Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki BOShQARUVIning
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementQarori
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKREDIT BYuROLARINING TEXNIK VA DASTURIY VOSITALARIGA AXBOROT XAVFSIZLIGI VA MUHOFAZASINI TAʼMINLASh BOʻYIChA QOʻYILADIGAN TALABLAR TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2012-yil 23-yanvarda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2318]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
LexUZ sharhiMazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 28-apreldagi 16/25-sonli “Kredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarorni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 2318-1, 25.07.2018-y.) asosan 2018-yil 26-oktabrdan oʻz kuchini yoʻqotadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda), “Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 40-son, 412-modda) qonunlariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Kredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementRais F. MULLAJONOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementToshkent sh.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2011-yil 20-dekabr,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element38/5-son
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining
2011-yil 20-dekabrdagi 38/5-son qaroriga
ILOVA
2011-yil 20-dekabrdagi 38/5-son qaroriga
ILOVA
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementKredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementNIZOM
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementMazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda) va “Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 40-son, 412-modda) qonunlariga muvofiq kredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementI. Umumiy qoidalar
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Mazkur Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkredit axboroti almashinuvi tizimi (keyingi oʻrinlarda tizim deb yuritiladi) — kredit axboroti almashinuvi ishtirokchilari oʻrtasida vujudga keladigan munosabatlar majmuasi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementelektron axborot — Oʻzbekiston Respublikasining “Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Tizim ishtirokchilari almashadigan elektron axborot;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaxborotni kriptografik muhofaza qilish vositalari — axborot xavfsizligini taʼminlash uchun uning kriptografik almashtirilishini amalga oshiruvchi apparat, dasturiy yoki apparat-dasturiy vositalar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementbank telekommunikatsiya tarmogʻi (keyingi oʻrinlarda BTT deb yuritiladi) — bank tizimining idoraviy telekommunikatsiya tarmogʻi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Kredit byurolarining axborot tizimlarida qoʻllaniladigan axborot muhofazasining litsenziyalangan va sertifikatlangan dasturiy-texnik vositalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtizim ishtirokchilari boʻlgan tashkilotlarni va ularning xodimlarini identifikatsiya va autentifikatsiya qilishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtizimdagi axborotlarning maxfiyligini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementautentifikatsiyalangan maʼlumot almashinuvini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaxborotni shakllantirish, uzatish, foydalanish, qayta ishlash va saqlash jarayonlarida maʼlumotlarning butligini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementnormal foydalanish sharoitida tizimning barcha resurslariga avtorlashtirilgan tarzda kirishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfoydalanuvchilarning resurslarga kirish chegaralarini belgilashni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfoydalanuvchilarning tizimga kirish va chiqish boʻyicha harakatlarini hamda kirish huquqlarini buzishga urinishlarini qayd etishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfavqulodda holatlarda tizimning xavfsizligi va uzilishlarsiz faoliyatini;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementaxborot xavfsizligi boʻyicha xavflarni aniqlash va oldini olishni;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmaʼlumotlarni zaxiralash va qayta tiklash tizimini.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementII. Kredit byurolarida xavfsizlik va axborot muhofazasini taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Kredit byurolarining dasturiy-texnik taʼminoti xavfsizlik va axborot muhofazasi boʻyicha qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davriy attestatsiyadan oʻtishi lozim.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Tashqaridan begonalarning kirishini va kredit axboroti oʻgʻirlanishining oldini olish uchun kredit byurolarining server xonalariga quyidagi talablar qoʻyiladi:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmustahkam devorlar, ishonchli toʻsiqlar va panjaralar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementmaxsus kodli yoki boshqa turdagi ishonchli qulflar bilan jihozlangan mustahkam eshiklar;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementtashqi kuzatuvga qarshi himoya vositalari;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyongʻin xavfsizligi va qoʻriqlash signalizatsiyasining mavjudligi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Toʻlov tizimi serverlarini tashqi taʼsirdan himoyalash uchun tarmoqlararo ekranlar (Firewall) hamda axborotni muhofaza qiluvchi litsenziyalangan texnik va dasturiy vositalar oʻrnatilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Kredit axborotlari almashinuvi qatnashchilarini autentifikatsiya qilish va kredit byurolari axborot tizimlarini parol va antivirus bilan himoyalash choralari koʻrilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Kompyuter va boshqa jihozlar ishdan chiqqan hollarda kredit byurosining uzilishsiz faoliyat yuritishini taʼminlash maqsadida tizimning zaxira tiklanish rejasi hamda zarur dastur va vositalar boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Server va eng muhim kompyuterlarni elektr energiyasi bilan uzilishlarsiz taʼminlash uchun uzluksiz elektr taʼminoti qurilmalari (UPS) va dizel-generator boʻlishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIII. Telekommunikatsiya tarmoqlari orqali elektron axborot almashinuvi jarayonida axborot muhofazasini taʼminlash
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Kredit byurosi tizim ishtirokchilari bilan axborot almashinuvi uchun BTT yoki umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmogʻidan foydalanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Kredit byurosining Markaziy bank va kredit tashkilotlari bilan elektron axborot almashinuvi Axborotlashtirish Bosh markazi bilan tuzilgan shartnoma asosida BTT orqali amalga oshiriladi. Bunda quyidagi xavfsizlik choralari koʻrilishi kerak:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementa) kredit axborotlari bilan ishlash uchun faqat tegishli ruxsatga ega boʻlgan xodimlar qoʻyiladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementb) foydalanuvchilarning tizimga kirishi uchun autentifikatsiya qilish:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementlogin va parol (8 ta belgidan kam boʻlmagan raqam va simvollar kombinatsiyasi hamda parol va loginlarni muddati tugashiga qarab oʻzgartirish imkoniyati boʻlishi lozim. Parolni amal qilish muddati bir oydan oshmasligi lozim);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementapparat-dasturiy vositalar yordamida amalga oshiriladi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementv) kredit byurosining kredit axborotlari almashinuvida qatnashuvchi xodimlarining server va kompyuterlar telekommunikatsiya tarmoqlari orqali ishlashi uchun apparat-dasturiy vositalar bilan jihozlanishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementg) kredit byurosidagi axborotlarni qayta ishlash, uzatish va qabul qilish uchun ajratilgan server va kompyuterlarga umumiy lokal tarmoqqa ulangan boshqa kompyuterlardan kirish imkoniyati boʻlmasligi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementd) kredit byurosi tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan har qanday axborot elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanishi hamda bajarilgan amal boʻyicha maʼlumot avtomatik ravishda elektron jurnalga kiritilishi kerak. Bunda, elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi quyidagilarni amalga oshirishi shart:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementelektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish ustidan nazoratni taʼminlashi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementelektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan Roʻyxatga olish markaziga elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish rejimi buzilganligi yoki buzilishi ehtimoli borligi toʻgʻrisida xabar qilishi va elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishni yoxud mazkur sertifikatni bekor qilishni talab qilishi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementoʻzi vakil boʻlgan yuridik shaxsning qayta tashkil etilganda va tugatilganda, bu haqda elektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan Roʻyxatga olish markaziga xabar qilishi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elemente) elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanmagan hollarda elektron raqamli imzoning yopiq kaliti egasiga xabar beradi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementyo) kredit byurolari tomonidan kredit axborotiga tegishli boʻlmagan axborotlarning uzatilishi taqiqlanadi;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementj) kredit byurosi tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan maʼlumotlar soʻnggi yangilangan bazali antivirus dasturi yordamida viruslar mavjudligini aniqlash uchun tekshirilishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementz) elektron axborotlar almashinuvida virtual xususiy tarmoqlar (VPN) asosida tashkil etilgan himoyalangan aloqa kanallari qoʻllanilishi kerak.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementAxborotning maxfiyligini taʼminlash uchun qoʻshimcha axborotni muhofaza qilish vositalari qoʻllanilishi mumkin.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Mazkur Nizomning 10-bandida koʻrsatilganlardan tashqari tizim ishtirokchilari kredit axborotlari almashinuvi uchun umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmoqlaridan tegishli shartnomalar asosida foydalanishlari mumkin. Bunda:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementfoydalanuvchilarni tizimga kirishida autentifikatsiya qilish login va parol (8 ta belgidan kam boʻlmagan raqam va simvollar kombinatsiyasi) yoki apparat-dasturiy vositalar yordamida amalga oshiriladi. Autentifikatsiya natijasi uch marta notoʻgʻri boʻlgan holda, tizim berkitilishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkredit byurosining foydalanuvchilar, axborotni yetkazib beruvchilar va boshqa kredit byurolari bilan elektron axborot almashinuvi “SSL” protokoli boʻyicha amalga oshirilishi, virtual xususiy tarmoqlar (VPN) asosida tashkil etilgan himoyalangan shifrlangan aloqa kanallari qoʻllanilishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkredit byurosi serverlari tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan maʼlumot soʻnggi yangilangan bazali antivirus dasturi bilan viruslar mavjudligi boʻyicha tekshirilishi kerak;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementkredit byurolari tomonidan kredit axborotlariga tegishli boʻlmagan axborotlarni uzatish taqiqlanadi.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementIV. Yakuniy qoida
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Mazkur Nizom Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bilan kelishilgan.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementOʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bosh direktori H. MUHITDINOV
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2011-yil 20-dekabr
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 3-4-son, 35-modda)