bioinspeksiya manfaatlarini ifodalaydi, shuningdek Bioinspeksiya nomidan shartnomalar tuzadi va belgilangan tartibda mablag‘lar va mol-mulkni tasarruf qiladi;
qonun hujjatlari va ushbu Nizomga muvofiq boshqa masalalarni hal qiladi.
4-bob. Bioinspeksiya mansabdor shaxslarining huquqlari va javobgarligi
12. Bioinspeksiya boshlig‘i va uning o‘rinbosari, bo‘lim boshliqlari, Bioinspeksiyaning bosh va yetakchi mutaxassislari, hududiy inspeksiyalar boshliqlari, bo‘lim boshliqlari, bosh va yetakchi mutaxassislari, hududiy inspeksiyalarning ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish bo‘yicha davlat inspektorlari Bioinspeksiyaning o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish ustidan davlat nazoratini amalga oshirish huquqiga ega bo‘lgan mansabdor shaxslari hisoblanadi.
13. Bioinspeksiya boshlig‘i va uning o‘rinbosari, Bioinspeksiya bo‘limlari boshliqlari, hududiy inspeksiyalar boshliqlari o‘z vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:
o‘z vakolatlari doirasida belgilangan tartibda ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rib chiqish, Davlat ekologiya qo‘mitasi nomidan mansabdor shaxslar va fuqarolarga jarimalar solish, shuningdek ushbu ma’muriy huquqbuzarliklar oqibatida atrof muhit va tabiiy resurslarga yetkazilgan zararni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda undirishga qaratilgan choralarni ko‘rish;
o‘simlik va hayvonot dunyosini hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish masalalari bo‘yicha davlat organlari, boshqa tashkilotlar tomonidan ko‘rib chiqilishi uchun takliflar kiritish;
qonun hujjatlarida belgilangan tartibda atrof tabiiy muhitga zararli ta’sir ko‘rsatayotgan korxonalar, tashkilotlar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini cheklash, to‘xtatib qo‘yish, to‘xtatish va (yoki) faoliyat turini o‘zgartirishga, shuningdek atrof muhitga yetkazilgan zararni undirishga qaratilgan choralarni ko‘rish;
atrof tabiiy muhitga zararli ta’sir ko‘rsatayotgan tashkilotlar, shuningdek korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlar faoliyatini to‘xtatib qo‘yish, to‘xtatish va (yoki) qayta ixtisoslashtirish, shuningdek atrof muhitga yetkazilgan zararni undirish yuzasidan da’vo arizalari bilan sudga murojaat qilish;
qonun hujjatlarida belgilangan tartibda alohida faoliyat turlarini amalga oshirish uchun maxsus ruxsatnomalar, litsenziyalarni, agar bunday faoliyat o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi talablar buzilishi bilan amalga oshirilsa, ularni to‘xtatib qo‘yish yoki bekor qilish to‘g‘risida ushbu ruxsatnomalarni litsenziyalarni bergan organlarga takliflar kiritish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi tabiatni muhofaza qilish qonun hujjatlari buzilishi holatlari bo‘yicha materiallarni ko‘rib chiqishda, ushbu ish bo‘yicha aniqlanadigan bironta vaziyatdan xabardor bo‘lgan istalgan shaxsni ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ish bo‘yicha guvoh sifatida chaqirish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi qonun hujjatlarini buzgan shaxslarni javobgarlikka tortish masalasini hal qilish uchun o‘tkazilgan tekshiruvlar to‘g‘risidagi materiallarni va boshqa hujjatlarni belgilangan tartibda tegishli davlat organlariga taqdim etish;
qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarni amalga oshiradi.
14. Bioinspeksiyaning belgilangan tartibda attestatsiyadan o‘tkazilgan va tekshiruvlarni o‘tkazishga huquq beruvchi maxsus guvohnomaga ega bo‘lgan mansabdor shaxslari o‘zlariga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun tekshiruvlar o‘tkazish doirasida quyidagi huquqlarga ega:
yuridik va (yoki) jismoniy shaxslar tomonidan o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlaridan noqonuniy foydalanilishini aniqlash uchun, tadbirkorlik subyektlari tomonidan ular faoliyatini tartibga soluvchi qonunlar va boshqa qonun hujjatlari ijro etilishini nazorat qilmasdan, o‘simliklarning unib chiqishi va hayvonlarning yashash muhitiga to‘sqinliksiz kirish;
Bunda chegara hududlarga tutashgan zonalarga kirish belgilangan tartibda amalga oshiriladi;
ovchilik va baliqchilik hududlarida ovchilik va baliqchilik qurollari, ovchi qushlar va ov itlari, ovchilik va baliqchilik mahsulotlariga ega bo‘lgan shaxslardan ov qilish huquqini beruvchi hujjatlar ko‘rsatilishini talab qilish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlaridan foydalanish huquqini beruvchi hujjatlarni tekshirish, transport, suzish vositalarini ma’muriy to‘xtatib turish, buyumlar, transport vositalar va kemalar, ov va baliqchilik vositalari, tayyorlangan yovvoyi o‘simliklarni, ovlangan va tayyorlab qo‘yilgan mahsulotlarni va boshqa buyumlarni ko‘zdan kechirish;
davlat organlari, o‘zga tashkilotlarning mansabdor shaxslaridan, shuningdek jismoniy shaxslardan, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlardan o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida aniqlangan qonun hujjatlari buzilishlari holatlari, shuningdek ularning sodir etilishiga imkon yaratgan sabablar va sharoitlar bo‘yicha tushuntirish xatlarini talab qilish va olish;
tekshirishlar natijasi bo‘yicha dalolatnomalar tuzish hamda o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida aniqlangan qonun hujjatlari buzilishlarini, shuningdek ularning sodir etilishiga imkon yaratayotgan sabablar va sharoitlarni bartaraf etish to‘g‘risida davlat organlari, boshqa yuridik, jismoniy shaxslar, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan bajarilishi majburiy bo‘lgan ko‘rsatmalar berish;
muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, ovchilik, o‘rmon ovchiligi va baliqchilik xo‘jaliklarning kordonlari, binolari, omborxonalari hamda o‘rmon nazoratchilari va malakali ovchilar (egyerlari)ning boshqa inshootlarini ko‘zdan kechirish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida huquqni buzishlar sodir etilgan holatlarda, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda barcha turdagi transport vositalarini to‘xtatib turish;
noqonuniy tartibda yig‘ib olingan, tayyorlangan, ovlangan yoki qonunga xilof ravishda olib ketish, sotish, O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqib ketishda ushlangan o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari va uning qismlarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda olib qo‘yish va tasarruf etish;
noqonuniy tayyorlangan va ovlangan mahsulotlarni olib qo‘yish va belgilangan tartibda tayyorlash, qayta ishlab chiqarish va savdo-sotiq bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlarga (shartnomaviy narxlar bo‘yicha), “Mehribonlik”, “Muruvvat”, “Saxovat” uylariga, internat, maktablar va shifoxonalarga (bepul asosda) topshirish;
huquqbuzarlik sodir etilishi vositalari hisoblangan qurol, unga o‘q-dorilar hamda ovchilik va baliqchilikning boshqa buyumlarini belgilangan tartibda olib qo‘yish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash, tiklash va ulardan foydalanish sohasidagi qonun hujjatlari talablari buzilishiga olib keladigan ishlarni belgilangan tartibda to‘xtatib qo‘yish;
huquqbuzarliklarni sodir etgan shaxslarni ichki ishlar organlariga yetkazish;
ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi materiallarni ko‘rib chiqish hamda Davlat ekologiya qo‘mitasi nomidan aybdor shaxslarga nisbatan jarimalar solish tarzida ma’muriy choralar ko‘rish, zarur hollarda materiallarni ko‘rib chiqish uchun huquqni muhofaza qiluvchi hamda sud organlariga taqdim etish;
yuridik va jismoniy shaxslarga o‘simlik va hayvonot dunyosiga yetkazilgan ziyon uchun zarar o‘rnini qoplash to‘g‘risida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda da’vo arizalari berish;
zarur hollarda obyektni tekshirish jarayonida tashkilotlardan xona, telefon va boshqa aloqa vositalari, maxsus kiyim, shuningdek, maxsus himoya vositalari berilishini talab qilish;
xizmat vazifalarini bajarish jarayonida formali kiyim-bosh kiyish, shaxsiy biriktirilgan xizmat qurolini va maxsus vositalarni olib yurish, saqlash, shuningdek faqat qonun hujjatlarida belgilangan holatlarda va tartibda jismoniy kuchni, maxsus vositalar va xizmat qurolini ishlatish;
Bioinspeksiyaning mansabdor shaxslari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga xam ega bo‘lishi mumkin.
15. Bioinspeksiyaning mansabdor shaxslari quyidagilarga majburdir:
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risidagi qonun hujjatlari buzilishlarining oldini olish, aniqlash hamda bartaraf qilish bo‘yicha vazifalar va funksiyalarni o‘z vaqtida va to‘liq darajada bajarish;
davlat, tijorat sirini va qonun bilan himoya qilinadigan boshqa sirni saqlash;
fuqarolarning o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlari, muhofaza etiladigan tabiiy hududlardan foydalanish madaniyatini oshirishga ko‘maklashish;
o‘simlik va hayvonot dunyosi obyektlarini, muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablarini fuqarolarga tushuntirish;
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa vazifalarni bajarish.
16. Bioinspeksiyaning mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarishda davlat hokimiyati vakillari hisoblanadi va davlatning himoyasi ostida bo‘ladi.
Qayd etilgan mansabdor shaxslarga, ular tomonidan xizmat vazifalarini bajarishga to‘sqinlik qiluvchi har qaysi shakldagi har qanday ta’sir ko‘rsatish yoxud ular faoliyatiga aralashish taqiqlanadi.
17. Bioinspeksiya xodimlari uchun mo‘ljallangan xizmat quroli va unga o‘q-dorilari turlari, turkumlari (modellari), miqdori, shuningdek ularni xarid qilish, saqlash, tashish, topshirish, qabul qilib olish va hisobga qo‘yish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi bilan kelishgan holda Davlat ekologiya qo‘mitasi tomonidan belgilanadi.
18. Bioinspeksiyaning mansabdor shaxslari o‘z vazifalari zarur tarzda bajarilmaganligi uchun qonun hujjatlariga muvofiq javob beradi.
5-bob. Moddiy rag‘batlantirish choralari
19. Bioinspeksiya xodimlarini moddiy rag‘batlantirish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
20. Qonun hujjatlarida belgilangan tartibda budjetdan ajratiladigan mablag‘lar va Bioinspeksiyaning budjetdan tashqari fondi hisobiga shakllantiriladigan mehnatga haq to‘lash fondi, budjet tashkilotlari va muassasalari xodimlarini moddiy rag‘batlantirish maxsus fondi mablag‘lari Bioinspeksiya xodimlariga ish haqi to‘lash va ularni moddiy rag‘batlantirish manbai hisoblanadi.
6-bob. Yakunlovchi qoida
21. Bioinspeksiyani qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017-y., 24-son, 500-modda)