Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан ипотека кредитлари ажратиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
(қарор номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ипотека кредити механизмларини такомиллаштиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2019 йил 28 ноябрдаги ПФ-5886-сон Фармонига ва «Аҳолининг уй-жой шароитини яхшилаш ҳамда ипотека кредити бозорини янада кенгайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2020 йил 1 майдаги ПҚ-4701-сон қарорига мувофиқ Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан ипотека кредитлари ажратиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан тижорат банкларига маблағларни жойлаштириш;
тижорат банклари томонидан ажратилган ипотека кредитларини қайта молиялаштириш;
(1-банднинг биринчи ва иккинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан биринчи — учинчи хатбошилар билан алмаштирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
тижорат банклари ва қарз олувчиларга нисбатан белгиланадиган мувофиқлик мезонлари;
ипотека кредитларини расмийлаштириш ва ажратиш тартиби;
ипотека кредити мониторингини олиб бориш ва кредитларни қайтариш тартиби.
Олдинги таҳрирга қаранг.
11. Белгилансинки, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан молиявий ресурслар «resurs.imv.uz» электрон платформаси орқали жойлаштирилади ва қайтарилади. Бунда тижорат банклари фуқароларга ипотека кредитлари ажратиш мақсадида:
Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан бугунги кунга қадар жойлаштирилган ресурс маблағлари қолдиғи бўйича тегишли маълумотларни платформага киритади;
жойлаштирилган ресурс маблағлари ҳисобидан ажратилган ипотека кредитлари бўйича тегишли маълумотлар фуқаролар кесимида «resurs.imv.uz» платформага киритиб борилади ва шартномаларга бириктирилади;
келгусида ажратиладиган ёки қайта молиялаштириладиган ресурслар «resurs.imv.uz» платформа орқали амалга оширилади;
тижорат банклари ва қайта молиялаштириш ташкилотлари ўз ахборот тизимларини тўғридан-тўғри «resurs.imv.uz» электрон платформаси билан интеграция қилади.
(11-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
2. Манфаатдор тижорат банкларига ушбу қарор талабларидан келиб чиқиб, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан жойлаштириладиган маблағлар ҳисобидан ипотека кредитлари ажратиш бўйича алоҳида ички тартибларни ишлаб чиқиш тавсия этилсин.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
3. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 2-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
4. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда мазкур қарорга мувофиқлаштирсин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари — иқтисодиёт ва молия вазири Ж.А.Қўчқоров зиммасига юклансин.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2021 йил 5 февраль,
56-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 февралдаги 56-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан ипотека кредитлари ажратиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
(1-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
1-боб. Умумий қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
1. Ушбу Низом бозор тамойилларига асосланган ипотека кредитлари орқали аҳолини уй-жой билан таъминлашнинг янги тартиби (кейинги ўринларда — янги тартиб) доирасида Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги (кейинги ўринларда — Иқтисодиёт ва молия вазирлиги) томонидан маблағлар жойлаштириш ва тижорат банклари томонидан Ўзбекистон Республикаси фуқароларига (кейинги ўринларда — фуқаролар) ажратилган ипотека кредитларини қайта молиялаштириш тартибини белгилайди.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
2. Мазкур Низом қоидалари:
бирламчи уй-жой бозорида кўп квартирали уйлардаги квартираларни (кейинги ўринларда — квартиралар) сотиб олишда;
якка тартибдаги уй-жойларни қуриш, реконструкция қилиш ва таъмирлаш учун уй-жойлардан фойдаланишга рухсатнома берилиб, мулк ҳуқуқи асосида кадастр ҳужжатлари давлат рўйхатидан ўтқазилгандан сўнг тўлиқ ажратилган ипотека кредитларини қайта молиялаштиришда;
тижорат банклари томонидан ўз маблағлари ҳисобидан улушдор-жисмоний шахсларга берилган ипотека кредитларини Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳисобидан қайта молиялаштиришда қўлланилади.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
3. Мазкур Низом қоидалари қуйидагиларга нисбатан:
Олдинги таҳрирга қаранг.
тижорат банкларининг (кейинги ўринларда — банк) ички кредит сиёсатига мувофиқ ўз маблағлари (янги тартиб доирасида улушдор-жисмоний шахсларга ажратилган ипотека кредитлари бундан мустасно), халқаро молия ташкилотлари ва хорижий ҳукумат молия ташкилотлари маблағлари ҳамда бошқа жалб қилинган маблағлар ҳисобидан жисмоний шахсларга уй-жой (квартира) сотиб олиш, қуриш (реконструкция қилиш), таъмирлаш учун ипотека кредитлари ажратишга;
(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
ипотекани қайта молиялаштириш ташкилоти томонидан белгиланган тартиб ва шартлар, банкларнинг ички сиёсати, шунингдек, мазкур ташкилот ва банклар ўртасида тузилган шартномалар асосида унинг маблағлари ҳисобидан ипотека кредитлари ажратишга;
якка тартибдаги уй-жой қурилишига рухсат олиб, лекин кейинчалик бирламчи бозорда сотиш мақсадида қурилган кўп квартирали уйлардаги квартираларни ипотека кредитлари орқали сотишга татбиқ этилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
4. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
ариза берувчи — бирламчи уй-жой бозорида квартирани сотиб олиш ёки якка тартибдаги лойиҳаларни амалга ошириш мақсадида ипотека кредити олиш учун банкка ариза тақдим этган фуқаро;
(4-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
бирламчи уй-жой бозори (янги қурилган уй-жой) — қурилиши тугалланган уй-жойни фойдаланишга қабул қилиб олиш тўғрисида комиссия далолатномаси асосида мулк ҳуқуқи юзага келган ҳамда қабул қилиб олинганига уч йилдан кўп бўлмаган, шунингдек, қарздорлик эвазига банк балансига қабул қилинган янги қурилган 4 қаватдан паст бўлмаган кўп квартирали уй-жойлардаги квартиралар;
(4-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
биргаликда қарз олувчи — қарз олувчининг ипотека кредити асосий суммаси ва кредит бўйича ҳисобланган фоизларнинг ҳар ойдаги тўловларида қатнашадиган, шунингдек, ипотека кредити бўйича солидар жавоб берадиган жисмоний шахслар;
Олдинги таҳрирга қаранг.
бошланғич бадал — сотиб олинадиган квартиранинг ёки якка тартибдаги лойиҳалар қийматининг ипотека кредити олиш учун қарз олувчи томонидан ўз маблағлари ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан белгиланган меъёрларда шакллантириладиган қисми;
(4-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ипотека кредити — аҳолига бирламчи уй-жой бозоридаги квартираларни сотиб олиш учун ёки якка тартибдаги лойиҳалар учун банкларнинг ўз маблағлари ҳисобидан ажратилган ва кейинчалик Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан қайта молиялаштириладиган кредитлар;
(4-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
иштирок этувчи тижорат банклари — фуқаролар томонидан бирламчи бозорда танланган уй-жойларни сотиб олишга ёки якка тартибдаги лойиҳаларга ипотека кредитини тақдим этувчи банклар;
(4-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
пудрат ташкилоти — кўп квартирали уйларни ўз маблағлари, банк кредити ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа маблағлар ҳисобидан қуриш ёки якка тартибдаги лойиҳаларни амалга оширувчи ҳамда бирламчи уй-жой бозорида қурилган квартираларни сотиш учун таклиф этувчи тадбиркорлик субъекти;
(4-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
субсидия — уй-жой сотиб олиш ёки якка тартибдаги лойиҳаларни амалга ошириш учун ажратилган ипотека кредитлари бўйича бошланғич бадал ва кредит фоизининг бир қисмини қоплаш мақсадида Давлат бюджетидан фуқаро учун банкда унинг номига очилган тегишли ҳисобвараққа ўтказилган маблағ;
(4-банднинг тўққизинчи — ўн биринчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан тўққизинчи хатбоши билан алмаштирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
уй-жой — пудрат ташкилотлари томонидан ўз маблағлари, банк кредити ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан қурилган бирламчи уй-жой бозоридаги квартиралар ҳамда фуқаронинг ўз кучи билан, хусусий пудрат ташкилотларини ёки ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтган ёлланма ишчиларни жалб этган ҳолда қурилган, реконструкция қилинган ва таъмирланган якка тартибдаги уй-жойлар;
(4-банднинг ўнинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
ипотека кредитининг энг кўп миқдори — амалдаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан ипотека кредитларини қайта молиялаштиришнинг энг кўп миқдори;
(4-банднинг ўн биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз олувчи — бирламчи уй-жой бозоридаги квартирани сотиб олиш ёки якка тартибдаги якка тартибдаги лойиҳаларни амалга ошириш учун ипотека кредити олган ва кредит шартномасида белгиланган шартларда қайтариш мажбуриятини эга фуқаро;
(4-банднинг ўн иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(4-банднинг ўн учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Давлат дастурлари — ипотека кредитлари орқали аҳолини уй-жой билан таъминлашнинг янги тартиби доирасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли ҳужжатлари асосида ҳар йили тасдиқланадиган дастур;
якка тартибдаги лойиҳалар — фуқаронинг белгиланган тартибда умрбод эгалик қилиш ҳуқуқи асосида ажратилган ер участкасида (кейинги ўринларда — ер участкаси) белгиланган тартибда келишилган ва тасдиқланган лойиҳа асосида (кейинги ўринларда — лойиҳа асосида) фуқаронинг ўз кучи билан, хусусий пудрат ташкилотини ёки ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтган ёлланма ишчиларни ёллаган ҳолда якка тартибдаги уй-жой қуриш, қайта қуриш, реконстуркция қилиш ёки таъмирлаш.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан хатбошилар билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
5. Фуқароларга ипотека кредитларини ажратиш банклар ва уларнинг филиаллари томонидан мазкур Низомга ва банкларнинг ички кредит сиёсатига мувофиқ амалга оширилади.
Банклар томонидан ажратиладиган ипотека кредитларининг фоиз ставкалари ва муддати ҳамда ушбу ипотека кредитларини қайта молиялаштириш учун Иқтисодиёт ва молия вазирлигидан маблағлар жалб қилишнинг фоиз ставкалари ва муддати Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ўртасида тузиладиган Ҳамкорлик меморандуми ва/ёки шартномаларда белгиланади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
6. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан қайта молиялаштириладиган банкларнинг ўз маблағлари ҳисобидан қарз олувчиларга бериладиган ипотека кредитлари:
(6-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
20 йилдан кўп бўлмаган муддатга, амалда бўлган давлат дастурларини тасдиқловчи қонунчилик ҳужжатларида белгиланган фоиз ставкаларида ажратилади;
(6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
улар бўйича аннуитет ёки дифференциал тўловлар тартиби татбиқ этилади;
(6-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
фоиз ставкаси Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг (кейинги ўринларда — Марказий банк) асосий ставкаси пасайтирилган тақдирда, мутаносиб равишда камаяди, оширилган тақдирда эса ўзгаришсиз қолади.
Бунда:
Олдинги таҳрирга қаранг.
фоиз тўловларидаги ўзгаришлар Марказий банк асосий ставкасининг пасайтирилиши амалга киритилган кундан бошлаб ҳисоб-китоб қилинади ва фоиз ставкаларини мутаносиб равишда камайтириш механизми Марказий банкнинг асосий ставкаси 14 фоиздан пасайганда қўлланилади;
(6-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз олувчиларга уларнинг хоҳишига кўра кредит тўловлари бўйича дифференциал тўловлар тартиби татбиқ этилиши, шунингдек, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги қайта молиялаштириладиган маблағлар бўйича ҳам ушбу шартлар белгиланиши мумкин;
(6-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
улушдор-жисмоний шахсларга ипотека кредитлари улуш киритиш асосида қурилган кўп квартирали уй-жойлардаги квартиралар давлат рўйхатидан ўтказилгандан сўнг янги тартиб доирасида белгиланган ипотека кредитларининг энг кўп миқдоридан ошмаган миқдорда қайта молиялаштирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Агар банклар томонидан ипотека кредитлари бўйича фоиз ставкаси пасайтирилмаган тақдирда, банкнинг ипотека кредитлари бўйича фоиз ставкасини пасайтирилмаслик натижасида олган фоиз даромадининг икки баравари миқдорида жарима ҳисоблаган ҳолда унинг барча ҳисобварақларидан Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан жойлаштирилган ёки қайта молиялаштирилган маблағлар (ундириш кунига ҳисобланган фоизлар билан бирга) сўзсиз ундирилади.
(6-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ушбу шартлар Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ва банклар ўртасидаги Ҳамкорлик меморандуми ва депозит шартномаларида ҳамда банклар ва қарз олувчилар ўртасидаги ипотека кредити шартномаларида белгилаб қўйилган бўлиши керак.
(6-банднинг ўнинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
7. Янги тартиб доирасида кўп квартирали уй-жойлардаги квартираларни сотиб олиш ва якка тартибда уй-жой қуриш (реконструкция қилиш) учун ипотека кредитларини ажратиш ушбу Низомга 1 ва 2-иловалардаги схемаларга мувофиқ амалга оширилади.
(7-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
2-боб. Банкларга қўйиладиган мувофиқлик мезонлари ва уларга маблағлар ажратиш тартиби
Олдинги таҳрирга қаранг.
8. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан маблағлар ажратишда ёки ипотека кредитларини қайта молиялаштиришда банкларга қуйидаги мувофиқлик мезонлари белгиланади:
(8-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
банкда янги тартиб доирасида ипотека кредитларини ажратиш юзасидан аниқ белгиланган ички тартиб мавжуд бўлиши;
банк «Fitch Ratings» ёки «Standard & Poorʼs» рейтинг агентликларининг «В» даражасидан ёки «Moodyʼs Investors Service» рейтинг агентлигининг «В2» рейтингидан паст бўлмаган даражада узоқ муддатли кредит рейтингига эга бўлиши;
охирги уч йиллик молиявий ҳисоботлар бўйича аудиторлик ташкилоти ижобий хулосасининг мавжудлиги;
банкнинг регулятив капитали 500 миллиард сўмдан кам бўлмаслиги;
Олдинги таҳрирга қаранг.
банк Давлат бюджети маблағлари, шу жумладан, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан янги тартибга мувофиқ жойлаштирилган ёки қайта молиялаштирилган маблағлар бўйича муддати ўтган қарздорликка эга бўлмаслиги;
(8-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Марказий банк томонидан белгиланган пруденциал нормативлар бузилганлиги сабабли унга нисбатан ипотека кредити берилишига тўсқинлик қилувчи амалдаги чора ва санкциялар мавжуд бўлмаслиги лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Мазкур банднинг иккинчи — олтинчи хатбошларида назарда тутилган ҳужжатлар банклар томонидан, еттинчи хатбошида келтирилган маълумотлар Марказий банк томонидан Иқтисодиёт ва молия вазирлигига тақдим этилади.
(8-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
9. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги банкларнинг мувофиқлик мезонларига мос келишини баҳолашда Марказий банкдан банкларнинг молиявий ҳолати тўғрисидаги қўшимча ахборотни сўраб олиши мумкин.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
10. Ушбу Низомнинг 8-бандида белгиланган ҳужжатлар тўлиқ тақдим этилгандан сўнг Иқтисодиёт ва молия вазирлиги мувофиқлик мезонларига мос келувчи банк томонидан ажратилган ипотека кредитларини қайта молиялаштириш учун ҳамкорлик меморандуми тузади.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан ушбу Низом доирасида ажратиладиган ёки кейинчалик қайта молиялаштирилиши мумкин бўлган маблағлар банкнинг биринчи даражали регулятив капиталидан ошиб кетмаслиги лозим.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
11. Ҳамкорлик меморандумига мувофиқ Иқтисодиёт ва молия вазирлиги банклар томонидан ажратилган ипотека кредитларини қайта молиялаштиради.
Бунда маблағларнинг фоиз ставкаси ва бошқа шартлари ҳар йили тасдиқланадиган Давлат дастурларига мувофиқ белгиланади.
(11-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
12. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан банкларга маблағларни жойлаштиришдан ёки қайта молиялаштиришдан олинган даромадлар (фоизлар) Ўзбекистон Республикасининг республика бюджетига ўтказилади.
(12-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
13. Банклар ҳамкорлик меморандумига мувофиқ ўз маблағлари ҳисобидан давлат дастури доирасида ажратилган ёки ажратилиши кутилаётган ипотека кредитлари портфелини қайта молиялаштириш бўйича Иқтисодиёт ва молия вазирлигига шартнома тузиш юзасидан «resurs.imv.uz» электрон платформаси орқали мурожаат қилади.
(13-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
14. Банклардан ипотека кредитларни қайта молиялаштириш ёки маблағ ажратиш учун шартномасини тузиш бўйича буюртманомалар қабул қилингандан сўнг Иқтисодиёт ва молия вазирлиги банклар билан қайта молиялаштирилиши мумкин бўлган маблағ миқдори, фоиз ставкаси ва молиялаштиришнинг бошқа шартларини назарда тутувчи шартномаларни «resurs.imv.uz» электрон платформасида электрон тарзда имзолайди.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан жойлаштирилган маблағлар ушбу маблағлар олинган санадан бошлаб уч ой мобайнида белгиланган мақсадлар учун фойдаланилмаган тақдирда, банк фойдаланилмаган маблағларни ушбу давр тугашидан олдинги санагача шартномада кўрсатилган фоизлар билан бирга Иқтисодиёт ва молия вазирлигига қайтариши шарт.
Фойдаланилмаган маблағлар банк томонидан Иқтисодиёт ва молия вазирлигига белгиланган уч ой муддатда қайтарилмаган тақдирда, қайтарилмаган маблағлар улар олинган санадан бошлаб ҳақиқатда қайтариш санасига бўлган давр учун шартномада кўрсатилган фоиз ставкаси икки баравар миқдорда ҳисобланган ҳолда тўлаб берилади.
Бунда тегишли банк томонидан молия йили мобайнида икки марта маблағларнинг 50 фоиздан ортиқ қисми учун белгиланган мақсадлар учун уч ой муддат мобайнида фойдаланилмаслик ҳолатлари аниқланган тақдирда, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ушбу банкка кейинги уч ой муддатга маблағ ажратилишини вақтинча тўхтатиши мумкин.
Тижорат банклари томонидан молия йил якунининг охирги иш куни ҳолатига ўзлаштирилмаган маблағлар келгуси йилнинг 30 январь санасига қадар Иқтисодиёт ва молия вазирлигига қайтарилади.
(14-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
15. Иқтисодиёт ва молия вазирлигидан олинган маблағлар, қайта молиялаштирилган ипотека кредитлари қарз олувчилар томонидан тўловларни амалга ошириш муддатидан қатъи назар, банклар томонидан ҳамкорлик меморандуми, шартномалар ва уларга илова қилинган қайтариш графикларига асосан қайтарилади.
(15-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
3-боб. Қарз олувчиларнинг мувофиқлик мезонлари
16. Қарз олувчилар қуйидаги мувофиқлик мезонларига мос бўлиши лозим:
а) ипотека кредити олиш учун мурожаат қилган кунида 18 ёшга тўлган ва 60 ёшдан ошмаган Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
б) доимий иш жойига, шахсий ёрдамчи ёки деҳқон хўжалигидан ёхуд якка тартибдаги тадбиркорлик фаолиятидан доимий даромадга эга, ўзини ўзи банд қилган фуқаролар, шунингдек, ипотека кредити бўйича ҳисобланган фоизларни ва асосий қарзни тўлов жадвалига мувофиқ ҳар ойда тўлаш учун етарли бўлган қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган ва ҳужжатлар билан тасдиқланган бошқа даромад манбаига эга бўлиши;
(16-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(16-банднинг «в» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 октябрдаги 601-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.10.2022 й., 09/22/601/0931-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
г) ипотека кредитини олиш учун бирламчи уй-жой бозорида сотиб олинадиган квартира қийматининг 15 фоизидан кам бўлмаган миқдорда бошланғич бадални шакллантириш имкониятига эга бўлиши. Бунда ипотека кредити бўйича субсидия ажратилганда бошланғич бадал миқдори — бошланғич бадал учун субсидиянинг қатъий белгиланган миқдори ва қарз олувчи томонидан уй-жой қийматининг камида 5 фоизига тенг бўлган миқдорда шакллантирилади;
(16-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 июндаги 331-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
д) якка тартибдаги уй-жой қуриш (реконструкция қилиш) ишлари қийматининг 15 фоизидан кам бўлмаган миқдорда бошланғич бадални шакллантириш имкониятига эга бўлиши;
(16-банднинг «д» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
е) сотиб олинадиган квартира ёки қуриладиган (реконструкция қилинадиган) якка тартибдаги уй-жойнинг қиймати ушбу банд билан белгиланган бошланғич бадал ва ушбу Низомнинг 28-бандида белгиланган ипотека кредитининг энг кўп миқдори суммасидан ошиб кетган тақдирда, қийматнинг қолган қисмини шакллантириш (тўлаш) имкониятига эга бўлиши;
(16-банднинг «е» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
ж) ипотека кредитини ажратишни кўриб чиқиш вақтида кредит ташкилотларидан аввал олинган кредитлар бўйича муддати ўтган қарздорлиги мавжуд бўлмаслиги;
Олдинги таҳрирга қаранг.
з) якка тартибдаги уй-жой қуриш (реконструкция қилиш) учун ер участкасига умрбод эгалик қилиш ҳуқуқига ва белгиланган тартибда келишилган лойиҳа-смета ҳужжатларига эга бўлиши.
(16-банднинг «з» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
17. Қарз юки кўрсаткичи ҳисоб-китобларида қарз олувчи ва биргаликда қарз олувчиларнинг ўртача ойлик даромадлари миқдори улар томонидан охирги 12 ой мобайнидаги (12 ойдан кам ишланган тақдирда — ишланган давр учун) олган даромадлари миқдорининг ўртача арифметик қиймати сифатида ҳисобланади.
18. Банк қарз олувчи (биргаликда қарз олувчи)нинг ўртача ойлик даромадини аниқлашда қуйида келтирилган тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга:
иш берувчи томонидан тасдиқланган иш ҳақи тўғрисидаги маълумот;
пенсия тўловлари миқдори тўғрисидаги маълумот;
жамғариб бориладиган пенсия бадаллари тўғрисидаги маълумот;
фоизлар, дивидендлар, мол-мулкни ижарага беришдан олинган доимий тарздаги даромадларини тасдиқловчи маълумотлар;
давлат солиқ хизмати органи томонидан тасдиқланган жисмоний шахсларнинг даромадлари бўйича декларация;
Олдинги таҳрирга қаранг.
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа даромадларни тасдиқловчи маълумотлар.
(18-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Банк қарз олувчи ва биргаликда қарз олувчиларнинг ўртача ойлик даромадини аниқлашда кредит бюродан ёки бошқа расмий манбалардан мустақил равишда олинган, қарз олувчининг даромадларини аниқлаш имконини берувчи маълумотлардан фойдаланиши мумкин.
19. Қарз олувчи (биргаликда қарз олувчи)нинг қарз юки кўрсаткичи белгиланган меъёрдан юқори бўлганда, унинг банк олдидаги қарз мажбуриятини таъминлаш юзасидан юридик шахслар кафиллиги қабул қилиниши ва юридик шахснинг йиллик соф фойдасининг 50 фоизи қарз олувчининг қарз юки кўрсаткичини ҳисоблашда қўшилиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Бунда қарз олувчи ва унинг турмуш ўртоғининг бир ойлик ўртача даромади (барча кредитлар бўйича бир ойлик тўловлар чегириб қолинганда) ажратиладиган ипотека кредити бўйича бир ойлик ўртача тўловларнинг 20 фоизидан кам бўлмаслиги шарт.
(19-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 июндаги 331-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
20. Қарз олувчи ўз танловлари асосида бирламчи уй-жой бозорида сотиладиган квартираларни танлайди ва пудрат ташкилоти билан, банк балансидаги уй-жойни сотиб олишда эса банк билан шартнома имзолайди.
(20-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 июндаги 331-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон)
4-боб. Ипотека кредитини ажратиш тартиби
21. Ипотека кредити банклар томонидан қайтаришлик, тўловлилик, таъминланганлик, муддатлилик ва мақсадлилик шартларида берилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
22. Қарз олувчининг ипотека кредитини қайтариш бўйича мажбурияти таъминоти сифатида:
бирламчи уй-жой бозоридан сотиб олинаётган квартира;
якка тартибда қуриладиган (реконструкция қилинадиган) уй-жой гарови ёки бошқа таъминот турлари тақдим этилади.
Улушдор-жисмоний шахслар ипотека кредити бўйича таъминот сифатида банкнинг ички кредит сиёсатига асосан пудрат ташкилотининг ёки қонунчиликда тақиқланмаган бошқа мол-мулкдан фойдаланиши мумкин.
Агар кредит олиш вақтида пудрат ташкилотининг мол-мулки ёки бошқа таъминот тури тақдим этилган бўлса, уй-жой қурилиши (реконструкция қилиниши) якунланиб кадастр ҳужжатлари расмийлаштирилганидан сўнг кредит бўйича таъминот ушбу уй-жойнинг ипотекасига алмаштирилади.
(22-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(23-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
24. Пудрат ташкилотлари томонидан янги тартиб доирасида қурилган, шунингдек, қарздорлик эвазига банк балансига қабул қилинган янги қурилган квартираларни бирламчи уй-жой бозорида сотиб олиш ҳамда якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) ишлари учун берилиши мумкин бўлган ипотека кредитининг энг кўп миқдори ушбу Низомнинг 28-бандида белгиланган миқдорлардан ошиб кетмаслиги лозим.
(24-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 октябрдаги 601-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.10.2022 й., 09/22/601/0931-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
25. Сотиб олинадиган квартира ва қуриладиган (реконструкция қилинадиган) якка тартибдаги уй-жойнинг қиймати ушбу Низомнинг 16-бандида белгиланган бошланғич бадалнинг минимал миқдори ва 28-бандига мувофиқ берилиши мумкин бўлган ипотека кредитининг энг кўп миқдори йиғиндиси сифатида аниқланади.
(25-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
26. Субсидия хабарномасини олган фуқаро банкка ипотека кредити олиш учун ариза тақдим этаётган даврда ушбу Низомнинг 16-бандида белгиланган қарз олувчиларнинг мувофиқлик мезонларига тўлиқ жавоб бермай қолган ҳолларда банк ажратиладиган ипотека кредити миқдорини фуқаронинг розилигига кўра камайтиради, розилик берилмаган тақдирда ипотека кредити ажратишни рад этади.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 сентябрдаги 562-сонли қарори таҳририда)
27. Фуқаро банкка ипотека кредити олиш учун мурожаат қилган тақдирда, банкнинг масъул ходими унга ипотека кредитининг асосий йўналишлари бўйича изоҳ беради, талаб этиладиган барча ҳужжатлар рўйхати ва тахминий харажатлар турлари билан таништиради.
Бунда қарз олувчи банкка ипотека кредити олиш учун ариза ва ушбу Низомга ҳамда банкнинг ички кредит сиёсатига асосан тегишли ҳужжатларни тақдим этади.
Субсидия хабарномасига эга бўлган қарз олувчи банкка қўшимча равишда мазкур хабарномани ҳам тақдим этади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш)учун ипотека кредити олиш бўйича буюртманомага қарз олувчининг ер участкасига умрбод эгалик қилиш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат, якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) бўйича смета ҳужжати, пудрат ташкилоти, шунингдек, қарздорлик эвазига банк балансига қабул қилинган янги қурилган уй-жойни сотиб олишда эса банк билан тузилган шартнома ҳамда ипотека кредитини қайтариш бўйича мажбурият таъминотини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар ҳам илова қилинади.
(27-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 июндаги 331-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
28. Тайёр ҳолда топшириш шарти билан ёки тайёр ҳолда топшириш шартисиз (хоналарга бўлинган ва пардоз ишларига тайёр ҳолда) қуриб битказилган кўп квартирали уй-жойлардаги квартираларни бирламчи уй-жой бозорида сотиб олиш ҳамда якка тартибдаги уй-жойни қуриш, реконструкция қилиш, таъмирлаш ишлари учун банкларнинг ўз маблағлари ҳисобидан фуқароларга қуйидаги шартларда ажратилган ипотека кредитлари кейинчалик Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан қайта молиялаштирилади:
а) амалда бўлган Давлат дастурларида белгиланган фоиз ставкасида;
б) 20 йилдан кўп бўлмаган муддатга;
в) бошланғич бадали сотиб олинадиган квартира ёки якка тартибда якка тартибдаги лойиҳалар қийматининг 15 фоизидан кам бўлмаган миқдорида;
г) бир қарз олувчига ажратиладиган ипотека кредитининг энг кўп миқдорида.
(28-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
29. Қарз олувчи томонидан банкка 20 йилдан кам муддатга ва (ёки) ушбу Низомнинг 28-бандида белгилангандан кўпроқ миқдордаги бошланғич бадални тўлаган ҳолда ипотека кредити олиш учун ариза тақдим этилганда, аризани кўриб чиқиш ҳамда кредит ажратиш ушбу Низомга ва банкнинг ички кредит сиёсатида белгиланган талабларга мувофиқ амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
30. Сотиб олинадиган квартира ёки якка тартибдаги лойиҳалар қийматининг 85 фоизи ипотека кредитининг энг кўп миқдоридан ошиб кетган тақдирда, қийматнинг қолган қисми қарз олувчи томонидан ўз маблағлари ва қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан тўланади.
Бунда ипотека кредитининг энг кўп миқдоридан ошган қийматда ажратилган ипотека кредитлари Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан қайта молиялаштириб берилмайди.
(30-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
31. Ипотека кредитининг йиллик фоиз ставкаси амалдаги Давлат дастурларида белгиланган ставкаларда қарз олувчи ва банк ўртасидаги ўзаро келишувга мувофиқ ипотека кредити шартномасида белгиланади.
(31-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Бунда фоиз тўловларининг бир қисмини қоплашга субсидия ажратилган ипотека кредитининг фоиз ставкаси янги тартиб доирасида бошқа шахсларга берилган ипотека кредитларининг фоиз ставкаларидан юқори бўлишига йўл қўйилмайди.
32. Кредит ҳужжатлари тўлиқ шакллантирилгандан сўнг қарз олувчи ўз маблағлари ҳисобидан бошланғич бадални, шунингдек, ипотека кредитлари бўйича бошланғич бадалнинг бир қисмини қоплаш учун субсидия хабарномасига эга бўлган қарз олувчилар бошланғич бадалнинг ўзи томонидан шакллантирилиши лозим бўлган қисмини банкдаги тегишли ҳисобварақда шакллантириши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Якка тартибда уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) учун бериладиган ипотека кредити бўйича бошланғич бадал учун қарз олувчи томонидан сотиб олинган қурилиш материаллари ва (ёки) бажарилган қурилиш-монтаж ишлари қиймати ҳисобга олиниши мумкин.
(32-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
33. Сотиб олинадиган квартира ёки қурилаётган (реконструкция қилинаётган) якка тартибдаги уй-жойнинг қиймати қарз олувчи тўлаган бошланғич бадал билан унга бериладиган ипотека кредитининг энг кўп миқдори йиғиндисидан ортган ҳолларда қийматнинг ортган қисми учун маблағлар қарз олувчи томонидан банкдаги тегишли ҳисобвараққа ўтказилади ёки банкка ушбу сумма тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжат тақдим этилиши мумкин.
(33-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
34. Тегишли ҳужжатлар тўлиқ тақдим қилингандан ва маблағлар шакллантирилгандан сўнг банк уч иш кунида қарз олувчига кредит бериш масаласини кўриб чиқади ҳамда аризани қаноатлантириш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади.
35. Банк томонидан ипотека кредити беришни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, уч иш кунида қарз олувчига ипотека кредити беришни рад этишнинг сабаблари аниқ ва тушунарли кўрсатилган ҳолда ёзма хулоса юборилади.
36. Қарз олувчи банк хулосасида кўрсатилган камчиликларни бартараф этгандан кейин ипотека кредити бериш тўғрисидаги ариза билан банкка қайта мурожаат қилишга ҳақлидир.
Олдинги таҳрирга қаранг.
37. Қарз олувчига ипотека кредити бериш тўғрисида ижобий қарор қабул қилинган тақдирда, банк бир иш кунида бу ҳақида қарз олувчини ёзма равишда хабардор қилади. Бунда банк томонидан қарз олувчига танишиб чиқиш ва ўзи билан олиб кетиши мумкин бўлган ипотека кредити шартномаси ва кредитнинг қайтариш жадвали лойиҳаси тақдим этилади.
(37-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
38. Субсидия хабарномаси мавжуд бўлганда, банк қарз олувчи номига расмийлаштирилган квартиранинг кадастр ҳужжатлари асосида Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг «subsidyplatform.mf.uz» электрон платформасига тегишли ҳужжатларни илова қилган ҳолда бошланғич бадалнинг қатъий белгиланган миқдорини қоплаш учун буюртманома юборади.
«Subsidyplatform.mf.uz» электрон платформасида икки иш кунида ушбу буюртманома рўйхатдан ўтказилади ҳамда унга асосан тегишли юридик мажбуриятлар ва тўлов топшириқномаси Давлат молиясини бошқаришнинг автоматлаштирилган тизимида (кейинги ўринларда — ДМБАТ) автоматик тарзда шакллантирилади.
Ғазначилик хизмати қўмитаси ДМБАТда шаклланган тўлов топшириқномасини молиявий имкониятлардан келиб чиқиб бир иш кунидан ўн иш кунигача бўлган даврда субсидия маблағларини қарз олувчининг банк томонидан кўрсатилган омонат ҳисобрақамига ўтказиб беради.
(38-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(39-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
40. Ижобий қарор қабул қилинган ипотека кредити бўйича бир иш кунида:
(40-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 июндаги 331-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
а) белгиланган тартибда пудрат ташкилоти, шунингдек, қарздорлик эвазига банк балансига қабул қилинган янги қурилган уй-жойни сотиб олишда эса банк билан квартиранинг олди-сотди ёки якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) шартномаси расмийлаштирилади.
Бунда квартира олди-сотди шартномаси уч томонлама тартибда пудрат ташкилоти, тижорат банки ва талабгор иштирокида тузилади ва уни нотариал тартибда рўйхатдан ўтказишда гаровга қўйиш амалиётини ҳам инобатга олади.
(40-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 14 июндаги 331-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон)
б) банк ва қарз олувчи (биргаликда қарз олувчилар) ўртасида ипотека кредити шартномаси расмийлаштирилади ва битта асл нусхаси кредитни қайтариш жадвали билан бирга қарз олувчига тақдим этилади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
в) қарз олувчи ўз ҳисобига ва ипотека кредити шартномасида белгиланган муддатларда сотиб олинаётган квартира ёки қурилаётган (реконструкция қилинаётган) якка тартибдаги уй-жой ва у жойлашган ер участкасига бўлган ҳуқуқ бўйича гаров шартномаси ҳамда суғурта ташкилоти билан ипотека предметини таваккалчиликлардан суғурта қилиш шартномасини тузади. Бунда суғурта шартномасида суғурта мукофоти ҳар йили тўланиши назарда тутилиши мумкин;
(40-банднинг «в» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
г) «Ипотека тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ипотека шартномаси тузилади. Ипотека шартномаси, шунингдек, қонун асосида юзага келган ипотека белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтказилади.
41. Банкнинг ипотека кредити бериш бўйича мажбурияти қарз олувчи томонидан банкка ипотека предметини йўқолиш ва шикастланиш таваккалчиликларидан суғурта қилиш шартномаси ҳамда суғурта полиси тақдим этилгандан, шунингдек, ипотека юзага келгандан кейин пайдо бўлади. Ушбу шарт ипотека кредити шартномасида белгилаб қўйилган бўлиши керак.
42. Қарз олувчининг банк ҳисобварағида шакллантирилган маблағ ва унга ажратилган ипотека кредити банк томонидан нақд пулсиз шаклда пудрат ташкилотининг ҳисобварағига ўтказиб берилади.
43. Ипотека кредити шартномаси қайтариш графигига асосан қарз олувчи ипотека кредити ва унга ҳисобланган фоиз тўловларини (субсидиядан ташқари қисми) тўлаб боради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
5-боб. Якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) учун ипотека кредитини ажратишнинг ўзига хос хусусиятлари
(5-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
44. Якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) учун қарз олувчига ипотека кредити бериш банк томонидан қарз олувчи ва пудрат ташкилоти ўртасида тузилган якка тартибдаги уй-жойни қуриш (реконструкция қилиш) бўйича ишларни бажариш ёки хизмат кўрсатиш шартномаси ва қурилиш-монтаж ишлари режа-жадвали асосида қарз олувчининг банкда очилган алоҳида ссуда ҳисобварағидан бажарилган ишлар ҳажмига мутаносиб равишда босқичма-босқич пудрат ташкилотининг депозит ҳисобварағига нақд пулсиз шаклда ўтказиш орқали амалга оширилади.
(44-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Бунда қарз олувчининг ўз кучи билан ёки ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтган ёлланма ишчиларни жалб этган ҳолда якка тартибдаги уй-жойлар қуриш (реконструкция қилиш) учун ажратилган кредитлар бажарилган ишлар ҳажмига мутаносиб равишда босқичма-босқич қарз олувчининг банк картасига ўтказиб берилади.
(44-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
45. Ипотека кредити бўйича маблағ ажратиш банк томонидан қарз олувчининг ёзма топшириқномаси олинган вақтдан бошлаб бир банк куни мобайнида амалга оширилади. Бунда кредит ажратишнинг ҳар бир босқичида банк ходими томонидан жойига чиқиб, ажратилган ипотека кредитининг мақсадли ишлатилиши ўрганилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Бажарилган ишлар ҳажмининг 95 фоизгача қисми қарз олувчининг бошланғич бадали (жами бажариладиган ишлар қийматининг 15 фоизи) ҳисобидан ўтказиб берилган аванс маблағларга мутаносиб равишда ушлаб қолинган ҳолда бажарилган қурилиш-монтаж ишлари тўғрисидаги далолатномага мувофиқ молиялаштириб борилади ҳамда якка тартибдаги уй-жой қийматининг 5 фоизи миқдоридаги қолган қисми банк ходими томонидан жойига чиқиб ипотека кредитини тўлиқ ажратиш тўғрисида хулоса берилгандан сўнг тўланади.
(45-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Қарз олувчи ҳар ойда банкка амалга оширилган қурилиш-монтаж ишлари ҳолати тўғрисида ҳисобот топшириши керак. Ҳисоботга сотиб олинган товарларга берилган счётлар, квитанциялар, юк хатлари ва бошқа ҳужжатлар ҳамда қонунчилик ҳужжатларида белгиланган бошқа маълумотлар илова қилинади.
(45-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
46. Якка тартибдаги уй-жойнинг қурилиши (реконструкция қилиниши) тугалланиб, белгиланган тартибда фойдаланишга топширилган ҳамда давлат рўйхатидан ўтказилгандан кейин бир ой муддатда:
(46-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 23 августдаги 537-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон)
а) қурилиши тугалланган уй-жойни таваккалчиликлардан суғурта қилиш шартномаси тузилади. Бунда суғурта шартномасида суғурта мукофоти ҳар йили тўланиши назарда тутилиши мумкин;
б) ипотека тўғрисидаги шартнома ёки қонун асосида ипотекани расмийлаштирилади ва у давлат рўйхатидан ўтказилади.
6-боб. Ипотека кредити мониторингини олиб бориш ва кредитни қайтариш тартиби
Олдинги таҳрирга қаранг.
47. Ипотека кредитини қайтариш ва у бўйича ҳисобланган фоизларни тўлаш тартиби банк ва қарз олувчи ўртасида тузилган ипотека кредити шартномаси, қонунчилик ҳужжатлари ва банк кредит сиёсати билан тартибга солинади.
(47-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
48. Ипотека кредити бўйича фоиз кредит қолдиғига нисбатан ҳар куни ҳисоблаб ёзилади ва ҳар ойда бир марта ундирилади.
49. Ипотека кредити бўйича асосий қарзни ва фоизни тўлаш тартиби кредит шартномасида белгиланади. Бунда ҳисобланган фоиз ва ипотека кредити бўйича асосий қарз банк ва қарз олувчи томонидан имзоланган, кредит шартномасига илова қилинган тўловлар жадвалида белгиланган муддатларда ундирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
50. Банк фоиз харажатларининг бир қисмини қоплаш учун субсидия олиш ҳуқуқига эга бўлган қарз олувчига ипотека кредити берилган кундан бошлаб 30 кундан кечиктирмасдан субсидияни тўлаш учун Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг «subsidyplatform.mf.uz» электрон платформасига буюртманомани киритади.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ўн иш кунида «subsidyplatform.mf.uz» электрон платформасида ушбу буюртманома рўйхатдан ўтказилади ҳамда унга асосан тегишли юридик мажбуриятлар ва тўлов топшириқномаси ДМБАТда автомат тарзда шакллантирилади.
Республика ғазначилик хизмати ДМБАТда шаклланган тўлов топшириқномасини молиявий имкониятлардан келиб чиқиб бир иш кунидан ўн иш кунигача бўлган даврда субсидия маблағларини қарз олувчининг банк томонидан кўрсатилган ҳисобрақамига ўтказиб беради.
(50-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
51. Қарз олувчи томонидан кредит шартномаси шартлари бажарилмаслиги оқибатида юзага келган муддати ўтган асосий қарздорлик учун ҳисобланган фоиз тўловлари субсидия олиш ҳуқуқига эга бўлган қарз олувчи учун давлат бюджетидан ажратиладиган субсидия маблағи ҳисобидан қоплаб берилмайди ва ушбу тўловлар қарз олувчи томонидан тўланиши лозим.
Давлат бюджети ҳисобидан фоиз тўловининг бир қисмини қоплаш учун ажратилган субсидия қарз олувчининг ипотека кредити бўйича асосий қарздорлик тўлови учун йўналтирилишига йўл қўйилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(52-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
53. Банк ипотека кредитидан фойдаланишнинг бутун даври давомида доимий мониторингни амалга оширади. Мониторинг давомида банкнинг масъул ходими кредитдан мақсадли фойдаланилиши, асосий қарз ва фоизнинг тўланиши, гаров мулкидан фойдаланиш ва унинг сақланиши, ипотека предметининг ноқонуний бегоналаштирилишига йўл қўймасликни назорат қилиб боради.
54. Ипотека кредитидан белгиланган мақсадда фойдаланмаганлик учун қарз олувчига нисбатан банк томонидан қўлланиладиган чоралар ипотека кредити шартномасида белгиланган бўлиши керак.
55. Қарз олувчи томонидан ипотека кредити бўйича асосий қарз ва унга ҳисобланган фоиз тўлови белгиланган муддатларда тўланмаганда, банк ходими қарз олувчи билан шахсан учрашиб мажбуриятини бажарилмаётгани сабабини аниқлайди ва муддатида қайтарилмаган кредитнинг қайтарилишини таъминлаш чорасини кўришни талаб қилади.
56. Ипотека кредити мониторинги давомида тақдим этилган ҳисобот ва унга илова қилинган ҳужжатларни таҳлил қилиш жараёнида банк томонидан ипотека кредитидан мақсадсиз фойдаланилганлиги аниқланган тақдирда банк мақсадсиз фойдаланилган маблағ ва улар бўйича ҳисобланган фоизларни ипотека кредити шартномасида белгиланган тартибда муддатидан олдин ундириб олади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
57. Агар ипотека кредитини ўз вақтида ундириш бўйича кўрилган чоралар натижа бермаса ва кредитнинг ўз вақтида ва тўлиқ қайтарилмаслик хавфи юзага келса, банк кредит шартномаси ҳамда қонунчилик ҳужжатлари талаблари асосида тўлов (қайтариш) муддати келган кредит ва фоиз тўловларини ундириш чораларини кўради. Берилган кредитни муддатидан олдин ундириш мақсадида банк қарз олувчи (биргаликда қарз олувчи)нинг ҳар қандай ҳисобварақларидан (омонат, банк карталаридаги) маблағларни акцептсиз тартибда ундириб олиш ва қарздорликни қайтаришга йўналтириши мумкин. Ушбу шартлар кредит шартномасида белгиланган бўлиши керак.
(57-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
58. Қарз олувчи ипотека кредити шартномаси ва унга илова қилинган тўловлар жадвали бўйича мажбуриятларни мунтазам равишда кетма-кет уч ой давомида бузганда ва тўловларни тўламаган тақдирда, шунингдек, қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳолларда банк «Ипотека тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунида белгиланган тартибда ундирувни гаровга қўйилган мулкка қаратади. Шунингдек, банк уч иш куни мобайнида Иқтисодиёт ва молия вазирлигига ипотека кредити фоиз харажатларини қоплашга субсидия ажратишни тўхтатиш тўғрисида хабарнома юборади.
(58-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
59. Ипотека кредитини муддатидан олдин ундириш юзасидан суддан олдинги тадбирлар ва судда даъво қўзғатиш «Ипотека тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига ҳамда банкнинг ички норматив ҳужжатларига мувофиқ ташкил қилинади.
(59-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
60. Иштирок этувчи тижорат банкининг ички сиёсатида белгиланган муддатларда ипотека кредитлари бўйича тўловларни сурункали равишда тўламаслик оқибатида бекор қилинган ипотека кредити шартномалари бўйича ундириладиган маблағлар (шу жумладан, гаровдаги уй-жойнинг сотилишидан) ҳисобидан талабгорга бошланғич бадал учун ажратилган субсидия маблағи белгиланган тартибда Иқтисодиёт ва молия вазирлигига қайтарилади.
(60-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
61. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан банкларга жойлаштирилган ёки қайта молиялаштирилган маблағларни қайтариш ва улар бўйича фоизларни тўлаш банклар ва Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ўртасида тузиладиган шартномаларда белгиланган тартибда ва муддатларда амалга оширилади.
(61-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
62. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги зарур ҳолларда Марказий банк билан биргаликда банкларга жойлаштирилган маблағларнинг ўзлаштирилиши, мақсадлилиги ва қайтарилиши, шунингдек, қайта молиялаштирилган ипотека кредити тўғри ажратилганлигини ўрганиб боради.
(62-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
7-боб. Қарз олувчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш
63. Қарз олувчи ипотека кредити олиш учун банкка мурожаат қилганда, банк ипотека кредитининг асосий шартлари тўғрисидаги ахборот варақасини бепул тарзда тақдим этади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
64. Банк қарз олувчига ипотека кредити бўйича тўланиши лозим бўлган ойлик тўловлар миқдори ҳамда қарз олувчининг даромадларини таҳлил қилган ҳолда ушбу тўловларни тўлаш учун унинг имконияти етиши (ёки етмаслиги) ҳақида ёзма равишда тушунтириш беради.
(64-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
65. Ипотека кредити шартномаси имзоланмасдан олдин банк қарз олувчига ушбу шартнома лойиҳасини танишиб чиқиш учун ўзи билан олиб кетиш ҳуқуқига эга эканлиги тўғрисида хабардор қилиши лозим.
66. Банк қарз олувчига ипотека кредити шартномаси имзоланган кунда шартноманинг битта асл нусхасини кредитни қайтариш жадвалини илова қилган ҳолда тақдим этиши керак.
67. Агар кредитни қайтариш жадвали расмийлаштирилгандан сўнг ипотека кредити шартномасида кўзда тутилган фоиз ставкаси ўзгарганда, банк кредитни қайтариш жадвалини янгидан расмийлаштириб, қарз олувчига тақдим қилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
68. Банк ипотека кредитини ажратишда банк хизматлари истеъмолчилари билан ўзаро муносабатларни амалга оширишда банклар фаолиятига қўйиладиган минимал талаблар тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқ қарз олувчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаши шарт.
(68-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(69-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
8-боб. Якунловчи қоида
Олдинги таҳрирга қаранг.
70. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
(70-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан ипотека кредитлари ажратиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Пудрат ташкилотлари томонидан қурилган бирламчи уй-жой бозоридаги квартираларни сотиб олиш учун ипотека кредитлари ажратиш тўғрисида
СХЕМА
Босқичлар | Субъектлар | Чора-тадбирлар | Муддат | |||
1-босқич | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги | Мувофиқлик мезонларига мос келадиган банклар билан Ҳамкорлик меморандуми тузади. | Йил давомида | |||
2-босқич | Қарз олувчи | Ўз танловлари асосида бирламчи уй-жой бозорида сотиладиган квартираларни танлайди ва пудрат ташкилоти билан бирламчи шартномани имзолайди. Қарз олувчи Банкка тегишли ҳужжатлар (бошланғич бадал учун субсидия ажратилган ҳолларда — субсидия хабарномаси) билан бошланғич бадал тўловини амалга оширган ҳолда ипотека кредити олиш учун ариза топширади. | Ўз хоҳишига кўра белгиланган муддатларда | |||
3-босқич | Банк | Қарз олувчининг ипотека кредитини олиш тўғрисидаги аризасини ва унга илова қилинган ҳужжатларни кўриб чиқади ва аризани қаноатлантириш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади. | 2 иш кунида | |||
Ижобий қарор қабул қилинган тақдирда фуқаро билан ипотека кредити шартномасини имзолайди ва ипотека кредити ажратиш тўғрисида кафолат хати тақдим этади. | 1 иш кунида | |||||
4-босқич | Қарз олувчи | Банк томонидан тақдим этилган кафолат хати асосида квартира сотиб олиш бўйича қурилиш-пудрат ташкилоти билан нотариал ипотека олди-сотди шартномасини расмийлаштиради. | Кафолат хати муддати доирасида | |||
Расмийлаштирилган олди-сотди шартномасига асосан квартиранинг кадастр ҳужжатини расмийлаштиради ва давлат рўйхатидан ўтказади. | Ўз хоҳишига кўра | |||||
Расмийлаштирилган олди-сотди шартномаси ҳамда квартиранинг кадастр ҳужжатини ва Банк томонидан талаб қилинадиган бошқа хужжатларни тақдим этади. | Ўз хоҳишига кўра | |||||
5-босқич | Банк | Қарз олувчининг банкда шакллантирган маблағларини унга ажратилган ипотека кредити маблағлари билан бирга квартира учун пудрат ташкилотига ўтказиб беради. Субсидия хабарномаси мавжуд бўлганда, банк томонидан қарз олувчи номига расмийлаштирилган квартиранинг кадастр ҳужжатлари асосида Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг «subsidyplatform.mf.uz» платформасида бошланғич бадалнинг бир қисмини қоплаб бериш учун қатъий белгиланган миқдордаги субсидия маблағини тўлаш учун буюртманома юборади. | 2 иш кунида | |||
6-босқич | Банк | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан тузилган Ҳамкорлик меморандумига асосан ипотека кредитларини қайта молиялаштириш учун шартномани тузиш юзасидан «resurs.imv.uz» электрон платформаси орқали мурожаат қилади. | Йил давомида | |||
7-босқич | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги | Банк томонидан «resurs.imv.uz» электрон платформаси орқали шартнома тузиш бўйича юборилган мурожаатини кўриб чиқилади имзоланади ёки қайтарилади. | 2 иш кунида | |||
«resurs.imv.uz» электрон платформасида шартномани автомат тарзда шакллантиради | 1 иш кунида | |||||
8-босқич | Банк | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги томонидан «resurs.imv.uz» электрон платформаси орқали юборилган шартномани имзолайди. | 5 иш кунида* | |||
Мазкур шартномага асосан ўз маблағлари ҳисобидан қарз олувчиларга ажратган ипотека кредитларини қайта молиялаштириш учун «resurs.imv.uz» электрон платформасида буюртманома шакллантиради. | Ҳисобот ойининг якунига қадар | |||||
9-босқич | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги | Ипотека кредитларини қайта молиялаштириш бўйича келиб тушган буюртманомаларни тасдиқлайди ва тегишли маблағларни Банкнинг шартномада кўрсатилган ҳисоб варағига тўлаб беради. | Ҳар ҳисобот ойидан кейинги ойнинг | |||
(1-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг маблағлари ҳисобидан ипотека кредитлари ажратиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Якка тартибдаги лойиҳалар учун ипотека кредитлари ажратиш
СХЕМАСИ
Босқичлар | Субъектлар | Чора-тадбирлар | Муддат | |||
1-босқич | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги | Мувофиқлик мезонларига мос келадиган банклар билан Ҳамкорлик меморандуми тузади. | Йил давомида | |||
1-босқич | Қарз олувчи | Ер участкаларида белгиланган тартибда келишилган лойиҳа асосида ҳамда туман (шаҳар) аҳоли пунктлари бош режаси ва шаҳарсозлик нормаларига мос ҳолда пудрат ташкилоти ёки ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтган ёлланма ишчилар билан якка тартибда уй-жой қуриш, реконструкция қилиш ва таъмирлаш бўйича шартномани имзолайди, ўз кучи билан амалга ошириш ҳолати бундан мустасно. | Ўз хоҳишига кўра белгиланган муддатларда | |||
2-босқич | Қарз олувчи | Банкка тегишли ҳужжатлар билан бошланғич бадал тўловини амалга оширган ҳолда ипотека кредити олиш учун ариза топширади. Бунда якка тартибдаги лойиҳаларни амалга оширилишида, ажратиладиган ипотека кредити бўйича бошланғич бадал учун қарз олувчи томонидан сотиб олинган қурилиш материаллари ва/ёки бажарилган қурилиш-монтаж ишлари қиймати ҳисобга олиниши мумкин. | Ўз хоҳишига кўра белгиланган муддатларда | |||
3-босқич | Банк | Кредит олиш бўйича тақдим этилган ариза ва унга илова қилинган ҳужжатларни кўриб чиқиб, аризани қаноатлантириш ёки рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади. Ариза қаноатлантирилган тақдирда, кредит шартномаси имзоланади. Субсидия тўланадиган қарз олувчилар бўйича банк томонидан қарз олувчи билан тузилган асосида шартномани илова қилган ҳолда Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг “subsidyplatform.mf.uz” платформасида бошланғич бадал бўйича субсидия маблағини тўлаш учун буюртманома юборади. | 3 иш кунида | |||
4-босқич | Қурилиш-монтаж ишларини бошлаш учун шартномада кўрсатилган шартлар ва миқдорларда маблағларни ўтказиб беради. Бунда: Шартнома ва лойиҳа асосида якка тартибдаги лойиҳалар бўйича бажарилган ишларга тўловлар учун ипотека кредити ва қарз олувчи томонидан банкда шаклланган маблағларни пудрат ташкилотларининг депозит ҳисобварағига нақд пулсиз шаклда ўтказиб беради. Бунда қарз олувчининг ўз кучи билан ёки ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида рўйхатдан ўтган ёлланма ишчиларни жалб этган ҳолда якка тартибдаги лойиҳаларни амалга оширган тақдирда ажратилган кредитларни қарз олувчининг банк картасига ўтказиб беради. | Шартномада белгиланган муддатларда | ||||
5-босқич | Қарз олувчи | Якка тартибдаги лойиҳаларни амалга оширади. Лойиҳада кўрсатилган қурилиш-монтаж ишлари тўлиқ якунлангандан сўнг Банкка бу ҳақида асослантирувчи маълумотларни тақдим этади. | Шартномада белгиланган муддатларда | |||
6-босқич | Банк | Якка тартибдаги лойиҳа бўйича қурилиш-монтаж ишлари тўлиқ якунланганлиги ва кредит маблағларидан манзилли фойдаланилганлигига ишонч ҳосил қилгандан сўнг қарз олувчиларга ўз маблағлари ҳисобидан ажратган ипотека кредитларини қайта молиялаштириш учун «resurs.imv.uz» электрон платформасида буюртманома шакллантиради. | 5 иш кунида | |||
Субсидияли қарз олувчилар бўйича ипотека кредити қайта молиялаштирилганидан сўнг Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг «subsidyplatform.mf.uz» платформасида фоиз тўловларининг бир қисмини қоплаш бўйича субсидия маблағини тўлаш учун буюртманома юборади. | Йил давомида | |||||
7-босқич | Иқтисодиёт ва молия вазирлиги | Ипотека кредитларини қайта молиялаштириш бўйича келиб тушган буюртманомаларни тасдиқлайди ва тегишли маблағларни Банкнинг шартномада кўрсатилган ҳисобварағига тўлаб беради. | Ҳар ҳисобот ойидан кейинги ойнинг | |||
8-босқич | Қарз олувчи | Кредит шартномасининг қайтариш графигига асосан ипотека кредити ва унга ҳисобланган фоиз тўловларини тўлаб боради. | Ҳар ойнинг 25-кунигача |
(2-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 ноябрдаги 749-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 февралдаги 56-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб эътироф этилаётган қарорлари
РЎЙХАТИ
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Уй-жой қурилишига, уни реконструкция қилишга ва сотиб олишга ипотека кредити бериш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 2007 йил 3 январдаги 2-сон қарори.
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Қишлоқ жойларда намунавий лойиҳалар асосида «Қишлоқ қурилиш инвест» инжиниринг компанияси иштирокида уй-жойлар қуришни ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2009 йил 26 октябрдаги 280-сон қарорига 2-илованинг 2-банди.
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида» 2010 йил 9 ноябрдаги 248-сон қарорига илованинг 13-банди.
4. Вазирлар Маҳкамасининг «Қишлоқ жойларда уй-жой қурилишини молиялаштиришнинг ресурс базасини янада кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2011 йил 25 майдаги 151-сон қарорига 2-илова.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 28 июндаги 394-сонли қарорига асосан ўз кучини йўқотган)
6. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 2014 йил 6 ноябрдаги 309-сон қарорига илованинг 3-банди.
7. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 2017 йил 12 сентябрдаги 712-сон қарорига илованинг 6-банди.
8. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 2017 йил 20 декабрдаги 1001-сон қарорига илованинг 17-банди.
9. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 2020 йил 1 апрелдаги 195-сон қарорига илованинг 2-банди.
10. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматинииг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида» 2020 йил 7 июлдаги 429-сон қарорига 1-илованинг 6-банди.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.02.2021 й., 09/21/56/0091-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.08.2021 й., 09/21/537/0818-сон; 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон, 15.06.2022 й., 09/22/331/0522-сон, 15.10.2022 й., 09/22/601/0931-сон; 12.11.2024 й., 09/24/749/0910-сон)
