Fuqarolik, oilaviy va jinoiy ishlar boʻyicha huquqiy yordam va huquqiy munosabatlar toʻgʻrisida
1993-yil 22-yanvar, Minsk
LexUZ sharhi
Mazkur Konvensiya Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1993-yil 6-maydagi 825-XII-sonli “Fuqarolik, oilaviy va jinoiy ishlar boʻyicha huquqiy yordam va huquqiy munosabatlar toʻgʻrisidagi Konvensiyani ratifikatsiya qilish haqida”gi Qarori bilan ratifikatsiya qilingan.
(Oʻzbekiston Respublikasi uchun 1994-yil 19-maydan kuchga kirgan)
“Ahdlashuvchi tomonlar”, Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi ishtirokchi-davlatlari, mazkur Konvensiya ishtirokchilari;
Ahdlashuvchi tomonlarning fuqarolari va ularning hududida yashovchi shaxslarga ularning shaxsiy va mulkiy huquqlarining barcha Ahdlashuvchi tomonlarda oʻz fuqarolari kabi huquqiy himoyasini taʼminlash istagidan kelib chiqqan holda;
Adliya muassasalari tomonidan fuqarolik, oila va jinoyat ishlari boʻyicha huquqiy yordam koʻrsatish sohasidagi hamkorlikni rivojlantirishga alohida ahamiyat berib,
quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:
I BOʻLIM
UMUMIY QOIDALAR
I qism
Huquqiy himoya
1-modda
Huquqiy himoyani taʼminlash
1. Har bir Ahdlashuvchi Tomon fuqarolari, shuningdek, ularning hududida yashovchi boshqa shaxslar boshqa barcha Ahdlashuvchi Tomonlarning hududlarida oʻzlarining shaxsiy, mulkiy va nomulkiy huquqlari uchun ushbu Ahdlashuvchi Tomon fuqarolariga taqdim etilgani kabi huquqiy himoyadan foydalanadilar.
2. Har bir Ahdlashuvchi Tomonlar fuqarolari, shuningdek, ularning hududida yashovchi boshqa shaxslar boshqa Ahdlashuvchi Tomonlarning sudlari, prokuratura va ichki ishlar organlari va fuqarolik, oilaviy va jinoiy ishlarni koʻrib chiqish vakolatiga kiruvchi boshqa muassasalariga (keyingi oʻrinlarda — Adliya organlari deb yuritiladi) ushbu Ahdlashuvchi Tomon fuqarolari bilan bir xil sharoitlarda murojaat qilish, arizalar berish, daʼvolar kiritish va boshqa protsessual harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega.
3. Mazkur Konvensiya qoidalari Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq tashkil etilgan yuridik shaxslarga nisbatan ham qoʻllaniladi.
2-modda
Bojxona toʻlovlaridan ozod qilish va xarajatlarni qoplash
1. Har bir Ahdlashuvchi Tomon fuqarolari va ularning hududida yashovchi boshqa shaxslar sud va notarial bojlar va xarajatlarni toʻlash va qoplashdan ozod qilinadilar, shuningdek, boshqa Ahdlashuvchi Tomonning oʻz fuqarolari bilan bir xil shartlarda bepul huquqiy yordamdan foydalanadilar.
2. Mazkur moddaning 1-bandida nazarda tutilgan imtiyozlar ayni ish doirasida amalga oshiriladigan barcha protsessual harakatlar, shu jumladan, qarorlarni ijro etishga nisbatan ham qoʻllaniladi.
3-modda
Oilaviy va mulkiy ahvol toʻgʻrisidagi hujjatni taqdim etish
1. Mazkur Konvensiyaning 2-moddasida nazarda tutilgan imtiyozlar iltimosnoma bergan shaxsning oilaviy va mulkiy ahvoli toʻgʻrisidagi hujjat asosida taqdim etiladi. Ushbu hujjat ariza beruvchining doimiy yashash yoki vaqtincha turgan joyi hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning vakolatli organi tomonidan beriladi.
2. Agar ariza beruvchi Ahdlashuvchi Tomon hududida doimiy yoki vaqtincha yashash joyiga ega boʻlmasa, u fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning tegishli diplomatik vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi tomonidan berilgan hujjatni taqdim etishi kifoya qiladi.
3. Imtiyozlar toʻgʻrisidagi ariza boʻyicha qaror qabul qiluvchi muassasa hujjatni bergan muassasadan qoʻshimcha maʼlumotlarni yoki zarur tushuntirishlarni talab qilishi mumkin.
II qism
Huquqiy yordam
4-modda
Huquqiy yordam koʻrsatish
1. Ahdlashuvchi tomonlarning Adliya muassasalari mazkur Konvensiyaning qoidalariga muvofiq fuqarolik, oilaviy va jinoyat ishlari boʻyicha huquqiy yordam koʻrsatadilar.
2. Ahdlashuvchi Tomonlarning adliya muassasalari mazkur moddaning 1-bandida koʻrsatilgan ishlar boʻyicha boshqa muassasalarga huquqiy yordam koʻrsatadilar.
5-modda
Aloqa tartibi
Ushbu Konvensiyani amalga oshirishda Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli adliya muassasalari, agar ushbu Konvensiyada boshqa aloqa tartibi belgilanmagan boʻlsa, oʻzlarining markaziy, hududiy va boshqa organlari orqali bir-biri bilan aloqa oʻrnatadilar. Ahdlashuvchi tomonlar oʻzlarining markaziy, hududiy va toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalarni amalga oshirishga vakolatli boshqa organlari roʻyxatini belgilaydilar va bu haqda depozitariyga xabar beradilar.
6-modda
Huquqiy yordam koʻlami
Ahdlashuvchi tomonlar soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomonning qonun hujjatlarida nazarda tutilgan protsessual va boshqa harakatlarni amalga oshirish, shu jumladan, hujjatlarni tayyorlash va yuborish, koʻzdan kechirish, tintuv, olib qoʻyish tergov harakatlarini oʻtkazish, ashyoviy dalillarni topshirish, ekspertiza oʻtkazish, tomonlar, uchinchi shaxslar, gumon qilinuvchilar, ayblanuvchilar, jabrlanuvchilar, guvohlar va ekspertlarni soʻroq qilish, shaxslarni qidirish, jinoiy taʼqib qilishni amalga oshirish, shaxslarni jinoiy javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun topshirish, fuqarolik ishlari boʻyicha sud qarorlarini, hukmlarning fuqaroviy daʼvoga oid qismini, ijro varaqalarini tan olish va ijroga qaratish, shuningdek, hujjatlarni topshirish yoʻli bilan bir-birlariga huquqiy yordam koʻrsatadilar.
7-modda
Huquqiy yordam koʻrsatish haqidagi topshiriqning mazmuni va shakli
1. Huquqiy yordam koʻrsatish haqidagi topshiriqda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
a) soʻralayotgan muassasaning nomi;
b) soʻrayotgan muassasaning nomi;
v) huquqiy yordam soʻralayotgan ishning nomi;
g) taraflar, guvohlar, gumon qilinuvchilar, ayblanuvchilar, sudlanuvchilar, mahkumlar yoki jabrlanuvchilarning ismlari va familiyalari, ularning yashash va boʻlib turish joyi, fuqaroligi, bandligi, jinoyat ishlari boʻyicha, tugʻilgan joyi va sanasi va iloji boʻlsa, ota-onalarning ism va familiyalari; yuridik shaxslar uchun-ularning nomi, yuridik manzili va/yoki joylashgan joyi;
d) “g” kichik bandida koʻrsatilgan shaxslarning vakillari boʻlsa, ularning ismlari, familiyalari va manzillari;
e) topshiriqning mazmuni, shuningdek, uni bajarish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar;
j) jinoyat ishlari boʻyicha, sodir etilgan qilmishning tavsifi va malakalanishi hamda yetkazilgan zararning miqdori haqidagi maʼlumotlar, agar u ushbu qilmish natijasida yetkazilgan boʻlsa.
jinoyat ishlari boʻyicha, shuningdek, sodir etilgan qilmishning tavsifi va kvalifikatsiyasi, agar u qilmish natijasida yetkazilgan boʻlsa, zarar miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
2. Hujjatlarni topshirish haqidagi topshiriqda, qabul qiluvchining aniq manzili va taqdim etilayotgan hujjatning nomi koʻrsatilishi kerak.
3. Topshiriq imzolangan va soʻrayotgan muassasaning gerbli muhri bilan muhrlangan boʻlishi kerak.
8-modda
Ijro etish tartibi
1. Huquqiy yordam koʻrsatish haqidagi topshiriqni bajarishda soʻralayotgan muassasa oʻz davlatining qonunchiligini qoʻllaydi. Soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonning iltimosiga koʻra, soʻralayotgan muassasa tomonidan soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonning protsessual normalari qoʻllanilishi mumkin, agarda, Soʻralayotgan ahdlashuvchi tomonning qonunchiligiga zid boʻlmasa.
2. Agar soʻralayotgan muassasa topshiriqni bajarishga vakolatli boʻlmasa, u topshiriqni vakolatli muassasaga yuboradi va bu haqda soʻrovchi muassasani xabardor qiladi.
3. Soʻrayotgan muassasaning iltimosiga binoan Soʻralayotgan muassasa Soʻrayotgan muassasani va manfaatdor tomonlarni topshiriqni bajarishda qatnasha olishlari uchun, topshiriqning bajarish vaqti va joyi haqida oʻz vaqtida, soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomonning qonunchiligiga muvofiq xabardor qilishi mumkin.
4. Agar topshiriqda koʻrsatilgan shaxsning aniq manzili nomaʼlum boʻlsa, soʻralayotgan muassasa u hududida joylashgan Ahdlashuvchi tomonning qonunchiligiga muvofiq manzilni aniqlash uchun zarur choralarni koʻradi.
5. Topshiriq bajarilganidan soʻng, soʻralayotgan muassasa soʻrayotgan muassasaga hujjatlarni qaytaradi; huquqiy yordam koʻrsatishning iloji boʻlmagan taqdirda, u bir vaqtning oʻzida topshiriqning bajarilishiga toʻsqinlik qilayotgan holatlar toʻgʻrisida xabar beradi va hujjatlarni soʻralayotgan muassasaga qaytaradi.
9-modda
Guvohlarni, jabrlanuvchilarni, fuqaroviy daʼvogarlarni, fuqaroviy javobgarlarni, ularning vakillari va ekspertlarni chaqirish
1. Guvoh, jabrlanuvchi, fuqaroviy daʼvogar, fuqaroviy javobgar va ularning vakillari, shuningdek, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon adliya muassasasining chaqiruviga binoan soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon adliya muassasasiga kelgan ekspert, fuqaroviy mansubligidan qatʼiy nazar, soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida jinoiy yoki maʼmuriy javobgarlikka tortilishi, qamoqqa olinishi va davlat chegarasini kesib oʻtgunga qadar sodir etgan qilmishi uchun jazoga tortilishi mumkin emas. Bunday shaxslar, shuningdek, ish yuritish predmeti hisoblangan jinoyat ishi boʻyicha bergan guvohlik koʻrsatuvlari yoki ekspert sifatida bergan xulosalari uchun javobgarlikka tortilishi, qamoqqa olinishi yoki jazolanishi mumkin emas.
2. Mazkur moddaning 1-bandida nazarda tutilgan shaxslar, ularni soʻroq qilayotgan adliya muassasasi ularning ishtirokiga kelgusida ehtiyoj mavjud emasligi haqida xabar bergan sanadan boshlab, imkoniyatlari boʻlgani holda soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomon hududini 15 kun ichida tark etmasalar, mazkur moddaning 1-bandida nazarda tutilgan kafolatlarni yoʻqotadilar.Ushbu muddat, yuqorida taʼkidlangan shaxslar soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomon hududini oʻzlariga bogʻliq boʻlmagan holatlarga koʻra tark eta olmagan vaqtni hisobga olmaydi.
3. Guvohga, ekspertga, shuningdek, jabrlanuvchi va uning qonuniy vakiliga soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon tarafidan soʻrayotgan davlatga sayohat qilish va u erda boʻlib turishi bilan bogʻliq xarajatlar, ishdan ajralgan kunlari uchun yoʻqotilgan ish haqi qoplab beriladi, shuningdek, ekspert ekspertiza oʻtkazgani uchun haq olish huquqiga ham ega. Chaqiruvda, chaqiriluvchi shaxslar qanday toʻlovlarni olishga haqli ekanligi koʻrsatilishi kerak; ularning talabiga koʻra soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonning adliya muassasasi tegishli xarajatlarni qoplash uchun avans toʻlab beradi.
4. Ahdlashuvchi tomonlardan birining hududida yashovchi, mazkur moddaning 1-bandida nazarda tutilgan shaxslarni boshqa ahdlashuvchi tomonning adliya muassasasiga chaqirish, ular hozir boʻlmagan taqdirda, majburlov choralarini qoʻllash haqidagi tahdidni ifoda etmasligi kerak.
10-modda
Hujjatlarni topshirish haqidagi topshiriq
1. Soʻralayotgan adliya muassasasi, agar topshirilayotgan hujjatlar uning tilida yoki rus tilida yozilgan boʻlsa yoki ushbu tillardagi tasdiqlangan tarjimasi bilan taʼminlangan boʻlsa, hujjatlarni topshirishni oʻz davlatida amalda boʻlgan tartibga muvofiq amalga oshiradi. Aks holatda, hujjatlarni ularni qabul qiluvchiga u ixtiyoriy ravishda qabul qilishga rozi boʻlgan taqdirda topshiradi.
2. Hujjatlarni topshiriqda koʻrsatilgan manzil boʻyicha topshirishning iloji boʻlmasa, soʻralayotgan adliya muassasasi oʻz tashabbusi bilan manzilni aniqlash boʻyicha zarur choralarni koʻradi. Agar soʻralayotgan adliya muassasasi tomonidan manzilni aniqlashning imkoni boʻlmasa, u bu haqda soʻrayotgan muassasani xabardor qiladi va unga topshirilishi lozim boʻlgan hujjatlarni qaytaradi.
11-modda
Hujjatlarni topshirishni tasdiqlash
Hujjatlarni topshirish hujjat topshirilgan shaxs tomonidan imzolangan va soʻralayotgan muassasaning rasmiy muhri bilan muhrlangan va topshirish sanasi va hujjatni topshirgan muassasa xodimining imzosini aks ettiruvchi dalil yoki mazkur muassasa tomonidan berilgan va topshirish usuli, joyi va vaqtini koʻrsatuvchi boshqa hujjat bilan tasdiqlanadi.
12-modda
Diplomatik vakolatxonalar va konsullik muassasalarining vakolatlari
1. Ahdlashuvchi tomonlar hujjatlarni oʻz fuqarolariga oʻzlarining diplomatik vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari orqali topshirish huquqiga ega.
2. Ahdlashuvchi tomonlar oʻz fuqarolarini vakolatli organlarining topshirigʻiga asosan oʻzlarining diplomatik vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari orqali soʻroq qilish huquqiga ega.
3. Mazkur moddaning 1 va 2-bandlarida koʻrsatilgan hollarda, majburlov vositalari qoʻllash yoki ularni qoʻllash bilan tahdid qilish mumkin emas.
13-modda
Hujjatlarning haqiqiyligi
1. Ahdlashuvchi tomonlardan birining hududida muassasa yoki maxsus vakolatli shaxs tomonidan oʻz vakolatlari doirasida va belgilangan shakl boʻyicha tayyorlangan yoki tasdiqlangan va gerbli muhr bilan muhrlangan hujjatlar boshqa Ahdlashuvchi tomonlarning hududida hech qanday maxsus tasdiqlash talabisiz qabul qilinadi.
2. Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududida rasmiy hujjat deb hisoblangan hujjatlar boshqa Ahdlashuvchi Tomonlar hududida rasmiy hujjatlarning daliliy kuchiga ega.
14-modda
Fuqarolik holati haqidagi hujjatlarni va boshqa hujjatlarni yuborish
1. Ahdlashuvchi tomonlar, bir-birlariga soʻrovga koʻra, fuqarolik holati dalolatnomalarini roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi guvohnomani Ahdlashuvchi tomonlarning fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari orqali toʻgʻridan-toʻgʻri, tarjimasiz va bepul asosda, bunday hujjatlar yuborilayotgani haqida fuqarolarni ogohlantirgan holda yuborish majburiyatini oladilar.
2. Ahdlashuvchi tomonlar, bir-birlariga soʻrovga koʻra, soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomonning fuqarolari yoki uning hududida yashovchi boshqa shaxslarning taʼlim, mehnat staji, va shaxsiy va mulkiy huquq va manfaatlariga oid boshqa hujjatlarni tarjimasiz va bepul asosda taqdim qilish majburiyatni oladilar
15-modda
Huquqiy masalalar boʻyicha maʼlumotlar
Ahdlashuvchi Tomonlarning markaziy adliya organlari, soʻrovga koʻra bir-birlariga oʻz hududlarida amaldagi yoki amalda boʻlgan ichki qonunchilik hamda ularni adliya muassasalari tomonidan qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida maʼlumot beradilar.
16-modda
Manzillar va boshqa maʼlumotlarni aniqlash
1. Ahdlashuvchi tomonlar, soʻrovga koʻra bir-birlariga, agar fuqarolarining huquqlarini amalga oshirish uchun talab qilinsa, ularning hududida yashovchi shaxslarning manzillarini aniqlashda oʻz qonunchiligida belgilangan tartibda yordam koʻrsatadilar. Soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomon soʻrovda koʻrsatilgan shaxsning manzilini aniqlash uchun oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotlar haqida xabar beradi.
2. Ahdlashuvchi tomonlarning Adliya muassasalari soʻrovga koʻra bir-birlariga soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon hududida yashovchi, soʻrayotgan ahdlashuvchi tomonning adliya muassasalari tomonidan fuqarolik, oilaviy va jinoiy ishlar boʻyicha mulkiy talablar eʼlon qilingan shaxslarning ish joyi va daromadlarini aniqlashda yordam berishadi.
17-modda
Til
Ushbu Konvensiyani amalga oshirishda Ahdlashuvchi Tomonlarning adliya muassasalari Ahdlashuvchi Tomonlarning rasmiy tillaridan yoki rus tilidan foydalanadilar.
Agar hujjatlar Ahdlashuvchi Tomonlarning davlat tillarida rasmiylashtirilgan boʻlsa, ularga rus tiliga tasdiqlangan tarjimalari ilova qilinadi.
18-modda
Huquqiy yordam koʻrsatish bilan bogʻliq xarajatlar
Soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon huquqiy yordam koʻrsatish bilan bogʻliq xarajatlarni qoplashni talab qilmaydi. Ahdlashuvchi tomonlar ularning hududida huquqiy yordam koʻrsatishda yuzaga kelgan barcha xarajatlarni oʻz zimmalariga oladilar.
19-modda
Huquqiy yordam koʻrsatishni rad etish
Huquqiy yordam koʻrsatish haqidagi soʻrov, bunday huquqiy yordamni koʻrsatish Soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning suvereniteti yoki xavfsizligiga zarar yetkazishi yoki uning qonunchiligiga zid boʻlsa toʻliq yoki qisman rad etilishi mumkin. Huquqiy yordam koʻrsatish haqidagi soʻrov rad etilgan taqdirda, rad etish sabablari toʻgʻrisida soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon darhol xabardor qilinadi.
II boʻlim
FUQAROLIK VA OILAVIY IShLAR BOʻYIChA HUQUQIY MUNOSABATLAR
I qism
Vakolat
20-modda
Umumiy qoidalar
1. Agar mazkur boʻlimning II — V qismlarida boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududida yashash joyiga ega boʻlgan shaxslarga nisbatan daʼvolar, ularning fuqaroviy mansubligidan qatʼi nazar ushbu Ahdlashuvchi tomonning sudlariga, yuridik shaxslarga nisbatan daʼvolar, hududida ushbu yuridik shaxsning boshqaruv organi, vakolatxonasi yoki filiali joylashgan Ahdlashuvchi tomonning sudlariga taqdim qilinadi.
Agar ishda turli Ahdlashuvchi tomonlarning hududida yashash joyi (joylashgan yeri) boʻlgan bir nechta javobgarlar ishtirok etsa, nizo daʼvogar tanlagan har qanday javobgarning yashash joyi (joylashgan yeri) boʻyicha koʻrib chiqiladi.
2. Ahdlashuvchi tomonlarning sudlari quyidagi holatlarda ham vakolatli hisoblanadi, agar uning hududida:
a) javobgarning korxonasi (filiali) savdo, ishlab chiqarish yoki boshqa xoʻjalik faoliyatini amalga oshirsa;
b) nizoning predmeti boʻlgan shartnoma boʻyicha majburiyat bajarilgan boʻlsa yoxud qisman yoki toʻliq bajarilishi lozim boʻlsa;
v) shaʼni, qadr-qimmati va ishchanlik obroʻsini himoya qilish toʻgʻrisidagi daʼvo boʻyicha daʼvogar doimiy yashash joyi yoki joylashuv yeriga ega boʻlsa.
3. Koʻchmas mulkka nisbatan mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlar toʻgʻrisidagi daʼvolar boʻyicha bunday mulk joylashgan joydagi sudlar mutlaq vakolatli hisoblanadi.
Yuklar, yoʻlovchilar va bagajni tashish shartnomalaridan kelib chiquvchi, tashuvchilarga nisbatan daʼvolar, unga nisbatan belgilangan tartibda eʼtiroz bildirilgan transport tashkiloti idorasi joylashgan joyda taqdim etiladi.
21-modda
Shartnoma boʻyicha sudlovga tegishlilik
1. Agar tomonlarning nizoni ushbu sudlarga taqdim qilish haqidagi yozma kelishuvi boʻlsa, Ahdlashuvchi Tomonlarning sudlari ishni boshqa holatlarda ham koʻrib chiqishlari mumkin.
Mazkur konvensiyaning 20-moddasining 3-bandi va mazkur boʻlimning II — V qismlarida belgilangan boshqa normalardan hamda tegishli Ahdlashuvchi Tomonlarning ichki qonunchiligida nazarda tutilgan mutlaq vakolat, tomonlarning kelishuvi bilan oʻzgartirilishi mumkin emas.
2. Nizoni oʻtkazish toʻgʻrisida kelishuv mavjud boʻlsa, sud javobgarning arizasiga binoan ish yuritishni tugatadi.
22-modda
Sud jarayonlarining oʻzaro bogʻliqligi
1. Ikki Ahdlashuvchi Tomonlarning mazkur konvensiyaga koʻra vakolatli boʻlgan sudlari tomonidan bir xil taraflar oʻrtasida bir xil predmet boʻyicha bir xil asoslarda ish qoʻzgʻatilgan holatlarda, ishni keyinroq qoʻzgʻatgan sud, ish yuritishni tugatadi.
2. Asosiy daʼvo bilan bir xil huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan qarshi daʼvo va hisob-kitob toʻgʻrisidagi talab asosiy daʼvoni koʻrayotgan sudda koʻrib chiqilishi kerak.
221-modda
Prokurorning fuqarolik protsessida ishtirok etishi haqida soʻrov
Bir Ahdlashuvchi Tomonning prokurori boshqa Ahdlashuvchi Tomonning prokuroriga soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon fuqarosining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish haqida sudda ish qoʻzgʻatish, bunday ishlarning koʻrib chiqilishida ishtirok etish, yuqori turuvchi sud instansiyasiga kassatsiya yoki xususiy protest keltirish, shuningdek, bunday ishlar boʻyicha sud qaroriga nisbatan nazorat tartibida protest keltirish haqidagi soʻrov bilan murojaat qilishi mumkin.
II qism
Shaxsiy holat
23-modda
Huquq layoqati va muomala layoqati
1. Jismoniy shaxsning muomala layoqati ushbu shaxs fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonun hujjatlari bilan belgilanadi.
2. Fuqaroligi boʻlmagan shaxsning muomala layoqati u doimiy yashash joyiga ega boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonuni bilan belgilanadi.
3. Yuridik shaxsning huquq layoqati u qonun hujjatlariga muvofiq tashkil etilgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
24-modda
Muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish. Muomala layoqatini tiklash
1. Shaxsni muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish haqidagi ishlar boʻyicha ushbu shaxs fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning sudi vakolatli hisoblanadi, mazkur moddaning 2 va 3-bandlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno.
2. Ahdlashuvchi tomonlardan birining sudiga uning hududida yashovchi, boshqa Ahdlashuvchi Tomonning fuqarosi boʻlgan shaxsni, muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish uchun asoslar maʼlum boʻlib qolgan taqdirda, u bu haqida ushbu shaxs fuqarosi hisoblanuvchi Ahdlashuvchi tomonning sudini xabardor qiladi.
3. Agar muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish uchun asoslar toʻgʻrisida xabardor qilingan Ahdlashuvchi Tomonning sudi uch oy ichida ish qoʻzgʻatmasa yoki oʻz fikrini bildirmasa, muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish haqidagi ish ushbu fuqaro hududida yashash joyiga ega boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning sudi tomonidan koʻrib chiqiladi. Shaxsni muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish toʻgʻrisidagi qaror ushbu shaxs fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning vakolatli sudiga yuboriladi.
4. Mazkur moddaning 1 — 3-bandlari qoidalari muomala layoqatini tiklashga nisbatan ham tegishlicha qoʻllaniladi.
25-modda
Bedarak yoʻqolgan va vafot etgan deb topish. Oʻlim faktini aniqlash
1. Shaxsni bedarak yoʻqolgan deb topish yoki vafot etgan deb eʼlon qilish hamda oʻlim faktini aniqlashga oid ishlar boʻyicha shaxs tiriklik vaqtidagi oxirgi maʼlumotlarga koʻra, u fuqarosi hisoblangan Ahdlashuvchi Tomonning adliya muassasalari, boshqa shaxslarga nisbatan — shaxsning oxirgi yashash manzilidagi adliya muassasalari vakolatli hisoblanadi.
2. Har bir Ahdlashuvchi Tomonning adliya muassasalari boshqa Ahdlashuvchi Tomonning fuqarolari yoki oʻz hududida yashagan boshqa shaxslarni bedarak yoʻqolgan yoki vafot etgan topishi, shuningdek, uning hududida yashovchi, huquq va manfaatlari ushbu Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligiga asoslangan manfaatdor shaxslarning iltimosiga koʻra shaxsning vafot etganlik faktini belgilashi mumkin.
3. Bedarak yoʻqolgan deb topish yoki vafot etgan deb eʼlon qilish va oʻlim faktini belgilash haqidagi ishlarni koʻrishda Ahdlashuvchi Tomonning adliya muassasalari oʻz davlatining qonunchiligini qoʻllaydi.
III qism
Oilaga oid ishlar
26-modda
Nikoh tuzish
Boʻlajak turmush oʻrtoqlar uchun nikoh tuzish shartlari, ular fuqarolari hisoblanuvchi Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligi bilan, fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun esa, ularning doimiy yashash joyi hisoblanuvchi Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi. Bundan tashqari, nikohga toʻsqinlik qiladigan holatlar boʻyicha, hududida nikoh tuzilayotgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi talablari qoʻllanilishi lozim.
27-modda
Er-xotinning huquqiy munosabatlari
1. Er-xotinning shaxsiy va mulkiy huquqiy munosabatlari, hududida ularning birgalikdagi yashash joyi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomon qonunchiligi bilan belgilanadi.
2. Agar turmush oʻrtoqlardan biri Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududida, ikkinchisi esa boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida yashasa va har ikkala er va xotin ham ayni fuqarolikka ega boʻlsa, ularning shaxsiy va mulkiy huquqiy munosabatlari ular fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomon qonunchiligi bilan belgilanadi.
3. Agar turmush oʻrtoqlardan biri bir Ahdlashuvchi Tomon fuqarosi, ikkinchisi esa boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarosi boʻlsa va ulardan biri bir Ahdlashuvchi Tomon hududida, ikkinchisi esa boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida yashasa, ularning shaxsiy va mulkiy huquqiy munosabatlari hududida ularning oxirgi umumiy yashash joyi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomon qonunchiligi bilan belgilanadi.
4. Agar mazkur moddaning 3-bandida koʻrsatilgan shaxslar, Ahdlashuvchi Tomonlarning hududlarida birgalikdagi yashash joyiga ega boʻlmasalar, ishni muassasi koʻrib chiqayotgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi qoʻllaniladi.
5. Er-xotinning ularning koʻchmas mulkiga oid huquqiy munosabatlari, ushbu mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
6. Er-xotinning shaxsiy va mulkiy huquqiy munosabatlariga oid masalalarda mazkur moddaning 1 — 3 va 5-bandlariga muvofiq qonunchiligi qoʻllaniladigan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi.
28-modda
Nikohni bekor qilish
1. Nikohni bekor qilish boʻyicha ishlarda, ariza berish vaqtida er va xotin fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi qoʻllaniladi.
2. Agar turmush oʻrtoqlardan biri Ahdlashuvchi Tomonlardan birining, ikkinchisi esa boshqa Ahdlashuvchi Tomonning fuqarosi boʻlsa, nikohni bekor qilish toʻgʻrisidagi ishni koʻrayotgan muassasa joylashgan Ahdlashuvchi Tomon qonunchiligi qoʻllaniladi.
29-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar muassasalarining vakolatliligi
1. Mazkur Konvensiyaning 28-moddasi 1-bandida nazarda tutilgan hollarda nikohni bekor qilish haqidagi ishlar boʻyicha, er-xotin ariza topshirish vaqtida fuqarolari boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi. Agar ariza topshirish vaqtida er-xotinlarning har ikkisi ham boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida yashayotgan boʻlsa, ushbu Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi.
2. Mazkur Konvensiyaning 28-moddasi 2-bandida nazarda tutilgan hollarda nikohni bekor qilish haqidagi ishlar boʻyicha, er-xotinlarning har ikkisi ham yashayotgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi. Agar er-xotinlardan biri bir Ahdlashuvchi Tomon hududida, ikkinchisi esa boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida istiqomat qilsa, nikohni bekor qilish haqidagi ish boʻyicha er-xotinlar hududida yashovchi har ikkala Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi.
30-modda
Nikohni haqiqiy emas deb topish
1. Nikohni haqiqiy emas deb topish haqidagi ishlarda 26-moddaga muvofiq nikohni tuzish paytida qoʻllanilgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi qoʻllaniladi.
2. Nikohni haqiqiy emas deb topish haqidagi ishlar boʻyicha muassasalarning vakolatliligi 27-moddaga muvofiq belgilanadi.
31-modda
Otalik yoki onalikni belgilash va nizolashish
Otalik yoki onalikni belgilash va nizolashish bola tugʻilishi boʻyicha fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
32-modda
Ota-onalar va bolalar oʻrtasidagi huquqiy munosabatlar
1. Ota-onalar va bolalarning huquq va majburiyatlari, shu jumladan, ota-onalarning bolalarni boqish majburiyatlari ular hududida birgalikdagi doimiy yashash joyiga ega boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi, agar ota-onalar va bolalarning birgalikdagi doimiy yashash joyi boʻlmasa, ularning oʻzaro huquq va majburiyatlari bola fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
Aliment majburiyatlari boʻyicha Daʼvogarning talabiga, bola doimiy istiqomat qiluvchi Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi qoʻllaniladi.
2. Voyaga yetgan bolalarning ota-onalari foydasiga aliment boʻyicha majburiyatlari, shuningdek, boshqa oila aʼzolarining aliment boʻyicha majburiyatlari ular birgalikdagi yashash joyiga ega boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi. Birgalikdagi yashash joyi boʻlmagan taqdirda, bunday majburiyatlar daʼvogar fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
3. Ota-onalar va bolalar oʻrtasidagi huquqiy munosabatlarga oid ishlar boʻyicha mazkur moddaning 1 va 2-bandlariga muvofiq qonunchiligi qoʻllanilishi lozim boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning sudi vakolatli boʻladi.
4. Bolalarni tarbiyalash bilan bogʻliq ishlar boʻyicha sud qarorlarini ijro etish bola hududida yashayotgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
5. Agar javobgar boshqa Ahdlashuvchi tomonning hududida ekanligini gumon qilish uchun yetarlicha asoslar mavjud boʻlsa hamda sudning unga nisbatan qidiruv eʼlon qilish toʻgʻrisidagi ajrimi boʻlsa, Ahdlashuvchi Tomonlar, aliment undirish toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha javobgarni qidirish boʻyicha bir-birlariga yordam koʻrsatadilar.
33-modda
Vasiylik va homiylik
1. Vasiylik va homiylikni belgilash yoki bekor qilish unga nisbatan vasiylik yoki homiylik belgilanayotgan yoki bekor qilinayotgan shaxs fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.
2. Vasiy yoki homiy bilan vasiylik yoki homiylikdagi shaxs oʻrtasidagi huquqiy munosabatlar muassasasi vasiy yoki homiyni tayinlagan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan tartibga solinadi.
3. Vasiylik yoki homiylikni qabul qilish majburiyati vasiy yoki homiy etib tayinlanayotgan shaxs fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
4. Bir Ahdlashuvchi Tomon shaxslariga nisbatan homiy yoki vasiy qilib boshqa Ahdlashuvchi Tomonning fuqarolari tayinlanishi mumkin agar ular vasiylik yoki homiylik amalga oshiriladigan Ahdlashuvchi Tomonning hududida istiqomat qilsa.
34-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar muassasalarining vasiylik va homiylik masalalari boʻyicha vakolatliligi
Agar mazkur Konvensiyada boshqacha belgilangan boʻlmasa, vasiylik va homiylikni belgilash yoki bekor qilish haqidagi ishlar boʻyicha oʻziga nisbatan vasiylik yoki homiylik belgilanayotgan yoki bekor qilinayotgan shaxs fuqarosi hisoblangan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi.
35-modda
Vasiylik va homiylik choralarini qoʻllash tartibi
1. Bir Ahdlashuvchi Tomonning doimiy yashash joyi, boʻlib turish joyi yoki mulki boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida joylashgan fuqarosining manfaatida vasiylik yoki homiylik bilan bogʻliq choralarni koʻrish zarurati yuzaga kelgan taqdirda, ushbu Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi 34-moddaga koʻra vakolatli boʻlgan muassasani kechiktirmasdan xabardor qiladi.
2. Kechiktirib boʻlmaydigan holatlarda, boshqa Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi oʻz qonunchiligida belgilangan tartibda zaruriy vaqtinchalik choralarni koʻrishi mumkin. Bunday holatda, ushbu muassasa 34-moddaga muvofiq vakolatli boʻlgan muassasani koʻrilgan vaqtinchalik choralar haqida kechiktirmasdan xabardor qilishi zarur. Ushbu choralar 34-moddada koʻrsatilgan muassasa tomonidan boshqa qaror qabul qilingunicha oʻz kuchini saqlab qoladi.
36-modda
Vasiylik va homiylikni oʻtkazish tartibi
1. 34-moddaga muvofiq vakolatli boʻlgan muassasa, vasiylik yoki homiylik ostida boʻlgan shaxs ushbu Ahdlashuvchi Tomonning hududida yashash joyi, boʻlib turish joyi yoki mulkka ega boʻlsa, vasiylik yoki homiylikni boshqa Ahdlashuvchi Tomonning muassasasiga oʻtkazishi mumkin. Vasiylik yoki homiylikni oʻtkazish, soʻralayotgan muassasa vasiylik yoki homiylikni oʻziga qabul qilgan va bu haqida soʻrovchi muassasani xabardor qilgan vaqtdan boshlab kuchga kiradi.
2. Mazkur moddaning 1-bandiga muvofiq vasiylik yoki homiylikni qabul qilgan muassasa, ularni oʻz davlati qonunchiligiga muvofiq amalga oshiradi.
37-modda
Farzandlikka olish
1. Farzandlikka olish yoki uni bekor qilish, farzandlikka oluvchi farzandlikka olish yoki uni bekor qilish toʻgʻrisida ariza berilgan vaqtda fuqarosi hisoblangan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
2. Agar bola boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarosi boʻlsa, farzandlikka olish yoki uni bekor qilishda qonuniy vakil yoki vakolatli davlat organining, shuningdek, agar bola fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi tomonning qonunchiligiga muvofiq talab qilinsa, bolaning ham roziligi olinishi zarur.
3. Agar bola, biri Ahdlashuvchi Tomonlardan birining, ikkinchisi esa, boshqa Ahdlashuvchi Tomonning fuqarosi hisoblanuvchi er-xotin tomonidan farzandlikka olinayotgan boʻlsa, farzandlikka olish yoki uni bekor qilish har ikkala Ahdlashuvchi Tomonning ham qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshirilishi kerak.
4. Farzandlikka olish yoki uni bekor qilish haqidagi ishlar boʻyicha, farzandlikka olish yoki uni bekor qilish haqidagi ariza berilgan vaqtda farzandlikka oluvchi fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi, mazkur moddaning 3-bandida nazarda tutilgan hollarda esa, er-xotinlar oxirgi marta birgalikda yashash yoki boʻlib turish joyiga ega boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi vakolatli hisoblanadi.
IV qism
Mulkiy huquqiy munosabatlar
38-modda
Egalik huquqi
1. Koʻchmas mulkka egalik huquqi koʻchmas mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi. Qanday mulk koʻchmas mulk ekanligi toʻgʻrisidagi masala ushbu mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligiga muvofiq hal qilinadi.
2. Davlat reyestriga kiritilishi lozim boʻlgan transport vositalariga egalik huquqi, transport vositasini roʻyxatdan oʻtkazgan organ hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligiga muvofiq belgilanadi.
3. Mulkka boʻlgan egalik huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqning paydo boʻlishi yoki tugatilishi uning paydo boʻlishiga yoki bunday huquq bekor qilinishiga asos boʻlgan harakat yoki boshqa holat sodir boʻlgan paytda mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
4. Bitimning predmeti hisoblanuvchi mulkka boʻlgan mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqning vujudga kelishi va tugatilishi, agar taraflarning kelishuvida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, bitim tuzilgan joyning qonunchiligi bilan belgilanadi.
39-modda
Bitimning shakli
1. Bitimning shakli u hududida tuzilgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
2. Koʻchmas mulk va unga boʻlgan huquqlar bilan bogʻliq bitimning shakli bunday mol-mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
40-modda
Ishonchnoma
Ishonchnomaning shakli va amal qilish muddati hududida ishonchnoma berilgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
41-modda
Bitim taraflarining huquq va majburiyatlari
Bitim taraflarining huquq va majburiyatlari, agar taraflarning kelishuvida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, bitim tuzilgan joyning qonunchiligi bilan belgilanadi.
42-modda
Zararni qoplash
1. Zararni qoplash majburiyatlari zararni qoplash toʻgʻrisidagi talab uchun asos boʻlgan harakat yoki boshqa holat hududida sodir boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi, shartnomalar va boshqa huquqiy harakatlardan kelib chiquvchi holatlar bundan mustasno.
2. Agar zarar yetkazuvchi va jabrlanuvchi bir Ahdlashuvchi Tomonning fuqarolari boʻlsa, ushbu Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi qoʻllaniladi.
3. Mazkur moddaning 1 va 2-bandlarida koʻrsatilgan ishlar boʻyicha, zararni qoplash toʻgʻrisidagi talab uchun asos boʻlgan harakat yoki boshqa holat hududida sodir boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning sudi vakolatlidir. Jabrlanuvchi, shuningdek, javobgar yashash joyiga ega boʻlgan Ahdlashuvchi tomonning sudiga ham daʼvo kiritishi mumkin.
43-modda
Daʼvo muddati
Daʼvo muddati masalalari tegishli huquqiy munosabatlarni tartibga solish uchun qoʻllaniladigan qonunchilik boʻyicha hal qilinadi.
V qism
Meros
44-modda
Tenglik prinsipi
Ahdlashuvchi Tomonlardan har birining fuqarolari, boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida mulk yoki huquqni qonun yoki vasiyatnoma boʻyicha, ushbu Ahdlashuvchi tomonning fuqarolari bilan teng shartlarda va bir xil miqdorda meros qilib olishlari mumkin.
45-modda
Meros huquqi
1. Mulkni meros qilib olish huquqi vasiyat qiluvchining oxirgi doimiy yashash joyi hududida boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi, mazkur moddaning 2-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
2. Koʻchmas mulkni meros qilib olish huquqi ushbu mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi bilan belgilanadi.
46-modda
Merosning davlatga oʻtkazilishi
Agar merosga nisbatan qonunchiligi qoʻllaniladigan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligiga muvofiq davlat merosxoʻr hisoblansa, koʻchar meros mulk meros qoldiruvchi shaxs vafot etgan paytda fuqarosi boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonga, koʻchmas meros mulk esa ushbu mulk joylashgan Ahdlashuvchi Tomonga oʻtadi.
47-modda
Vasiyatnoma
Shaxsning vasiyatnomani tuzish va bekor qilishga layoqati, shuningdek, vasiyatnomaning shakli va uning bekor qilinishi, dalolatnoma tuzish vaqtida vasiyat qiluvchining yashash joyi joylashgan davlat qonunchiligi bilan belgilanadi. Biroq, vasiyatnoma yoki uning bekor qilinishi, u tuzilgan joyning qonunchiligi talablariga javob bersa, shaklga mos kelmasligi sababli haqiqiy emas deb topilishi mumkin emas.
48-modda
Meros ishlari boʻyicha vakolatlar
1. Koʻchar mol-mulkni meros qilib olish toʻgʻrisidagi ish yuritish boʻyicha meros qoldiruvchi vafot etgan paytda uning yashash joyi joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasalari vakolatlidir.
2. Koʻchmas mulkni meros qilib olish toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha mulk hududida joylashgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasalari vakolatlidir.
3. Mazkur moddaning 1 va 2-bandlari qoidalari meros boʻyicha ish yuritish bilan bogʻliq nizolarni koʻrib chiqishda ham qoʻllaniladi.
49-modda
Diplomatik vakolatxona yoki konsullik muassasasining meros masalalari boʻyicha vakolati
Meros toʻgʻrisidagi ishlar, shu jumladan meros nizolari boʻyicha, har bir Ahdlashuvchi tomonning diplomatik vakolatxonalari yoki konsullik muassasalari, ularning davlatlari fuqarolarining vakili boʻlmasa yoki ular vakil tayinlamagan boʻlsalar, ularning nomidan boshqa Ahdlashuvchi Tomonning muassasalarida maxsus ishonchnomasiz vakillik qilishga vakolatlidir (merosdan voz kechish huquqi bundan mustasno).
50-modda
Merosni himoya qilish boʻyicha choralar
1. Ahdlashuvchi Tomonlarning muassasalari boshqa Ahdlashuvchi Tomonlarning fuqarolari tomonidan oʻz hududlarida qoldirilgan merosning saqlanishini taʼminlash yoki uni boshqarish uchun oʻz qonunchiligiga muvofiq zarur boʻlgan choralarni koʻradilar.
2. Mazkur moddaning 1-bandiga muvofiq koʻrilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida fuqarosi meros qoldiruvchi hisoblangan Ahdlashuvchi tomonning diplomatik vakolatxonasi yoki konsullik muassasasi darhol xabardor qilinadi. Ushbu chora-tadbirlarni amalga oshirishda koʻrsatilgan vakolatxona yoki muassasa ishtirok etishi mumkin.
3. Mazkur moddaning 1-bandiga muvofiq qabul qilingan choralar meros toʻgʻrisidagi ish boʻyicha ish yuritishga vakolatli Adliya muassasasining, shuningdek, diplomatik vakolatxona yoki konsullik muassasasining iltimosiga binoan oʻzgartirilishi, bekor qilinishi yoki kechiktirilishi mumkin.
III boʻlim
QARORLARNI TAN OLISh VA IJRO ETISh
51-modda
Qarorlarni tan olish va ijro etish
Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri mazkur Konvensiyada nazarda tutilgan shartlarga muvofiq boshqa Ahdlashuvchi Tomonlarning hududida qabul qilingan quyidagi qarorlarni tan oladi va ijroga qaratadi:
a) adliya muassasalarining fuqarolik va oilaviy ishlar boʻyicha qarorlari, shu jumladan, bunday ishlar boʻyicha sud tomonidan tasdiqlangan kelishuv bitimlari va pul majburiyatlari boʻyicha notarial hujjatlar (keyingi oʻrinlarda — qarorlar);
b) jinoyat ishlari boʻyicha sudlarning zararni qoplash toʻgʻrisidagi qarorlari.
52-modda
Ijro etishni talab qilmaydigan qarorlarni tan olish
1. Har bir Ahdlashuvchi Tomonning adliya muassasalari tomonidan chiqarilgan va oʻz xususiyatiga koʻra ijro etishni talab qilmaydigan, qonuniy kuchga kirgan qarorlar boshqa Ahdlashuvchi Tomonlarning hududlarida maxsus ish yuritmasdan tan olinadi, agar:
a) soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning adliya muassasalari muqaddam ushbu ish boʻyicha qonuniy kuchga kirgan qaror chiqarmagan boʻlsa;
b) agar ish, mazkur Konvensiyaga muvofiq, unda nazarda tutilmagan taqdirda esa, hududida qaror tan olinishi zarur boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq ushbu Ahdlashuvchi Tomon adliya muassasasining mutlaq vakolatiga kirmasa;
2. Mazkur moddaning 1-bandi qoidalari, vasiylik va homiylik boʻyicha qarorlar, shuningdek, hududida qaror chiqarilgan Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq vakolatli boʻlgan muassasalar tomonidan chiqarilgan nikohdan ajratish haqidagi qarorlarga nisbatan ham qoʻllaniladi.
53-modda
Qarorni majburiy ijro etishga ruxsat berish haqida iltimosnoma
1. Qarorni majburiy ijro etishga ruxsat berish haqidagi iltimosnoma qaror ijro etilishi lozim boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli sudiga beriladi. Iltimosnoma, shuningdek, birinchi instansiyada ish boʻyicha qaror chiqargan sudga ham topshirilishi mumkin. Ushbu sud iltimosnomani u boʻyicha qaror chiqarishga vakolatli sudga yuboradi.
2. Arizaga quyidagilar ilova qilinadi:
a) qaror yoki uning tasdiqlangan nusxasi, shuningdek, qaror qonuniy kuchga kirganligi va ijro etilishi kerakligi toʻgʻrisidagi yoki qarorning oʻzida nazarda tutilmagan boʻlsa, u qonuniy kuchga kirguniga qadar ijro etilishi kerakligi haqidagi rasmiy hujjat;
b) sud jarayonida ishtirok etmagan, unga qarshi qaror qabul qilingan tomon tegishli tartibda va oʻz vaqtida sudga chaqirilganligi, u protsessual muomala layoqatiga ega boʻlmagan holatda esa, u belgilangan tartibda tamsil etilganligi toʻgʻrisida hujjat;
v) qarorning, u yuborilgan paytda qisman bajarilganligini tasdiqlovchi hujjat;
g) shartnoma boʻyicha sudlovga tegishlilik masalalari boʻyicha, tomonlarning kelishuvini tasdiqlovchi hujjat.
3. Qarorni majburiy ijro etishga ruxsat berish haqidagi iltimosnoma va unga ilova qilingan hujjatlar soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning tilida yoki rus tiliga tasdiqlangan tarjimasi bilan taqdim etiladi.
54-modda
Qarorlarni tan olish va majburiy ijro etish tartibi
1. 51-moddada nazarda tutilgan qarorlarni tan olish va majburiy ijro etish haqidagi iltimosnoma hududida majburiy ijro amalga oshirilishi lozim boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonlarning sudlari tomonidan koʻrib chiqiladi.
2. Qarorlarni tan olish va majburiy ijro etish haqidagi iltimosnomani koʻrib chiquvchi sud mazkur konvensiyada nazarda tutilgan talablarga rioya qilinganligini aniqlash bilan cheklanadi. Agar talablar bajarilgan boʻlsa, sud majburiy ijro etish toʻgʻrisida qaror chiqaradi.
3. Majburiy ijro etish tartibi, hududida majburiy ijro etish amalga oshirilishi lozim boʻlgan Ahdlashuvchi Tomon qonunchiligi bilan belgilanadi.
55-modda
Qarorlarni tan olish va ijro etishni rad etish
52-moddada nazarda tutilgan qarorlarni tan olish va majburiy ijro etishga ruxsat berish rad etilishi mumkin, agar:
a) hududida qaror chiqarilgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligiga muvofiq, u qonuniy kuchga kirmagan yoki ijro etilishi zarur boʻlmasa, qaror qonuniy kuchga kirgunga qadar ijro etilishi kerak boʻlgan holatlar bundan mustasno;
b) javobgar, unga yoki uning vakiliga sudga chaqiruv oʻz vaqtida va lozim darajada yetkazilmaganligi sababli protsessda ishtirok etmagan boʻlsa;
v) qaror tan olinishi va ijro etilishi lozim boʻlgan Ahdlashuvchi Tomonlar hududida bir xil taraflar oʻrtasida bir xil predmet boʻyicha va bir xil asoslardagi ish boʻyicha muqaddam qonuniy kuchga kirgan qaror chiqarilgan yoki uchinchi davlat sudining tan olingan qarori mavjud boʻlsa yoxud ushbu Ahdlashuvchi Tomon tarafidan ushbu holat boʻyicha ish qoʻzgʻatilgan boʻlsa;
g) mazkur Konvensiyaning qoidalariga unda nazarda tutilmagan holatda esa, qaror hududida tan olinishi va ijro etilishi lozim boʻlgan Ahdlashuvchi tomonning qonunchiligiga muvofiq, ish uning muassasasining mutlaq vakolatiga tegishli boʻlsa;
d) taraflarning shartnoma boʻyicha sudlovga tegishlilik boʻyicha kelishuvini tasdiqlovchi hujjat mavjud boʻlmasa;
e) sudi topshiriqni ijro etuvchi Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi boʻyicha majburiy ijroning muddati oʻtib ketgan boʻlsa.
IV BOʻLIM
JINOYAT IShLARI BOʻYIChA HUQUQIY YORDAM VA HUQUQIY MUNOSABATLAR
I Qism
Topshirish
56-modda
Topshirish majburiyati
1. Ahdlashuvchi Tomonlar mazkur Konvensiyada nazarda tutilgan shartlarga muvofiq ularning hududida boʻlib turgan shaxslarni, talabnomaga asosan jinoiy javobgarlikka tortish yoki hukmni ijro etish uchun topshirish majburiyatini oladilar.
2. Jinoiy javobgarlikka tortish uchun topshirish, soʻrayotgan va soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq jazoga sazovor boʻlgan hamda sodir etilgan taqdirda bir yildan kam boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish yoki ogʻirroq jazo nazarda tutilgan qilmish uchun amalga oshiriladi.
3. Hukmni ijro etish uchun topshirish, soʻrayotgan va soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq jazoga sazovor boʻlgan hamda topshirilishi lozim boʻlgan shaxs sodir qilgani uchun olti oydan kam boʻlmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilish yoki ogʻirroq jazoga hukm qilingan qilmish uchun amalga oshiriladi.
56-modda
Topshirishni rad etish
1. Topshirish amalga oshirilmaydi, agar:
a) topshirilishi lozim boʻlgan shaxs soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning fuqarosi boʻlsa;
b) talabnoma olingan paytda, soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomonning qonunchiligiga muvofiq muddat oʻtib ketganligi yoxud boshqa qonuniy asosga koʻra jinoiy taʼqib qoʻzgʻatilishi yoki hukm ijroga qaratilishi mumkin boʻlmasa;
v) topshirilishi lozim boʻlgan shaxsga nisbatan, ayni jinoyat uchun soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon hududida qonuniy kuchga kirgan hukm yoki holat boʻyicha ish yuritishni tugatish haqida qaror chiqarilgan boʻlsa;
g) soʻralayotgan yoki soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq jinoyat xususiy ayblov asosida tergov qilinadigan boʻlsa (jabrlanuvchining arizasiga binoan).
2. Uning doirasida topshirish talab qilinadigan jinoyat soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida sodir etilgan boʻlsa, topshirish rad etilishi mumkin.
3. Topshirish rad etilgan taqdirda, soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon rad etish asoslari toʻgʻrisida xabardor qilinishi kerak.
58-modda
Topshirish toʻgʻrisida talabnoma
1. Topshirish toʻgʻrisidagi talabnoma quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
a) soʻrayotgan va soʻralayotgan muassasalarning nomi;
b) qilmishning faktik holatlari tavsifi va soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonning ushbu qilmishni jinoyat deb topish uchun asos boʻluvchi qonunining matni, ushbu qonunda nazarda tutilgan jazo choralari koʻrsatilgan holda;
v) topshirilishi lozim boʻlgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, uning tugʻilgan yili, fuqaroligi, yashash yoki boʻlib turish joyi, iloji boʻlsa, uning tashqi koʻrinishining tavsifi, fotosurati, barmoq izlari va shaxsiga oid boshqa maʼlumotlar;
g) jinoyat natijasida yetkazilgan zararning miqdori;
2. Jinoiy taʼqibni amalga oshirish uchun topshirish toʻgʻrisidagi talabga qamoqqa olish toʻgʻrisidagi qarorning tasdiqlangan nusxasi ilova qilinishi kerak.
3. Hukmni ijro etish uchun topshirish haqidagi talabga hukmning tasdiqlangan nusxasi, uning qonuniy kuchga kirganligi haqidagi yozuv bilan hamda shaxs sudlanishiga asos boʻlgan jinoyat qonuni qoidalarining matni ilova qilinishi kerak. Agar mahkum muayyan qismini oʻtab boʻlgan boʻlsa, bu haqdagi maʼlumotlar ham xabar qilinadi.
4. Topshirish haqidagi talabnoma va unga ilova qilingan hujjatlar 17-moddaning qoidalariga muvofiq tuziladi.
59-modda
Qoʻshimcha maʼlumotlar
1. Agar topshirish haqidagi talabnoma barcha kerakli maʼlumotlarni oʻz ichiga olmasa, soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon qoʻshimcha maʼlumotlarni talab qilishi mumkin, buning uchun u bir oygacha boʻlgan muddatni belgilaydi. Ushbu muddat soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomonning iltimosiga binoan yana bir oygacha uzaytirilishi mumkin.
2. Agar soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon qoʻshimcha maʼlumotlarni belgilangan muddatda taqdim qilmasa, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon qamoqqa olingan shaxsni ozod qilishi shart.
60-modda
Qidiruv va topshirish uchun hibsga olish
Topshirish toʻgʻrisidagi talabnomani olishi bilan, Soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon zudlik bilan topshirish talab qilinayotgan shaxsni qidirish va hibsga olish choralarini koʻradi, topshirish amalga oshirilishi mumkin boʻlmagan holatlar bundan mustasno.
61-modda
Hibsga olish yoki topshirish haqidagi talabni qabul qilguncha ushlab turish
1. Topshirilishi kerak boʻlgan shaxs, iltimosnomaga koʻra, topshirish toʻgʻrisidagi talab qabul qilingunicha hibsga olinishi mumkin. Iltimosnomada hibsga olish toʻgʻrisidagi qarorga yoki qonuniy kuchga kirgan hukmga havola boʻlishi, topshirish haqidagi talabnoma qoʻshimcha ravishda taqdim etilishini koʻrsatishi kerak. Topshirish haqidagi talabnoma qabul qilingunicha hibsga olish haqidagi iltimosnoma pochta, telegraf, teleks yoki telefaks orqali yuborilishi mumkin.
2. Shaxs mazkur moddaning 1-bandida nazarda tutilgan iltimosnomasiz ham hibsga olinishi mumkin, agar u boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida topshirishga asos boʻluvchi jinoyatni sodir etgan deb gumon qilish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlsa
3. Boshqa Ahdlashuvchi Tomon hibsga olish yoki topshirish haqidagi talabnoma qabul qilingunicha ushlab turish haqida darhol xabardor qilinishi kerak.
611-modda
Topshirish talabini olishdan oldin shaxs qidiruvi
1. Ahdlashuvchi tomonlar, agar shaxs soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning hududida boʻlishi mumkinligi haqida taxmin qilish uchun asoslar mavjud boʻlsa, topshirish haqidagi talabnoma qabul qilinguniga qadar, shaxsni qidirishni topshiriqqa binoan amalga oshiradilar.
2. Qidiruvni amalga oshirish toʻgʻrisidagi topshiriq 7-modda qoidalariga muvofiq tuziladi va uning turgan joyini koʻrsatuvchi boshqa har qanday maʼlumotlar bilan birgalikda qidiruvda boʻlgan shaxsning iloji boricha toʻliq tavsifini, ushbu shaxsni topshirish haqidagi talabnoma taqdim qilinishini koʻrsatgan holda uni hibsga olish haqidagi soʻrovni oʻz ichiga olishi zarur.
3. Qidiruvni amalga oshirish toʻgʻrisidagi topshiriqqa vakolatli organning hibsga olish toʻgʻrisidagi qarorining yoki qonuniy kuchga kirgan hukmning tasdiqlangan nusxasi, jazoning oʻtalmagan qismi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek, fotosurat va barmoq izlari (agar mavjud boʻlsa) ilova qilinadi.
4. Qidirilayotgan shaxsni hibsga olinganligi yoki qidiruvning boshqa natijalari toʻgʻrisida soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon darhol xabardor qilinadi.
612-modda
Qamoqda ushlab turish muddatini hisoblash
Mazkur Konvensiyaning 60, 61, 611-moddalari qoidalariga muvofiq qamoqqa olingan shaxsni qamoqqa ushlab turish muddati, u topshirilgan taqdirda, ushbu shaxs topshirilgan Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligida nazarda tutilgan umumiy qamoqqa olish muddatiga qoʻshib hisoblanadi.
62-modda
Qamoqqa olingan yoki ushlab turilgan shaxsni ozod qilish
1. 61-moddaning 1-bandi va 611-moddaga muvofiq qamoqqa olingan shaxs, soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonning ushbu shaxsni ozod qilish zaruriyati haqidagi xabarnomasi kelib tushsa yoxud 58-moddada nazarda tutilgan topshirish haqidagi talabnoma unga ilova qilingan barcha hujjatlar bilan soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon tarafidan qamoqqa olingan kundan boshlab 40 kun ichida qabul qilinmasa ozod qilinishi zarur.
2. 61-moddaning 2-bandiga binoan ushlangan shaxs, agar uni 61-moddaning 1-bandiga binoan qamoqqa olish toʻgʻrisidagi iltimosnoma, ushlab turish uchun qonunchilikda belgilangan muddat ichida kelib tushmasa ozod qilinishi zarur.
63-modda
Topshirishni kechiktirish
Agar topshirilishi talab qilinayotgan shaxs, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida jinoiy javobgarlikka tortilgan yoki boshqa jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan boʻlsa, uni topshirish jinoiy taʼqib tugatilguniga, hukm ijro etilgunga yoki jazodan ozod etilguniga qadar kechiktirib turilishi mumkin.
64-modda
Vaqtinchalik topshirish
1. Agar 63-moddada nazarda tutilgan topshirishni kechiktirish jinoiy taʼqibni amalga oshirish muddati tugashiga taʼsir qilishi yoki jinoyatni tergov qilishga zarar etkazishi mumkin boʻlsa, iltimosnomaga asosan topshirilishi talab qilinayotgan shaxs vaqtinchalik topshirilishi mumkin.
2. Vaqtinchalik topshirilgan shaxs, u topshirilgan jinoyat ishi boʻyicha harakatlar oʻtkazib boʻlinganidan soʻng, biroq u topshirilgan kundan boshlab uch oydan kechiktirmasdan qaytarilishi zarur. Asoslangan hollarda muddat uzaytirilishi mumkin.
65-modda
Topshirish haqidagi talabnoma zidliklar
Agar topshirish haqidagi talabnoma bir nechta davlatlardan kelib tushsa, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon ushbu talabnomalardan qaysi biri qanoatlantirilishi kerakligini mustaqil ravishda hal qiladi.
1. Topshirilgan shaxs, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning roziligisiz, u topshirilganidan boshqa jinoyat uchun javobgarlikka tortilishi yoki u topshirilguniga qadar sodir etilgan jinoyat uchun jazoga tortilishi mumkin emas.
2. Soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomonning roziligisiz, shaxs uchinchi davlatga ham berilishi mumkin emas.
3. Agar topshirilgan shaxs, jinoiy ish yuritish tugaganidan keyin — bir oy ichida, sudlangan taqdirda esa — jazo oʻtab boʻlinganidan yoki jazodan ozod qilinganidan keyin bir oy ichida soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududini tark etmasa, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning roziligi talab qilinmaydi. Bu muddat, topshirilgan shaxs soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududini oʻz aybisiz tark eta olmagan vaqtni hisobga olmaydi.
67-modda
Topshirilgan shaxsni oʻtkazish
Soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomonni topshirish joyi va vaqti toʻgʻrisida xabardor qiladi. Agar soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon topshirilishi lozim boʻlgan shaxsni topshirish belgilangan sanadan boshlab 15 kun ichida qabul qilmasa, ushbu shaxs qamoqdan ozod qilinishi zarur.
671-modda
Takroran ushlab turish yoki qamoqqa olish
Shaxsni 59-moddaning 2-bandi, 62-moddaning 1 va 2-bandlari va 67-moddaga muvofiq ozod etilishi, uni topshirish toʻgʻrisidagi talabnoma qabul qilingach talab qilinayotgan shaxsni takroran ushlab turish yoki qamoqqa olishga toʻsqinlik qilmaydi.
68-modda
Qayta topshirish
Agar topshirilgan shaxs jinoiy taʼqibdan yoki jazoni oʻtashdan qochib, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududiga qaytsa, u yangi talabnoma asosida 58 va 59-moddalarda koʻrsatilgan materiallarni taqdim etmasdan topshirilishi zarur.
69-modda
Jinoiy ishini yuritish natijalari toʻgʻrisida xabar berish
Ahdlashuvchi Tomonlar ularga topshirilgan shaxsga nisbatan yuritilgan jinoyat ishi natijalari haqida bir-birlarini xabardor qiladilar. Soʻrovga asosan yakuniy qarorning nusxasi ham yuboriladi.
70-modda
Tranzit oʻtkazish
1. Ahdlashuvchi tomon boshqa Ahdlashuvchi tomonning iltimosnomasiga binoan, boshqa Ahdlashuvchi tomonga berilgan yoki uchinchi davlat tomonidan vaqtincha berilgan shaxslarni oʻz hududi boʻylab tranzit oʻtkazilishiga ruxsat beradi.
2. Bunday oʻtkazishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi iltimosnoma, topshirish haqidagi talabnoma bilan berish talabi bilan bir xil tartibda koʻrib chiqiladi.
3. Soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon, tranzit oʻtkazishni oʻzi eng maqbul deb topgan tarzda amalga oshirishga ruxsat beradi.
71-modda
Topshirish va tranzit oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar
Topshirish yoki vaqtinchalik oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar bunday ehtiyoj yuzaga kelgan Ahdlashuvchi Tomon tarafidan, tranzit oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar esa bunday oʻtkazish haqida iltimosnoma bilan murojaat qilgan Ahdlashuvchi Tomon tarafidan qoplanadi.
II qism
Jinoiy taʼqibni amalga oshirish
72-modda
Jinoiy taʼqibni amalga oshirish majburiyati
1. Har bir Ahdlashuvchi tomon boshqa Ahdlashuvchi tomonning topshirigʻiga binoan, soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida jinoyat sodir etganlikda gumon qilinayotgan oʻz fuqarolariga nisbatan jinoiy taʼqibni oʻz qonunchiligiga muvofiq amalga oshiradi.
2. Agar ish qoʻzgʻatilgan jinoyat, uning natijasida zarar koʻrgan shaxslarning fuqaroviy-huquqiy talablarini keltirib chiqarsa, ushbu talablar, agar ularning zararni qoplash toʻgʻrisidagi iltimosnomasi mavjud boʻlsa, mazkur ishda koʻrib chiqiladi.
73-modda
Jinoiy taʼqibni amalga oshirish toʻgʻrisida topshiriq
1. Jinoiy taʼqibni amalga oshirish toʻgʻrisidagi topshiriqda quyidagilar boʻlishi kerak:
a) soʻrayotgan muassasaning nomi;
b) taʼqibni amalga oshirish toʻgʻrisida topshiriq yuborilgan qilmishning tavsifi;
v) qilmish sodir qilingan vaqt va joy haqida imkon qadar batafsil koʻrsatma;
g) soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonning qilmishni jinoyat deb topish uchun asos boʻluvchi qonuning qoidalari matni, shuningdek, ish yuritish uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan boshqa qonunchilik normalarining matni;
d) gumon qilinayotgan shaxsning familiyasi va ismi, uning fuqaroligi, shuningdek, uning shaxsi haqidagi boshqa maʼlumotlar;
e) jabrlanuvchining arizasiga binoan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishlari boʻyicha jabrlanuvchilarning arizasi va zararni qoplash toʻgʻrisidagi arizalar;
j) jinoyat oqibatida yetkazilgan zararning miqdori.
Topshiriqqa soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonda mavjud boʻlgan jinoiy taʼqib materiallari, shuningdek, dalillar ilova qilinadi.
2. Soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomondan jinoyat ishi yuborilganda, ushbu ish boʻyicha tergov soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonidan oʻz qonunchiligiga muvofiq davom ettiriladi.
Soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomon tarafidan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi yuborilgan holatlarda, ushbu ish boʻyicha ish yuritish soʻralayotgan Ahdlashuvchi tomon tarafidan oʻz qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi. Ishda mavjud boʻlgan hujjatlarning har biri soʻrayotgan Ahdlashuvchi tomonning vakolatli adliya muassasasining gerbli muhri bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.
3. Topshiriq va unga ilova qilingan hujjatlar 18-moddaning qoidalariga muvofiq tuziladi.
4. Agar ayblanuvchi, taʼqibni amalga oshirish boʻyicha topshiriq yuborilgan paytda soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida qamoqda saqlanayotgan boʻlsa, u soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududiga olib kelinadi.
74-modda
Jinoiy taʼqib qilish natijalari toʻgʻrisida xabar berish
Soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonni yakuniy qaror haqida xabardor qilishga majbur. Soʻragan Ahdlashuvchi Tomonning soʻroviga binoan yakuniy qarorning nusxasi yuboriladi.
75-modda
Qaror qabul qilishning oqibatlari
Agar Ahdlashuvchi Tomonga 72-moddaga muvofiq, jinoiy taʼqibni amalga oshirish toʻgʻrisidagi topshiriq hukm kuchga kirgandan yoki soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasasi tarafidan boshqa yakuniy qaror qabul qilingandan keyin yuborilsa, jinoyat ishi soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonning muassasalari tomonidan qoʻzgʻatilishi mumkin emas va ular tomonidan qoʻzgʻatilgan ish tugatilishi kerak.
76-modda
Javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki ogʻirlashtiruvchi holatlar
Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri jinoyatlarni tergov qilish va jinoyat ishlarini sudda koʻrib chiqishda, Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunchiligida nazarda tutilgan yengillashtiruvchi va ogʻirlashtiruvchi holatlarni, ular qaysi Ahdlashuvchi Tomon hududida kelib chiqqanidan qatʼiy nazar hisobga oladi.
761-modda
Hukmlarni tan olish
Shaxsni oʻta xavfli retsidivist deb topish, takroran jinoyat sodir etish va jazoni shartli oʻtash, jazoni ijro etishni kechiktirish yoki shartli ravishda muddatidan oldin ozod qilish bilan bogʻliq majburiyatlarni buzganlik faktlari bilan bogʻliq masalalarni hal qilishda, Ahdlashuvchi Tomonlarning adliya muassasalari sobiq Sovet Ittifoqi va uning tarkibiga kirgan ittifoqdosh respublikalarning sudlari, shuningdek, Ahdlashuvchi Tomonlarning sudlari tomonidan chiqarilgan hukmlarni tan olishlari va hukm chiqarishda hisobga olishlari mumkin.
77-modda
Ikki yoki undan ortiq Ahdlashuvchi tomonlarning sudlari sudloviga tegishli ishlarni koʻrib chiqish tartibi
Bitta shaxsni yoki bir guruh shaxslarni bir nechta jinoyatlarni sodir qilganlikda ayblashda, ishlar ikki yoki undan ortiq Ahdlashuvchi Tomonlar sudlarining sudloviga tegishli boʻlsa, ularni koʻrib chiqish uchun hududida dastlabki tergov tugallangan Ahdlashuvchi Tomonning sudi vakolatli boʻladi. Bunday holatlarda, ish ushbu Ahdlashuvchi Tomonning sudda ish yuritish qoidalariga muvofiq koʻrib chiqiladi.
III qism
Jinoyat ishlari boʻyicha huquqiy yordam va huquqiy munosabatlarga oid maxsus qoidalar
78-modda
Ashyolarni berish
1. Ahdlashuvchi Tomonlar soʻrovga asosan bir-birlariga yuborish majburiyatini oladilar:
a) mazkur Konvensiyaga muvofiq shaxsni topshirishga sabab boʻluvchi jinoyatni sodir etishda qoʻllanilgan ashyolar, jumladan, jinoyat quroli, jinoyat natijasida qoʻlga kiritilgan yoki u uchun toʻlov sifatida olingan ashyolar, yoxud jinoyatchi tomonidan bunday yoʻl bilan qoʻlga kiritgan ashyolarning oʻrniga olingan buyumlar;
b) jinoyat ishida dalil sifatida qimmatli boʻlishi mumkin boʻlgan ashyolar;, jinoyatchi vafot etishi, qochishi yoki boshqa holatlar tufayli uni topshirishni amalga oshirishning iloji boʻlmagan holatlarda ham ushbu ashyolarning yuborilishi amalga oshiriladi.
2. Agar soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomonga ushbu moddaning 1-bandida koʻrsatilgan ashyolar jinoyat ishi boʻyicha dalil sifatida zarur boʻlsa, ularni topshirish ish yuritish tugaguniga qadar kechiktirilishi mumkin.
3. Yuborilgan ashyolarga nisbatan uchinchi shaxslarning huquqlari oʻz kuchida qoladi. Ish yuritish tugagandan soʻng, ushbu ashyolar ularni yuborgan Ahdlashuvchi Tomonga begʻaraz qaytarilishi lozim.
781-modda
Qamoqqa olingan yoki ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazoni oʻtayotgan shaxsni vaqtincha topshirish
1. Agar boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida qamoqda saqlanayotgan yoki ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jazoni oʻtayotgan shaxsni guvoh yoki jabrlanuvchi sifatida soʻroq qilish, shuningdek, uning ishtirokida boshqa tergov harakatlarini oʻtkazish zarurati tugʻilsa, ushbu shaxs, fuqaroviy tegishliligidan qatʼiy nazar manfaatdor Ahdlashuvchi Tomonning asoslangan soʻroviga koʻra, soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon bosh prokurorining (prokuror) qaroriga asosan, uni qamoqda saqlash va belgilangan vaqtda qaytarish sharti bilan vaqtincha topshirilishi mumkin.
2. Mazkur moddaning 1-bandida koʻrsatilgan shaxsni vaqtincha topshirish toʻgʻrisidagi soʻrov, 7-modda qoidalariga muvofiq tuziladi va ushbu shaxs soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomonga qancha muddatga topshirilishi koʻrsatilishi kerak.
3. Mazkur moddaning 1-bandida koʻrsatilgan shaxsni vaqtincha topshirish quyidagi hollarda amalga oshirilmaydi:
a) uning bunday oʻtkazishga roziligi olinmagan boʻlsa;
b) soʻralayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida dastlabki tergov yoki sud muhokamasida uning hozir boʻlishi zarur boʻlsa;
v) bunday oʻtkazish ushbu shaxsni qamoqda saqlash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosini oʻtashning belgilangan muddatlari buzilishiga olib kelsa.
4. Mazkur moddaning 1-bandida koʻrsatilgan shaxsga nisbatan 9-moddaning 1-bandida nazarda tutilgan kafolatlar amal qiladi.
79-modda
Ayblov hukmlari hamda sudlanganlik haqida maʼlumotlar toʻgʻrisidagi xabarnomalar
1. Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri boshqa Ahdlashuvchi Tomonlarni tegishli Ahdlashuvchi Tomonlarning fuqarolariga nisbatan oʻz sudlari tomonidan chiqarilgan va qonuniy kuchga kirgan ayblov hukmlari toʻgʻrisida har yili xabardor qilib boradilar, bir vaqtning oʻzida mahkumlarning ularda mavjud boʻlgan barmoq izlarini ham yuboradilar.
2. Har bir Ahdlashuvchi Tomon boshqa Ahdlashuvchi Tomonlarga ularning soʻroviga koʻra, oʻz sudlari tomonidan ilgari sudlangan shaxslarning sudlanganligi haqidagi maʼlumotlarni, agar ushbu shaxslar soʻrayotgan Ahdlashuvchi Tomon hududida jinoiy javobgarlikka tortilayotgan boʻlsa, ularning sudlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni bepul taqdim etadi.
80-modda
Aloqa qilishning maxsus tartibi
Topshirish va jinoiy taʼqibni amalga oshirish masalalari boʻyicha aloqalar Ahdlashuvchi Tomonlarning bosh prokurorlari (prokurorlari) tomonidan amalga oshiriladi.
Prokurorning (sudning) sanksiyasini talab qiladigan protsessual va boshqa harakatlarni bajarish masalalari boʻyicha aloqalar prokuratura organlari tomonidan, Ahdlashuvchi Tomonlarning bosh prokurorlari (prokurorlari) tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Vboʻlim
YAKUNIY QOIDALAR
81-modda
Mazkur Konvensiyani qoʻllash bilan bogʻliq masalalar
Mazkur Konvensiyani qoʻllashda yuzaga keladigan masalalar Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli organlari tomonidan oʻzaro kelishuv asosida hal qilinadi.
82-modda
Konvensiyaning xalqaro shartnomalar bilan nisbati
Mazkur Konvensiya Ahdlashuvchi Tomonlar ishtirokchi hisoblanuvchi boshqa xalqaro shartnomalarning qoidalariga taʼsir qilmaydi.
83-modda
Kuchga kirish tartibi
1. Mazkur Konvensiya uni imzolagan davlatlar tomonidan ratifikatsiya qilinishi kerak. Ratifikatsiya yorliqlari mazkur Konvensiyaning depozitariysi vazifasini bajaruvchi Belarus Respublikasi Hukumatiga saqlash uchun topshiriladi.
2. Mazkur Konvensiya uchinchi ratifikatsiya yorligʻi depozitariyga saqlash uchun topshirilgan kundan boshlab oʻttiz kundan keyin kuchga kiradi. Mazkur Konvensiya kuchga kirganidan keyin depozitariyga saqlash uchun ratifikatsiya yorligʻi topshirgan davlat uchun, depozitariyga uning ratifikatsiya yorligʻi topshirilgan kundan boshlab oʻttiz kundan keyin kuchga kiradi.
84-modda
Konvensiyaning amal qilish muddati
1. Mazkur Konvensiya kuchga kirgan kundan boshlab besh yil davomida amal qiladi. Ushbu muddat tugaganidan keyin, Konvensiya har safar yangi besh yillik muddatga avtomatik ravishda uzayaveradi.
2. Har bir Ahdlashuvchi Tomon, uning navbatdagi besh yillik amal qilish muddati tugashidan 12 oy oldin depozitariyni yozma ravishda xabardor qilgan holda, mazkur Konvensiyadan chiqishi mumkin.
85-modda
Vaqt boʻyicha amal qilishi
Mazkur Konvensiya u kuchga kirishidan oldin vujudga kelgan huquqiy munosabatlarga ham taalluqlidir.
86-modda
Konvensiyaga qoʻshilish tartibi
Mazkur Konvensiyaga boshqa davlatlar, u kuchga kirganidan soʻng barcha Ahdlashuvchi Tomonlarning roziligi bilan depozitariyga bunday qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatlarni topshirish orqali qoʻshilishi mumkin. Qoʻshilish depozitariy tomonidan bunday qoʻshilishga rozilik toʻgʻrisidagi oxirgi xabar olingan kundan boshlab oʻttiz kundan keyin kuchga kirgan deb hisoblanadi.
87-modda
Depozitariyning majburiyatlari
Depozitariy mazkur Konvensiyani imzolagan va unga qoʻshilgan barcha davlatlarni har bir ratifikatsiya yorligʻi yoki unga qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatlar saqlash uchun topshirilgan sanasi, Konvensiyaning kuchga kirgan sanasi, shuningdek, boshqa bildirishnomalarni qabul qilganligi toʻgʻrisida darhol xabardor qiladi.
1993-yil 22-yanvarda Minsk shahrida, rus tilidagi bitta asl nusxada imzolandi. Asl nusxa Belarus Respublikasi Hukumati arxivida saqlanadi, u mazkur Konvensiyaning tasdiqlangan nusxasini ishtirokchi davlatlarga yuboradi.
(Imzolar)
Ukrainaning qoʻshimcha shartlari
1. Ukraina Konvensiyaning 6-moddasida nazarda tutilgan koʻlamda huquqiy yordam koʻrsatish majburiyatini oladi, ijro varaqlarini tan olish va ijro etish bundan mustasno.
2. Ukraina Konvensiyaning 51-moddasi “a” bandida nazarda tutilgan, Konvensiya ishtirokchi davlatlarining hududida chiqarilgan qarorlarni tan olish va ijro etish majburiyatini oladi, pul majburiyatlari boʻyicha notarial hujjatlar bundan mustasno.