Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Фармони
Ўзбекистон Республикасида уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида
Уй-жой соҳасининг барқарор ривожланишини таъминлаш, уй-жой қурилиши ва уни сотиб олишнинг мувозанатлашган тизимини шакллантириш, мавжуд талаб ва эҳтиёжларни инобатга олган ҳолда уй-жой қурилиши ҳажмини белгилаш ва соҳада давлат бошқаруви самарадорлигини ошириш, шунингдек, барқарор иқтисодий ўсиш, аҳоли сонининг ортиб бориши ва урбанизация жараёнларидан келиб чиқиб, ҳар бир фуқаро учун қулай яшаш шароитларини яратиш мақсадида қарор қиламан:
I. Мақсадлар
1. Ушбу Фармоннинг асосий мақсади этиб Уй-жой соҳасини барқарор ва мувозанатли ривожлантиришни таъминлаш, 2040 йилга қадар ҳар йили қурилаётган уй-жойлар сонини икки бараварга ошириб, 421 мингтага олиб чиқиш, ипотека кредити портфелини 10 баравардан ортиқ кўпайтирган ҳолда 56,7 млрд АҚШ долларига етказиш белгилансин.
2. Қуйидагилар уй-жой соҳасини барқарор ва мувозанатли ривожлантиришнинг асосий устувор йўналишлари этиб белгилансин:
(а) йирик агломерацияларда уй-жой фондининг ўсиши ва шаҳар муҳитини ривожлантиришни таъминлаган ҳолда урбанизация жараёнларини қўллаб-қувватлаш;
(б) аҳолининг уй-жой шароитларини яхшилаш ва «Янги Ўзбекистон» массивларини барпо этиш ишларини изчил давом эттирган ҳолда уй-жой фондида замонавий уй-жойлар улушини 2040 йилга қадар 50 фоизга етказиш;
(в) уй-жой бозорига банк молияси ва институционал инвесторлар маблағларини, шу жумладан, ипотека кредитидан фойдаланган ҳолда жалб этиш;
(г) улушли қурилишга сармоя киритаётган жисмоний шахсларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш;
(д) уй-жой қурилиши соҳасини «Уй-жойнинг ягона ҳаётий цикли» тамойили асосида комплекс ислоҳ қилиш ва уни амалга оширишдаги тўсиқларни бартараф этиш.
II. Дастурий ҳужжатлар ва уларни амалга ошириш механизмлари
3. Қуйидагилар:
(а) Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари (кейинги ўринларда — асосий йўналишлар) 1-иловага мувофиқ;
(б) Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари бўйича мақсадли кўрсаткичлар 2-иловага мувофиқ;
(в) Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишларини амалга ошириш бўйича комплекс чора-тадбирлар 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
4. Белгилансинки, Асосий йўналишлар урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини 2040 йилгача ривожлантириш соҳасидаги давлат сиёсатини амалга оширишнинг асоси бўлиб, ушбу соҳада ишлаб чиқиладиган барча янги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар унга мувофиқ бўлиши лозим.
5. Қуриб битказилмаган уй-жойлар ҳамда саноат ҳудудларини биринчи навбатда қурилишга жалб этишни, шунингдек, экологик тоза маҳсулотлар ҳамда энергия тежовчи технологиялардан фойдаланган ҳолда уй-жой массивларининг муҳандислик, транспорт ва ижтимоий инфратузилмасини олдиндан барпо этишни назарда тутадиган комплекс қурилиш тамойили асосида уй-жойлар қурилишини ташкил этиш тартиби жорий этилсин.
6. Белгилансинки, комплекс қурилиш тамойили доирасида қуйидагилар таъминланади:
(а) комплекс қурилиш дастурларини фақат очиқ ва батафсил ишлаб чиқилган режалар асосида тайёрлаш;
(б) комплекс қурилиш учун ажратилган ер участкаларини хусусийлаштириш дастурларига киритиш ёки бошқа лойиҳаларга жалб этиш ҳамда уларнинг мақсадли йўналишини ўзгартиришга йўл қўймаслик;
(в) комплекс қурилиш лойиҳаларига киритиладиган ер участкалари, кўчмас мулк объектлари ва уларнинг ҳуқуқ эгалари тўғрисида тўлиқ маълумотларни тақдим этиш;
(г) лойиҳаларни амалга оширишда ҳудудларнинг келгусидаги ижтимоий эҳтиёжларини инобатга олувчи комплекс ёндашувдан фойдаланиш;
(д) кўчмас мулк объекти эгасининг у жойлашган ер участкасига ижара ёки мулк ҳуқуқида эгалик қилиш бўйича мутлақ ҳуқуқини кафолатлаш.
III. Амалий ва институционал чора-тадбирлар
7. Ўзбекистон Республикасида урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришни таъминлаш бўйича мувофиқлаштирувчи кенгаш 4-иловага мувофиқ таркибда тузилсин.
8. Қуйидагилар Ўзбекистон Республикасида урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий вазифалари этиб белгилансин:
(а) аҳоли учун уй-жойга эга бўлиш имкониятини ошириш;
(б) уй-жой қурилишида реновация асосида қуриладиган уйлар улушини босқичма-босқич ошириб бориш ҳамда ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларни турар жой билан таъминлаш;
(в) ортиқча уй-жой қурилиши ёки унинг етишмаслигининг олдини олиш.
9. Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси (кейинги ўринларда — Миллий қўмита) ташкил этилсин.
10. Белгилансинки Миллий қўмита:
(а) урбанизация жараёнлари, уй-жой қурилиши, реновация ва ипотека соҳасида давлат сиёсатини амалга ошириш, шунингдек, ушбу йўналишдаги дастурларни мувофиқлаштириш ва ривожлантириш бўйича ваколатли давлат органи ҳисобланади;
(б) ўз фаолиятини Вазирлар Маҳкамаси билан узвий ҳамкорликда ташкил этади ва амалга оширади. Бунда Вазирлар Маҳкамаси урбанизация жараёнларини давлат томонидан тартибга солиш, уй-жой қурилиши, реновация ва ипотека дастурларини ҳамда самарали давлат уй-жой сиёсатини амалга оширишда Миллий қўмитага ҳар томонлама кўмаклашади.
11. Қуйидагилар Миллий қўмита фаолиятининг устувор йўналишлари этиб белгилансин:
(а) урбанизация жараёнларини мувофиқлаштириш ва ривожлантириш;
(б) самарали ва барқарор уй-жой сиёсатини ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш;
(в) реновация дастурларини самарали амалга оширишни таъминлаш;
(г) «Янги Ўзбекистон» массивларини қуриш ишларини мувофиқлаштириш, шу жумладан, ҳудудларни танлашда қонунчилик билан белгиланган мезонлар ва урбанизация тамойилларига риоя этилишини таъминлаш.
IV. Фармон ижросини ташкил этиш, таъминлаш ва назорат
12. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Кадастр агентлиги (кейинги ўринларда — Агентлик) Миллий қўмита тизимига ўтказилсин.
13. Адлия вазирлиги Миллий қўмита, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги билан биргаликда:
(а) бир ҳафта муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори лойиҳасини;
(б) бир ой муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлиги фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори лойиҳасини;
(в) икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар бўйича таклифларни белгиланган тартибда киритсин.
14. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги:
(а) бир ой муддатда Миллий қўмитанинг фаолиятини ташкил этиш учун талаб қилинадиган маблағларни 2025 йилда ажратсин. Бунда Миллий қўмитани мебель, компьютер ва бошқа зарур жиҳозлар билан таъминлаш учун маблағ ажратилишини назарда тутсин;
(б) 2026 йилдан бошлаб ҳар йили Давлат бюджети параметрларини шакллантиришда Миллий қўмита фаолиятини молиялаштириш учун зарур маблағларни назарда тутсин.
15. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 январдаги «Республика ижро этувчи ҳокимият органлари фаолиятини самарали йўлга қўйишга доир биринчи навбатдаги ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-14-сон Фармонига 5-иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
16. Ушбу Фармоннинг самарали ижросини ташкил этиш учун масъул ва шахсий жавобгар этиб Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси белгилансин.
17. Фармон ижросини назорат қилиш ва ижро учун масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2025 йил 19 ноябрь,
ПФ-219-сон
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига
1-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг
АСОСИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ
1-боб. Умумий маълумотлар
1. 2040 йилгача бўлган даврга мўлжалланган уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари (кейинги ўринларда — Асосий йўналишлар) қуйидагиларга мувофиқ ишлаб чиқилган:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги «Ўзбекистон — 2030» стратегияси тўғрисида»ги ПФ-158-сон Фармони;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 январдаги «Уй-жой қурилиши соҳасини янада ривожлантириш, турар ва нотурар жой объектларини улуш киритиш асосида қуриш жараёнини тартибга солиш механизмларини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-11-сон Фармони;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 21 февралдаги «Уй-жой ва ипотека бозорини янада ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-26-сон Фармони.
2. Асосий йўналишлар мамлакатнинг ҳозирги ижтимоий-иқтисодий ривожланиш даражаси, урбанизация жараёнлари, аҳолининг уй-жой билан таъминланганлик ҳолати, шунингдек, шаҳарсозлик сиёсати, молиялаштириш механизмлари (жумладан, ипотека кредити асосида) ҳамда илғор халқаро тажриба инобатга олинган ҳолда Ўзбекистон Республикасининг уй-жой соҳасини барқарор ривожлантиришнинг мақсадлари, вазифалари ва устувор йўналишларини белгилайди.
2-боб. Асосий тушунчалар ва таърифлар
3. Ушбу Асосий йўналишларда қуйидаги тушунчалар қўлланади:
агломерация — бир нечта аҳоли пунктларининг ҳудудий яқинлик, шу билан бирга, ижтимоий-иқтисодий, саноат, транспорт, меҳнат, маданий, маиший ҳамда рекреацион ва бошқа алоқаларига кўра бир жойда жамланиши ва биргаликда ривожланиши;
давлат-хусусий шериклик — давлат шериги ва хусусий шерикнинг муайян муддатга юридик жиҳатдан расмийлаштирилган, давлат-хусусий шериклик лойиҳасини амалга ошириш учун ўз ресурсларини бирлаштиришига асосланган ҳамкорлиги;
дизайн код — биноларнинг меъморий қиёфаси, ҳудудни ободонлаштириш элементлари ва шаҳар муҳитининг кўриниши бўйича ҳудуднинг уйғун визуал ва функционал қиёфасини шакллантиришга қаратилган мажбурий қоидалар ва тавсиялар тўплами;
уй хўжалиги — битта турар жойда ёки унинг бир қисмида биргаликда яшайдиган, ўзини яшаш учун барча зарур нарсалар билан таъминлайдиган, умумий хўжалик юритадиган, пул маблағларини тўлиқ ёки қисман бирлаштирадиган ва сарфлайдиган шахслар йиғиндиси;
«Яшил» технологиялар — бинолар ва инфратузилмани лойиҳалаштириш, қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнларида атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтириш ҳамда энергия самарадорлигини оширишга қаратилган технологиялар;
инвестиция-қурилиш цикли — ер майдонини тайёрлаш ва лойиҳалаштиришдан тортиб, объектни фойдаланишга топширишгача бўлган босқичлар мажмуаси;
кўп квартирали уй-жой — икки ва ундан ортиқ квартирадан иборат бўлган, умумий муҳандислик тизимлари билан жиҳозланган ва умумий мулк элементларига эга уй-жой биноси;
якка тартибдаги уй-жой қурилиши — уй-жойга туташган ер майдонига эга бўлган алоҳида уй-жой биноларини қуриш;
ипотека қимматли қоғозлари — ипотека кредитлари портфели билан таъминланган ва уй-жой бозорига узоқ муддатли маблағлар жалб этиш мақсадида чиқариладиган молиявий воситалар;
комплексли қурилиш — бўш ерлардан фойдаланиш, уй-жой мавзеларини реновация қилиш ва саноат ҳудудларини қайта тиклашни ўз ичига олиб, муҳандислик, транспорт ва ижтимоий инфратузилмани инобатга олган ҳолда қуриб битказилмаган уй-жойлар ҳамда саноат ҳудудларини биринчи навбатда қурилишга жалб этишнинг тизимли механизми;
уй-жой билан таъминланганлик — бир кишига (катта ёшли ёки болага) тўғри келадиган ўртача уй-жой майдони (метр квадратда);
лойиҳавий молиялаштириш — қурилишга кредит ажратишнинг шакли бўлиб, унда махсус ташкил этилган лойиҳа компанияларига уй-жой қурилиши лойиҳаларини амалга ошириш учун квартиралар сотилишидан тушадиган маблағлар оқими инобатга олинган ҳолда банклар томонидан маблағлар ажратиш механизми;
«Эскроу» ҳисобварағи — қурувчи ва улушдор ўртасидаги улуш киритиш асосида тузилган улушли шартнома мажбуриятлари тўлиқ бажарилгунига қадар маблағларни вақтинча сақлаш учун учинчи томонда (эскро агент-банкда) очиладиган махсус банк ҳисобварағи;
«15 дақиқалик шаҳар» тамойили — шаҳарсозликни режалаштириш тамойили бўлиб, унга кўра кундалик ҳаёт учун зарур инфратузилма объектлари (иш жойи, таълим, соғлиқни сақлаш, савдо, дам олиш) яшаш жойидан пиёда ёки транспортда 15 дақиқа ичида етиб бориш мумкин бўлган масофада жойлашган бўлади.
3-боб. Ўзбекистонда уй-жой соҳасининг ҳозирги ҳолати
1-§. Иқтисодий ҳолат
4. 2019 — 2024 йилларда ялпи ички маҳсулот йиллик ўртача 5,9 фоизга ўсди ва бу кўрсаткич минтақа бўйича энг юқори даражалардан бири ҳисобланади. Халқаро молия институтлари прогнозларига кўра 2030 йилгача иқтисодий ўсиш суръати шунга яқин даражада сақланиб қолиши кутилмоқда.
5. Иқтисодиёт ўсиши аҳоли даромадларининг кўпайиши билан ҳамоҳанг кечмоқда: 2019 — 2024 йилларда аҳолининг реал умумий даромадлари ўртача йиллик 6,8 фоизга ошди. Прогнозларга кўра 2024 йилдан 2040 йилгача реал даромадлар икки бараварга ошиб, ойлик ўртача миқдори 794 АҚШ долларидан 1 571 АҚШ долларигача етиши кутилмоқда.
2-§. Демография
6. 2019 — 2024 йилларда мамлакат аҳолиси сони 33,3 миллион нафардан 37,5 миллион нафаргача ошди (ўртача йиллик ўсиш — 2 фоиз). 2040 йилга келиб бу ўсиш суръати йиллик 1,2 фоизгача пасайиши тахмин қилинмоқда. Демографик прогнозларга кўра, аҳолининг доимий ўсиш суръати йиллик 1,7 фоиз бўлган ҳолда 2040 йилда аҳоли сони 49,5 миллион нафарга етади.
7. Ушбу даврда уй хўжаликларининг таркиби, аҳолининг ёш бўйича тузилиши ҳамда уй-жой ва ижтимоий инфратузилмага бўлган эҳтиёжи сезиларли даражада ўзгаради:
уй хўжалигининг ўртача таркиби 5,0 нафардан 4,7 нафаргача камайиб, уларнинг умумий сони 7,5 миллиондан 9,8 миллионгача кўпайиши натижасида ҳар йили камида 150 — 160 мингта янги уй-жой қурилиши талаб этилади;
мактаб ёшидаги болалар сони 2,6 миллион нафарга кўпайиб, бу 3 мингта мактаб қурилишини талаб қилади;
талабалик ёшидаги ёшлар сони 1,2 миллион нафарга ортгани сабабли талабалар турар жойлари ва ижара уйларига эҳтиёж ортиши кутилмоқда;
меҳнатга лаёқатли аҳоли сони 3 миллион нафарга кўпайиб, бу корпоратив ва хизмат уй-жойларига бўлган талабни кучайтиради.
3-§. Уй-жой соҳасидаги давлат сиёсати
8. 2019 — 2024 йилларда уй-жой соҳасида қатор муҳим қонунчилик ҳужжатлари қабул қилиниб, бозорни тартибга солиш ва унинг шаффофлигини ошириш таъминланди. Жумладан, «ер амнистияси» орқали ноқонуний қурилган уйларга ҳуқуқий мақом берилди, уй-жой сотиб олишда мажбурий прописка (рўйхатдан ўтиш) талаби бекор қилинди, «Янги Ўзбекистон» дастури доирасида намунавий уйлар қурилиши йўлга қўйилди, «Янги Тошкент» лойиҳаси ҳамда пойтахтнинг 2045 йилгача бўлган бош режаси тасдиқланди.
Ушбу чоралар аҳоли сонининг тез кўпайиши шароитида уларни уй-жой билан таъминлаш имконини берди ҳамда уй-жойлар етишмовчилигининг олди олинди. 2019 — 2024 йиллар давомида ҳар йили 15 — 17 миллион метр квадрат уй-жой фойдаланишга топширилиб, аҳолининг уй-жой билан таъминланганлик даражаси 1 киши ҳисобига ўртача 18,9 метр квадрат миқдорда сақланиб турди.
9. Сўнгги йилларда кўп квартирали уйлар қурилиши ҳажми ошган бўлса-да, бозор асосан якка тартибдаги уй-жой қурилишига таянади ва умумий қурилиш ҳажмининг тахминан 60 фоизини ташкил этади.
10. Рўйхатдан ўтиш (прописка) талабларининг енгиллаштирилиши урбанизация жараёнларини тезлаштирди ва аҳоли эҳтиёжини мамлакатнинг 14 та йирик агломерациясида жамлади. Ушбу ҳудудларда тахминан 12,5 миллион нафар киши, яъни мамлакат аҳолисининг учдан бир қисми истиқомат қилади:
1) Тошкент — 4,5 млн киши;
2) Ўрта Зарафшон (Самарқанд — Каттақўрғон — Навоий) — 1,3 млн киши;
3) Андижон — Асака — Шаҳрихон — 0,8 млн киши;
4) Наманган — Тўрақўрғон — Чортоқ — 0,8 млн киши;
5) Қашқадарё (Қарши — Китоб — Шаҳрисабз — Косон) — 0,7 млн киши;
6) Фарғона — Марғилон — Қувасой — 0,6 млн киши;
7) Нукус — 0,5 млн киши;
8) Оҳангарон (Ангрен — Олмалиқ — Оҳангарон) — 0,4 млн киши;
9) Сурхондарё (Термиз — Денов) — 0,4 млн киши;
10) Хоразм (Урганч — Хива) — 0,4 млн киши;
11) Қуйи Зарафшон (Бухоро — Когон) — 0,3 млн киши;
12) Қўқон — 0,3 млн киши;
13) Чирчиқ — 0,3 млн киши;
14) Янгийўл — Чиноз — 0,2 млн киши.
11. Йирик агломерациялар тез суръатларда ўсмоқда, чунки улар иқтисодий фаоллик марказларига айланмоқда. Вақт ўтиши билан мамлакат аҳолисининг 50 — 70 фоизи айнан шу ҳудудларда истиқомат қилиши мумкин. Бу эса, ўз навбатида, уй-жой фондини икки бараварга оширишни, қурилиш зичлигини кўпайтиришни, шунингдек, муҳандислик ва ижтимоий инфратузилмаси ривожланган кўп квартирали уйларни қуришни устувор вазифа сифатида белгилашни тақозо этади.
4-§. Ўзбекистонда уй-жой соҳасидаги асосий муаммолар
12. Соҳада қуйидаги муаммолар мавжуд:
(а) уй-жой билан таъминлаш даражаси паст. Ўртача яшаш майдони ҳар бир кишига 18,9 метр квадратдан тўғри келади. Бу кўрсаткич Марказий Осиё мамлакатларига нисбатан юқори бўлса-да, МДҲ давлатларидаги ўртача даражадан (24,9 м2) ҳамда турмуш тарзи ўхшаш мамлакатлар — Малайзия (27,3 м2) ва Туркиядан (30 м2) паст. Республикадаги уй-жой фондининг йиллик ўсиши фақат демографик ўсишни қоплаб, бир кишига тўғри келадиган ўртача яшаш майдонини оширишни таъминламайди;
(б) аҳолининг барча қатламларида уй-жой сотиб олиш имконияти мавжуд эмас. Фақат аҳолининг 35 фоизи давлат томонидан қайта молиялаштириладиган ипотека кредитлари ёрдамида уй сотиб олиш имкониятига эга, 12 фоиз аҳоли эса бозор ипотекаси шартларида уй-жой харид қилиш имконига эга;
(в) уй-жой фондининг сифати паст даражада. Якка тартибдаги уй-жойларнинг 70 фоизи сифати паст қурилиш материалларидан (хом ғишт, пахса) қурилган бўлиб, кўп ҳолларда марказлашган инфратузилмага уланмаган. Кўп квартирали уйларнинг 36 фоизи 1990 йилгача қурилган ва замонавий сифат талабларига жавоб бермайди;
(г) муҳандислик инфратузилмаси етарли эмас. Фақат 77,1 фоиз уйлар ичимлик суви билан таъминланган, 50 фоиз уйлар эса марказлашган канализация тизимига уланган.
(д) қурилиш зичлиги паст. Йирик шаҳарларда қурилиш зичлиги ҳар гектарига 1000 кв.метрдан кам бўлиб, бу МДҲ ва Европа шаҳарларига нисбатан 3-4 баравар паст. Шу билан бирга, уй-жой фондининг 85 фоизи якка тартибдаги уйлар ҳиссасига тўғри келади (жумладан, шаҳар ичидаги маҳаллаларда), бу ер ресурсларидан самарали фойдаланишни чеклайди ва инфратузилма қуриш ҳамда хизмат кўрсатиш харажатларини кескин оширади.
(ж) молиявий ресурслар оқими етарли эмас. Ҳар йили тахминан 1,5 миллиард АҚШ доллари уй-жой соҳасига кириб келмаслиги — инвестиция воситалари (масалан, кўчмас мулк фондлари) йўқлиги, муқобил молиявий маҳсулотлар ривожланмагани ва норасмий иқтисодиёт улушининг катталигида (банк тизими орқали айланмага кирмаган маблағлар) сабаб бўлмоқда.
5-§. Хулосалар
13. Ўзбекистонда урбанизация жараёнлари ва аҳоли даромадларининг ўсиши барқарор иқтисодий ривожланиш ва турмуш сифатини оширишнинг асосий драйвери бўлиши мумкин.
Буни таъминлаш учун аҳоли даромадларини йирик агломерациялар доирасидаги кўп квартирали уйлар қурилишига йўналтириш, шунингдек, давлатнинг уй-жой бозоридаги фаол ролини кучайтириш зарур.
Бу жараёнда давлат уй-жой соҳасидаги асосий йўналишларни ишлаб чиқиши ва амалга оширишни мувофиқлаштириши, талаб ва таклиф ўртасидаги номутаносибликни бошқариши, «уй-жойнинг ягона ҳаётий цикли» тамойили доирасида ер тайёрлашдан тортиб ипотека орқали молиялаштириш ҳамда инвестор маблағларини жалб этишгача бўлган барча босқичларда маъмурий тўсиқларни бартараф этиши лозим.
4-боб. Асосий йўналишларнинг мақсад ва вазифалари
14. Асосий йўналишларнинг асосий мақсади — уй-жой соҳасини барқарор ва мувозанатли ривожлантириш.
15. Асосий йўналишларнинг муҳим вазифалари:
(а) мамлакатда урбанизация жараёнини қўллаб-қувватлаш, 14 та йирик агломерацияда уй-жой фондини ва шаҳар муҳитини ривожлантиришни таъминлаш;
(б) аҳолининг уй-жой шароитларини яхшилаш;
(в) банкларнинг ўз маблағлари ва институционал молия манбаларини уй-жой бозорига жалб қилиш;
(г) улушли қурилишда иштирок этувчи хусусий инвесторларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш.
16. Мақсадни белгилашнинг асосий мазмуни:
аҳоли сонининг ўсиши, янги хонадонларнинг пайдо бўлиши ва уй-жой фонди етишмаслиги шароитидаги урбанизация уй-жойга бўлган барқарор эҳтиёжни шакллантиради;
иқтисодиёт ва аҳоли даромадларининг ўсиши, ипотека фоиз ставкалари пасайиши тўлов қобилияти юқори бўлишини таъминлайди;
янги уй-жойлар, айниқса, кўп квартирали уй-жойлар қуриш учун 14 та йирик агломерацияда 10 — 15 йилга етарли ер фонди шакллантирилади;
ер фондини шакллантириш учун бош режалар, комплекс қурилиш дастурлари ва «Янги Ўзбекистон» массивлари дастурлари ишлаб чиқилади;
инвестиция-қурилиш жараёнини мақбуллаштириш ва маъмурий жараёнларни қисқартириш орқали уй-жой қурилиши муддатини 2 мартага қисқартириш мумкин бўлади (лойиҳа ҳужжатларини тайёрлашдан бошлаб фойдаланишга топширишгача).
5-боб. Асосий йўналишларни амалга ошириш механизмлари
17. Асосий йўналишларнинг вазифалари уй-жой соҳасини комплекс ислоҳ қилишга ва уй-жойнинг ягона ҳаётий циклидаги тўсиқларни бартараф этишга асосланади. Бу таклиф, талаб, инфратузилма ва уй-жой билан боғлиқ соҳаларни ривожлантиришни қамраб олади:
(а) уй-жой таклифини рағбатлантириш:
урбанизация жараёнини қўллаб-қувватлаш, мамлакатнинг йирик агломерацияларида уй-жой фондини ошириб бориш ва қулай шаҳар муҳитини шакллантириш мақсадида аҳоли пунктларининг бош режаларига мувофиқ уй-жой ва инфратузилма дастурларини шакллантириш;
қонунчиликка тегишли ўзгартишлар киритган ҳолда келгусида қурилиш учун зарур ер майдонлари захирасини олдиндан шакллантириш, шунингдек, «Янги Ўзбекистон» массивларини комплекс қуриш лойиҳаларига қаратилган шаҳарсозлик дастурларини ишлаб чиқиш ва амалга оширишда комплекс қурилиш механизмларидан устувор фойдаланишни таъминлаш;
маъмурий жараёнларни мақбуллаштириш, меҳнат унумдорлигини ошириш ва замонавий технологияларни қўллаш орқали инвестиция-қурилиш лойиҳаларини амалга ошириш муддатларини қисқартириш;
(б) уй-жойга бўлган талабни рағбатлантириш:
улушли қурилишда иштирок этувчи фуқароларни ҳимоя қилиш учун «эскроу» ҳисобварақлари тизимини жорий этиш ва қурувчиларни банклар орқали лойиҳавий молиялаштиришини йўлга қўйиш;
ипотека кредити тизимини ривожлантириш, кредит ставкаларини пасайтириш, жумладан, уй-жой ипотека кредити билан боғлиқ битимларни стандартлаштириш ва рақамлаштириш ҳамда банкларнинг ипотека кредитлари портфелларини секьюритизация қилиш орқали кўчмас мулк бозорини рақамлаштириш;
кўчмас мулк фондларини ташкил этиш орқали хусусий ва институционал инвесторларни уй-жой бозорига жалб қилиш, бу орқали корхоналар учун ижара уй-жойларини, талабалар шаҳарчалари, ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқаролар учун уйлар ва бошқа мақсадли қурилишларни молиялаштиришни таъминлаш;
(в) аҳолини қулай инфратузилма билан қамраб олиш жараёнини жадаллаштириш:
ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқароларга манзилли ёрдам кўрсатишни таъминлаш — бунинг учун ёрдам чора-тадбирларининг ягона рўйхатини шакллантириш ва эҳтиёжманд фуқаролар учун рақамли платформа яратиш;
ижара уй-жой бозорининг институционал инфратузилмасини шакллантиришни таъминлаш (шу жумладан, тижорат, ижтимоий, корпоратив ва талабалар учун сегментларни қамраб олган ҳолда) — бунинг учун норматив-ҳуқуқий базани яратиш, солиқ имтиёзларини жорий этиш, профессионал ижарага берувчилар ва бозорнинг бошқа иштирокчилари институтларини вужудга келтириш;
бозорнинг профессионал иштирокчилари учун шаффоф, ишончли ва етарли таҳлил ҳамда маълумотларни таъминлаш — бунинг учун турли давлат тизимлари ва бошқа манбалардан маълумотларни бирлаштирувчи очиқ рақамли платформани яратиш;
давлатнинг уй-жой сиёсати ва амалга оширилаётган ташаббуслари ҳақида аҳоли ва бозор иштирокчиларини доимий хабардор қилиб бориш;
(г) уй-жой соҳаси билан боғлиқ йўналишларни ривожлантириш:
сув таъминоти, газ таъминоти, канализация ва иссиқлик таъминоти соҳаларида давлат-хусусий шерикликнинг (ДХШ) намунавий лойиҳаларини кенгайтиришни таъминлаш;
уй-жой қурилишида энергия тежамкорлиги ва «яшил» технологиялар стандартларини жорий этишни таъминлаш, шу жумладан, уларни техник меъёрларга интеграция қилиш ва қурилиш ташкилотлари учун молиявий рағбатлантириш тизимини жорий этиш;
«15 дақиқалик шаҳар» концепцияси, зичликни ошириш, функция чегараларининг аниқ эмаслиги, дизайн кодлар ва замонавий уй-жой моделларини татбиқ этиш;
якка тартибдаги уй-жой қурилишини стандартлаштириш ҳамда молиялаштириш учун тижорат банкларининг ўз маблағлари ҳисобидан ипотека кредити ва сертификатланган қурилиш компаниялари учун лойиҳа молиясини жорий этишга оид норматив-ҳуқуқий базани ишлаб чиқиш;
муқобил молиялаштириш воситалари учун норматив-ҳуқуқий базани ишлаб чиқишни таъминлаш, шу жумладан, халқаро стандартларни (AAOIFI, IFSB) Ўзбекистон Республикасида жорий этиш.
6-боб. Асосий йўналишларни амалга оширишдан кутилаётган натижалар
18. Асосий йўналишларда белгиланган вазифаларни амалга ошириш натижасида қуйидагиларга эришиш режалаштирилган:
(а) урбанизация жараёнини назоратли тарзда амалга ошириш:
инвестиция-қурилиш жараёнлари сезиларли даражада қисқаради, бу эса янги уй-жойлар ва инфратузилмаларни тезроқ фойдаланишга топшириш имконини беради;
кейинги 15 йил ичида республикадаги уй-жой фонди 707 млн метр квадратдан 1,1 млрд метр квадратгача ўсиши, ҳар йили қурилаётган уй-жой ҳажми эса ҳозирги 16,8 млн метр квадратдан 30,3 млн метр квадратгача етказилиши кутилмоқда, шуларнинг ярмидан кўпини кўп квартирали уйлар ташкил этади;
йирик агломерацияларда аҳоли иш жойларига яқинроқ яшайди, бу эса инфратузилма харажатларини ва транспорт юкини камайтиради ҳамда иқтисодиётнинг жадал ўсишига туртки беради;
ижарага бериладиган уй-жойлар фонди яратилади, бу орқали иш билан банд аҳоли, талабалар, ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқаролар ва вақтинча банд аҳолини ўқиш ёки иш жойига яқин, қулай шароитдаги уй-жой билан таъминлаш имкони яратилади, натижада аҳолининг ички мобиллиги ошади;
аҳолининг уй-жой шароити яхшиланади ва замонавий шаҳар муҳити шаклланади, бу эса мамлакатнинг энг йирик шаҳарларини ташқи кўриниши ва яшаш сифати бўйича замонавий дунё мегаполисларига яқинлаштиради;
(б) аҳоли уй-жой шароитини яхшилаш:
аҳолини уй-жой билан таъминланиш кўрсаткичи бир киши ҳисобига 18,9 метр квадратдан 23 метр квадратдан ошади;
аҳолининг уй-жой сотиб олиш имконияти ортиб, ҳар уч нафар фуқародан бири давлат кўмагисиз ипотека орқали уй-жой харид қила олади;
муҳандислик ва ижтимоий инфратузилма сифати, уларнинг энергия самарадорлиги ва хавфсизлиги ошади, натижада аҳолининг уй-жой шароити халқаро стандартларга яқинлашади ва айрим кўрсаткичлар бўйича минтақадаги давлатларга нисбатан юқори натижаларни қайд этишга эришилади;
(в) уй-жой қурилиши учун молиявий манбаларни диверсификация қилиш:
банклар томонидан қурилиш компаниялари ва уй-жой харидорларига кредит бериш, шунингдек, институционал ва хусусий инвесторларни уй-жой соҳасига жалб этиш орқали янги йирик бозорлар шаклланади;
ипотека портфели ҳажми 2025 — 2040 йиллар мобайнида 5,3 млрд АҚШ долларидан 56,7 млрд долларгача ўсади, бу эса ипотека қимматли қоғозлар бозорини ривожлантириш имконини яратади, 2040 йилга келиб ипотека қимматли қоғозлар айланмаси 4 млрд АҚШ доллари даражасига етиши прогноз қилинмоқда;
ипотека кредитлаш бозорида нодавлат сектор улуши босқичма-босқич оширилади, бунинг учун тижорат банклари ва «Ўзбекистон ипотекани қайта молиялаштириш компанияси» АЖ томонидан хорижий кредит линиялари ва бошқа молиявий инструментлар орқали ресурслар жалб этилади;
банклар томонидан қурилишни лойиҳа асосида молиялаштириш бозори шаклланади, унинг умумий портфели 2040 йилга бориб 12,2 млрд АҚШ долларини ташкил этади;
ижара уй-жой бозори янги босқичга кўтарилади, профессионал ижара ташкилотлари ва институционал иштирокчилар (ижара уй-жой фондлари, бошқарув компаниялари ва бошқалар) фаолияти орқали янги инвестиция воситалари пайдо бўлади ҳамда яширин иқтисодиёт улуши камаяди;
уй-жой қурилиши учун ер участкалари бозори очиқ ва шаффоф бўлади, бу эса ернинг ҳақиқий бозор қийматини белгилаш имконини беради ва инвесторлар учун жозибадорликни оширади;
(г) хусусий инвесторлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш:
қурилаётган уйлардаги барча харидорлар маблағлари мажбурий «эскроу» ҳисобварағи ва лойиҳавий молиялаштириш механизми орқали ҳимоя қилинади;
фуқаролар маблағларининг хавфсизлиги таъминланади, бу эса хусусий маблағларни уй-жой қурилишига барқарор равишда жалб этишга имкон беради;
уй-жой бозорида харидорлар ва уй-жой қурилишида улушдорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи янги механизмларни жорий этиш орқали шахсий маблағларнинг уй-жой қурилишига барқарор равишда кириб келиши таъминланади;
қурилиш ҳажмлари сезиларли даражада ортиб, янги тизим талабларига тез ва самарали мослашган банклар ҳамда қурилиш компаниялари бозорда ўз улушини оширади ва молиявий натижаларини яхшилайди.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига
2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишлари бўйича
МАҚСАДЛИ КЎРСАТКИЧЛАР

Вазифалар

Мақсадли кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Жорий ҳолат

2030 йил

2040 йил

Мамлакатда урбанизация жараёнларини қўллаб-қувватлаш

Йилига уй-жойларни фойдаланишга топшириш ҳажми (кўп квартирали ва якка тартибдаги уй-жойлар)

млн.кв.м

15,5

23,4

30,3

Йил давомида қуриладиган уй-жойлар сони (кўп квартирали ва якка тартибдаги уй-жойлар)

минг дона

207

310

421

14 та йирик агломерацияда қурилишнинг ўртача зичлиги

1 кв. м/га

946

1170

1885

14 та йирик агломерацияда комплекс қурилиш дастурлари доирасида фойдаланишга топширилган уй-жойлар улуши

%

30

50

Намунали уй (5 минг метр квадрат, 12 қаватгача) учун инвестиция-қурилиш даврининг давомийлиги

йил

2,8

1,9

1,9

Йил давомида кўп квартирали уйлар қурилиши учун ажратиладиган ер участкалари ҳажми

минг га

1,3

2,0

2,3

Аҳолининг уй-жой шароитларини яхшилаш

Бозор шароитида ипотека орқали уй-жой сотиб олиш имкониятига эга аҳоли улуши

%

12

25

32

Аҳоли жон бошига тўғри келадиган уй-жой майдони билан таъминланганлик даражаси

кв.м

18,9

19,9

23,0

Уй-жой фондида замонавий уй-жойлар улуши

%

33

39

50

Ичимлик суви билан таъминланиш даражаси

%

77,1

82,6

89,7

Банк молиялаштируви ва инвестицияларни жалб қилиш

Лойиҳани молиялаштириш портфели

млрд долл.

7,5

12,2

Ипотека қимматли қоғозлари портфели

млрд долл.

0,4

4,0

Ипотека кредити портфели

млрд долл.

5,3

16,2

56,7

Хусусий инвесторларни ҳимоя қилишни таъминлаш

«Эскроу» ҳисобварақлари тизими орқали ҳимояланмаган улушдорларнинг маблағлари

млрд долл.

4,0-4,5

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига
3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида 2040 йилгача бўлган даврда уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришнинг асосий йўналишларини амалга ошириш бўйича
КОМПЛЕКС ЧОРА-ТАДБИРЛАР

Т/р

Чора-тадбирлар номи

Амалга ошириш механизми

Бажариш муддатлари

Масъул ижрочилар

I. Норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш

1.

Ҳудудларни режалаштириш, янгилаш ва ривожлантириш, қурилиш ҳамда ер муносабатлари соҳаларини ривожлантириш.

Қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ҳамда белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш.

Бунда қуйидагиларни инобатга олиш:

а) кўчмас мулк объекти жойлашган ер участкасини ижарага олиш ёки унга мулк ҳуқуқини амалга оширишда мулкдорнинг мутлақ ҳуқуқларини таъминлаш;

б) қуриб битказилмаган ва қурилган уй-жой ҳамда саноат ҳудудларини қурилиш жараёнига жалб этиш тартибини инобатга олган ҳолда ҳудудларни комплекс қуриш;

в) уй-жой мавзеларини реновация қилиш, самарасиз фойдаланилаётган саноат ҳудудларини янги мақсадларда фойдаланиш учун қайта ривожлантириш (редевелопмент);

г) муҳандислик, транспорт ва ижтимоий инфратузилмалар билан таъминлашда экологик тоза маҳсулотлар ҳамда энергия тежовчи технологияларни қўллаш.

2026 йил 1 декабрь

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Адлия вазирлиги,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

2.

Кўчмас мулкка оид инвестиция ва пай жамғармаларини ташкил этиш ҳамда уларнинг фаолият юритиши учун зарур қонунчилик базасини яратиш.

Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ҳамда бошқа тегишли қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш.

2026 йил 1 декабрь

Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги,

Марказий банк,

Адлия вазирлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги,

Солиқ қўмитаси

3.

Уй-жой соҳасида ижара муносабатларини тартибга солиш ва институционал ривожлантириш.

1. Уй-жой ижараси бозорини ривожлантириш ва тартибга солишни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш.

Бунда қуйидагиларни инобатга олиш:

а) тижорат, ижтимоий, корпоратив ва талабалар сегментлари учун алоҳида шартлар асосида таклифларни ишлаб чиқиш;

б) профессионал ижарага берувчилар фаолиятини рағбатлантирувчи солиқ имтиёзларини жорий этиш.

2. Уй-жой ижараси бозорида профессионал иштирокчилар фаолиятини тартибга солиш бўйича қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш.

2027 йил 1 июль

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги,

Марказий банк,

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги

4.

Шаҳар ҳудудларини комплекс қуриш дастурларини ишлаб чиқиш.

Комплекс қурилиш дастурини тасдиқлаш тўғрисидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш.

Бунда қуйидагиларни инобатга олиш:

а) уй-жой қурилиши ва инфратузилма учун истиқболли «ер банки»ни шакллантириш;

б) умумий фойдаланиш эҳтиёжлари учун ҳудудларни захирага олиш;

в) комплекс қурилиш доирасида мулкдорлар ва бошқа ҳуқуқ эгаларини жалб қилиш.

2026 йил 1 июль

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги,

Адлия вазирлиги

5.

Уй-жой қурилиши соҳасидаги инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш жараёнида маъмурий тартиб-таомилларни қисқартириш.

1. Амалдаги маъмурий тартиб-таомилларни хатловдан ўтказиш бўйича ишчи гуруҳ ташкил этиш ва хатловдан ўтказиш.

2026 йил 1 апрель

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Адлия вазирлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

2. Хатлов натижаларига кўра Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 22 ноябрдаги 200-сон қарори ва бошқа тегишли қонунчилик ҳужжатларига маъмурий тартиб-таомилларни стандартлаштириш, тартибга солиш ва рақамлаштириш орқали лойиҳаларни амалга ошириш муддатларини қисқартиришни назарда тутувчи ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклиф ишлаб чиқиш.

2026 йил 1 июль

6.

Уй-жой битимларининг шаффофлиги ва хавфсизлигини таъминлаш.

Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш.

Бунда қуйидагиларни инобатга олиш:

а) шартномалар учун минимал талабларни белгилаш;

б) битимларни амалга ошириш жараёнини рақамлаштириш;

в) ипотека билан боғлиқ битимларни амалга ошириш тартибини такомиллаштириш.

2026 йил 1 июль

Адлия вазирлиги,

Марказий банк,

Солиқ қўмитаси,

«Ўзбекистон ипотекани қайта молиялаштириш компанияси» АЖ,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги

7.

Бухгалтерия ҳисоби, аудит, банк фаолияти ва капитал бозори стандартларини инобатга олган ҳолда муқобил молиявий воситаларни жорий этиш.

Маҳаллий ва хорижий тажрибани инобатга олган ҳолда муқобил молиявий воситаларни жорий этиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиш.

2026 йил 1 декабрь

Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги,

Марказий банк,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

II. Ташкилий-амалий чора-тадбирлар

8.

Энг йирик агломерацияларда ривожланиш ҳудудларини аниқлаш, бош режаларни мувофиқлаштириш ва тегишли маълумотларни етарли ва шаффоф равишда эълон қилиш орқали шаҳарсозлик фаолияти самарадорлигини ошириш.

1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш.

2. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини келишиш.

3. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш.

2027 йил 1 декабрь

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари

9.

Шаҳарсозлик ҳужжатларини хатловдан ўтказиш, уларнинг долзарблигини таҳлил қилиш ва амалдаги ҳужжатларни оммавий ахборот воситаларида эълон қилиш.

Умумий фойдаланиш мумкин бўлган электрон портални яратиш ва унга амалдаги шаҳарсозлик ҳужжатларини жойлаштириш.

2026 йил 1 июль

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси

10.

Аҳолига уй-жой қурилиши соҳасида берилаётган имтиёзлар ва қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларининг самарадорлигини мониторинг ва таҳлил қилиш.

Таҳлилий маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш.

Доимий асосда

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги,

Марказий банк

11.

Уй-жой ва инфратузилма қурилиши учун истиқболли ер фондини шакллантиришни назарда тутувчи шаҳар ҳудудларини комплекс қуриш дастурларини ишлаб чиқиш.

14 та йирик агломерацияда комплекс қурилиш дастурларини ишлаб чиқиш.

2027 йил 1 декабрь

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги

12.

Замонавий рақамли технологиялардан фойдаланган ҳолда улуш киритиш асосидаги қурилишни тартибга солиш ҳамда «эскроу» ҳисобварақлари ва лойиҳавий молиялаштириш операцияларининг шаффофлиги ва хавфсизлигини таъминловчи ягона электрон платформани яратиш.

1. «Шаффоф қурилиш» ахборот тизимидаги улуш киритиш асосидаги қурилиш платформаси оператори функцияларини Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитасига ўтказиш.

2. Қуйидагиларни инобатга олган ҳолда электрон платформани такомиллаштириш:

а) уй-жойнинг ягона ҳаётий цикли давомида ягона объект идентификаторидан фойдаланиш;

б) улуш киритиш асосидаги қурилиш бўйича зарур таҳлилий маълумотларни бозорнинг барча профессионал иштирокчилари ва фуқаролар учун доимий равишда тақдим этиш.

2026 йил 1 июль

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Рақамли технологиялар вазирлиги

13.

Уй-жой қурилишида муҳандислик инфратузилмасини таъминлаш ва уни эксплуатация қилишда давлат-хусусий шериклик механизмларидан фойдаланиш самарадорлигини таҳлил қилиш.

Таҳлилий маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш.

2026 йил 1 июль

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги

14.

«Яшил» ва энергия тежамкор технологиялардан фойдаланиш амалиётини ривожлантириш, уларни стандартлаштириш механизмларини ишлаб чиқиш, давлат иштирокидаги лойиҳаларда жорий этиш ва тижорат лойиҳаларини рағбатлантирувчи механизмлардан фойдаланиш.

1. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш.

2. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини келишиш.

3. Белгиланган тартибда норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритиш.

2026 йил 1 июль

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси

15.

Уй-жойларни яшаш учун қулайлиги бўйича мезон ва талабларни жорий этиш, шу жумладан, шаҳарларни барқарор ривожлантиришнинг янги ёндашувларини амалга ошириш ва уларни ҳудудларни комплекс қуриш механизмларига интеграция қилиш.

Таҳлилий маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациясига киритиш.

2026 йил 1 июль

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси

16.

Якка тартибдаги уй-жой қурилишини тартибга солиш, ривожлантириш ва уни «Bankable housing project»га трансформация қилиш.

1. Якка тартибдаги уй-жой қурилиши учун намунали лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

2. Намунали лойиҳалар асосида қурилаётган якка тартибдаги уй-жойлар учун рухсатномалар олиш жараёнларини соддалаштириш ва тезкор мувофиқлаштиришни таъминлаш.

3. Намунали лойиҳалар асосида қурилаётган якка тартибдаги уй-жойлар учун ипотека кредитларидан фойдаланишни кенгайтириш.

2027 йил 1 декабрь

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси,

Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги,

Марказий банк,

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига
4-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикасида урбанизация, уй-жой ва ипотека бозорини барқарор ривожлантиришни таъминлаш бўйича мувофиқлаштирувчи кенгаш
ТАРКИБИ

Т/р

Ф.И.О

Масъуллар

1.

А.Ж. Раматов

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари, Мувофиқлаштирувчи кенгаш ҳамраиси

2.

Ж.А. Қўчқоров

Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари, Мувофиқлаштирувчи кенгаш ҳамраиси

3.

Лавозими бўйича

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси, Мувофиқлаштирувчи кенгаш раиси ўринбосари

4.

Д.Р. Ли

Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги директори

5.

А.А. Абдухакимов

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси

6.

Ш.С. Хидоятов

қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири

7.

И.Р. Махкамов

транспорт вазири

8.

 Ж.Т. Мирзамаҳмудов

энергетика вазири

9.

Ш.Р. Хамраев

сув хўжалиги вазири

10.

А.А. Худаяров

соғлиқни сақлаш вазири

11.

Б.Б. Кудратходжаев

фавқулодда вазиятлар вазири

12.

С.А. Садуллаев

иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари

13.

Ж.Ю. Турсунов

Автомобиль йўллари қўмитаси раиси

14.

Лавозими бўйича

Кадастр агентлиги директори

15.

Д.А. Вахабов

Савдо-саноат палатаси раиси

16.

А.Х. Суванкулов

«Ўзсувтаъминот» АЖ бошқаруви раиси в.б.

17.

Лавозими бўйича

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимлари

18.

Лавозими бўйича

Урбанизация ва уй-жой бозорини барқарор ривожлантириш миллий қўмитаси раиси ўринбосари, Мувофиқлаштирувчи кенгаш котиби

Изоҳ: Мувофиқлаштирувчи кенгаш аъзолари бошқа ишга ўтган тақдирда, унинг таркибига ушбу лавозимга янгидан тайинланган ёки зиммасига тегишли функцияларни бажариш юкланган шахслар киритилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 19 ноябрдаги ПФ-219-сон Фармонига
5-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 25 январдаги «Республика ижро этувчи ҳокимият органлари фаолиятини самарали йўлга қўйишга доир биринчи навбатдаги ташкилий чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-14-сон Фармонига киритилаётган ўзгартиришлар
(а) «Жами» позицияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«

Жами

44 133

40 972

3 161

»;

(б) «1. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги» бўлимининг «3. Кадастр агентлиги» позицияси чиқариб ташлансин;
(в) «8. Энергетика вазирлиги» бўлимида:
«Энергетика вазирлиги» позициясининг «Жами бошқарув штат бирликлари сони» устунидаги «109» рақами «93» рақами билан алмаштирилсин;
«бюджетдан ташқари жамғармалар маблағлари ҳисобидан» устунидан «16» рақами чиқариб ташлансин;
(г) изоҳлар қисмининг 5.7 ҳамда 5.21-кичик бандлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
(а) 1.4.-кичик банди ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;
(б) изоҳлар қисмида:
биринчи хатбошидаги «71» рақами «67» рақами билан алмаштирилсин;
иккинчи хатбошидаги «21» рақами «20» рақами билан алмаштирилсин;
учинчи хатбошидаги «6» рақами «7» рақами билан алмаштирилсин;
тўртинчи хатбошидаги «28» рақами «26» рақами билан алмаштирилсин.
3. 2а-илованинг 1.4.-позицияси чиқариб ташлансин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.11.2025 й., 06/25/219/1066-сон)