|
Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 11.04.2000
|
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining
qarori
IFLOSLANTIRUVChI MODDALARNI TABIIY MUHITGA NORMATIVDAN ORTIQChA ChIQARGANLIK (TAShLAGANLIK) VA ChIQINDILARNI JOYLAShTIRGANLIK UChUN TO‘LOVLARNI JORIY QILISh TO‘G‘RISIDA
LexUZ sharhiMazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 11-apreldagi 140-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish hamda ularning ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida”gi qarori bilan o‘z kuchini yo‘qotgan..
Tabiatni muhofaza qilish faoliyatini boshqarishning iqtisodiy usullariga o‘tish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Adliya vazirligi va O‘zbekistonning taraqqiyot istiqbolini belgilash qo‘mitasi bilan kelishilgan 1992-yil 1-iyuldan boshlab tabiiy muhitga ifloslantiruvchi moddalarni normativdan ortiqcha chiqarganlik (tashlaganlik) va chiqindilarni joylashtirganlik uchun to‘lovlar joriy qilish to‘g‘risidagi taklifi qabul qilinsin.
3. O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi to‘lov normativlarini va ularni qo‘llash tartibini takomillashtirish bo‘yicha zarur ishlarni amalga oshirsin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. MUTALOV
Toshkent sh.,
1992-yil 29-iyun,
303-son
O‘zbekiston Respublikasi hududida ifloslantiruvchi moddalarni atmosfera havosiga chiqarganlik uchun
TO‘LOVLARNING VAQTINChALIK NORMATIVLARI
TO‘LOVLARNING VAQTINChALIK NORMATIVLARI
|
Ifloslantiruvchi moddalarning nomi |
Ifloslantiruvchi moddani atmosferaga chiqarganlik uchun to‘lov normativi (so‘m) |
|
I. Ifloslantirishning ko‘chmas manbalari | |
| Azot ikki oksidi | 60 |
| Azot oksidi | 40 |
| Akrilonitril | 80 |
| Akrolen | 80 |
| Benzoyli aldegid (benzoldigid) | 60 |
| Moyli aldegid | 160 |
| Alyuminiy oksidi | 60 |
| Ammiak | 60 |
| Ammoniy nitrat (ammiakli selitra) | 8 |
| Ammoniy sulfat | 12 |
| Ammoniy xlorid | 24 |
| Ammofos | 12 |
| Maleinli angidrid (bug‘lar, aerozol) | 48 |
| Olgingugurtli angidrid (oltingugurt gazi, oltingugurt ikki oksidi) | 48 |
| Sirka angidridi | 80 |
| Fosfor angidridi | 48 |
| Ftal angidridi (bug‘lar, aerozol) | 24 |
| Anilin | 80 |
| Atsetaldegid | 240 |
| Atseton | 6,86 |
| Atsetilen | 1,60 |
| Atsetofenon | 800 |
| Bariy karbonat angidrid (bariyga aylantirib hisoblaganda) | 600 |
| Oqsil-mineral qo‘shimcha | 24000 |
| Oqsil-vitamin konsentrati changi oqsili | 2400 |
| Benz (a)piren (3.4 benzpiren) | 24000000 |
| Benzin (neftli, tarkibida oltingugurt kam bo‘lgani, uglerodga aylantirib hisoblaganda) | 1,60 |
| Slanetsli benzin (uglerodga aylantirib hisoblaganda) | 48 |
| Benzol | 24 |
| Gidroliz ligninidan olinadigan bio-kuchaytirgich | 1,2 |
| 1.3 Butadiyen (divinil) |
2,4 |
| Butan | 0,012 |
| Butilatsetat | 24 |
| Vanadiy besh oksidi | 1200 |
| Xlorli vinil | 480 |
| Xlorli vodorod (tuzli kislota) | 12 |
| Sianli vodorod (sinil kislota) | 240 |
| Natriy volframi (volframga aylantirib hisoblaganda) | 24 |
| Geksan | 0,04 |
| Ko‘mir kislotasi diamidi (karbamid, mochevina) | 12 |
| Dimetilamin | 480 |
| 2.4 — Dinitro — 2-ftor-butilfenol (dinoseb, gebutoks) | 480 |
| o-Dixlorbenzol | 80 |
| Temir oksidi (temirga aylantirib hisoblaganda) | 60 |
| Slanetsli kul | 24 |
| Issiqlik elektr stansiyalari ko‘miri kuli (tarkibida 35 40% kalsiy oksidi bor, dispersiyaligi 3 mkm gacha va undan past, kamida 97%) | 120 |
| Izopropil | 2,1 |
| Kaprolaktam (bug‘lar, aerozol) | 40 |
| Azot kislotasi | 16 |
| Bor kislotasi | 120 |
| Metakril kislota | 240 |
| Sulfat kislota | 24 |
| Sirka kislotasi | 40 |
| o-fosfor kislota | 120 |
| Metall kobalti, xlorid kobalti | 2400 |
| Sulfat kislotali kobalt (kobaltga aylantirib hisoblaganda) | 6000 |
| o-Krezol | 85,71 |
| m, p-Krezol | 120 |
| Dioksid amorfli kremniy (aerosid 175) | 120 |
| Ksilol | 12 |
|
Magniy oksidi |
48 |
| Magniy xlorat | 8 |
| Elektr stansiyalarining mazut kuli (vanadiyga aylantirib hisoblaganda) | 1200 |
| Marganets, marganets oks�di va boshqa birikmalar (marganets besh oksidga aylantirib hisoblaganda) | 2400 |
| Mis oksidi, xlorli mis (misga aylantirib hisoblaganda) | 1200 |
| Oltingugurtli mis, sulfat kislotali, xlorli (misga aylantirib hisoblaganda) | 2400 |
| Metan | 0,05 |
| Metilatsetat | 34,29 |
| Metilmerkaptan | 266667 |
| Akril kislota metil efiri (metilakrilat) | 240 |
| Disulfid molibdeni (molibdenga aylantirib hisoblaganda) | 24 |
| Etilenglikol monoizobutil efiri (butilsellozv) | 8 |
| Monoetanolamin | 240 |
| Monoetilamin | 240 |
| Margimush, margimush angidrit va boshqa noorganikbirikmalar (margimushga aylantirib hisoblaganda) | 800 |
| Gidooksidli natriy (kaustik soda, o‘yuvchi natriy) | 240 |
| Karbonat natriy (kalsinitsiyalangan soda) | 60 |
| Silikat natriy (kremnikisliy natriy) |
8 |
| Natriy sulfat, sulfit, sulfit-sulfat tuzlar | 24 |
| Tripolifosfat natriy | 4,8 |
| Nikel, eriydigan tuzlar (nikelga aylantirib hisoblaganda) | 12000 |
| Sulfat kislotali nikel, nikel oksidi (nikelga aylantirib hisoblaganda) | 2400 |
| Nitrobenzol | 300 |
| Ozon | 80 |
| Dioksid qalay, oksid, sulfat (qalayga aylantirib hisoblaganda) | 120 |
| Xloridli qalay (qalayga aylantirib hisoblaganda) | 48 |
| Ammoniy paramolibdat (molibdenga aylantirib hisoblaganda) | 24 |
| Pentan | 0,096 |
| Piridin | 30 |
| Alyumosilikatlar changi (modifikatsiya qilinmagan tabiiy tseolitlar) | 120 |
| Aminoqatlamlar changi | 60 |
| Sement bilan fosfogipsdan tayyorlangan biriktiruvchi gips changi (noorganik) | 4,80 |
| Aralash ozuqa, suyak va go‘sht-suyak uni gardi (oqsilga aylantirib hisoblaganda) | 240 |
| Mo‘yna (jun, momiq) gardi | 80 |
| Tarkibida 70% dan ortiq ikki oksidli kremniy (dinas va boshqalar) mavjud bo‘lgan noorganik chang | 48 |
| Tarkibida 20% dan 70% gacha ikki oksidli kremniy (shamot, sement va boshqalar) mavjud bo‘lgan noorganik chang | 24 |
| Tarkibida kamida 20 % ikki oksidli kremniy (dolomit va boshqalar) mavjud bo‘lgan noorganik chang | 16 |
| Polimetilmetakrilat changi | 24 |
| Shisha tola, shisha plastik materiallar changi | 40 |
| Rezol tipidagi fenolformaldegid qatron changi | 60 |
| Paxta gardi | 48 |
| Sement ishlab chiqarish changi (tarkibida 60% dan ortiq kalsiy oksidi va 20% dan ortiq dioksid kremniy mavjud bo‘lgan) | 120 |
| A markali yog‘och spirti eritgichi (atsetono efirli) | 20 |
| E markali yog‘och spirti eritgichi (atsotono efirli) | 34,29 |
| AMR-3 mebel eritgichi | 26,67 |
| Simob va uning birikmalari | 8000 |
| Qurum | 48 |
| Qo‘rg‘oshin, qo‘rg‘oshin atsetati, qo‘rg‘oshin oksidi va boshka birikmalar, tetroetilqo‘rg‘oshindan tashqari (qo‘rg‘oshinga aylantirib hisoblaganda) | 8000 |
| Oltingugurtli qo‘rg‘oshin (qo‘rg‘oshinga aylantirib hisoblaganda) | 1411,77 |
| Elementar oltingugurt | 34,29 |
| Serovodorod | 300 |
| Serouglerod | 480 |
| “Lotos”, “Oka”, “Era” tipidagi sintetik kir yuvish vositalari | 80 |
| “Bio-S” sintetik kir yuvish vositasi | 240 |
| Solvent-nafta | 12 |
| Butil spirti, izobutilli | 24 |
| Izopropil spirti | 4 |
| Metil spirti | 4 |
| Tetragidrofuril spirti | 24 |
| Furil spirti | 240 |
| Etil spirti | 0,48 |
| Stirol | 1200 |
| Tetragidrofuran | 12 |
| Tetraxloretilen (perxloretilen) | 40 |
| Tetraetilqo‘rg‘oshin | 400000 |
| 1, 2, 3-Tiadiazonil-5-№1 — fenilmochevina (dropp) | 12 |
| Toluol | 4 |
| Trixloretilen | 2,40 |
| Trietilamin | 17,14 |
| Uayt-spirit | 2,40 |
| S12 S19 chegarali uglevodorodlar (jami organik uglerodgaaylantirib hisoblaganda RPK-265P va boshqa eritgichlr) | 240 |
|
To‘rt xlorli uglerod |
3,43 |
| Uglerod oksidi | 0,80 |
| Fenol | 800 |
| Slanetsli fenollar | 342,84 |
| Formaldegid | 800 |
| Formamid | 80 |
| Gazsimon ftorli birikmalar (ftorga aylantirib hisoblaganda ftorli vodorod, to‘rt ftorli kremniy) | 480 |
| Yaxshi eriydigan noorganik ftorli birikmalar (natriy ftorid) | 240 |
| Yomon eriydigan noorganik ftorli birikmalar (alyuminiy ftorid, kalsiy ftorid, natriy geksaftoralyuminat) | 80 |
| Furan | 240 |
| Furfurol | 48 |
| Xlor | 80 |
| m-Xloranilin | 240 |
| Xlorobenzol | 24 |
| Olti valentli xrom (xrom oksidiga aylantirib hisoblaganda) | 1600 |
| Uch valentli xromli birikmalar (Sch 3+ ga aylantirib hisoblaganda) | 240 |
| Siklogeksan | 1,71 |
| Rux oksidi (ruxga aylantirib hisoblaganda) | 48 |
| Rux stearati (ruxga aylantirib hisoblaganda) | 480 |
| Rux sulfati (ruxga aylantirib hisoblaganda) | 300 |
| Epixlorgidrin | 12 |
| Etil xloristiy | 12 |
| Etilatsetat | 24 |
| Etilen | 0,80 |
| Etilen oksidi |
80 |
|
II. Ifloslantiruvchi ko‘chma manbalar | |
| Azot oksidlari | 21 |
| Uglerod oksidi | 0,30 |
| Qurum | 17 |
| Oltingugurtli gaz | 17 |
| Uglevodorodlar | 0,60 |
Izoh: O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining qaroriga ko‘ra ifloslantiruvchi moddalar ro‘yxatiga tuzatishlar kiritilishi mumkin
O‘zbekiston Respublikasi hududida suv obyektlariga ifloslantiruvchi moddalar tashlanganligi uchun
TO‘LOVLARNING VAQTINChALIK NORMATIVLARI
TO‘LOVLARNING VAQTINChALIK NORMATIVLARI
|
|
Ochiq suv manbalariga 1 tonna ifloslantiruvchi modda tashlaganligi uchun | |
|
Baliq xo‘jaligidagi qiymati |
Xo‘jalik ichimlik suv va madaniy-maishiy sohadagi qiymati | |
| Ammoniy azot | 1024 | |
| Nitrit azot | 20000 | |
| Nitrat azot | 44 | |
| Ammiak (azot bo‘yicha) | 8000 | 200 |
| Akril kislota | | 800 |
| Anilin | 4000000 | 4000 |
| Alyuminiy | 40000 | |
| Atseton | 8000 | |
| Antmo (zaharli ximikat) | 160000 | |
| Atsetonitril | 560 | |
| To‘la BPK | 132 | |
| Benzol | 800 | 800 |
| Berilliy | | 2000000 |
| Butanol | 13320 | |
| Butifos | | 1333200 |
| Muallaq moddalar (fonga — 0,75) | 12 | |
| Vanadiy | | 4000 |
| Volfram | 500000 | 4000 |
| Uch valentli vismut | | 800 |
| Besh valentli vismut | | 4000 |
| Dietil efir | | 1332 |
| Dimetil formamid | 1600 | |
| Texnik DDT | | 4000 |
| Temir (fondan) | | 800 |
| Kalsiy | 2 | 2,2 |
| Kaprolaktam | | 400 |
| Karbamid | 5,2 | |
| Kadmiy | 80000 | 4000 |
| Ksilol | | 8000 |
| Kaliy� | 8 | |
| Karbofos | | 8000 |
| Kislorod | 1600 | 100 |
| Kobalt | 40000 | 4000 |
| Qora bo‘yoq | 800 | |
| Molibden (ion) | 333200 | 800 |
| Metanol | 4000 | 132 |
| Minerallashish | 0,4 | 0,4 |
| Margimush | 8000 | 8000 |
| Mis (fondan) | 400000 | 400 |
| Magniy | 10 | |
| Solyar moyi | 40000 | |
| Engil issiq moy | 4000 | |
| Mochevina 4,8 | 4,8 | |
| Natriy tiosulfat | | 160 |
| Neft va neft mahsulotlari | 80000 | |
| Nitrat ammoniy | 50000 | |
| Nikel | 40000 | 4000 |
| Nitrobenzol | 40000 | |
| OYoK (oksidlangan yog‘li kislotalar) | 1600 | |
| Rodanidlar | 2668 | 4000 |
| Simob | | 80000 |
| Sulfatlar | 4 | 0,8 |
| SPAV | 4000 | 800 |
| Stirol | 4000 | |
| Oltingugurt | 40 | |
| Serouglerod | 400 | 400 |
| Surma | | 8000 |
| Stronsiy | | 200 |
| Selen | | 400000 |
| Qo‘rg‘oshin | 13320 | 40000 |
| Skipidar | 2000 | |
| Sulema | 4000000 | |
| Titan | | 4000 |
| Tellur (fonga) | 14280 | 40000 |
| Sirka kislota | 40000 | |
| Toluol | 800 | 800 |
| Fenol | 400000 | 400000 |
| Formaldegidlar | 1600 | 8000 |
| Ftoridlar | 8000 | |
| Fozalon | ots. | 400000 |
| Umumiy fosfor | 4000 | |
| Ftor-ion (fonga) | 8000 | 268 |
| Furfurol | 400 | 400 |
| Uch valentli xrom | 800 | 800 |
| Olti valentli xrom | 400000 | 4000 |
| Xlor (qoldiq) | 268 | 268 |
| Natriy xlorat | | 20 |
| Xloridlar | 1,2 | 1,2 |
| Xlorbenzol | 400000 | 20000 |
| Rux | 40000 | 400 |
| Sianidlar | 8000 | 4000 |
| Siklogeksan | 40000 | 4000 |
| Etilbenzol | 400000 | |
| Etilen | | 200 |
Izoh; 1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining qaroriga ko‘ra ifloslantiruvchi moddalar ro‘yxatiga tuzatishlar kiritilishi mumkin.
2. Oqova suvlar relyefga chiqarilganligi uchun to‘lov normativlari ifloslanish toifasi va qaytarib bo‘lmaydigan nobudgarchiliklar hisobga olingan holda O‘zbekiston Respublikasi suv resurslari qiymatidan kelib chiqib belgilanadi.
O‘zbekiston Respublikasi hududida chiqindilarni joylashtirganlik uchun
TO‘LOVLARNING VAQTINChALIK NORMATIVLARI
TO‘LOVLARNING VAQTINChALIK NORMATIVLARI
|
Chiqindilarning turlari |
1 tonna chiqindini joylashtirganlik uchun to‘lovlar normativi (so‘m) |
| Ikkilamchi xomashyo hisoblangan chiqindilar: | |
| shu jumladan: | |
| Yog‘och-taxta chiqindilari, 1 kub. m uchun | 7 |
| Kul va kul-toshqol chiqindilari | 2 |
| Qog‘oz chiqindilari | 94 |
| Ikkilamchi to‘qimachilik materiallari | 360 |
| Ishlatilgan neft mahsulotlari | 100 |
| Stekloboy | 20 |
| Poliamid ko‘p bo‘lgan ikkilamchi polimer xomashyo | 600 |
| polietilenli | 160 |
| polivinilxloridli | 280 |
| polistirolli | 250 |
|
Vulkanizatsiya qilinmagan rezina chiqindilar |
180 |
| Vulkanizatsiya qilingan xomashyo | 58 |
|
Rezina to‘qimalar chiqindisi |
180 |
|
Kompozitsiyali to‘ldirgich (poyabzal ishlab chiqarish va ikkilamchi to‘qimachilik chiqindilari) |
102 |
| Eskirgan shinalar | 39 |
| Metallurgiya ishlab chiqarishi toshqollari: | |
| domna toshqollari | 3 |
| po‘lat eritish toshqollari | 1 |
| ferroqotishma toshqollari | 2 |
| Fosfogips | |
| I sort | 4 |
| II sort | 0,50 |
|
Ishlatilgan qoplovchi aralashmalar |
3 |
| Ikkilamchi xomashyo hisoblanmagan chiqindilar: | |
| I klass z�harli favqulodda xavfli | 370 |
| II klass zaharli yuqori darajada xavfli | 185 |
| III klass zaharli — o‘rtacha xavfli | 111 |
| IV klass zaharli kam xavfli | 37 |
| Zaharli emas | 10 |
O‘zbekiston Respublikasi hududida ifloslantiruvchi moddalarni tabiiy muhitga normativdan ortiqcha chiqarganlik(tashlaganlik) va chiqindilarni joylashtirganlik uchun to‘lovlarning vaqtinchalik normativlarini qo‘llash
TARTIBI
TARTIBI
1. Mazkur Tartib respublikada tabiatni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish ishiga iqtisodiy mexanizmni bosqichma-bosqich joriy etish qoidasidan kelib chiqib, ifloslantiruvchi moddalarni tabiiy muhitga yo‘l qo‘yish mumkin bo‘lganidan ortiqcha chiqarganlik, ya’ni normativdan ortiqcha chiqarganlik (tashlaganlik) uchun, idoraviy bo‘ysunishidan, mulkchilik va xo‘jalik faoliyatini tashkil etish shakllaridan qat’i nazar, sanoat, transport, qurilish va boshqa davlat, kooperativ hamda jamoat korxonalari va muassasalari (keyingi o‘rinlarda — tabiatdan foydalanuvchilar)dan vaqtinchalik normativlar bo‘yicha to‘lov undirib olishni nazarda tutadi.
2. Ifloslantiruvchi moddalarni tabiiy muhitga chiqarish (tashlash) va joylashtirish normativlari va limitlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni Muhofaza qilish qo‘mitasi organlari tomonidan belgilanadi va tasdiqlanadi.
3. Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini normativdan ortiqcha chiqarganlik (tashlaganlik) va joylashtirganlik uchun to‘lovlar hisob-kitobi tabiatdan foydalanuvchi tomonidan bajariladi hamda kelishish uchun tabiatni muhofaza qilish mahalliy organlariga taqdim etiladi.
4. Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini normativdan ortiqcha chiqarganlik (tashlaganlik) va joylashtirganlik uchun to‘lov 1, 2, 3-ilovalarga muvofiq chiqindilarni chiqarganlik (tashlaganlik), joylashtirganlik uchun to‘lovlarning tegishli vaqtinchalik normativlarini ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini chiqarish (tashlash), joylashtirish haqiqiy massasining chiqindilarni chiqarish (tashlash), joylashtirishning belgilangan cheklangan yo‘l qo‘yilishidan oshgan miqdoriga va ularning ortiqchaliligi uchun to‘lovlarning karraligi koeffitsiyentiga ko‘paytirish sifatida hisoblab chiqiladi. To‘lov miqdori O‘zbekiston Respublikasi hududida narxlarning oshishiga muvofiq indeksatsiya qilinishi kerak.
Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarining yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan chegaraviy chiqarish (tashlash), joylashtirishdan oshganligi uchun to‘lovning necha karraligi koeffitsiyenti chiqindilarni chiqarish (tashlash), joylashtirish haqiqiy massasining ularning belgilangan normativi (limiti)ga nisbati sifatida aniqlanadi.
Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilari atmosferaga, suv obyektlari va relyefga avariya vaqtida zalp bilan chiqarilgan (tashlangan)da, shuningdek, joylashtirilganda aybdor hisoblangan tabiatdan foydalanuvchilardan har 1 tonna zararli modda uchun o‘n karra miqdorda to‘lov undirib olinadi. Ifloslantiruvchi moddalar massasi qoidalarning buzilishi yuz bergan paytdan uning bartaraf etilishigacha bo‘lgan vaqt uchun hisob-kitob qilish yoki instrumental o‘lchash yo‘li bilan aniqlanadi.
5. Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilari normativdan ortiqcha chiqarilganligi (tashlanganligi), joylashtirilganligi uchun undirib olinadigan mablag‘lar tabiatdan foydalanuvchilar tomonidan banklarning tegishli muassasalariga O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining tabiatni muhofaza qilish mahalliy organlari schyotiga o‘tkaziladi hamda ulardan bu fondlar to‘g‘risidagi nizomga muvofiq tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini o‘tkazishda foydalaniladi.
Qayd etilgan to‘lovlar tabiatdan foydalanuvchilar tomonidan hisobot choragidan keyingi oy davomida har chorakda amalga oshiriladi.
Mablag‘lar o‘z vaqtida o‘tkazilmagan taqdirda muddati o‘tkazib yuborilgan har bir kun uchun to‘lovlar summasining 0,1 foizi miqdorida penya undiriladi.
6. Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini normativdan ortiqcha chiqarganlik (tashlaganlik), joylashtirganligi uchun to‘lov tabiatdan foydalanuvchi tasarrufida qoladigan foyda (daromad) hisobidan amalga oshiriladi.
Foyda (daromad) yetarli bo‘lmagan yoki tabiatdan foydalanuvchi zarar ko‘rib ishlagan hollarda qayd etilgan to‘lovlar tabiatni muhofaza qilish organlarining xulosasiga ko‘ra “O‘zbekiston Respublikasida korxonalar to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 12-moddasiga asosan, uning tasarrufida bo‘lgan barcha mavjud mablag‘lar hisobiga amalga oshiriladi. Bu mablag‘larga nisbatan amaldagi qonunchilikka muvofiq jazo qo‘llanilishi mumkin.
Tabiatdan foydalanuvchi to‘lovlarni to‘lashdan bosh tortgan taqdirda ularni hamda penyalarni undirib olish hakamlik sudi orqali majburiy tartibda amalga oshiriladi.
Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilari o‘z bilganicha (tegishli ruxsatnomalar rasmiylashtirilmasdan) chiqarilgan (tashlangan), joylashtirilgan hollar aniqlanganda, aybdor shaxslarga jarima sanksiyalari solingan holda, tabiatdan foydalanuvchilardan normativdan ortiqcha sifatida chiqindilarning butun massasi uchun to‘lov undirib olinadi.
Ifloslantiruvchi moddalar chiqindilari chiqarilganligi (tashlanganligi), joylashtirilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar yashirilgan yoki buzib ko‘rsatilgan hollarda aybdorlar O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq javob beradilar.
7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining mahalliy organlari bilan kelishgan holda ishlab chiqarishni to‘xtatmasdan ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini chiqarish (tashlash), joylashtirishning qisqa muddatli oshishiga olib keluvchi texnologik yoki tabiatni muhofaza qilish tadbirlari o‘tkazilgan davrda to‘lov undirilmaydi.
Tabiatdan foydalanuvchi tomonidan ifloslantiruvchi moddalar chiqindilarini normativdan ortiqcha chiqarganlik (tashlaganlik), joylashtirganlik uchun to‘lov to‘lanishi ularni tabiatni muhofaza qilish tadbirlarini bajarishdan, tabiiy resurslardan oqilona foydalanishdan va faoliyat xarakteri va chiqarilayotgan mahsulotdan qat’i nazar, tabiatni muhofaza qilish qonunchiligiga rioya qilishdan ozod qilmaydi, chunki to‘lanayotgan to‘lov ular tabiiy muhitga yetkazayotgan zararga muqobil bo‘lmaydi.
8. To‘lovlarning to‘g‘ri o‘tkazilishi, o‘z vaqtida to‘lanishi hamda mazkur Tartibga rioya qilinishi uchun javobgarlik tabiatdan foydalanuvchilarga — to‘lov to‘lovchilarga va ularning mansabdor shaxslariga yuklatiladi.
9. To‘lovlar summasining o‘tkazilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi organlari tomonidan amalga oshiriladi.
