1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.22.00.00 Kreditlash / 07.22.06.00 Kreditlashning alohida turlari / 07.22.06.02 Mikrokreditlash. Kichik biznes subyektlarini kreditlash;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.23.00.00 Boshqa kredit muassasalari / 07.23.02.00 Lombardlar]
[TSZ:
1.Moliya / Banklar va boshqa kredit muassasalari. Kreditlar]
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
(qaror nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 11-yanvarda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3412]
1. Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.
Rais M. NURMURATOV
Toshkent sh.,
2022-yil 6-dekabr,
28/2-son
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2022-yil 6-dekabrdagi 28/2-son qaroriga ILOVA
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi
NIZOM
(nizom nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mazkur Nizom mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) va lombardlar tomonidan faoliyatni amalga oshirishda ularga qoʻyiladigan talablar, shu jumladan tashkilotlarning aktivlari sifatini tasniflash, aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarga qarshi zaxiralarni yaratish hamda ulardan foydalanish, prudensial normativlar, lombardlar tomonidan faoliyat va operatsiyalarni amalga oshirish, tashkilotlar va lombardlar tomonidan moliyaviy hisobotlarni taqdim etish tartibini belgilaydi.
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
1-bob. Tashkilotlar tomonidan faoliyatni amalga oshirishda ularga qoʻyiladigan talablar
(1-bob nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
1-§. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
aktivlar — kredit, mikrokredit, mikroqarz (bundan buyon matnda kredit deb yuritiladi), lizing, faktoring, yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar, olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizli va foizsiz daromadlar, garovga olingan mulkka egalik huquqini qoʻllagan holda undirib olingan mulklar, boshqa barcha talablar, balansdan tashqari moddalar (kafolat), shuningdek islomiy ijara, foydani taqsimlashga asoslangan moliyalashtirish (muzoraba), nasiya savdoga asoslangan moliyalashtirish (murobaha), sherikchilik — foyda va zararlarni taqsimlashga asoslangan moliyalashtirish (mushoraka), oldindan toʻlovga asoslangan moliyalashtirish (salam) (bundan buyon matnda islomiy moliyalashtirishga oid xizmatlar deb yuritiladi);
(1-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
aktivning jami qiymati — aktivning tashkilotlar balansida va balansdan tashqari moddalarda aks ettirilgan asosiy qarzi va unga hisoblangan foizlari, penya, komission va boshqa foizsiz toʻlovlari qoldigʻining ular boʻyicha yaratilgan zaxira ayrilmagan miqdori;
(1-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
muddati oʻtgan qarzdorlik — qarzdor tomonidan shartnomada koʻrsatilgan muddat va shartlarda bajarilmagan (lozim darajada bajarilmagan) tashkilotlar oldidagi majburiyatlar;
(1-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
qarzdor — shartnomaga muvofiq aktivlar boʻyicha tashkilotlar oldida majburiyati mavjud boʻlgan jismoniy yoki yuridik shaxs.
(1-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
2. Tashkilotlar oʻz faoliyati davomida vujudga keladigan zararlarni qoplash uchun zaxira fondining yaratilishini koʻzda tutishlari mumkin va uning miqdori tashkilotlarning taʼsis hujjatlarida koʻrsatiladi.
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
2-§. Tashkilotlarning aktivlari sifatini tasniflash
(2-paragraf nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
3. Tashkilotlarning aktivlari mazkur Nizomga muvofiq oʻz vaqtida va toʻgʻri tasniflanishi hamda ularga aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarga qarshi zaxiralar (bundan buyon matnda zaxira deb yuritiladi) yaratilishi shart.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
4. Tashkilotlarning aktivlari sifatiga koʻra “standart”, “substandart”, “shubhali” va “umidsiz” toifalarga tasniflanadi. “Shubhali” va “umidsiz” toifalarga tasniflangan aktivlar muammoli aktivlar hisoblanadi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
5. Tashkilotlarning aktivlari sifati quyidagicha tasniflanadi, bundan mazkur Nizomning 6 va 7-bandlarida koʻrsatilgan aktivlar mustasno:
(5-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
asosiy qarz va (yoki) foizlar yoxud boshqa toʻlovlar boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorlik boʻlmaganda yoki ularni qaytarish 30 kundan oshmagan muddatga kechiktirilganda — “standart”;
(5-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
asosiy qarz va (yoki) foizlarni yoxud boshqa toʻlovlarni qaytarish 31 kun va undan ortiq, lekin 90 kundan oshmagan muddatga kechiktirilganda — “substandart”;
(5-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
asosiy qarz va (yoki) foizlarni yoxud boshqa toʻlovlarni qaytarish 91 kun va undan ortiq, lekin 180 kundan oshmagan muddatga kechiktirilganda — “shubhali”;
(5-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
asosiy qarz va (yoki) foizlarni yoxud boshqa toʻlovlarni qaytarish 181 kun va undan ortiq muddatga kechiktirilganda — “umidsiz”.
(5-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
6. Yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar quyidagicha tasniflanadi:
oxirgi bir yil davomida tashkilotlarga daromad keltirmagan investitsiya — “substandart”;
(6-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
oxirgi ikki yil davomida tashkilotlarga daromad keltirmagan investitsiya — “shubhali”;
(6-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
oxirgi uch yil davomida tashkilotlarga daromad keltirmagan investitsiya — “umidsiz”.
(6-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Quyidagi holatlardan biri mavjud boʻlganda, investitsiyalar daromad keltirgan hisoblanadi:
tashkilotlarga dividend yoki foiz koʻrinishida daromad keltirganda;
(6-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
tashkilotlar tomonidan qilingan investitsiyani qayta baholash natijasida ijobiy farq yuzaga kelganda;
(6-bandning yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
tashkilotlar ustav fondiga (ustav kapitaliga) investitsiya kiritgan yuridik shaxsning tashqi auditorlik tekshiruvidan oʻtgan moliyaviy hisobotiga koʻra hisobot davrini foyda bilan yakunlaganda.
(6-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Agar tashkilotlar tomonidan qilingan investitsiyani qayta baholash natijasida salbiy farq yuzaga kelsa, bunday investitsiyalarning sifati “umidsiz” deb tasniflanishi kerak.
(6-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
7. Garovga olingan mulkka egalik huquqini qoʻllagan holda qarzdordan undirib olingan mulklar tashkilotlar faoliyatida foydalanilmagan taqdirda sotilishi lozim. Bunda, mazkur mulk tashkilotlar tomonidan balansga qabul qilingan kundan boshlab olti oy muddatda sotilmasa, umidsiz aktiv sifatida tasniflanadi.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
8. Mikromoliya tashkiloti tomonidan kafolat boʻyicha majburiyat toʻlab berilganda, uni tasniflash mazkur Nizomning 5-bandida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
9. Mazkur Nizomning 5-bandida nazarda tutilgan aktivlarning quyida keltirilgan asosiy shartlaridan hech boʻlmaganda bittasi oʻzgartirilgan boʻlsa, ular shartlari qayta koʻrib chiqilgan aktivlar deb hisoblanadi:
foiz stavkasining pasaytirilishi yoki ustama miqdorining kamaytirilishi, bundan shartnomada belgilangan oʻzgaruvchan foiz stavkasi pasayishi munosabati bilan, shuningdek, tashkilotlarning tashabbusi bilan foiz stavkasining pasaytirilishi yoki ustama miqdorining kamaytirilishi holatlari mustasno;
(9-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
asosiy qarzning kamaytirilishi yoki undan qisman voz kechilishi, aktivning foydalanilmagan qismi kamaytirilishi bundan mustasno;
foizlar, ustama va (yoki) asosiy qarzga doir toʻlovlarning bir qismi yoki barchasidan voz kechilishi;
(9-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
aktivning asosiy qismi va (yoki) foizlarini toʻlash muddati kechiktirilishi yoki uzaytirilishi, bundan mijozni moliyalashtirishni boshlash muddati oʻzgarishi hisobiga toʻlov grafigining yoki toʻlovlar toʻlanadigan oy ichida toʻlov sanasining oʻzgartirilishi mustasno;
taʼminot turining oʻzgartirilishi, bundan aktivning bir qismi qaytarilganligi munosabati bilan taʼminotdan chiqarilgan hamda aktiv summasining garov summasiga nisbati mikromoliya tashkilotining ichki hujjatlarida koʻrsatilgan chegaradan koʻp boʻlmagan holatlar mustasno;
mazkur bandning ikkinchi-oltinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shartlardan birini yoki bir nechtasini qoʻllagan holda qarz oluvchining oʻzgartirilishi.
10. Shartlari qayta koʻrib chiqilgan aktivlar sifati quyidagicha tasniflanadi:
asosiy qarz va (yoki) foizlar boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorlik boʻlmaganda yoki ularni qaytarish 30 kundan oshmagan muddatga kechiktirilganda — “substandart”;
asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish 31 kun va undan ortiq, lekin 90 kundan oshmagan muddatga kechiktirilganda — “shubhali”;
asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish 91 kun va undan ortiq muddatga kechiktirilganda — “umidsiz”.
11. Aktivlar sifatini tasniflash va ularni tashkilotlarning balanslarida aks ettirish tashkilotlar va qarzdor yoki pul talabnomasidan voz kechuvchi oʻrtasida tuzilgan shartnoma shartlarini oʻzgartirmaydi, shu jumladan shartnoma shartlariga muvofiq tashkilotlar tomonidan asosiy qarz va unga hisoblangan foizlarni, shuningdek shartnoma shartlarini bajarmaganligi uchun jarima va penyalarni toʻliq miqdorda qarzdordan undirish huquqini bekor qilmaydi.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
12. Alohida hollarda (favqulodda va muayyan sharoitlarda oldini olib boʻlmaydigan vaziyatlarda qarzdor tomonidan tashkilotlar oldidagi majburiyatni bajarish yoki lozim darajada bajarish imkoniyati boʻlmaganda) aktivlar sifatini tasniflash, zaxira yaratish va aktivlarning shartlari qayta qoʻrib chiqilmagan deb hisoblanishi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) tomonidan belgilanishi mumkin.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
13. Tashkilotlar aktivlarining aktivining jami qiymatiga nisbatan aktivlar:
(13-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
“substandart” deb tasniflanganda yigirma besh foiz;
“umidsiz” deb tasniflanganda yuz foiz miqdorda tashkilotlar xarajati hisobidan zaxira shakllantirishi lozim.
(13-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Sifati “standart” deb tasniflangan aktivlar boʻyicha zaxira yaratish talab qilinmaydi.
14. Aktiv sifati “umidsiz” deb tasniflanishi bilan tashkilotlar uch ish kunida ushbu aktivni zaxira evaziga hisobdan chiqarishlari (“Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaragʻiga oʻtkazishlari) lozim.
(14-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
“Umidsiz” deb tasniflangan aktivlar hisobdan chiqarilishi aktivlarning qisman yoki toʻliq qaytarilishi mumkinligini inkor etmaydi hamda ular boʻyicha toʻlovlar bekor qilinishini bildirmaydi. Mazkur aktivlar “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaragʻiga oʻtkazilgan paytdan boshlab uch yildan kam boʻlmagan muddat mobaynida ushbu hisobvaraqda aks ettirilishi lozim.
15. Tashkilotlar qarzdor majburiyatining toʻliq summasini toʻgʻri aks ettirish uchun mazkur aktivga foizlar yoki neustoyka hisoblab yozishni uni balansdan tashqari moddalarga oʻtkazganlaridan keyin ham davom ettiradilar, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qarzdor va kafilning majburiyatlari bekor boʻladigan holatlar bundan mustasno.
(15-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Oʻzbekiston Respublikasi “Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida”gi Qonunining 141-moddasiga muvofiq sud tomonidan qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan paytdan eʼtiboran qarzdorning barcha turdagi qarzlari boʻyicha neustoyka (jarima, penya) va foizlarni hisoblash tugatiladi.
16. Tashkilotlar zaxiralarni aktivlarni tasniflash uchun mazkur Nizomda nazarda tutilgan asoslar vujudga kelgan sanadan boshlab shakllantirishlari va ular boʻyicha buxgalteriya oʻtkazmalarini dasturlashgan holda amalga oshirishlari lozim.
(16-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Yaratilgan zaxira xarajatlari Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilishi lozim.
17. Tashkilotlarning ijro etuvchi organlari zaxiralarning doimiy ravishda yetarli ekanligini taʼminlash uchun javobgardir.
(17-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
18. Mazkur Nizom talablari asosida tasniflangan aktivlar boʻyicha yetarli miqdorda zaxira yaratilmagan hollarda Markaziy bank zaxiralarni yaratish boʻyicha qoʻshimcha ajratmalarni amalga oshirishni talab qilishga haqli.
19. Tashkilotlarning ijro etuvchi organlari moliyaviy yil yakuni boʻyicha tashkilotlar ishtirokchilari (aksiyadorlari) umumiy yigʻilishida sifati “umidsiz” deb tasniflangan aktivlarni undirish boʻyicha qoʻllangan chora-tadbirlar haqida hisobot berishlari lozim.
(19-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
4-§. Aktiv sifati oldingi tasniflangan toifadan yaxshiroq toifada tasniflanishi
20. Quyidagi hollarda aktiv sifati “standart” deb qayta tasniflanishi mumkin:
“substandart” deb tasniflangan aktivning asosiy qarzi va (yoki) foizlari boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorliklar toʻliq toʻlanganda va aktivni qaytarish grafigi boʻyicha keyingi toʻlov oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanganda;
“shubhali” deb tasniflangan aktivning asosiy qarzi va (yoki) foizlari boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorliklar toʻliq toʻlanganda va aktivni qaytarish grafigi boʻyicha ketma-ket 3 ta toʻlov oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanganda.
21. Aktivlar sifati ularning shartlari qayta koʻrib chiqilishi bilan darhol oldingi tasniflangan toifadan yaxshiroq toifada tasniflanishi mumkin emas.
“Substandart” yoki “shubhali” deb tasniflangan aktivlarning shartlari qayta koʻrib chiqilgandan keyin aktivni qaytarish grafigiga asosan kamida ketma-ket 3 ta toʻlov toʻliq va oʻz vaqtida toʻlangan taqdirda, ularning sifati “standart” deb tasniflanishi mumkin.
Aktivlarning shartlari qayta koʻrib chiqilgandan keyin ular boʻyicha asosiy qarz va (yoki) foizlarni qaytarish muddati mazkur Nizomning 10-bandida koʻrsatilgan muddatlarga kechiktirilgan taqdirda, ushbu aktivlarning sifatini “standart” deb qayta tasniflash mazkur Nizomning 20-bandida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
22. Aktivning sifati “umidsiz” deb tasniflanganidan, shu jumladan “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaragʻida aks ettirilganidan boshlab quyidagi hollarda aktiv sifati “substandart” deb tasniflanishi va uning keyingi hisobini yuritish uchun balansning aktiv hisobi yuritiluvchi tegishli hisobvaragʻiga oʻtkazilishi mumkin:
shartnoma shartlariga mazkur Nizomning 9-bandida keltirilgan oʻzgartirishlar kiritilmagan holda, aktivning asosiy qismi va (yoki) foizlari boʻyicha muddati oʻtgan qarzdorliklar toʻliq toʻlanganda;
shartnoma shartlariga mazkur Nizomning 9-bandida keltirilgan oʻzgartirishlar kiritilganda, aktivni qaytarish grafigiga asosan kamida olti oylik toʻlovlari yoki aktivning asosiy qismining 20 foizidan kam boʻlmagan miqdori toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanganda.
23. Mazkur Nizomning 22-bandiga muvofiq aktivning sifati “substandart” deb tasniflangan kundan boshlab aktivni qaytarish grafigi boʻyicha ketma-ket 3 ta toʻlov oʻz vaqtida va toʻliq toʻlanganda aktiv sifati “standart” deb tasniflanishiga yoʻl qoʻyiladi.
24. Tashkilotlar quyidagi mablagʻlar hisobidan faoliyat koʻrsatganda prudensial normativlarga rioya etishlari shart:
(24-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
korporativ obligatsiyalarni joylashtirishdan olingan mablagʻlar;
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining hamda davlat jamgʻarmalarining mablagʻlari;
xalqaro moliya institutlarining, chet el hukumat moliya tashkilotlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarning, shu jumladan chet el nodavlat notijorat tashkilotlarining qarz mablagʻlari;
yuridik shaxslardan, shu jumladan chet el yuridik shaxslaridan olingan qarz mablagʻlari;
islomiy moliyalashtirishga muvofiq boʻlgan qimmatli qogʻozlarni joylashtirishdan olingan mablagʻlar.
Prudensial normativlarga mazkur bandda koʻrsatilgan mablagʻlar jalb etilgan oydan keyingi hisobot oyining birinchi sanasidan boshlab rioya etish talab etiladi.
25. Mazkur Nizomning 24-bandida koʻrsatilgan mablagʻlar hisobidan faoliyat koʻrsatayotgan tashkilotlarga quyidagi prudensial normativlar oʻrnatiladi:
(25-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
kapitalning yetarlilik koeffitsiyenti;
likvidlilik koeffitsiyenti;
bir qarz oluvchiga yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhiga doir tavakkalchilikning eng koʻp miqdori;
tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslar uchun tavakkalchilikning eng koʻp miqdori;
(25-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalarning eng koʻp miqdori.
26. Tashkilotlarning bir qarz oluvchi yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi hamda tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslar boʻyicha tavakkalchiliklari tegishliligi boʻyicha quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
(26-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
kredit, lizing, faktoring;
yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar;
banklarga joylashtirilgan pul mablagʻlar;
olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizli va foizsiz daromadlar;
(26-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/04-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) asosan oltinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Bir qarz oluvchi va oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi hamda tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslarga doir tavakkalchilikni hisoblashda aktivning jami qiymatidan yaratilgan zaxira miqdori chegiriladi.
(26-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
261. Faktoring xizmati boʻyicha tashkilotlarning bir qarz oluvchi va oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi hamda tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslarga doir tavakkalchiligi:
tashkilotlar tomonidan mijozga nisbatan regress talabini qoʻyish huquqi mavjud boʻlmasa yoki mavjud boʻlib, ushbu huquqdan foydalanish zarurati yuzaga kelmagan boʻlsa, qarzdorga;
mazkur regress talabini qoʻyish huquqi mavjud boʻlsa va ushbu huquqdan foydalanish zarurati vujudga kelgan boʻlsa, mijozga nisbatan hisoblanadi.
(261-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/04-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
27. Tashkilotlar kapitalining yetarlilik koeffitsiyenti tashkilotlar jami xususiy kapitalining jami aktivlariga nisbati orqali hisoblanadi va ushbu koeffitsiyent 10 foizdan kam boʻlmasligi lozim.
(27-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
28. Tashkilotlar kapitalining yetarlilik koeffitsiyentini hisoblashda tashkilotlar tomonidan yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) qilingan barcha investitsiyalar jami aktivlar hamda xususiy kapitaldan chegiriladi.
(28-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
29. Tashkilotlarning joriy likvidlilik koeffitsiyenti 100 foizdan kam boʻlmasligi lozim. Bunda, joriy likvidlilik koeffitsiyenti joriy aktivlar summasining (kassadagi naqd pullar, banklardagi talab qilib olinguncha mablagʻlar, toʻlov muddati 30 kungacha boʻlgan aktivlar, bundan muddati oʻtgan qarzdorligi mavjud aktivlar mustasno) joriy majburiyatlar (talab qilib olinguncha va ijro etish muddati 30 kungacha boʻlgan majburiyatlar) summasiga nisbati orqali hisoblanadi.
(29-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
4-§. Bir qarz oluvchiga yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhiga doir tavakkalchilikning eng koʻp miqdori
30. Oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi deganda quyidagi mezonlardan biriga mos keluvchi shaxslar tushuniladi:
shaxs tomonidan yuridik shaxsning ustav fondida (ustav kapitalida) ustunlik qiladigan ulushga egalik qilish;
ishtirokchi (aksiyador) boʻlgan shaxsning shu yuridik shaxs boshqaruv organlarining koʻpchilik aʼzolarini tayinlash yoki almashtirish huquqi;
shaxsning yuridik shaxs faoliyatiga u bilan tuzilgan shartnomaga va (yoki) uning ustavi qoidalariga muvofiq taʼsir koʻrsatish imkoniyati;
qarz oluvchi jismoniy shaxslar yaqin qarindoshlar ekanligi.
Yaqin qarindoshlar deganda qarindosh yoki qayin-boʻyinchilik munosabatidagi shaxslar, yaʼni ota-ona, tugʻishgan va oʻgay aka-ukalar hamda opa-singillar, er-xotin, farzandlar, shu jumladan farzandlikka olinganlar, bobolar, buvilar, nevaralar, er-xotinning ota-onasi, tugʻishgan va oʻgay aka-ukalari hamda opa-singillari tushuniladi.
31. Tashkilotlarning bir qarz oluvchiga yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhiga doir tavakkalchiligining eng koʻp miqdori tashkilot xususiy kapitalining 25 foizidan oshmasligi lozim.
(31-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
32. Tashkilotlar barcha yirik tavakkalchiliklarining (jami summasi xususiy kapitalning 10 foizi va undan yuqori boʻlgan bir qarz oluvchi yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhiga doir tavakkalchiliklar) umumiy miqdori tashkilot xususiy kapitalining 5 barobaridan oshmasligi lozim.
(32-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
5-§. Tashkilotlarga aloqador boʻlgan bitta shaxsga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilikning eng koʻp miqdori
(5-paragraf nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
33. Tashkilotlarga aloqador boʻlgan bitta shaxsga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilikning eng koʻp miqdori tashkilot xususiy kapitalining 25 foizidan oshmasligi lozim.
(33-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
34. Tashkilotlarga aloqador boʻlgan barcha shaxslarga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilikning eng koʻp miqdori tashkilot xususiy kapitalining 50 foizidan oshmasligi lozim.
(34-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
6-§. Yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlariga investitsiyalarning eng koʻp miqdori
35. Tashkilotlarning boshqa yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlarga (davlat qimmatli qogʻozlari bundan mustasno) jami investitsiyalarining eng koʻp miqdori tashkilot xususiy kapitalining 20 foizidan oshmasligi lozim.
(35-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
7-§. Bir qarz oluvchi, oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi, shu jumladan tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslar boʻyicha boshqa talablar
(7-paragraf nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
36. Mazkur Nizom kuchga kirgan sanada bir qarz oluvchining yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhining hamda tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslarning tashkilot oldida majburiyati mavjud boʻlib, mazkur majburiyatlarning miqdori ushbu Nizomning 31 va 33-bandlarida belgilangan meʼyorlardan oshishi, bunday majburiyat boʻyicha tuzilgan shartnoma shartlarini oʻzgartirishga olib kelmaydi.
(36-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
37. Bir qarz oluvchiga yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhiga hamda tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslarga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilikning umumiy summasi shartnoma tuzish vaqtida mazkur Nizomda nazarda tutilgan cheklovlar doirasida boʻlib, keyinchalik belgilangan meʼyorlardan oshsa (xususiy kapital darajasi tushishi yoki boshqalar sababli), tashkilotlar mazkur holat haqida Markaziy bankka oʻn kun mobaynida maʼlum qilishlari va Markaziy bank bilan kelishilgan muddatlarda, biroq olti oydan koʻp boʻlmagan muddatda tavakkalchilikning umumiy summasini mazkur Nizomning 31 va 33-bandlarida belgilangan talablarga muvofiqlashtirish boʻyicha choralar koʻrishlari lozim.
(37-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
38. Qarz oluvchi shartnoma tuzilgan davrda tashkilotlarga aloqador hisoblanmasdan, keyinchalik unga aloqador shaxsga aylansa, tavakkalchilik miqdorining mazkur Nizomning 33 va 34-bandlarida belgilangan talablardan oshishi prudensial normativga nomuvofiq deb tan olinmaydi, basharti tashkilotlar Markaziy bankka oʻn kun mobaynida bu haqida maʼlum qilib, Markaziy bank bilan kelishilgan muddatlarda, biroq olti oydan koʻp boʻlmagan muddatda prudensial normativga muvofiqlashtirishni oʻz zimmalariga olgan boʻlsalar.
(38-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
39. Tashkilotlar bir qarz oluvchi yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhi, shuningdek tashkilotlarga aloqador boʻlgan shaxslar uchun tavakkalchiliklar hisobini yuritishlari va bu toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasigacha har oyda Markaziy bankka taqdim etib borishlari lozim.
(39-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
3-bob. Mikromoliya tashkilotlari tomonidan banklarning va boshqa moliya tashkilotlarining agenti vazifalarini amalga oshirish
40. Mikromoliya tashkilotlari tomonidan banklarning agenti vazifalari banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka, toʻlov agenti (subagenti) vazifalari toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisidagi qonunchilikka, shuningdek sugʻurta agenti vazifalari sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
41. Mikromoliya tashkilotlarining banklar, toʻlov va sugʻurta agenti sifatida agentlik xizmatlari mazkur tashkilotlar nomidan koʻrsatiladi. Bunda, agentlik bitimlari tuzilishi va ular tuzilgan kundan eʼtiboran besh kun ichida mazkur bitimlar toʻgʻrisida axborot Markaziy bankka yuborilishi lozim.
Agentlik bitimining mavjudligi toʻgʻrisidagi axborotlar xizmatlar koʻrsatilishidan oldin mijozlarga oshkor etilishi lozim.
4-bob. Lombardlar tomonidan faoliyat va operatsiyalarni amalga oshirish
1-§. Umumiy qoidalar
42. Jismoniy shaxslar tomonidan shaxsiy isteʼmol uchun moʻljallangan koʻchar mol-mulklarni (ashyolarni) lombardda garovga qoʻyish, saqlash, lombarddan talab qilib olinmagan ashyolarni sotish hamda undiruvni garovga qoʻyilgan mol-mulkka qaratish Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “Garov toʻgʻrisida”gi Qonuni va mazkur Nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
43. Lombard shaxsni tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki identifikatsiyalovchi ID-karta yoxud milliy haydovchilik guvohnomasi, chet el fuqarolarining va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning yashash guvohnomasi yoki ID-kartasi, harbiy xizmatchining shaxsiy guvohnomasi) taqdim etilganida, jismoniy shaxslar bilan shartnomalar tuzadi.
44. Lombard, zarur hollarda, garovga yoki vaqtinchalik saqlashga topshirilayotgan mol-mulkka (ashyoga) egalik huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni yoki boshqa dalillarni talab qilishga haqli.
2-§. Lombardlar tomonidan mikroqarzlarni rasmiylashtirish va berish tartibi
45. Garov asosida mikroqarzning berilishi lombard bilan jismoniy shaxs oʻrtasida tuziladigan mikroqarz shartnomasi va garov shartnomasi asosida amalga oshiriladi.
Lombardda mol-mulklarni garovga qoʻyish haqidagi shartnoma lombard tomonidan mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shakldagi garov pattasini berish yoʻli bilan rasmiylashtiriladi.
46. Mikroqarz olish uchun lombardga garovga topshiriladigan mol-mulk tomonlar kelishuviga asosan baholanadi.
47. Lombard quyidagilarni bajarishi shart:
garov narsasini xavfsiz saqlash uchun choralar koʻrishi;
garov narsasi yoʻqolishi xavf-xatari paydo boʻlganligi yoki shikast yetkazilganligi toʻgʻrisida garovga qoʻyuvchiga darhol xabar berishi;
mikroqarz shartnomasining shartlari bajarilganida garov narsasini mulk egasiga yoki uchinchi shaxsga belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan mulk egasining ishonchnomasi asosida darhol qaytarishi;
garovga qabul qilingan ashyolarni garovga qabul qilish paytida shunga oʻxshash va shunday sifatli ashyolarning narxlariga mos bahodagi toʻliq summasida oʻz hisobidan garovga qoʻyuvchi foydasiga sugʻurtalashi;
garovga qoʻyuvchining talabiga asosan mikroqarz shartnomasidan kelib chiqqan majburiyatlarning garovga qoʻyuvchi yoki uchinchi shaxs tomonidan qisman yoki toʻliq bajarilganligini tasdiqlovchi maʼlumotnoma berishi.
48. Garovga qoʻyilgan ashyolarni sotishdan tushgan summa, agar shartnomada boshqa hollar koʻzda tutilmagan boʻlsa, mikroqarz, u boʻyicha hisoblangan foizlar, neustoyka, ijro muddati oʻtganligi natijasida yuzaga kelgan zararlarni qoplash, shuningdek, saqlash va sugʻurta uchun toʻlov, garovga olingan mol-mulkni sotish boʻyicha xarajatlarni qoplashga qaratiladi. Agar garovga qoʻyilgan mol-mulkning sotilishidan tushgan summa lombardning talablari miqdoridan oshsa, tafovuti garovga qoʻyuvchiga qaytariladi.
3-§. Lombardda mol-mulklarni vaqtincha saqlash
49. Lombardda ashyolarni vaqtincha saqlash shartnomasi lombard tomonidan yuk topshiruvchiga (mijozga) mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shakldagi egasining nomi yozilgan saqlov pattasi berish yoʻli bilan rasmiylashtiriladi.
50. Agar mijoz tez alangalanadigan, portlash xavfi boʻlgan yoki oʻzi tabiatan xavfli ashyolarni saqlashga topshirish vaqtida ularning xususiyatlari toʻgʻrisida lombardni ogohlantirmagan boʻlsa, lombard ashyolarni topshirgan mijozga koʻrilgan zararlarni qoplamagan holda, ularni xohlagan vaqtda xavfsizlantirishi yoki yoʻq qilishi mumkin. Ushbu ashyolarni saqlash natijasida lombardga va (yoki) uchinchi shaxslarga yetkazilgan zararlarni qoplash mijozning zimmasiga yuklatiladi.
51. Lombardga garovga yoki saqlash uchun topshirilgan ashyolar yoʻqolganda yoki shikastlanganda, agar lombard yoʻqotish yoki shikastlanish yengib boʻlmas kuch oqibatida yuz berganligini isbotlay olmasa, yetkazilgan mulkiy zarar ashyolar egasiga tomonlar kelishuviga koʻra qoplab beriladi. Tomonlar kelishuvga erishmaganda mulkiy zararni qoplash sud tartibida amalga oshiriladi.
5-bob. Moliyaviy hisobotlar va elektron maʼlumotlarni taqdim etish hamda ichki audit xizmatini tashkil etish
1-§. Tashkilotlar va lombardlar tomonidan Markaziy bankka hisobotlar va elektron maʼlumotlarni taqdim etish
(1-paragraf nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
52. Tashkilotlar va lombardlar tegishliligiga koʻra mazkur Nizomning 53 , 531 va 54-bandlariga muvofiq Markaziy bankka quyidagi moliyaviy va nazoratga oid hisobotlarni hamda ularning elektron maʼlumotlarini taqdim etadi:
(52-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
koʻrsatilgan nasiya savdoga asoslangan moliyalashtirish (murobaha) xizmatlari toʻgʻrisida maʼlumot (111-ilova);
koʻrsatilgan islomiy ijara xizmatlari toʻgʻrisida maʼlumot (112-ilova);
koʻrsatilgan oldindan toʻlovga asoslangan moliyalashtirish (salam) xizmatlari toʻgʻrisida maʼlumot (113-ilova);
koʻrsatilgan foydani taqsimlashga asoslangan moliyalashtirish (muzoraba) va sherikchilik — foyda va zararlarni taqsimlashga asoslangan moliyalashtirish (mushoraka) xizmatlari (yuridik shaxs tashkil etmasdan) toʻgʻrisida maʼlumot (114-ilova);
aktivlar tahlili toʻgʻrisida maʼlumot (115-ilova);
majburiyatlar tahlili toʻgʻrisida maʼlumot (116-ilova);
aloqador shaxslar bilan tuzilgan bitimlar toʻgʻrisida maʼlumot (117-ilova);
yirik tavakkalchiliklar toʻgʻrisida maʼlumot (118-ilova);
(52-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/04-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) asosan oʻn birinchi — oʻn sakkizinchi xatboshilari bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
prudensial normativlarga rioya etish boʻyicha maʼlumot (12-ilova).
(53-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
531. Faktoring tashkilotlari tomonidan mazkur Nizomning 52-bandi ikkinchi — beshinchi, yettinchi — toʻqqizinchi va oʻn beshinchi — oʻn toʻqqizinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hisobot va maʼlumotlar taqdim etiladi.
Bunda, ushbu Nizomning 52-bandi toʻrtinchi, yettinchi — toʻqqizinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hisobot va maʼlumotlar moliyaviy natijalar yoki ushbu xizmatlar boʻyicha qoldiq mavjud boʻlganda, oʻn beshinchi — oʻn toʻqqizinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hisobot va maʼlumotlar faktoring tashkiloti mazkur Nizomning 24-bandida koʻrsatilgan mablagʻlar hisobidan faoliyat koʻrsatganda taqdim etiladi.
(531-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/04-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
54. Lombardlar tomonidan mazkur Nizomning 52-bandi ikkinchi — oltinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hisobot va maʼlumotlar taqdim etiladi. Bunda, ushbu Nizomning 52-bandi toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan hisobot lombard moliyaviy natijalarga ega boʻlganda, oltinchi xatboshisida koʻrsatilgan maʼlumot xizmatlar boʻyicha qoldiq mavjud boʻlganda taqdim etiladi.
55. Moliyaviy hisobotlardagi maʼlumotlar hisobot oyining oxirgi kunida amalga oshirilgan amaliyotlarni hisobga olgan holda mazkur hisobot oyining oxirgi sanasi holatiga koʻrsatilishi kerak.
56. Moliyaviy hisobotlar tashkilotlar va lombardlar tomonidan hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasigacha Markaziy bankka taqdim etiladi. Agar oyning 5-sanasi dam olish yoki bayram kuniga toʻgʻri kelsa, bunda hisobotlar dam olish yoki bayram kunidan keyingi ish kunida taqdim etilishi lozim. Taqdim etilgan moliyaviy hisobotlarda xato va kamchiliklar aniqlanganda, kamchiliklar tuzatilib, besh kunda qayta taqdim etilishi shart.
(56-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
57. Moliyaviy hisobotlar tashkilotlarning yoki lombardlarning ijro etuvchi organi rahbarining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanishi lozim.
(57-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
58. Tashkilotlar va lombardlar avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali moliyaviy hisobotlarning elektron maʼlumotlarini shakllantirib, Bank tizimi maʼlumotlar omborxonasiga (bundan buyon matnda BTMO deb yuritiladi) hisobot oyidan keyingi oyning 10-sanasigacha aloqa kanallari orqali yuborishi shart. Agar oyning 10-sanasi dam olish yoki bayram kuniga toʻgʻri kelsa, bunda moliyaviy hisobotlarning elektron maʼlumotlari dam olish yoki bayram kunidan keyingi ish kunida taqdim etilishi lozim.
(58-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
(59-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
BTMO bilan kommunikatsiya aloqasi uzilganda;
texnik vositasi va dasturiy taʼminoti nosoz holatda boʻlganda;
fors-major holatlarida moliyaviy hisobotlarni Markaziy bankka va ularning elektron maʼlumotlarini BTMOga yuborishni kechiktirish sabablarini koʻrsatgan holda tushuntirish xati bilan taqdim qiladi.
60. Tashkilotlar va lombardlar mazkur Nizomning 59-bandida koʻrsatilgan holatlar haqida Markaziy bankni darhol xabardor etishi hamda Markaziy bank bilan kelishilgan muddatlarda ularni bartaraf etib, elektron maʼlumotlarni toʻliq yuborishi kerak. Bunda, kelishilgan muddat holatni bartaraf etish uchun zarur boʻlgan vaqtga mutanosib boʻlishi lozim.
(60-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
61. Tashkilotlar va lombardlar tomonidan ayrim moliyaviy operatsiyalarni oʻtkazish qonunchilikka muvofiq maʼlum muddatga toʻxtatilganidan qatʼiy nazar, ular tomonidan moliyaviy hisobotlar va ularning elektron maʼlumotlari belgilangan muddatlarda taqdim etilishi lozim.
(61-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
2-§. Tashkilotlar va lombardlarda ichki audit xizmatini tashkil etish
(2-paragraf nomi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
62. Aktivlarining balans qiymati oʻn milliard soʻmdan ortiq boʻlgan tashkilotlarning kuzatuv kengashi (bundan buyon matnda kengash deb yuritiladi) ichki audit xizmatini tashkil etishi shart va uning samarali faoliyat yuritishini taʼminlashi lozim.
(62-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Aktivlarining balans qiymati besh milliard soʻmdan ortiq boʻlgan lombardlarda ichki audit xizmati tashkil etilishi shart. Bunda ichki audit xizmatini tashkil etishga qoʻyiladigan talablar hamda uning ishini tashkil etishning metodologik asoslari qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilanadi.
63. Tashkilotlarning kengashi mazkur Nizom va qonunchilik hujjatlariga muvofiq tashkilotning ichki audit xizmati (bundan buyon matnda — ichki audit xizmati deb yuritiladi) toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlaydi.
(63-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizom yiliga kamida bir marta tegishli yilning 1-fevraligacha boʻlgan muddatda qayta koʻrib chiqilishi lozim. Zaruratga koʻra Ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizomga yil davomida oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. Agar Ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizomning aksariyat qismiga (50 foizdan kam boʻlmagan) oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilayotgan boʻlsa, bunda uni yangi tahrirda qabul qilish maqsadga muvofiq.
64. Ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizomda kamida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:
ichki audit xizmati maqsadi, vazifalari, huquq va majburiyatlari;
ichki audit xizmatining faoliyat yoʻnalishlari;
ichki audit xizmatining mustaqilligi va xolisligini taʼminlash asoslari;
ichki audit xizmati rahbari va xodimlarini lavozimga tayinlash va ishdan boʻshatish tartibi, ularning huquq, majburiyatlari va javobgarligi, hisobdorligi;
ichki audit xizmati xodimlariga nisbatan qoʻyiladigan talablar (mustaqillik, xolislik va begʻarazlik, professional malaka, odob-axloq qoidalari);
kengash, ijro etuvchi organ va tarkibiy boʻlinmalar rahbarlarini ichki audit natijalari yuzasidan xabardor qilish shartlari va tartibi;
ichki audit xizmati oʻz vazifalarini amalga oshirish jarayonida toʻsqinlik qilayotgan holatlar yuzasidan kengash va ijro etuvchi organni xabardor qilish tartibi;
ichki audit xizmati tashkilotlarda yuzaga kelgan yoki yuzaga kelishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklar, aniqlangan kamchilik va muammolar hamda moliyaviy operatsiyalar bilan bogʻliq masalalar yuzasidan, manfaatlar toʻqnashuvini keltirib chiqarmagan holda, maslahatlar berish tartibi.
(64-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
65. Ichki audit xizmati rahbari va xodimlari kengash qarori bilan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi.
66. Ichki audit xizmati xodimlarining soni ichki audit vazifalarini samarali bajarish uchun yetarli boʻlishi kerak.
67. Tashkilotlarning ijro etuvchi organi aʼzolari, mazkur tashkilotlarda faoliyat yuritayotgan xodimlar va ular bilan aloqador shaxslar bir vaqtning oʻzida ichki audit xizmatida faoliyat yurita olmaydi.
(67-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
68. Ichki audit xizmati xodimlari quyidagi talablarga javob berishlari kerak:
Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tashkilotlarida olingan oliy maʼlumotga yoki auditorlarning respublika jamoat birlashmalari tomonidan berilgan ichki auditor malaka sertifikatiga ega boʻlishlari;
(68-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
xorijiy davlat taʼlim tashkilotida oliy taʼlim olgan taqdirda, olingan oliy taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatni tan olish haqidagi guvohnomaga ega boʻlishlari;
(68-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
bank ishi, mikromoliyalashtirish, buxgalteriya hisobi, audit, moliya yoki soliq nazorati sohasida (shu jumladan, oʻrindoshlik asosida) kamida ikki yillik amaliy ish tajribasiga ega boʻlishlari;
tashkilotlar faoliyatiga oid qonunchilik hujjatlari boʻyicha yetarli bilimlarga ega boʻlishlari, shu jumladan, Markaziy bankning normativ-huquqiy hujjatlarini bilishlari;
(68-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
buxgalteriya hisobi va hisobotiga doir qonunchilik hujjatlari va xalqaro standartlar hamda auditning xalqaro standartlari va ularni amalda qoʻllash boʻyicha bilim va koʻnikmalarga ega boʻlishlari.
69. Ichki audit xizmati ishining samaradorligini taʼminlash maqsadida ichki auditorlik tekshiruvi (bundan buyon matnda auditorlik tekshiruvi deb yuritiladi) rejasi kengash tomonidan tegishli yilning 1-yanvariga qadar tasdiqlanishi lozim.
70. Ichki audit xizmati xodimlariga, shu jumladan rahbariga nisbatan ijro etuvchi organ yoki boshqa shaxslar tomonidan oʻtkazilgan har qanday bosim va ish faoliyatiga qilingan toʻsqinlik toʻgʻrisida kengash darhol ichki audit xizmati tomonidan xabardor qilinishi lozim.
71. Ichki audit xizmati rahbari va xodimlari oʻzlarining xolisligi va begʻarazligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan moliyaviy hujjatlarni yoki tavakkalchiliklarni qabul qilishni koʻzda tutuvchi hujjatlarni imzolash jarayonlarida ishtirok etmasliklari lozim.
72. Xolislikni taʼminlash maqsadida ichki audit xizmati xodimlari ichki nazoratga doir chora-tadbirlarni (ichki hujjatlar, jumladan siyosatlar, nizomlar, qoidalar va boshqalar) ishlab chiqish, ularni joriy etish yoki amalga oshirish jarayonida ishtirok etmasliklari lozim, bundan ichki auditga doir chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda ichki audit xizmatining tavakkalchiliklarni boshqarish yoki ichki nazoratga doir fikr va mulohazalarini berishi mustasno.
73. Ichki audit xizmati quyidagilarni mustaqil tahlil qilishi va baholashi lozim:
tashkilotlar oldiga qoʻyilgan maqsadlarga erishishda tashkilotlar biznes jarayonlari, maʼmuriy va operatsion jarayonlarning samaradorligini;
(73-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
axborot tizimlarining ishonchliligini, toʻliqligini va samaradorligini hamda maʼlumotlarning dolzarbligini, aniqligini, qulayligini, shuningdek maxfiylik taʼminlanganligini;
qonunchilik hujjatlariga, jumladan Markaziy bankning prudensial talablariga hamda tashkilotlarning ichki hujjatlariga rioya etilishini;
(73-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Markaziy bank, boshqa davlat organlari va tashqi audit tomonidan aniqlangan kamchiliklar oʻz vaqtida bartaraf etilganligini;
aktivlar butligini.
Ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizom bilan ichki audit xizmatiga mazkur bandda nazarda tutilgan masalalardan tashqari boshqa masalalarni ham tahlil qilish va baholash vazifasi yuklatilishi mumkin.
74. Ichki audit xizmati xodimlari quyidagi holatlarda javobgar hisoblanadilar:
oʻz xizmat vazifalarini bajarish paytida olingan maʼlumotlar hamda qonunchilik hujjatlariga muvofiq bank sirini tashkil etuvchi har qanday maʼlumot maxfiyligini taʼminlamaganda;
oʻz xizmat vazifalarini bajarish paytida olingan maʼlumotlardan shaxsiy maqsadlarda yoki uchinchi shaxs manfaatlari yoʻlida foydalanganda;
qonunchilik hujjatlari va tashkilotlarning ichki hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarni bajarmaganda.
(74-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
75. Auditorlik tekshiruviga chiqishdan oldin batafsil auditorlik tekshiruvi dasturi (bundan buyon matnda auditorlik dasturi deb yuritiladi) ishlab chiqilishi va belgilangan tartibda ichki audit xizmati rahbari tomonidan tasdiqlanishi lozim.
76. Auditorlik dasturi auditorlik tekshiruvi maqsadlarini, tekshirish sohasi va yoʻnalishlarini, batafsil ish rejasini, tekshiruvlar grafigini, audit predmeti boʻlgan har bir yoʻnalishni tekshirish tartib-taomillari tavsifini, auditorlik tekshiruvlarida ishtirok etuvchi ichki auditorlar roʻyxatini oʻz ichiga olishi kerak.
Auditorlik tekshiruvini amalga oshirish jarayonida auditorlik dasturiga oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin. Oʻzgartirishlar yozma ravishda hujjatlashtirilgan va tasdiqlangan boʻlishi lozim.
77. Auditorlik tekshiruvi tugatilganidan soʻng auditorlik hisoboti tayyorlanishi hamda audit maqsadlari, miqyosi, xulosalarni hamda har bir aniqlangan kamchilikni bartaraf qilishga doir batafsil tavsiyalarni oʻz ichiga olishi lozim. Tavsiyalar aniqlangan muammolar va ularning kelib chiqish sabablarining qisqacha izohini, mavjud tavakkalchiliklarni, talab etiladigan chora-tadbirlarni, jumladan, tashkilotlarning ichki siyosatlari va tartib-taomillarini koʻrib chiqishni oʻz ichiga olishi lozim.
(77-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Ichki audit xizmatining hisobotlari ichki audit xizmati xodimlarining mustaqil fikr va mulohazalariga asoslanishi lozim.
78. Auditorlik hisobotlari bevosita kengashga taqdim etilishi lozim. Ushbu hisobotlarning nusxalari ijro etuvchi organga, shuningdek tegishliligi boʻyicha tashkilotlarning alohida tarkibiy boʻlinmalariga, filial rahbarlariga taqdim etiladi.
(78-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
79. Ijro etuvchi organ oʻtkazilgan auditorlik tekshiruvi chogʻida aniqlangan kamchilik va qoidabuzarliklarni bartaraf etish uchun zarur boʻlgan chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqadi.
80. Ichki audit xizmati tekshirish jarayonida aniqlangan kamchilik va qoidabuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlarni oʻz vaqtida va tegishli ravishda bajarilishi ustidan keyingi nazoratni oʻrnatishi lozim. Tekshirishdan keyingi nazoratni oʻtkazish uchun javobgarlik Ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan boʻlishi kerak.
81. Kengash auditorlik tekshiruvi natijasida aniqlangan kamchilik va qoidabuzarliklarni bartaraf etishga qaratilgan chora-tadbirlarni ijro etuvchi organ tomonidan amalga oshirilishini nazorat qilishi zarur.
6-bob. Yakuniy qoida
82. Mazkur Nizom talablarini buzgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA
(1-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
9. Garovning muddati ____________________________________________________________
Garov narsasi lombardga egalik qilish uchun topshiriladi.
Lombard garov narsasidan foydalanish, boshqa shaxsga berishga, uchinchi shaxslarga ijaraga yoki tekinga foydalanishga berish, yoxud garov narsasini boshqa koʻrinishda tasarruf etish huquqiga ega emas.
Garov narsasini navbatdagi garovga qoʻyish taqiqlanadi.
Garov narsasi garovga qoʻyuvchining va (yoki) uning oila aʼzolarining normal turmush kechirishi uchun zarur boʻlgan mol-mulk emas.
Lombardda garov narsasi bilan taʼminlangan mikroqarz summasi belgilangan vaqtda soʻndirilmagan taqdirda, lombard ushbu mol-mulkni qonunchilikka muvofiq sotishga haqli.
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA
(2-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
6. Saqlash joyi va usuli ______________________________________________________________________
7. Saqlashga qabul qilingan sana _______________________________________________________________
8. Saqlash muddati ___________________________________________________________________________
9. Saqlash uchun haq summasi ___________________________________________________________________
Saqlash uchun topshirilgan ashyodan uni egasining roziligisiz foydalanishga va uni tasarruf etishga lombard haqli emas (ashyoning saqlanishini taʼminlash uchun undan foydalanish hollari, bundan mustasno).
Lombard saqlash uchun qabul qilingan ashyolar yoʻqolishiga, yetishmasligiga yoki ashyoning zararlanishiga javobgardir.
Lombard saqlash uchun qabul qilingan ashyolarni ularning toʻliq baholangan narxida oʻz hisobidan yuk topshiruvchining foydasiga sugʻurtalashi shart.
Lombard, yuk topshiruvchining talabiga koʻra, saqlashga qoʻyilgan ashyoni zudlik bilan qaytarishi shart.
Bunday holda, majburiyat oldindan toʻxtatilishi munosabati bilan, lombardga yetkazilgan zararlarni yuk topshiruvchi qoplashi shart.
Yuk topshiruvchi ashyoni olishdan bosh tortsa, agar saqlash shartnomasida boshqacha tartib koʻzda tutilgan boʻlmasa, qonunchilikda belgilangan tartibda lombard ashyoni mustaqil ravishda sotish huquqiga ega.
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA
(3-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA
(4-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 5-ILOVA
(5-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 6-ILOVA
(6-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 7-ILOVA
_________________________________________________________________ tomonidan (tashkilotning nomi) berilgan kreditlar va koʻrsatilgan lizing xizmatlari toʻgʻrisida maʼlumot
ming soʻmda
T/r
H/v
Hudud kodi
Tuman/shahar kodi
Qarzdorning toʻliq nomi
Qarzdorning STIRi/ JSHSHIR
Subyekt turi:
1-yuridik shaxs, 2-YTT, 3-oʻzini oʻzi band qilgan shaxs, 4-jismoniy shaxs
Mikromoliya tashkilotiga aloqadorlik (ha, yoʻq)
Oʻzaro aloqador qarzdorlar guruhi raqami
Kredit (isteʼmol, mikrokredit, mikroqarz, lizing) summasi
Kredit (isteʼmol, mikrokredit, mikroqarz, lizing) qoldigʻi
Kredit boʻyicha koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash zaxirasi qoldigʻi
Hisoblangan, toʻlash muddati yetib kelmagan foizlar
Yillik foiz stavkasi
Kredit (isteʼmol, mikrokredit, mikroqarz, lizing) berilgan sana
Kredit (isteʼmol, mikrokredit, mikroqarz, lizing) qaytarish sanasi
Garovga quyilgan mulkning garov reyestrida roʻyxatdan oʻtkazish raqami
Kredit (isteʼmol, mikrokredit, mikroqarz, lizing) ning muddati uzaytirilgan sanasi
Muddati uzaytirilganidan soʻng kredit (isteʼmol, mikrokredit, mikroqarz, lizing) ni qaytarish sanasi
Taʼminotning qiymati
Muddati oʻtgan asosiy qarz
shundan, qarzdorlik muddati
Muddati oʻtgan hisoblangan foizlar
1-30 kun
31-90 kun
91-180 kun
181 kun va undan yuqori
(16377 h/v)
(91501 h/v)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
(7-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 8-ILOVA
(8-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 9-ILOVA
(9-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
_______________________ ning qimmatli qogʻozlar portfeli va qilingan investitsiyalar toʻgʻrisida maʼlumot
(tashkilotning nomi)
20__ y “_____”___________ holatiga
ming soʻmda
T/r
Balans hisobvaragʻi
Emitent
Sotib olingan sana
Qaytarish sanasi
Emitentning ustav fondi (kapitali)
(hisobot sanasida)
1 dona qimmatli qogʻozning nominal bahosi
(ekv. ming soʻmda)
1 dona qimmatli qogʻozga toʻlangan summa (ekv. ming soʻmda)
Jami qimmatli qogʻozlarga toʻlangan summa
(brutto)
Zaxira summasi
Qoldiq summasi
Qimmatli qogʻozlar (investitsiya) sotib olingan sanadan boshlab olingan (toʻlangan) daromad
Oxirgi olingan daromad sanasi
Emitentning tashkilotlar ustav fondidagi (kapitalidagi) ulushi
Aloqador tashkilotda tashkilotlar aksiyadorlarining egalik darajasi
Jami
Tashkilotlarning ulushi
Oʻtgan yillar hisobida
Joriy yil hisobida
Summa
(% )
Tashkilotlarning aksiyadori F.I.O / nomi
STIR/JSHSHIR
Summa
Ulushi (% )
nomi
STIRi
Summa
Ulushi (%)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
Rahbar imzosi:
_________________________________ (F.I.O.)
Bosh buxgalter imzosi:
_________________________________ (F.I.O.)
(9-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 10-ILOVA
___________________________________________________ tomonidan jalb etilgan mablagʻlari toʻgʻrisida maʼlumot
(tashkilotning nomi)
T/r
Balans hisobvaragʻi
Kreditorning toʻliq nomi
Kreditorning STIRi/JSHSHIR (yuridik shaxs uchun — soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami, YTT va jismoniy shaxs uchun — jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami)
Jalb etilgan mablagʻ miqdori (ming soʻmda)
Jalb etilgan mablagʻ qoldigʻi
(ming soʻmda)
Hisoblangan foizlar
(ming soʻmda)
Yillik foiz stavkasi
Mablagʻ jalb etilgan sana
Mablagʻni qaytarish sanasi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Rahbar imzosi:
(F.I.O.)
Bosh buxgalter imzosi:
(F.I.O.)
(10-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 11-ILOVA
(11-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
__________________________________________ tomonidan berilgan kafolat va kafilliklar toʻgʻrisida maʼlumot
(tashkilotning nomi)
20__ y “_____”___________ holatiga
ming soʻmda
T/r
Balans hisobvaragʻi
Mijoz
Mikromoliya tashkiloti bilan aloqadorligi (ha/yoʻq)
Kredit yoki lizinglar boʻyicha shartlari qayta koʻrilganligi soni
Tasnifi
(sonda)
Yaratilgan zaxiralar
Joriy qarzdorlik,
sof
balans aktivlari
balansdan tashqari aktivlar
Kreditlar
Investitsiyalar
Boshqa aktivlar
kafolatlar, kafilliklar va ulardan olingan daromadlar
1
2
3
4
5
6
6.1
6.2
6.3
6.4
7
8
9
10
1.
2.
3.
4.
Jami yirik aktivlar
Berilgan eng yirik aktiv
(111 — 118-ilovalar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/04-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari va lombardlar faoliyatini muvofiqlashtirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga 12-ILOVA
(12-ilova belgisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 15-sentabrdagi 21/4-sonli qarori (roʻyxat raqami 3412-1, 17.10.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son. Kuchga kirish sanasi — 2026-yil 21-yanvar)
Prudensial normativlarga rioya etish boʻyicha maʼlumot
Koʻrsatkichlar
Formula
Meʼyor
Amalda
1. Kapital yetarliligi koʻrsatkichi
1.1
Kapital yetarliligi koeffitsiyenti
jami xususiy kapital
0,10
jami aktiv
2. Likvidlilik koʻrsatkichi
2.1
Likvidlilik koeffitsiyenti
kassadagi naqd pullar, banklardagi talab qilib olinguncha mablagʻlar, toʻlov muddati 30 kungacha boʻlgan aktivlar, bundan muddati oʻtgan qarzdorligi mavjud aktivlar mustasno
1,00
talab qilib olinguncha va ijro etish muddati 30 kungacha boʻlgan majburiyatlar
2. Qarzdorlar bilan operatsiyalar
2.1
Bir qarz oluvchiga yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar guruhiga doir tavakkalchilikning eng koʻp miqdori
bir qarz oluvchi yoki oʻzaro aloqador qarz oluvchilar
0,25
xususiy kapital
2.2
barcha yirik tavakkalchiliklarning umumiy miqdori
barcha yirik tavakkalchiliklar
5,00
xususiy kapital
2.3
Mikromoliya tashkilotiga aloqador boʻlgan bitta shaxsga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilikning eng koʻp miqdori
aloqador boʻlgan bitta shaxsga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilik
0,25
xususiy kapital
2.3
Mikromoliya tashkilotiga aloqador boʻlgan barcha shaxslarga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilikning eng koʻp miqdori
aloqador boʻlgan barcha shaxslarga toʻgʻri keluvchi tavakkalchilik
0,50
xususiy kapital
3. Investitsiyalar
3.1
Yuridik shaxslarning ustav fondiga (ustav kapitaliga) va (yoki) qarz qimmatli qogʻozlariga investitsiyalarning eng koʻp miqdori
jami investitsiyaning miqdori
0,20
xususiy kapital
Rahbar imzosi:
____________________
F.I.O.
Bosh buxgalter imzosi:
___________________
F.I.O.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 13.01.2023-y., 10/23/3412/0021-son; 20.10.2025-y., 10/25/3412-1/0952-son)
