Норасмий таржима
Конвенция
Фуқаролик, оилавий ва жиноий ишлар бўйича ҳуқуқий ёрдам ва ҳуқуқий муносабатлар тўғрисида
1993 йил 22 январь, Минск
 LexUZ шарҳи
Мазкур Конвенция Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг 1993 йил 6 майдаги 825-XII-сонли «Фуқаролик, оилавий ва жиноий ишлар бўйича ҳуқуқий ёрдам ва ҳуқуқий муносабатлар тўғрисидаги Конвенцияни ратификация қилиш ҳақида»ги Қарори билан ратификация қилинган.
(Ўзбекистон Республикаси учун 1994 йил 19 майдан кучга кирган)
«Аҳдлашувчи томонлар», Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги иштирокчи-давлатлари, мазкур Конвенция иштирокчилари;
Аҳдлашувчи томонларнинг фуқаролари ва уларнинг ҳудудида яшовчи шахсларга уларнинг шахсий ва мулкий ҳуқуқларининг барча Аҳдлашувчи томонларда ўз фуқаролари каби ҳуқуқий ҳимоясини таъминлаш истагидан келиб чиққан ҳолда;
Адлия муассасалари томонидан фуқаролик, оила ва жиноят ишлари бўйича ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш соҳасидаги ҳамкорликни ривожлантиришга алоҳида аҳамият бериб,
қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар:

I БЎЛИМ

УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

I қисм

Ҳуқуқий ҳимоя

1-модда

Ҳуқуқий ҳимояни таъминлаш

1. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон фуқаролари, шунингдек, уларнинг ҳудудида яшовчи бошқа шахслар бошқа барча Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудудларида ўзларининг шахсий, мулкий ва номулкий ҳуқуқлари учун ушбу Аҳдлашувчи Томон фуқароларига тақдим этилгани каби ҳуқуқий ҳимоядан фойдаланадилар.
2. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томонлар фуқаролари, шунингдек, уларнинг ҳудудида яшовчи бошқа шахслар бошқа Аҳдлашувчи Томонларнинг судлари, прокуратура ва ички ишлар органлари ва фуқаролик, оилавий ва жиноий ишларни кўриб чиқиш ваколатига кирувчи бошқа муассасаларига (кейинги ўринларда — Адлия органлари деб юритилади) ушбу Аҳдлашувчи Томон фуқаролари билан бир хил шароитларда мурожаат қилиш, аризалар бериш, даъволар киритиш ва бошқа процессуал ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқига эга.
3. Мазкур Конвенция қоидалари Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигига мувофиқ ташкил этилган юридик шахсларга нисбатан ҳам қўлланилади.

2-модда

Божхона тўловларидан озод қилиш ва харажатларни қоплаш

1. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон фуқаролари ва уларнинг ҳудудида яшовчи бошқа шахслар суд ва нотариал божлар ва харажатларни тўлаш ва қоплашдан озод қилинадилар, шунингдек, бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ўз фуқаролари билан бир хил шартларда бепул ҳуқуқий ёрдамдан фойдаланадилар.
2. Мазкур модданинг 1-бандида назарда тутилган имтиёзлар айни иш доирасида амалга ошириладиган барча процессуал ҳаракатлар, шу жумладан, қарорларни ижро этишга нисбатан ҳам қўлланилади.

3-модда

Оилавий ва мулкий аҳвол тўғрисидаги ҳужжатни тақдим этиш

1. Мазкур Конвенциянинг 2-моддасида назарда тутилган имтиёзлар илтимоснома берган шахснинг оилавий ва мулкий аҳволи тўғрисидаги ҳужжат асосида тақдим этилади. Ушбу ҳужжат ариза берувчининг доимий яшаш ёки вақтинча турган жойи ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органи томонидан берилади.
2. Агар ариза берувчи Аҳдлашувчи Томон ҳудудида доимий ёки вақтинча яшаш жойига эга бўлмаса, у фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг тегишли дипломатик ваколатхонаси ёки консуллик муассасаси томонидан берилган ҳужжатни тақдим этиши кифоя қилади.
3. Имтиёзлар тўғрисидаги ариза бўйича қарор қабул қилувчи муассаса ҳужжатни берган муассасадан қўшимча маълумотларни ёки зарур тушунтиришларни талаб қилиши мумкин.

II қисм

Ҳуқуқий ёрдам

4-модда

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш

1. Аҳдлашувчи томонларнинг Адлия муассасалари мазкур Конвенциянинг қоидаларига мувофиқ фуқаролик, оилавий ва жиноят ишлари бўйича ҳуқуқий ёрдам кўрсатадилар.
2. Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари мазкур модданинг 1-бандида кўрсатилган ишлар бўйича бошқа муассасаларга ҳуқуқий ёрдам кўрсатадилар.

5-модда

Алоқа тартиби

Ушбу Конвенцияни амалга оширишда Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли адлия муассасалари, агар ушбу Конвенцияда бошқа алоқа тартиби белгиланмаган бўлса, ўзларининг марказий, ҳудудий ва бошқа органлари орқали бир-бири билан алоқа ўрнатадилар. Аҳдлашувчи томонлар ўзларининг марказий, ҳудудий ва тўғридан-тўғри алоқаларни амалга оширишга ваколатли бошқа органлари рўйхатини белгилайдилар ва бу ҳақда депозитарийга хабар берадилар.

6-модда

Ҳуқуқий ёрдам кўлами

Аҳдлашувчи томонлар сўралаётган Аҳдлашувчи томоннинг қонун ҳужжатларида назарда тутилган процессуал ва бошқа ҳаракатларни амалга ошириш, шу жумладан, ҳужжатларни тайёрлаш ва юбориш, кўздан кечириш, тинтув, олиб қўйиш тергов ҳаракатларини ўтказиш, ашёвий далилларни топшириш, экспертиза ўтказиш, томонлар, учинчи шахслар, гумон қилинувчилар, айбланувчилар, жабрланувчилар, гувоҳлар ва экспертларни сўроқ қилиш, шахсларни қидириш, жиноий таъқиб қилишни амалга ошириш, шахсларни жиноий жавобгарликка тортиш ёки ҳукмни ижро этиш учун топшириш, фуқаролик ишлари бўйича суд қарорларини, ҳукмларнинг фуқаровий даъвога оид қисмини, ижро варақаларини тан олиш ва ижрога қаратиш, шунингдек, ҳужжатларни топшириш йўли билан бир-бирларига ҳуқуқий ёрдам кўрсатадилар.

7-модда

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ҳақидаги топшириқнинг мазмуни ва шакли

1. Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ҳақидаги топшириқда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
а) сўралаётган муассасанинг номи;
б) сўраётган муассасанинг номи;
в) ҳуқуқий ёрдам сўралаётган ишнинг номи;
г) тарафлар, гувоҳлар, гумон қилинувчилар, айбланувчилар, судланувчилар, маҳкумлар ёки жабрланувчиларнинг исмлари ва фамилиялари, уларнинг яшаш ва бўлиб туриш жойи, фуқаролиги, бандлиги, жиноят ишлари бўйича, туғилган жойи ва санаси ва иложи бўлса, ота-оналарнинг исм ва фамилиялари; юридик шахслар учун-уларнинг номи, юридик манзили ва/ёки жойлашган жойи;
д) «г» кичик бандида кўрсатилган шахсларнинг вакиллари бўлса, уларнинг исмлари, фамилиялари ва манзиллари;
е) топшириқнинг мазмуни, шунингдек, уни бажариш учун зарур бўлган бошқа маълумотлар;
ж) жиноят ишлари бўйича, содир этилган қилмишнинг тавсифи ва малакаланиши ҳамда етказилган зарарнинг миқдори ҳақидаги маълумотлар, агар у ушбу қилмиш натижасида етказилган бўлса.
жиноят ишлари бўйича, шунингдек, содир этилган қилмишнинг тавсифи ва квалификацияси, агар у қилмиш натижасида етказилган бўлса, зарар миқдори тўғрисидаги маълумотлар.
2. Ҳужжатларни топшириш ҳақидаги топшириқда, қабул қилувчининг аниқ манзили ва тақдим этилаётган ҳужжатнинг номи кўрсатилиши керак.
3. Топшириқ имзоланган ва сўраётган муассасанинг гербли муҳри билан муҳрланган бўлиши керак.

8-модда

Ижро этиш тартиби

1. Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ҳақидаги топшириқни бажаришда сўралаётган муассаса ўз давлатининг қонунчилигини қўллайди. Сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг илтимосига кўра, сўралаётган муассаса томонидан сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг процессуал нормалари қўлланилиши мумкин, агарда, Сўралаётган аҳдлашувчи томоннинг қонунчилигига зид бўлмаса.
2. Агар сўралаётган муассаса топшириқни бажаришга ваколатли бўлмаса, у топшириқни ваколатли муассасага юборади ва бу ҳақда сўровчи муассасани хабардор қилади.
3. Сўраётган муассасанинг илтимосига биноан Сўралаётган муассаса Сўраётган муассасани ва манфаатдор томонларни топшириқни бажаришда қатнаша олишлари учун, топшириқнинг бажариш вақти ва жойи ҳақида ўз вақтида, сўралаётган Аҳдлашувчи томоннинг қонунчилигига мувофиқ хабардор қилиши мумкин.
4. Агар топшириқда кўрсатилган шахснинг аниқ манзили номаълум бўлса, сўралаётган муассаса у ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи томоннинг қонунчилигига мувофиқ манзилни аниқлаш учун зарур чораларни кўради.
5. Топшириқ бажарилганидан сўнг, сўралаётган муассаса сўраётган муассасага ҳужжатларни қайтаради; ҳуқуқий ёрдам кўрсатишнинг иложи бўлмаган тақдирда, у бир вақтнинг ўзида топшириқнинг бажарилишига тўсқинлик қилаётган ҳолатлар тўғрисида хабар беради ва ҳужжатларни сўралаётган муассасага қайтаради.

9-модда

Гувоҳларни, жабрланувчиларни, фуқаровий даъвогарларни, фуқаровий жавобгарларни, уларнинг вакиллари ва экспертларни чақириш

1. Гувоҳ, жабрланувчи, фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ва уларнинг вакиллари, шунингдек, сўралаётган Аҳдлашувчи Томон адлия муассасасининг чақирувига биноан сўраётган Аҳдлашувчи Томон адлия муассасасига келган эксперт, фуқаровий мансублигидан қатъий назар, сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида жиноий ёки маъмурий жавобгарликка тортилиши, қамоққа олиниши ва давлат чегарасини кесиб ўтгунга қадар содир этган қилмиши учун жазога тортилиши мумкин эмас. Бундай шахслар, шунингдек, иш юритиш предмети ҳисобланган жиноят иши бўйича берган гувоҳлик кўрсатувлари ёки эксперт сифатида берган хулосалари учун жавобгарликка тортилиши, қамоққа олиниши ёки жазоланиши мумкин эмас.
2. Мазкур модданинг 1-бандида назарда тутилган шахслар, уларни сўроқ қилаётган адлия муассасаси уларнинг иштирокига келгусида эҳтиёж мавжуд эмаслиги ҳақида хабар берган санадан бошлаб, имкониятлари бўлгани ҳолда сўраётган Аҳдлашувчи томон ҳудудини 15 кун ичида тарк этмасалар, мазкур модданинг 1-бандида назарда тутилган кафолатларни йўқотадилар.Ушбу муддат, юқорида таъкидланган шахслар сўраётган Аҳдлашувчи томон ҳудудини ўзларига боғлиқ бўлмаган ҳолатларга кўра тарк эта олмаган вақтни ҳисобга олмайди.
3. Гувоҳга, экспертга, шунингдек, жабрланувчи ва унинг қонуний вакилига сўраётган Аҳдлашувчи Томон тарафидан сўраётган давлатга саёҳат қилиш ва у ерда бўлиб туриши билан боғлиқ харажатлар, ишдан ажралган кунлари учун йўқотилган иш ҳақи қоплаб берилади, шунингдек, эксперт экспертиза ўтказгани учун ҳақ олиш ҳуқуқига ҳам эга. Чақирувда, чақирилувчи шахслар қандай тўловларни олишга ҳақли эканлиги кўрсатилиши керак; уларнинг талабига кўра сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасаси тегишли харажатларни қоплаш учун аванс тўлаб беради.
4. Аҳдлашувчи томонлардан бирининг ҳудудида яшовчи, мазкур модданинг 1-бандида назарда тутилган шахсларни бошқа аҳдлашувчи томоннинг адлия муассасасига чақириш, улар ҳозир бўлмаган тақдирда, мажбурлов чораларини қўллаш ҳақидаги таҳдидни ифода этмаслиги керак.

10-модда

Ҳужжатларни топшириш ҳақидаги топшириқ

1. Сўралаётган адлия муассасаси, агар топширилаётган ҳужжатлар унинг тилида ёки рус тилида ёзилган бўлса ёки ушбу тиллардаги тасдиқланган таржимаси билан таъминланган бўлса, ҳужжатларни топширишни ўз давлатида амалда бўлган тартибга мувофиқ амалга оширади. Акс ҳолатда, ҳужжатларни уларни қабул қилувчига у ихтиёрий равишда қабул қилишга рози бўлган тақдирда топширади.
2. Ҳужжатларни топшириқда кўрсатилган манзил бўйича топширишнинг иложи бўлмаса, сўралаётган адлия муассасаси ўз ташаббуси билан манзилни аниқлаш бўйича зарур чораларни кўради. Агар сўралаётган адлия муассасаси томонидан манзилни аниқлашнинг имкони бўлмаса, у бу ҳақда сўраётган муассасани хабардор қилади ва унга топширилиши лозим бўлган ҳужжатларни қайтаради.

11-модда

Ҳужжатларни топширишни тасдиқлаш

Ҳужжатларни топшириш ҳужжат топширилган шахс томонидан имзоланган ва сўралаётган муассасанинг расмий муҳри билан муҳрланган ва топшириш санаси ва ҳужжатни топширган муассаса ходимининг имзосини акс эттирувчи далил ёки мазкур муассаса томонидан берилган ва топшириш усули, жойи ва вақтини кўрсатувчи бошқа ҳужжат билан тасдиқланади.

12-модда

Дипломатик ваколатхоналар ва консуллик муассасаларининг ваколатлари

1. Аҳдлашувчи томонлар ҳужжатларни ўз фуқароларига ўзларининг дипломатик ваколатхоналари ёки консуллик муассасалари орқали топшириш ҳуқуқига эга.
2. Аҳдлашувчи томонлар ўз фуқароларини ваколатли органларининг топшириғига асосан ўзларининг дипломатик ваколатхоналари ёки консуллик муассасалари орқали сўроқ қилиш ҳуқуқига эга.
3. Мазкур модданинг 1 ва 2-бандларида кўрсатилган ҳолларда, мажбурлов воситалари қўллаш ёки уларни қўллаш билан таҳдид қилиш мумкин эмас.

13-модда

Ҳужжатларнинг ҳақиқийлиги

1. Аҳдлашувчи томонлардан бирининг ҳудудида муассаса ёки махсус ваколатли шахс томонидан ўз ваколатлари доирасида ва белгиланган шакл бўйича тайёрланган ёки тасдиқланган ва гербли муҳр билан муҳрланган ҳужжатлар бошқа Аҳдлашувчи томонларнинг ҳудудида ҳеч қандай махсус тасдиқлаш талабисиз қабул қилинади.
2. Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида расмий ҳужжат деб ҳисобланган ҳужжатлар бошқа Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудида расмий ҳужжатларнинг далилий кучига эга.

14-модда

Фуқаролик ҳолати ҳақидаги ҳужжатларни ва бошқа ҳужжатларни юбориш

1. Аҳдлашувчи томонлар, бир-бирларига сўровга кўра, фуқаролик ҳолати далолатномаларини рўйхатдан ўтказиш ҳақидаги гувоҳномани Аҳдлашувчи томонларнинг фуқаролик ҳолати далолатномаларини ёзиш органлари орқали тўғридан-тўғри, таржимасиз ва бепул асосда, бундай ҳужжатлар юборилаётгани ҳақида фуқароларни огоҳлантирган ҳолда юбориш мажбуриятини оладилар.
2. Аҳдлашувчи томонлар, бир-бирларига сўровга кўра, сўраётган Аҳдлашувчи томоннинг фуқаролари ёки унинг ҳудудида яшовчи бошқа шахсларнинг таълим, меҳнат стажи, ва шахсий ва мулкий ҳуқуқ ва манфаатларига оид бошқа ҳужжатларни таржимасиз ва бепул асосда тақдим қилиш мажбуриятни оладилар

15-модда

Ҳуқуқий масалалар бўйича маълумотлар

Аҳдлашувчи Томонларнинг марказий адлия органлари, сўровга кўра бир-бирларига ўз ҳудудларида амалдаги ёки амалда бўлган ички қонунчилик ҳамда уларни адлия муассасалари томонидан қўллаш амалиёти тўғрисида маълумот берадилар.

16-модда

Манзиллар ва бошқа маълумотларни аниқлаш

1. Аҳдлашувчи томонлар, сўровга кўра бир-бирларига, агар фуқароларининг ҳуқуқларини амалга ошириш учун талаб қилинса, уларнинг ҳудудида яшовчи шахсларнинг манзилларини аниқлашда ўз қонунчилигида белгиланган тартибда ёрдам кўрсатадилар. Сўраётган Аҳдлашувчи томон сўровда кўрсатилган шахснинг манзилини аниқлаш учун ўзида мавжуд бўлган маълумотлар ҳақида хабар беради.
2. Аҳдлашувчи томонларнинг Адлия муассасалари сўровга кўра бир-бирларига сўралаётган Аҳдлашувчи томон ҳудудида яшовчи, сўраётган аҳдлашувчи томоннинг адлия муассасалари томонидан фуқаролик, оилавий ва жиноий ишлар бўйича мулкий талаблар эълон қилинган шахсларнинг иш жойи ва даромадларини аниқлашда ёрдам беришади.

17-модда

Тил

Ушбу Конвенцияни амалга оширишда Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари Аҳдлашувчи Томонларнинг расмий тилларидан ёки рус тилидан фойдаланадилар.
Агар ҳужжатлар Аҳдлашувчи Томонларнинг давлат тилларида расмийлаштирилган бўлса, уларга рус тилига тасдиқланган таржималари илова қилинади.

18-модда

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш билан боғлиқ харажатлар

Сўралаётган Аҳдлашувчи томон ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш билан боғлиқ харажатларни қоплашни талаб қилмайди. Аҳдлашувчи томонлар уларнинг ҳудудида ҳуқуқий ёрдам кўрсатишда юзага келган барча харажатларни ўз зиммаларига оладилар.

19-модда

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатишни рад этиш

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ҳақидаги сўров, бундай ҳуқуқий ёрдамни кўрсатиш Сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг суверенитети ёки хавфсизлигига зарар етказиши ёки унинг қонунчилигига зид бўлса тўлиқ ёки қисман рад этилиши мумкин. Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ҳақидаги сўров рад этилган тақдирда, рад этиш сабаблари тўғрисида сўралаётган Аҳдлашувчи Томон дарҳол хабардор қилинади.

II бўлим

ФУҚАРОЛИК ВА ОИЛАВИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА ҲУҚУҚИЙ МУНОСАБАТЛАР

I қисм

Ваколат

20-модда

Умумий қоидалар

1. Агар мазкур бўлимнинг II — V қисмларида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида яшаш жойига эга бўлган шахсларга нисбатан даъволар, уларнинг фуқаровий мансублигидан қатъи назар ушбу Аҳдлашувчи томоннинг судларига, юридик шахсларга нисбатан даъволар, ҳудудида ушбу юридик шахснинг бошқарув органи, ваколатхонаси ёки филиали жойлашган Аҳдлашувчи томоннинг судларига тақдим қилинади.
Агар ишда турли Аҳдлашувчи томонларнинг ҳудудида яшаш жойи (жойлашган ери) бўлган бир нечта жавобгарлар иштирок этса, низо даъвогар танлаган ҳар қандай жавобгарнинг яшаш жойи (жойлашган ери) бўйича кўриб чиқилади.
2. Аҳдлашувчи томонларнинг судлари қуйидаги ҳолатларда ҳам ваколатли ҳисобланади, агар унинг ҳудудида:
а) жавобгарнинг корхонаси (филиали) савдо, ишлаб чиқариш ёки бошқа хўжалик фаолиятини амалга оширса;
б) низонинг предмети бўлган шартнома бўйича мажбурият бажарилган бўлса ёхуд қисман ёки тўлиқ бажарилиши лозим бўлса;
в) шаъни, қадр-қиммати ва ишчанлик обрўсини ҳимоя қилиш тўғрисидаги даъво бўйича даъвогар доимий яшаш жойи ёки жойлашув ерига эга бўлса.
3. Кўчмас мулкка нисбатан мулк ҳуқуқи ва бошқа ашёвий ҳуқуқлар тўғрисидаги даъволар бўйича бундай мулк жойлашган жойдаги судлар мутлақ ваколатли ҳисобланади.
Юклар, йўловчилар ва багажни ташиш шартномаларидан келиб чиқувчи, ташувчиларга нисбатан даъволар, унга нисбатан белгиланган тартибда эътироз билдирилган транспорт ташкилоти идораси жойлашган жойда тақдим этилади.

21-модда

Шартнома бўйича судловга тегишлилик

1. Агар томонларнинг низони ушбу судларга тақдим қилиш ҳақидаги ёзма келишуви бўлса, Аҳдлашувчи Томонларнинг судлари ишни бошқа ҳолатларда ҳам кўриб чиқишлари мумкин.
Мазкур конвенциянинг 20-моддасининг 3-банди ва мазкур бўлимнинг II — V қисмларида белгиланган бошқа нормалардан ҳамда тегишли Аҳдлашувчи Томонларнинг ички қонунчилигида назарда тутилган мутлақ ваколат, томонларнинг келишуви билан ўзгартирилиши мумкин эмас.
2. Низони ўтказиш тўғрисида келишув мавжуд бўлса, суд жавобгарнинг аризасига биноан иш юритишни тугатади.

22-модда

Суд жараёнларининг ўзаро боғлиқлиги

1. Икки Аҳдлашувчи Томонларнинг мазкур конвенцияга кўра ваколатли бўлган судлари томонидан бир хил тарафлар ўртасида бир хил предмет бўйича бир хил асосларда иш қўзғатилган ҳолатларда, ишни кейинроқ қўзғатган суд, иш юритишни тугатади.
2. Асосий даъво билан бир хил ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган қарши даъво ва ҳисоб-китоб тўғрисидаги талаб асосий даъвони кўраётган судда кўриб чиқилиши керак.

221-модда

Прокурорнинг фуқаролик процессида иштирок этиши ҳақида сўров

Бир Аҳдлашувчи Томоннинг прокурори бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг прокурорига сўраётган Аҳдлашувчи Томон фуқаросининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳақида судда иш қўзғатиш, бундай ишларнинг кўриб чиқилишида иштирок этиш, юқори турувчи суд инстанциясига кассация ёки хусусий протест келтириш, шунингдек, бундай ишлар бўйича суд қарорига нисбатан назорат тартибида протест келтириш ҳақидаги сўров билан мурожаат қилиши мумкин.

II қисм

Шахсий ҳолат

23-модда

Ҳуқуқ лаёқати ва муомала лаёқати

1. Жисмоний шахснинг муомала лаёқати ушбу шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонун ҳужжатлари билан белгиланади.
2. Фуқаролиги бўлмаган шахснинг муомала лаёқати у доимий яшаш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонуни билан белгиланади.
3. Юридик шахснинг ҳуқуқ лаёқати у қонун ҳужжатларига мувофиқ ташкил этилган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.

24-модда

Муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топиш. Муомала лаёқатини тиклаш

1. Шахсни муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топиш ҳақидаги ишлар бўйича ушбу шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг суди ваколатли ҳисобланади, мазкур модданинг 2 ва 3-бандларида назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно.
2. Аҳдлашувчи томонлардан бирининг судига унинг ҳудудида яшовчи, бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқароси бўлган шахсни, муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топиш учун асослар маълум бўлиб қолган тақдирда, у бу ҳақида ушбу шахс фуқароси ҳисобланувчи Аҳдлашувчи томоннинг судини хабардор қилади.
3. Агар муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топиш учун асослар тўғрисида хабардор қилинган Аҳдлашувчи Томоннинг суди уч ой ичида иш қўзғатмаса ёки ўз фикрини билдирмаса, муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топиш ҳақидаги иш ушбу фуқаро ҳудудида яшаш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг суди томонидан кўриб чиқилади. Шахсни муомала лаёқати чекланган ёки муомалага лаёқатсиз деб топиш тўғрисидаги қарор ушбу шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли судига юборилади.
4. Мазкур модданинг 1 — 3-бандлари қоидалари муомала лаёқатини тиклашга нисбатан ҳам тегишлича қўлланилади.

25-модда

Бедарак йўқолган ва вафот этган деб топиш. Ўлим фактини аниқлаш

1. Шахсни бедарак йўқолган деб топиш ёки вафот этган деб эълон қилиш ҳамда ўлим фактини аниқлашга оид ишлар бўйича шахс тириклик вақтидаги охирги маълумотларга кўра, у фуқароси ҳисобланган Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасалари, бошқа шахсларга нисбатан — шахснинг охирги яшаш манзилидаги адлия муассасалари ваколатли ҳисобланади.
2. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасалари бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролари ёки ўз ҳудудида яшаган бошқа шахсларни бедарак йўқолган ёки вафот этган топиши, шунингдек, унинг ҳудудида яшовчи, ҳуқуқ ва манфаатлари ушбу Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига асосланган манфаатдор шахсларнинг илтимосига кўра шахснинг вафот этганлик фактини белгилаши мумкин.
3. Бедарак йўқолган деб топиш ёки вафот этган деб эълон қилиш ва ўлим фактини белгилаш ҳақидаги ишларни кўришда Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасалари ўз давлатининг қонунчилигини қўллайди.

III қисм

Оилага оид ишлар

26-модда

Никоҳ тузиш

Бўлажак турмуш ўртоқлар учун никоҳ тузиш шартлари, улар фуқаролари ҳисобланувчи Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилиги билан, фуқаролиги бўлмаган шахслар учун эса, уларнинг доимий яшаш жойи ҳисобланувчи Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади. Бундан ташқари, никоҳга тўсқинлик қиладиган ҳолатлар бўйича, ҳудудида никоҳ тузилаётган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги талаблари қўлланилиши лозим.

27-модда

Эр-хотиннинг ҳуқуқий муносабатлари

1. Эр-хотиннинг шахсий ва мулкий ҳуқуқий муносабатлари, ҳудудида уларнинг биргаликдаги яшаш жойи бўлган Аҳдлашувчи Томон қонунчилиги билан белгиланади.
2. Агар турмуш ўртоқлардан бири Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида, иккинчиси эса бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида яшаса ва ҳар иккала эр ва хотин ҳам айни фуқароликка эга бўлса, уларнинг шахсий ва мулкий ҳуқуқий муносабатлари улар фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томон қонунчилиги билан белгиланади.
3. Агар турмуш ўртоқлардан бири бир Аҳдлашувчи Томон фуқароси, иккинчиси эса бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқароси бўлса ва улардан бири бир Аҳдлашувчи Томон ҳудудида, иккинчиси эса бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида яшаса, уларнинг шахсий ва мулкий ҳуқуқий муносабатлари ҳудудида уларнинг охирги умумий яшаш жойи бўлган Аҳдлашувчи Томон қонунчилиги билан белгиланади.
4. Агар мазкур модданинг 3-бандида кўрсатилган шахслар, Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудудларида биргаликдаги яшаш жойига эга бўлмасалар, ишни муассаси кўриб чиқаётган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги қўлланилади.
5. Эр-хотиннинг уларнинг кўчмас мулкига оид ҳуқуқий муносабатлари, ушбу мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
6. Эр-хотиннинг шахсий ва мулкий ҳуқуқий муносабатларига оид масалаларда мазкур модданинг 1 — 3 ва 5-бандларига мувофиқ қонунчилиги қўлланиладиган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади.

28-модда

Никоҳни бекор қилиш

1. Никоҳни бекор қилиш бўйича ишларда, ариза бериш вақтида эр ва хотин фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги қўлланилади.
2. Агар турмуш ўртоқлардан бири Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг, иккинчиси эса бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқароси бўлса, никоҳни бекор қилиш тўғрисидаги ишни кўраётган муассаса жойлашган Аҳдлашувчи Томон қонунчилиги қўлланилади.

29-модда

Аҳдлашувчи Томонлар муассасаларининг ваколатлилиги

1. Мазкур Конвенциянинг 28-моддаси 1-бандида назарда тутилган ҳолларда никоҳни бекор қилиш ҳақидаги ишлар бўйича, эр-хотин ариза топшириш вақтида фуқаролари бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади. Агар ариза топшириш вақтида эр-хотинларнинг ҳар иккиси ҳам бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида яшаётган бўлса, ушбу Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади.
2. Мазкур Конвенциянинг 28-моддаси 2-бандида назарда тутилган ҳолларда никоҳни бекор қилиш ҳақидаги ишлар бўйича, эр-хотинларнинг ҳар иккиси ҳам яшаётган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади. Агар эр-хотинлардан бири бир Аҳдлашувчи Томон ҳудудида, иккинчиси эса бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида истиқомат қилса, никоҳни бекор қилиш ҳақидаги иш бўйича эр-хотинлар ҳудудида яшовчи ҳар иккала Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади.

30-модда

Никоҳни ҳақиқий эмас деб топиш

1. Никоҳни ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги ишларда 26-моддага мувофиқ никоҳни тузиш пайтида қўлланилган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги қўлланилади.
2. Никоҳни ҳақиқий эмас деб топиш ҳақидаги ишлар бўйича муассасаларнинг ваколатлилиги 27-моддага мувофиқ белгиланади.

31-модда

Оталик ёки оналикни белгилаш ва низолашиш

Оталик ёки оналикни белгилаш ва низолашиш бола туғилиши бўйича фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.

32-модда

Ота-оналар ва болалар ўртасидаги ҳуқуқий муносабатлар

1. Ота-оналар ва болаларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шу жумладан, ота-оналарнинг болаларни боқиш мажбуриятлари улар ҳудудида биргаликдаги доимий яшаш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади, агар ота-оналар ва болаларнинг биргаликдаги доимий яшаш жойи бўлмаса, уларнинг ўзаро ҳуқуқ ва мажбуриятлари бола фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
Алимент мажбуриятлари бўйича Даъвогарнинг талабига, бола доимий истиқомат қилувчи Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги қўлланилади.
2. Вояга етган болаларнинг ота-оналари фойдасига алимент бўйича мажбуриятлари, шунингдек, бошқа оила аъзоларининг алимент бўйича мажбуриятлари улар биргаликдаги яшаш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади. Биргаликдаги яшаш жойи бўлмаган тақдирда, бундай мажбуриятлар даъвогар фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
3. Ота-оналар ва болалар ўртасидаги ҳуқуқий муносабатларга оид ишлар бўйича мазкур модданинг 1 ва 2-бандларига мувофиқ қонунчилиги қўлланилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг суди ваколатли бўлади.
4. Болаларни тарбиялаш билан боғлиқ ишлар бўйича суд қарорларини ижро этиш бола ҳудудида яшаётган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигида белгиланган тартибда амалга оширилади.
5. Агар жавобгар бошқа Аҳдлашувчи томоннинг ҳудудида эканлигини гумон қилиш учун етарлича асослар мавжуд бўлса ҳамда суднинг унга нисбатан қидирув эълон қилиш тўғрисидаги ажрими бўлса, Аҳдлашувчи Томонлар, алимент ундириш тўғрисидаги ишлар бўйича жавобгарни қидириш бўйича бир-бирларига ёрдам кўрсатадилар.

33-модда

Васийлик ва ҳомийлик

1. Васийлик ва ҳомийликни белгилаш ёки бекор қилиш унга нисбатан васийлик ёки ҳомийлик белгиланаётган ёки бекор қилинаётган шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.
2. Васий ёки ҳомий билан васийлик ёки ҳомийликдаги шахс ўртасидаги ҳуқуқий муносабатлар муассасаси васий ёки ҳомийни тайинлаган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан тартибга солинади.
3. Васийлик ёки ҳомийликни қабул қилиш мажбурияти васий ёки ҳомий этиб тайинланаётган шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
4. Бир Аҳдлашувчи Томон шахсларига нисбатан ҳомий ёки васий қилиб бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролари тайинланиши мумкин агар улар васийлик ёки ҳомийлик амалга ошириладиган Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида истиқомат қилса.

34-модда

Аҳдлашувчи Томонлар муассасаларининг васийлик ва ҳомийлик масалалари бўйича ваколатлилиги

Агар мазкур Конвенцияда бошқача белгиланган бўлмаса, васийлик ва ҳомийликни белгилаш ёки бекор қилиш ҳақидаги ишлар бўйича ўзига нисбатан васийлик ёки ҳомийлик белгиланаётган ёки бекор қилинаётган шахс фуқароси ҳисобланган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади.

35-модда

Васийлик ва ҳомийлик чораларини қўллаш тартиби

1. Бир Аҳдлашувчи Томоннинг доимий яшаш жойи, бўлиб туриш жойи ёки мулки бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида жойлашган фуқаросининг манфаатида васийлик ёки ҳомийлик билан боғлиқ чораларни кўриш зарурати юзага келган тақдирда, ушбу Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси 34-моддага кўра ваколатли бўлган муассасани кечиктирмасдан хабардор қилади.
2. Кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларда, бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ўз қонунчилигида белгиланган тартибда зарурий вақтинчалик чораларни кўриши мумкин. Бундай ҳолатда, ушбу муассаса 34-моддага мувофиқ ваколатли бўлган муассасани кўрилган вақтинчалик чоралар ҳақида кечиктирмасдан хабардор қилиши зарур. Ушбу чоралар 34-моддада кўрсатилган муассаса томонидан бошқа қарор қабул қилингунича ўз кучини сақлаб қолади.

36-модда

Васийлик ва ҳомийликни ўтказиш тартиби

1. 34-моддага мувофиқ ваколатли бўлган муассаса, васийлик ёки ҳомийлик остида бўлган шахс ушбу Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида яшаш жойи, бўлиб туриш жойи ёки мулкка эга бўлса, васийлик ёки ҳомийликни бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг муассасасига ўтказиши мумкин. Васийлик ёки ҳомийликни ўтказиш, сўралаётган муассаса васийлик ёки ҳомийликни ўзига қабул қилган ва бу ҳақида сўровчи муассасани хабардор қилган вақтдан бошлаб кучга киради.
2. Мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ васийлик ёки ҳомийликни қабул қилган муассаса, уларни ўз давлати қонунчилигига мувофиқ амалга оширади.

37-модда

Фарзандликка олиш

1. Фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш, фарзандликка олувчи фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш тўғрисида ариза берилган вақтда фуқароси ҳисобланган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
2. Агар бола бошқа Аҳдлашувчи Томон фуқароси бўлса, фарзандликка олиш ёки уни бекор қилишда қонуний вакил ёки ваколатли давлат органининг, шунингдек, агар бола фуқароси бўлган Аҳдлашувчи томоннинг қонунчилигига мувофиқ талаб қилинса, боланинг ҳам розилиги олиниши зарур.
3. Агар бола, бири Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг, иккинчиси эса, бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқароси ҳисобланувчи эр-хотин томонидан фарзандликка олинаётган бўлса, фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш ҳар иккала Аҳдлашувчи Томоннинг ҳам қонунчилигида белгиланган тартибда амалга оширилиши керак.
4. Фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш ҳақидаги ишлар бўйича, фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш ҳақидаги ариза берилган вақтда фарзандликка олувчи фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади, мазкур модданинг 3-бандида назарда тутилган ҳолларда эса, эр-хотинлар охирги марта биргаликда яшаш ёки бўлиб туриш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси ваколатли ҳисобланади.

IV қисм

Мулкий ҳуқуқий муносабатлар

38-модда

Эгалик ҳуқуқи

1. Кўчмас мулкка эгалик ҳуқуқи кўчмас мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади. Қандай мулк кўчмас мулк эканлиги тўғрисидаги масала ушбу мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ ҳал қилинади.
2. Давлат реестрига киритилиши лозим бўлган транспорт воситаларига эгалик ҳуқуқи, транспорт воситасини рўйхатдан ўтказган орган ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ белгиланади.
3. Мулкка бўлган эгалик ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқнинг пайдо бўлиши ёки тугатилиши унинг пайдо бўлишига ёки бундай ҳуқуқ бекор қилинишига асос бўлган ҳаракат ёки бошқа ҳолат содир бўлган пайтда мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
4. Битимнинг предмети ҳисобланувчи мулкка бўлган мулк ҳуқуқи ёки бошқа ашёвий ҳуқуқнинг вужудга келиши ва тугатилиши, агар тарафларнинг келишувида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, битим тузилган жойнинг қонунчилиги билан белгиланади.

39-модда

Битимнинг шакли

1. Битимнинг шакли у ҳудудида тузилган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.
2. Кўчмас мулк ва унга бўлган ҳуқуқлар билан боғлиқ битимнинг шакли бундай мол-мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.

40-модда

Ишончнома

Ишончноманинг шакли ва амал қилиш муддати ҳудудида ишончнома берилган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.

41-модда

Битим тарафларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари

Битим тарафларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, агар тарафларнинг келишувида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, битим тузилган жойнинг қонунчилиги билан белгиланади.

42-модда

Зарарни қоплаш

1. Зарарни қоплаш мажбуриятлари зарарни қоплаш тўғрисидаги талаб учун асос бўлган ҳаракат ёки бошқа ҳолат ҳудудида содир бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади, шартномалар ва бошқа ҳуқуқий ҳаракатлардан келиб чиқувчи ҳолатлар бундан мустасно.
2. Агар зарар етказувчи ва жабрланувчи бир Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролари бўлса, ушбу Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги қўлланилади.
3. Мазкур модданинг 1 ва 2-бандларида кўрсатилган ишлар бўйича, зарарни қоплаш тўғрисидаги талаб учун асос бўлган ҳаракат ёки бошқа ҳолат ҳудудида содир бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг суди ваколатлидир. Жабрланувчи, шунингдек, жавобгар яшаш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи томоннинг судига ҳам даъво киритиши мумкин.

43-модда

Даъво муддати

Даъво муддати масалалари тегишли ҳуқуқий муносабатларни тартибга солиш учун қўлланиладиган қонунчилик бўйича ҳал қилинади.

V қисм

Мерос

44-модда

Тенглик принципи

Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бирининг фуқаролари, бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида мулк ёки ҳуқуқни қонун ёки васиятнома бўйича, ушбу Аҳдлашувчи томоннинг фуқаролари билан тенг шартларда ва бир хил миқдорда мерос қилиб олишлари мумкин.

45-модда

Мерос ҳуқуқи

1. Мулкни мерос қилиб олиш ҳуқуқи васият қилувчининг охирги доимий яшаш жойи ҳудудида бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади, мазкур модданинг 2-бандида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно.
2. Кўчмас мулкни мерос қилиб олиш ҳуқуқи ушбу мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан белгиланади.

46-модда

Мероснинг давлатга ўтказилиши

Агар меросга нисбатан қонунчилиги қўлланиладиган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ давлат меросхўр ҳисобланса, кўчар мерос мулк мерос қолдирувчи шахс вафот этган пайтда фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томонга, кўчмас мерос мулк эса ушбу мулк жойлашган Аҳдлашувчи Томонга ўтади.

47-модда

Васиятнома

Шахснинг васиятномани тузиш ва бекор қилишга лаёқати, шунингдек, васиятноманинг шакли ва унинг бекор қилиниши, далолатнома тузиш вақтида васият қилувчининг яшаш жойи жойлашган давлат қонунчилиги билан белгиланади. Бироқ, васиятнома ёки унинг бекор қилиниши, у тузилган жойнинг қонунчилиги талабларига жавоб берса, шаклга мос келмаслиги сабабли ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин эмас.

48-модда

Мерос ишлари бўйича ваколатлар

1. Кўчар мол-мулкни мерос қилиб олиш тўғрисидаги иш юритиш бўйича мерос қолдирувчи вафот этган пайтда унинг яшаш жойи жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасалари ваколатлидир.
2. Кўчмас мулкни мерос қилиб олиш тўғрисидаги ишлар бўйича мулк ҳудудида жойлашган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасалари ваколатлидир.
3. Мазкур модданинг 1 ва 2-бандлари қоидалари мерос бўйича иш юритиш билан боғлиқ низоларни кўриб чиқишда ҳам қўлланилади.

49-модда

Дипломатик ваколатхона ёки консуллик муассасасининг мерос масалалари бўйича ваколати

Мерос тўғрисидаги ишлар, шу жумладан мерос низолари бўйича, ҳар бир Аҳдлашувчи томоннинг дипломатик ваколатхоналари ёки консуллик муассасалари, уларнинг давлатлари фуқароларининг вакили бўлмаса ёки улар вакил тайинламаган бўлсалар, уларнинг номидан бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаларида махсус ишончномасиз вакиллик қилишга ваколатлидир (меросдан воз кечиш ҳуқуқи бундан мустасно).

50-модда

Меросни ҳимоя қилиш бўйича чоралар

1. Аҳдлашувчи Томонларнинг муассасалари бошқа Аҳдлашувчи Томонларнинг фуқаролари томонидан ўз ҳудудларида қолдирилган мероснинг сақланишини таъминлаш ёки уни бошқариш учун ўз қонунчилигига мувофиқ зарур бўлган чораларни кўрадилар.
2. Мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ кўрилган чора-тадбирлар тўғрисида фуқароси мерос қолдирувчи ҳисобланган Аҳдлашувчи томоннинг дипломатик ваколатхонаси ёки консуллик муассасаси дарҳол хабардор қилинади. Ушбу чора-тадбирларни амалга оширишда кўрсатилган ваколатхона ёки муассаса иштирок этиши мумкин.
3. Мазкур модданинг 1-бандига мувофиқ қабул қилинган чоралар мерос тўғрисидаги иш бўйича иш юритишга ваколатли Адлия муассасасининг, шунингдек, дипломатик ваколатхона ёки консуллик муассасасининг илтимосига биноан ўзгартирилиши, бекор қилиниши ёки кечиктирилиши мумкин.

III бўлим

ҚАРОРЛАРНИ ТАН ОЛИШ ВА ИЖРО ЭТИШ

51-модда

Қарорларни тан олиш ва ижро этиш

Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири мазкур Конвенцияда назарда тутилган шартларга мувофиқ бошқа Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудудида қабул қилинган қуйидаги қарорларни тан олади ва ижрога қаратади:
а) адлия муассасаларининг фуқаролик ва оилавий ишлар бўйича қарорлари, шу жумладан, бундай ишлар бўйича суд томонидан тасдиқланган келишув битимлари ва пул мажбуриятлари бўйича нотариал ҳужжатлар (кейинги ўринларда — қарорлар);
б) жиноят ишлари бўйича судларнинг зарарни қоплаш тўғрисидаги қарорлари.

52-модда

Ижро этишни талаб қилмайдиган қарорларни тан олиш

1. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасалари томонидан чиқарилган ва ўз хусусиятига кўра ижро этишни талаб қилмайдиган, қонуний кучга кирган қарорлар бошқа Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудудларида махсус иш юритмасдан тан олинади, агар:
а) сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасалари муқаддам ушбу иш бўйича қонуний кучга кирган қарор чиқармаган бўлса;
б) агар иш, мазкур Конвенцияга мувофиқ, унда назарда тутилмаган тақдирда эса, ҳудудида қарор тан олиниши зарур бўлган Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигига мувофиқ ушбу Аҳдлашувчи Томон адлия муассасасининг мутлақ ваколатига кирмаса;
2. Мазкур модданинг 1-банди қоидалари, васийлик ва ҳомийлик бўйича қарорлар, шунингдек, ҳудудида қарор чиқарилган Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигига мувофиқ ваколатли бўлган муассасалар томонидан чиқарилган никоҳдан ажратиш ҳақидаги қарорларга нисбатан ҳам қўлланилади.

53-модда

Қарорни мажбурий ижро этишга рухсат бериш ҳақида илтимоснома

1. Қарорни мажбурий ижро этишга рухсат бериш ҳақидаги илтимоснома қарор ижро этилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли судига берилади. Илтимоснома, шунингдек, биринчи инстанцияда иш бўйича қарор чиқарган судга ҳам топширилиши мумкин. Ушбу суд илтимосномани у бўйича қарор чиқаришга ваколатли судга юборади.
2. Аризага қуйидагилар илова қилинади:
а) қарор ёки унинг тасдиқланган нусхаси, шунингдек, қарор қонуний кучга кирганлиги ва ижро этилиши кераклиги тўғрисидаги ёки қарорнинг ўзида назарда тутилмаган бўлса, у қонуний кучга киргунига қадар ижро этилиши кераклиги ҳақидаги расмий ҳужжат;
б) суд жараёнида иштирок этмаган, унга қарши қарор қабул қилинган томон тегишли тартибда ва ўз вақтида судга чақирилганлиги, у процессуал муомала лаёқатига эга бўлмаган ҳолатда эса, у белгиланган тартибда тамсил этилганлиги тўғрисида ҳужжат;
в) қарорнинг, у юборилган пайтда қисман бажарилганлигини тасдиқловчи ҳужжат;
г) шартнома бўйича судловга тегишлилик масалалари бўйича, томонларнинг келишувини тасдиқловчи ҳужжат.
3. Қарорни мажбурий ижро этишга рухсат бериш ҳақидаги илтимоснома ва унга илова қилинган ҳужжатлар сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг тилида ёки рус тилига тасдиқланган таржимаси билан тақдим этилади.

54-модда

Қарорларни тан олиш ва мажбурий ижро этиш тартиби

1. 51-моддада назарда тутилган қарорларни тан олиш ва мажбурий ижро этиш ҳақидаги илтимоснома ҳудудида мажбурий ижро амалга оширилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томонларнинг судлари томонидан кўриб чиқилади.
2. Қарорларни тан олиш ва мажбурий ижро этиш ҳақидаги илтимосномани кўриб чиқувчи суд мазкур конвенцияда назарда тутилган талабларга риоя қилинганлигини аниқлаш билан чекланади. Агар талаблар бажарилган бўлса, суд мажбурий ижро этиш тўғрисида қарор чиқаради.
3. Мажбурий ижро этиш тартиби, ҳудудида мажбурий ижро этиш амалга оширилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томон қонунчилиги билан белгиланади.

55-модда

Қарорларни тан олиш ва ижро этишни рад этиш

52-моддада назарда тутилган қарорларни тан олиш ва мажбурий ижро этишга рухсат бериш рад этилиши мумкин, агар:
а) ҳудудида қарор чиқарилган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ, у қонуний кучга кирмаган ёки ижро этилиши зарур бўлмаса, қарор қонуний кучга киргунга қадар ижро этилиши керак бўлган ҳолатлар бундан мустасно;
б) жавобгар, унга ёки унинг вакилига судга чақирув ўз вақтида ва лозим даражада етказилмаганлиги сабабли процессда иштирок этмаган бўлса;
в) қарор тан олиниши ва ижро этилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудида бир хил тарафлар ўртасида бир хил предмет бўйича ва бир хил асослардаги иш бўйича муқаддам қонуний кучга кирган қарор чиқарилган ёки учинчи давлат судининг тан олинган қарори мавжуд бўлса ёхуд ушбу Аҳдлашувчи Томон тарафидан ушбу ҳолат бўйича иш қўзғатилган бўлса;
г) мазкур Конвенциянинг қоидаларига унда назарда тутилмаган ҳолатда эса, қарор ҳудудида тан олиниши ва ижро этилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи томоннинг қонунчилигига мувофиқ, иш унинг муассасасининг мутлақ ваколатига тегишли бўлса;
д) тарафларнинг шартнома бўйича судловга тегишлилик бўйича келишувини тасдиқловчи ҳужжат мавжуд бўлмаса;
е) суди топшириқни ижро этувчи Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги бўйича мажбурий ижронинг муддати ўтиб кетган бўлса.

IV БЎЛИМ

ЖИНОЯТ ИШЛАРИ БЎЙИЧА ҲУҚУҚИЙ ЁРДАМ ВА ҲУҚУҚИЙ МУНОСАБАТЛАР

I Қисм

Топшириш

56-модда

Топшириш мажбурияти

1. Аҳдлашувчи Томонлар мазкур Конвенцияда назарда тутилган шартларга мувофиқ уларнинг ҳудудида бўлиб турган шахсларни, талабномага асосан жиноий жавобгарликка тортиш ёки ҳукмни ижро этиш учун топшириш мажбуриятини оладилар.
2. Жиноий жавобгарликка тортиш учун топшириш, сўраётган ва сўралаётган Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигига мувофиқ жазога сазовор бўлган ҳамда содир этилган тақдирда бир йилдан кам бўлмаган муддатга озодликдан маҳрум қилиш ёки оғирроқ жазо назарда тутилган қилмиш учун амалга оширилади.
3. Ҳукмни ижро этиш учун топшириш, сўраётган ва сўралаётган Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигига мувофиқ жазога сазовор бўлган ҳамда топширилиши лозим бўлган шахс содир қилгани учун олти ойдан кам бўлмаган муддатга озодликдан маҳрум қилиш ёки оғирроқ жазога ҳукм қилинган қилмиш учун амалга оширилади.

56-модда

Топширишни рад этиш

1. Топшириш амалга оширилмайди, агар:
а) топширилиши лозим бўлган шахс сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг фуқароси бўлса;
б) талабнома олинган пайтда, сўралаётган Аҳдлашувчи томоннинг қонунчилигига мувофиқ муддат ўтиб кетганлиги ёхуд бошқа қонуний асосга кўра жиноий таъқиб қўзғатилиши ёки ҳукм ижрога қаратилиши мумкин бўлмаса;
в) топширилиши лозим бўлган шахсга нисбатан, айни жиноят учун сўралаётган Аҳдлашувчи томон ҳудудида қонуний кучга кирган ҳукм ёки ҳолат бўйича иш юритишни тугатиш ҳақида қарор чиқарилган бўлса;
г) сўралаётган ёки сўралаётган Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигига мувофиқ жиноят хусусий айблов асосида тергов қилинадиган бўлса (жабрланувчининг аризасига биноан).
2. Унинг доирасида топшириш талаб қилинадиган жиноят сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида содир этилган бўлса, топшириш рад этилиши мумкин.
3. Топшириш рад этилган тақдирда, сўраётган Аҳдлашувчи Томон рад этиш асослари тўғрисида хабардор қилиниши керак.

58-модда

Топшириш тўғрисида талабнома

1. Топшириш тўғрисидаги талабнома қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
а) сўраётган ва сўралаётган муассасаларнинг номи;
б) қилмишнинг фактик ҳолатлари тавсифи ва сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг ушбу қилмишни жиноят деб топиш учун асос бўлувчи қонунининг матни, ушбу қонунда назарда тутилган жазо чоралари кўрсатилган ҳолда;
в) топширилиши лозим бўлган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми, унинг туғилган йили, фуқаролиги, яшаш ёки бўлиб туриш жойи, иложи бўлса, унинг ташқи кўринишининг тавсифи, фотосурати, бармоқ излари ва шахсига оид бошқа маълумотлар;
г) жиноят натижасида етказилган зарарнинг миқдори;
2. Жиноий таъқибни амалга ошириш учун топшириш тўғрисидаги талабга қамоққа олиш тўғрисидаги қарорнинг тасдиқланган нусхаси илова қилиниши керак.
3. Ҳукмни ижро этиш учун топшириш ҳақидаги талабга ҳукмнинг тасдиқланган нусхаси, унинг қонуний кучга кирганлиги ҳақидаги ёзув билан ҳамда шахс судланишига асос бўлган жиноят қонуни қоидаларининг матни илова қилиниши керак. Агар маҳкум муайян қисмини ўтаб бўлган бўлса, бу ҳақдаги маълумотлар ҳам хабар қилинади.
4. Топшириш ҳақидаги талабнома ва унга илова қилинган ҳужжатлар 17-модданинг қоидаларига мувофиқ тузилади.

59-модда

Қўшимча маълумотлар

1. Агар топшириш ҳақидаги талабнома барча керакли маълумотларни ўз ичига олмаса, сўралаётган Аҳдлашувчи томон қўшимча маълумотларни талаб қилиши мумкин, бунинг учун у бир ойгача бўлган муддатни белгилайди. Ушбу муддат сўраётган Аҳдлашувчи томоннинг илтимосига биноан яна бир ойгача узайтирилиши мумкин.
2. Агар сўраётган Аҳдлашувчи Томон қўшимча маълумотларни белгиланган муддатда тақдим қилмаса, сўралаётган Аҳдлашувчи Томон қамоққа олинган шахсни озод қилиши шарт.

60-модда

Қидирув ва топшириш учун ҳибсга олиш

Топшириш тўғрисидаги талабномани олиши билан, Сўралаётган Аҳдлашувчи Томон зудлик билан топшириш талаб қилинаётган шахсни қидириш ва ҳибсга олиш чораларини кўради, топшириш амалга оширилиши мумкин бўлмаган ҳолатлар бундан мустасно.

61-модда

Ҳибсга олиш ёки топшириш ҳақидаги талабни қабул қилгунча ушлаб туриш

1. Топширилиши керак бўлган шахс, илтимосномага кўра, топшириш тўғрисидаги талаб қабул қилингунича ҳибсга олиниши мумкин. Илтимосномада ҳибсга олиш тўғрисидаги қарорга ёки қонуний кучга кирган ҳукмга ҳавола бўлиши, топшириш ҳақидаги талабнома қўшимча равишда тақдим этилишини кўрсатиши керак. Топшириш ҳақидаги талабнома қабул қилингунича ҳибсга олиш ҳақидаги илтимоснома почта, телеграф, телекс ёки телефакс орқали юборилиши мумкин.
2. Шахс мазкур модданинг 1-бандида назарда тутилган илтимосномасиз ҳам ҳибсга олиниши мумкин, агар у бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида топширишга асос бўлувчи жиноятни содир этган деб гумон қилиш учун қонунчиликда назарда тутилган асослар мавжуд бўлса
3. Бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳибсга олиш ёки топшириш ҳақидаги талабнома қабул қилингунича ушлаб туриш ҳақида дарҳол хабардор қилиниши керак.

611-модда

Топшириш талабини олишдан олдин шахс қидируви

1. Аҳдлашувчи томонлар, агар шахс сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида бўлиши мумкинлиги ҳақида тахмин қилиш учун асослар мавжуд бўлса, топшириш ҳақидаги талабнома қабул қилингунига қадар, шахсни қидиришни топшириққа биноан амалга оширадилар.
2. Қидирувни амалга ошириш тўғрисидаги топшириқ 7-модда қоидаларига мувофиқ тузилади ва унинг турган жойини кўрсатувчи бошқа ҳар қандай маълумотлар билан биргаликда қидирувда бўлган шахснинг иложи борича тўлиқ тавсифини, ушбу шахсни топшириш ҳақидаги талабнома тақдим қилинишини кўрсатган ҳолда уни ҳибсга олиш ҳақидаги сўровни ўз ичига олиши зарур.
3. Қидирувни амалга ошириш тўғрисидаги топшириққа ваколатли органнинг ҳибсга олиш тўғрисидаги қарорининг ёки қонуний кучга кирган ҳукмнинг тасдиқланган нусхаси, жазонинг ўталмаган қисми тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек, фотосурат ва бармоқ излари (агар мавжуд бўлса) илова қилинади.
4. Қидирилаётган шахсни ҳибсга олинганлиги ёки қидирувнинг бошқа натижалари тўғрисида сўраётган Аҳдлашувчи Томон дарҳол хабардор қилинади.

612-модда

Қамоқда ушлаб туриш муддатини ҳисоблаш

Мазкур Конвенциянинг 60, 61, 611-моддалари қоидаларига мувофиқ қамоққа олинган шахсни қамоққа ушлаб туриш муддати, у топширилган тақдирда, ушбу шахс топширилган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигида назарда тутилган умумий қамоққа олиш муддатига қўшиб ҳисобланади.

62-модда

Қамоққа олинган ёки ушлаб турилган шахсни озод қилиш

1. 61-модданинг 1-банди ва 611-моддага мувофиқ қамоққа олинган шахс, сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг ушбу шахсни озод қилиш зарурияти ҳақидаги хабарномаси келиб тушса ёхуд 58-моддада назарда тутилган топшириш ҳақидаги талабнома унга илова қилинган барча ҳужжатлар билан сўралаётган Аҳдлашувчи томон тарафидан қамоққа олинган кундан бошлаб 40 кун ичида қабул қилинмаса озод қилиниши зарур.
2. 61-модданинг 2-бандига биноан ушланган шахс, агар уни 61-модданинг 1-бандига биноан қамоққа олиш тўғрисидаги илтимоснома, ушлаб туриш учун қонунчиликда белгиланган муддат ичида келиб тушмаса озод қилиниши зарур.

63-модда

Топширишни кечиктириш

Агар топширилиши талаб қилинаётган шахс, сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида жиноий жавобгарликка тортилган ёки бошқа жиноят содир этганлиги учун судланган бўлса, уни топшириш жиноий таъқиб тугатилгунига, ҳукм ижро этилгунга ёки жазодан озод этилгунига қадар кечиктириб турилиши мумкин.

64-модда

Вақтинчалик топшириш

1. Агар 63-моддада назарда тутилган топширишни кечиктириш жиноий таъқибни амалга ошириш муддати тугашига таъсир қилиши ёки жиноятни тергов қилишга зарар этказиши мумкин бўлса, илтимосномага асосан топширилиши талаб қилинаётган шахс вақтинчалик топширилиши мумкин.
2. Вақтинчалик топширилган шахс, у топширилган жиноят иши бўйича ҳаракатлар ўтказиб бўлинганидан сўнг, бироқ у топширилган кундан бошлаб уч ойдан кечиктирмасдан қайтарилиши зарур. Асосланган ҳолларда муддат узайтирилиши мумкин.

65-модда

Топшириш ҳақидаги талабнома зидликлар

Агар топшириш ҳақидаги талабнома бир нечта давлатлардан келиб тушса, сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ушбу талабномалардан қайси бири қаноатлантирилиши кераклигини мустақил равишда ҳал қилади.

66-модда

Топширилган шахсни жиноий жавобгарликка тортиш чегараси

1. Топширилган шахс, сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг розилигисиз, у топширилганидан бошқа жиноят учун жавобгарликка тортилиши ёки у топширилгунига қадар содир этилган жиноят учун жазога тортилиши мумкин эмас.
2. Сўралаётган Аҳдлашувчи томоннинг розилигисиз, шахс учинчи давлатга ҳам берилиши мумкин эмас.
3. Агар топширилган шахс, жиноий иш юритиш тугаганидан кейин — бир ой ичида, судланган тақдирда эса — жазо ўтаб бўлинганидан ёки жазодан озод қилинганидан кейин бир ой ичида сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудини тарк этмаса, сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг розилиги талаб қилинмайди. Бу муддат, топширилган шахс сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудини ўз айбисиз тарк эта олмаган вақтни ҳисобга олмайди.

67-модда

Топширилган шахсни ўтказиш

Сўралаётган Аҳдлашувчи Томон сўраётган Аҳдлашувчи томонни топшириш жойи ва вақти тўғрисида хабардор қилади. Агар сўраётган Аҳдлашувчи Томон топширилиши лозим бўлган шахсни топшириш белгиланган санадан бошлаб 15 кун ичида қабул қилмаса, ушбу шахс қамоқдан озод қилиниши зарур.

671-модда

Такроран ушлаб туриш ёки қамоққа олиш

Шахсни 59-модданинг 2-банди, 62-модданинг 1 ва 2-бандлари ва 67-моддага мувофиқ озод этилиши, уни топшириш тўғрисидаги талабнома қабул қилингач талаб қилинаётган шахсни такроран ушлаб туриш ёки қамоққа олишга тўсқинлик қилмайди.
68-модда

Қайта топшириш

Агар топширилган шахс жиноий таъқибдан ёки жазони ўташдан қочиб, сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудига қайтса, у янги талабнома асосида 58 ва 59-моддаларда кўрсатилган материалларни тақдим этмасдан топширилиши зарур.

69-модда

Жиноий ишини юритиш натижалари тўғрисида хабар бериш

Аҳдлашувчи Томонлар уларга топширилган шахсга нисбатан юритилган жиноят иши натижалари ҳақида бир-бирларини хабардор қиладилар. Сўровга асосан якуний қарорнинг нусхаси ҳам юборилади.

70-модда

Транзит ўтказиш

1. Аҳдлашувчи томон бошқа Аҳдлашувчи томоннинг илтимосномасига биноан, бошқа Аҳдлашувчи томонга берилган ёки учинчи давлат томонидан вақтинча берилган шахсларни ўз ҳудуди бўйлаб транзит ўтказилишига рухсат беради.
2. Бундай ўтказишга рухсат бериш тўғрисидаги илтимоснома, топшириш ҳақидаги талабнома билан бериш талаби билан бир хил тартибда кўриб чиқилади.
3. Сўралаётган Аҳдлашувчи томон, транзит ўтказишни ўзи энг мақбул деб топган тарзда амалга оширишга рухсат беради.

71-модда

Топшириш ва транзит ўтказиш билан боғлиқ харажатлар

Топшириш ёки вақтинчалик ўтказиш билан боғлиқ харажатлар бундай эҳтиёж юзага келган Аҳдлашувчи Томон тарафидан, транзит ўтказиш билан боғлиқ харажатлар эса бундай ўтказиш ҳақида илтимоснома билан мурожаат қилган Аҳдлашувчи Томон тарафидан қопланади.

II қисм

Жиноий таъқибни амалга ошириш

72-модда

Жиноий таъқибни амалга ошириш мажбурияти

1. Ҳар бир Аҳдлашувчи томон бошқа Аҳдлашувчи томоннинг топшириғига биноан, сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида жиноят содир этганликда гумон қилинаётган ўз фуқароларига нисбатан жиноий таъқибни ўз қонунчилигига мувофиқ амалга оширади.
2. Агар иш қўзғатилган жиноят, унинг натижасида зарар кўрган шахсларнинг фуқаровий-ҳуқуқий талабларини келтириб чиқарса, ушбу талаблар, агар уларнинг зарарни қоплаш тўғрисидаги илтимосномаси мавжуд бўлса, мазкур ишда кўриб чиқилади.

73-модда

Жиноий таъқибни амалга ошириш тўғрисида топшириқ

1. Жиноий таъқибни амалга ошириш тўғрисидаги топшириқда қуйидагилар бўлиши керак:
а) сўраётган муассасанинг номи;
б) таъқибни амалга ошириш тўғрисида топшириқ юборилган қилмишнинг тавсифи;
в) қилмиш содир қилинган вақт ва жой ҳақида имкон қадар батафсил кўрсатма;
г) сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг қилмишни жиноят деб топиш учун асос бўлувчи қонунинг қоидалари матни, шунингдек, иш юритиш учун муҳим аҳамиятга эга бўлган бошқа қонунчилик нормаларининг матни;
д) гумон қилинаётган шахснинг фамилияси ва исми, унинг фуқаролиги, шунингдек, унинг шахси ҳақидаги бошқа маълумотлар;
е) жабрланувчининг аризасига биноан қўзғатилган жиноят ишлари бўйича жабрланувчиларнинг аризаси ва зарарни қоплаш тўғрисидаги аризалар;
ж) жиноят оқибатида етказилган зарарнинг миқдори.
Топшириққа сўралаётган Аҳдлашувчи Томонда мавжуд бўлган жиноий таъқиб материаллари, шунингдек, далиллар илова қилинади.
2. Сўраётган Аҳдлашувчи Томондан жиноят иши юборилганда, ушбу иш бўйича тергов сўралаётган Аҳдлашувчи Томонидан ўз қонунчилигига мувофиқ давом эттирилади.
Сўраётган Аҳдлашувчи томон тарафидан қўзғатилган жиноят иши юборилган ҳолатларда, ушбу иш бўйича иш юритиш сўралаётган Аҳдлашувчи томон тарафидан ўз қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади. Ишда мавжуд бўлган ҳужжатларнинг ҳар бири сўраётган Аҳдлашувчи томоннинг ваколатли адлия муассасасининг гербли муҳри билан тасдиқланган бўлиши керак.
3. Топшириқ ва унга илова қилинган ҳужжатлар 18-модданинг қоидаларига мувофиқ тузилади.
4. Агар айбланувчи, таъқибни амалга ошириш бўйича топшириқ юборилган пайтда сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида қамоқда сақланаётган бўлса, у сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудига олиб келинади.

74-модда

Жиноий таъқиб қилиш натижалари тўғрисида хабар бериш

Сўраётган Аҳдлашувчи Томон сўралаётган Аҳдлашувчи Томонни якуний қарор ҳақида хабардор қилишга мажбур. Сўраган Аҳдлашувчи Томоннинг сўровига биноан якуний қарорнинг нусхаси юборилади.

75-модда

Қарор қабул қилишнинг оқибатлари

Агар Аҳдлашувчи Томонга 72-моддага мувофиқ, жиноий таъқибни амалга ошириш тўғрисидаги топшириқ ҳукм кучга киргандан ёки сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси тарафидан бошқа якуний қарор қабул қилингандан кейин юборилса, жиноят иши сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасалари томонидан қўзғатилиши мумкин эмас ва улар томонидан қўзғатилган иш тугатилиши керак.

76-модда

Жавобгарликни енгиллаштирувчи ёки оғирлаштирувчи ҳолатлар

Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири жиноятларни тергов қилиш ва жиноят ишларини судда кўриб чиқишда, Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигида назарда тутилган енгиллаштирувчи ва оғирлаштирувчи ҳолатларни, улар қайси Аҳдлашувчи Томон ҳудудида келиб чиққанидан қатъий назар ҳисобга олади.

761-модда

Ҳукмларни тан олиш

Шахсни ўта хавфли рецидивист деб топиш, такроран жиноят содир этиш ва жазони шартли ўташ, жазони ижро этишни кечиктириш ёки шартли равишда муддатидан олдин озод қилиш билан боғлиқ мажбуриятларни бузганлик фактлари билан боғлиқ масалаларни ҳал қилишда, Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари собиқ Совет Иттифоқи ва унинг таркибига кирган иттифоқдош республикаларнинг судлари, шунингдек, Аҳдлашувчи Томонларнинг судлари томонидан чиқарилган ҳукмларни тан олишлари ва ҳукм чиқаришда ҳисобга олишлари мумкин.

77-модда

Икки ёки ундан ортиқ Аҳдлашувчи томонларнинг судлари судловига тегишли ишларни кўриб чиқиш тартиби

Битта шахсни ёки бир гуруҳ шахсларни бир нечта жиноятларни содир қилганликда айблашда, ишлар икки ёки ундан ортиқ Аҳдлашувчи Томонлар судларининг судловига тегишли бўлса, уларни кўриб чиқиш учун ҳудудида дастлабки тергов тугалланган Аҳдлашувчи Томоннинг суди ваколатли бўлади. Бундай ҳолатларда, иш ушбу Аҳдлашувчи Томоннинг судда иш юритиш қоидаларига мувофиқ кўриб чиқилади.

III қисм

Жиноят ишлари бўйича ҳуқуқий ёрдам ва ҳуқуқий муносабатларга оид махсус қоидалар

78-модда

Ашёларни бериш

1. Аҳдлашувчи Томонлар сўровга асосан бир-бирларига юбориш мажбуриятини оладилар:
а) мазкур Конвенцияга мувофиқ шахсни топширишга сабаб бўлувчи жиноятни содир этишда қўлланилган ашёлар, жумладан, жиноят қуроли, жиноят натижасида қўлга киритилган ёки у учун тўлов сифатида олинган ашёлар, ёхуд жиноятчи томонидан бундай йўл билан қўлга киритган ашёларнинг ўрнига олинган буюмлар;
б) жиноят ишида далил сифатида қимматли бўлиши мумкин бўлган ашёлар;, жиноятчи вафот этиши, қочиши ёки бошқа ҳолатлар туфайли уни топширишни амалга оширишнинг иложи бўлмаган ҳолатларда ҳам ушбу ашёларнинг юборилиши амалга оширилади.
2. Агар сўралаётган Аҳдлашувчи Томонга ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган ашёлар жиноят иши бўйича далил сифатида зарур бўлса, уларни топшириш иш юритиш тугагунига қадар кечиктирилиши мумкин.
3. Юборилган ашёларга нисбатан учинчи шахсларнинг ҳуқуқлари ўз кучида қолади. Иш юритиш тугагандан сўнг, ушбу ашёлар уларни юборган Аҳдлашувчи Томонга беғараз қайтарилиши лозим.

781-модда

Қамоққа олинган ёки озодликдан маҳрум қилиш тарзидаги жазони ўтаётган шахсни вақтинча топшириш

1. Агар бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида қамоқда сақланаётган ёки озодликдан маҳрум қилиш тарзидаги жазони ўтаётган шахсни гувоҳ ёки жабрланувчи сифатида сўроқ қилиш, шунингдек, унинг иштирокида бошқа тергов ҳаракатларини ўтказиш зарурати туғилса, ушбу шахс, фуқаровий тегишлилигидан қатъий назар манфаатдор Аҳдлашувчи Томоннинг асосланган сўровига кўра, сўралаётган Аҳдлашувчи Томон бош прокурорининг (прокурор) қарорига асосан, уни қамоқда сақлаш ва белгиланган вақтда қайтариш шарти билан вақтинча топширилиши мумкин.
2. Мазкур модданинг 1-бандида кўрсатилган шахсни вақтинча топшириш тўғрисидаги сўров, 7-модда қоидаларига мувофиқ тузилади ва ушбу шахс сўраётган Аҳдлашувчи Томонга қанча муддатга топширилиши кўрсатилиши керак.
3. Мазкур модданинг 1-бандида кўрсатилган шахсни вақтинча топшириш қуйидаги ҳолларда амалга оширилмайди:
а) унинг бундай ўтказишга розилиги олинмаган бўлса;
б) сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида дастлабки тергов ёки суд муҳокамасида унинг ҳозир бўлиши зарур бўлса;
в) бундай ўтказиш ушбу шахсни қамоқда сақлаш ёки озодликдан маҳрум қилиш жазосини ўташнинг белгиланган муддатлари бузилишига олиб келса.
4. Мазкур модданинг 1-бандида кўрсатилган шахсга нисбатан 9-модданинг 1-бандида назарда тутилган кафолатлар амал қилади.

79-модда

Айблов ҳукмлари ҳамда судланганлик ҳақида маълумотлар тўғрисидаги хабарномалар

1. Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири бошқа Аҳдлашувчи Томонларни тегишли Аҳдлашувчи Томонларнинг фуқароларига нисбатан ўз судлари томонидан чиқарилган ва қонуний кучга кирган айблов ҳукмлари тўғрисида ҳар йили хабардор қилиб борадилар, бир вақтнинг ўзида маҳкумларнинг уларда мавжуд бўлган бармоқ изларини ҳам юборадилар.
2. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томонларга уларнинг сўровига кўра, ўз судлари томонидан илгари судланган шахсларнинг судланганлиги ҳақидаги маълумотларни, агар ушбу шахслар сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида жиноий жавобгарликка тортилаётган бўлса, уларнинг судланганлиги тўғрисидаги маълумотларни бепул тақдим этади.

80-модда

Алоқа қилишнинг махсус тартиби

Топшириш ва жиноий таъқибни амалга ошириш масалалари бўйича алоқалар Аҳдлашувчи Томонларнинг бош прокурорлари (прокурорлари) томонидан амалга оширилади.
Прокурорнинг (суднинг) санкциясини талаб қиладиган процессуал ва бошқа ҳаракатларни бажариш масалалари бўйича алоқалар прокуратура органлари томонидан, Аҳдлашувчи Томонларнинг бош прокурорлари (прокурорлари) томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.

V бўлим

ЯКУНИЙ ҚОИДАЛАР

81-модда

Мазкур Конвенцияни қўллаш билан боғлиқ масалалар

Мазкур Конвенцияни қўллашда юзага келадиган масалалар Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли органлари томонидан ўзаро келишув асосида ҳал қилинади.

82-модда

Конвенциянинг халқаро шартномалар билан нисбати

Мазкур Конвенция Аҳдлашувчи Томонлар иштирокчи ҳисобланувчи бошқа халқаро шартномаларнинг қоидаларига таъсир қилмайди.

83-модда

Кучга кириш тартиби

1. Мазкур Конвенция уни имзолаган давлатлар томонидан ратификация қилиниши керак. Ратификация ёрлиқлари мазкур Конвенциянинг депозитарийси вазифасини бажарувчи Беларус Республикаси Ҳукуматига сақлаш учун топширилади.
2. Мазкур Конвенция учинчи ратификация ёрлиғи депозитарийга сақлаш учун топширилган кундан бошлаб ўттиз кундан кейин кучга киради. Мазкур Конвенция кучга кирганидан кейин депозитарийга сақлаш учун ратификация ёрлиғи топширган давлат учун, депозитарийга унинг ратификация ёрлиғи топширилган кундан бошлаб ўттиз кундан кейин кучга киради.

84-модда

Конвенциянинг амал қилиш муддати

1. Мазкур Конвенция кучга кирган кундан бошлаб беш йил давомида амал қилади. Ушбу муддат тугаганидан кейин, Конвенция ҳар сафар янги беш йиллик муддатга автоматик равишда узаяверади.
2. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон, унинг навбатдаги беш йиллик амал қилиш муддати тугашидан 12 ой олдин депозитарийни ёзма равишда хабардор қилган ҳолда, мазкур Конвенциядан чиқиши мумкин.

85-модда

Вақт бўйича амал қилиши

Мазкур Конвенция у кучга киришидан олдин вужудга келган ҳуқуқий муносабатларга ҳам тааллуқлидир.

86-модда

Конвенцияга қўшилиш тартиби

Мазкур Конвенцияга бошқа давлатлар, у кучга кирганидан сўнг барча Аҳдлашувчи Томонларнинг розилиги билан депозитарийга бундай қўшилиш тўғрисидаги ҳужжатларни топшириш орқали қўшилиши мумкин. Қўшилиш депозитарий томонидан бундай қўшилишга розилик тўғрисидаги охирги хабар олинган кундан бошлаб ўттиз кундан кейин кучга кирган деб ҳисобланади.

87-модда

Депозитарийнинг мажбуриятлари

Депозитарий мазкур Конвенцияни имзолаган ва унга қўшилган барча давлатларни ҳар бир ратификация ёрлиғи ёки унга қўшилиш тўғрисидаги ҳужжатлар сақлаш учун топширилган санаси, Конвенциянинг кучга кирган санаси, шунингдек, бошқа билдиришномаларни қабул қилганлиги тўғрисида дарҳол хабардор қилади.
1993 йил 22 январда Минск шаҳрида, рус тилидаги битта асл нусхада имзоланди. Асл нусха Беларус Республикаси Ҳукумати архивида сақланади, у мазкур Конвенциянинг тасдиқланган нусхасини иштирокчи давлатларга юборади.
(Имзолар)
Украинанинг қўшимча шартлари
1. Украина Конвенциянинг 6-моддасида назарда тутилган кўламда ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш мажбуриятини олади, ижро варақларини тан олиш ва ижро этиш бундан мустасно.
2. Украина Конвенциянинг 51-моддаси «а» бандида назарда тутилган, Конвенция иштирокчи давлатларининг ҳудудида чиқарилган қарорларни тан олиш ва ижро этиш мажбуриятини олади, пул мажбуриятлари бўйича нотариал ҳужжатлар бундан мустасно.