29.07.2002 yildagi 0128-02-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining normativlari, 29.07.2002 yildagi 0128-02-son
Кучга кириш санаси
29.07.2002
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING SANITARIYA QOIDALARI VA MEʼYORLARI, GIGIYENA NORMATIVLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi sharoitida zaharli sanoat chiqindilarining gigiyenik tasniflagichi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1 Hozirgi vaqtda Oʻzbekistonning hududiy-sanoat majmualarida va yirik shaharlarida sanoat chiqindilarini inventarizatsiya qilish, tasniflash, saqlash va zararsizlantirish muammosi alohida gigiyenik ahamiyat kasb etmoqda, chunki ularning koʻplari zaharli boʻlib, aholi salomatligi uchun xavf tugʻdiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2 Mazkur hujjat Oʻzbekiston Respublikasining «Sanoat chiqindilarini inventarizatsiya qilish, tasniflash, saqlash va zararsizlantirishga oid sanitariya qoidalari va meʼyorlari»ni (SanQvaM) toʻldiradi. Uning talablariga rioya etish zaharli sanoat chiqindilarining hisobi va hisobotini yuritishni yaxshilashga, ularni utilizatsiya qilish, qayta ishlash yoki atrof-muhitga joylashtirish usullarini aniqlashga yordam beradi. Kelajakda undan zaharli chiqindilar bilan atrof-muhitni ifloslantirishdan kelib chiqadigan zararni hamda ularni yetkazib beruvchilar tomonidan toʻlanadigan toʻlovni hisoblash uchun foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3 Hujjat Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimidagi hududiy Davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati markazlari, shuningdek, respublikaning boshqa vazirlik va idoralari uchun moʻljallangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Zaharli sanoat chiqindilari ustidan sanitariya nazoratining asosiy yoʻnalishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1 Amaliy maqsadlar uchun sanoat chiqindilarini quyidagi toifalarga ajratish maqsadga muvofiqdir:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shahar chiqindixonalarida qattiq maishiy chiqindilar (QMCh) bilan birga saqlashga ruxsat etilgan sanoat chiqindilari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
utilizatsiya qilinishi lozim boʻlgan sanoat chiqindilari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus jihozlangan poligonlarda saqlanadigan zaharli sanoat chiqindilari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.2 Sanoat chiqindilarini yigʻish, toʻplash, hisobga olish va inventarizatsiya qilish tartibi ularning xavflilik sinflari inobatga olingan holda belgilanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I sinf — favqulodda xavfli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II sinf — oʻta xavfli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III sinf — oʻrtacha xavfli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV sinf — kam xavfli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.3. Sanoat chiqindilarining xavflilik sinfini aniqlashda ular tarkibiga kiruvchi barcha kimyoviy zararli moddalarni toʻliq hisobga olish zarur, bu esa ularning tarkibini laboratoriya tadqiqotlarini oʻtkazish orqali taʼminlanadi. Foydalanilayotgan meʼyoriy va loyiha hujjatlarida kimyoviy moddaning xavflilik sinfiga oid koʻrsatmalar boʻlmagan taqdirda, u xavflilik indeksi boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xavflilik indeksini aniqlash tuproqdagi zararli moddaning REMK, zararli moddaning LD50 boʻyicha, shuningdek, «Sanoat chiqindilarini inventarizatsiya qilish, tasniflash, saqlash va zararsizlantirishning sanitariya qoidalari»da keltirilgan ish hududi havosidagi zararli moddaning xavflilik massasi boʻyicha hisob-kitoblar yordamida amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.4. Zaharli sanoat chiqindilarining kimyoviy tarkibini oʻrganish natijalari va ularning zaharli ekanligi toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlmaganda, ularni saqlash, zararsizlantirish va utilizatsiya qilish tartibi hamda usullarini aniqlashda Oʻzbekiston Respublikasi sharoitidagi zaharli sanoat chiqindilarining gigiyenik tasniflagichidan foydalanish mumkin (1-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5. Gigiyenik tasniflagichga 134 turdagi zaharli sanoat chiqindilari kiritilgan, jumladan, 1-sinfga — 16 ta; 2-sinfga — 52 ta; 3-sinfga — 37 ta; 4-sinfga 28 ta tur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6 Zaharli sanoat chiqindilarini zararsizlantirish va koʻmish ularning xavflilik sinfini hisobga olgan holda yoqish, neytrallashtirish yoki koʻmish yoʻli bilan maxsus muhandislik inshootlarida — poligonlarda amalga oshiriladi. Bunda ularning agregat holati, suvda eruvchanligi, tarkibidagi moddalar va birikmalarning xavflilik sinfi hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.7 Tarkibida 4-xavflilik sinfiga mansub moddalar boʻlgan qattiq chiqindilar poligonning alohida kartasida toʻliqligicha maishiy chiqindilar kabi saqlanadi. Tarkibida 2 va 3-xavflilik sinflariga mansub zararli moddalar boʻlgan qattiq va changsimon chiqindilarni koʻmishda ushbu kotlovanlarning tubi va yon devorlarini izolyatsiya qilish majburiydir. 1-xavflilik sinfiga mansub zararli moddalarni koʻmishda bu moddalarning chiqindilardan atrof-muhitga tarqalishining oldini olishga qaratilgan qoʻshimcha choralar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.8 Tarkibida 4-xavflilik sinfiga mansub zararli moddalar boʻlgan suyuq sanoat chiqindilari poligonning alohida ajratilgan kartalariga bir tekisda quyiladi. Tarkibida 1, 2 va 3-xavflilik sinflariga mansub zararli moddalar boʻlgan suyuq chiqindilar poligonlarga olib chiqishdan oldin korxonalarning oʻzida pastasimon holatga kelguncha suvsizlantirilishi, 1-xavflilik sinfiga mansub zararli chiqindilar esa suvsizlantirilgandan soʻng germetik yopiladigan poʻlat konteynerlarga joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.9 Yonuvchi chiqindilar, shuningdek, laklar, erituvchilar va emallar shimilgan utilizatsiya chiqindilari poligondagi maxsus pechda yoqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.10 Turli xavflilik sinflari va turlaridagi zaharli sanoat chiqindilarini aniq qoʻllash va tavsiya etilgan utilizatsiya qilish, zararsizlantirish va koʻmib tashlash boʻyicha chora-tadbirlar «Sanoatdagi zaharli chiqindilarning gigiyenik tasniflagichi» da (1-ilova) keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ilova
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI SHAROITIDA SANOATDAGI ZAHARLI CHIQINDILARNING GIGIYENIK TASNIFLAGICHI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Chiqindi va ishlab chiqarishning nomi

Tashqi koʻrinishi va konsistensiyasi

Eng zaharli tarkibiy qismlar

Utilizatsiya, zararsizlantirish, koʻmish usullari

qoʻllaniladigan

tavsiya etiladigan

1

2

3

4

5

6

Xavflilik darajasi birinchi sinfi

1.1

Xlorli benzil olishda chiqadigan smolalar

yarim suyuq quyqa

xlorli benzil

korxona hududida omborga joylashtirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

1.2

Osmol-perxloruglerodlar ishlab chiqarish chiqindisi

boʻtqasimon modda

boʻtqasimon modda

-«-

-«-

1.3

Kimyo-metallurgiya ishlab chiqarishida toriy konsentratining chiqindisi

qattiq

toriy

yer osti tipidagi qabristonlarda qorayish

chiqindilarni poligonda koʻmish

1.4

Xlororganik kislotalar ishlab chiqarishda tarkibida 4x3-57 porofor boʻlgan chiqindilar

qattiq

xlororganik birikmalar

korxona hududida yigʻilib qolish

-«-

1.5

Galvanik ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan besh oltingugurtli fosfor tarkibli chang

qattiq

besh oltingugurtli fosfor

kuydirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

1.6

Galvanik ishlab chiqarishda turli ishlov berilgan eritmalar

yarim suyuq quyqa

mis, xrom, kadmiy, nikel va boshqa ogʻir metallarning sianidlari, oksidlari

neytrallash, zichlashtirish

rangli metallarni ajratib olish, zararsizlantirish va poligonga koʻmish

1.7

Grafit ustidagi simob (kaustik soda ishlab chiqarishning chiqindisi)

qattiq

simob

korxona hududida toʻplanib qolishi

poligonda koʻmish, chiqindisiz texnologiyaga oʻtish

1.8

Insektitsidlar aralashmasi

suyuq

insektitsidlar

korxona hududida toʻplanib qolishi

termik zararsizlantirish va poligonga koʻmish

1.9

Faollashtirilgan koʻmirda simob va granozan ishlab chiqarish

qattiq

simob

korxona hududida toʻplanib qolishi

sanoat chiqindilarini maxsus poligonda koʻmish

1.10

Polivinilxlorid plyonka ishlab chiqarishda qoʻrgʻoshin, surma va kadmiy birikmalari qoʻshilgan aralashma

qattiq

qoʻrgʻoshin, surma, kadmiy birikmasi

obyekt hududida toʻplanib qolishi

sanoat chiqindilarini maxsus poligonda koʻmish

1.11

Gaz aralashmalarini ishlab chiqarishda arsin va fosfin aralashmasi qoʻshilgan sorbent

qattiq

arsin, fosfin

korxona hududida toʻplanib qolishi

sanoat chiqindilarini maxsus poligonda koʻmish

1.12

Lampalarni qayta ishlashdan olingan shishalar

qattiq

simob

korxona hududida toʻplanib qolishi

simobni ajratib olish bilan lampalarni qayta ishlash texnologiyasini joriy etish

1.13

Koks-kimyoviy ishlab chiqarishda toshkoʻmir reuslari

qattiq

benz(a)piren

kokslashtirish uchun shixtaga qoʻshiluvchi qoʻshimcha

shixtaga qoʻshimcha sifatida foydalanish

1.14

Toriylangan volframdan mahsulotlar ishlab chiqarishda hosil boʻlgan toriy tarkibli shlam

qattiq

toriy

yer osti tipidagi qabristonlarda koʻmish

sanoat chiqindilarini maxsus poligonda koʻmish

1.15

Sulfat kislota ishlab chiqarishda selen-simobli shlam

qattiq

simob, selen

maxsus chiqindixonada taxlash

sanoat chiqindilarini maxsus poligonda koʻmish

1.16

Nikellash jarayonida hosil boʻluvchi shlam

boʻtqasimon modda

nikel

tartibli saqlash

sanoat chiqindilarini maxsus poligonda koʻmish

Xavflilik darajasi ikkinchi sinfi

2.1

Neft-kimyoviy nordon gudron

smolasimon massa

oltingugurt kislotasi, neft mahsulotlari

neytrallash, oltingugurt kislotasi olish uchun termoliz, korxona hududidagi maxsus toʻplagichlarda saqlash

yoʻl qoplamalariga qoʻshish, sement ishlab chiqarishda qoʻllash

2.2

Etilen degidratlanishidan ishlov berilgan katalizator

qattiq donachalar

xrom oksidi

axlatxonaga koʻmish

qimmatbaho tarkibiy qismlarni ajratib olish. Metallurgiyada foydalanish uchun donadorlash, beton tarkibiga qoʻshish

2.3

Butadion ishlab chiqarishda ishlatilgan katalizator

qattiq donachalar

nikel oksidi

korxona hududida saqlash

nikelni ajratib olish

2.4

Mis ishlab chiqarishning margimush keklari

qattiq modda

margimush birikmalari

tuproqli izolyatsiya bilan koʻmish

chiqindilarni poligonlarga koʻmish

2.5

Qalay ishlab chiqarishning margimush-kalsiyli keklari

qattiq

margimush

maxsus qabristonlarga koʻmish

chiqindilarni poligonlarga koʻmish

2.6

Turli sanoat korxonalarining neft chiqindilari

yopishqoq suyuqliklar

neft mahsulotlari

termik parchalanish va koʻmib yuborish

poligonlarda chiqindilarni yoqib yuborish

2.7

Golovaks ishlab chiqarish uchun smola

suyuqlik

xlornaftalin

korxona hududida toʻplash

сhiqindilarni termik zararsizlantirish va sanoat chiqindilari poligonga koʻmish

2.8

Bromorganik sintez smolasi

boʻtqa

bromorganik birikmalar

korxona hududida toʻplash

chiqindilarni poligonlarga koʻmish

2.9

Ftal angidrid ishlab chiqarishdagi osmol

qattiq modda

ftal angidrid

korxona hududida toʻplash

chiqindilarni poligonlarga koʻmish

2.10

Anilin boʻyoqlarini ishlab chiqarish qoldigʻi

suyuqlik

metanol, aminlar, anilin hosilalari

korxona hududida saqlash va yoʻq qilish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.11

Parametoksifenol ishlab chiqarish smolasi

suyuqlik

parametoksifenol

korxonada saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.12

Dimetilatsetamid ishlab chiqarishdagi qoldiq

yopishqoq suyuqlik

dimetilatsetamid

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.13

Metil qizil indikatorini ishlab chiqarish uchun smola

yopishqoq suyuqlik

dimetilatsetamid

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.14

Sintetik yelim ishlab chiqarish chiqindisi

boʻtqa

trikrezilfosfat, kanifol, polivinilxlorid

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.15

2,4-D amin tuzi (pestitsid) ishlab chiqarishidan qolgan kub qoldigʻi

suyuqlik

xlorfenoksisirka kislota

kuydirish

sanoat chiqindilarini termik zararsizlantirish va maxsus poligonda koʻmish

2.16

Ammiak ishlab chiqarishda monoetanollarni haydash jarayonidan qolgan kub qoldigʻi

smolasimon modda

monoetanolаmin

chiqindi omboriga saqlash uchun joylashtirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.17

Nodir metallar ishlab chiqarishdan qolgan kub qoldigʻi

suyuqlik

monosilanlar, trixlorsilanlar

korxona hududida omborda saqlash

chiqindisiz ishlab chiqarish sharoitlarida toʻliq qayta tiklash

2.18

Organik boʻyoqlarni ishlab chiqarish qoldigʻi

boʻtqa

anilin hosilalari, piridin

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.19

Difenilamin asosidagi boʻyoqlarni ishlab chiqarishdan qolgan qatronli qoldiq

boʻtqa

rux, difenilamin

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.20

Koks-kimyo ishlab chiqarishida benzolni rektifikatsiyalashdan hosil boʻladigan kub qoldigʻi

suyuqlik

benzol

yondirish orqali utilizatsiya qilish, qatron olish

chiqindisiz ishlab chiqarish

2.21

Alkirlash ishlab chiqarish jarayonida ishlatilgan sulfat kislotasi

suyuqlik

sulfat kislota

issiqlik regeneratsiyasi

regeneratsiya, ikkilamchi xom ashyo sifatida ishlatish

2.22

Dietilolilmetan ishlab chiqarishda foydalanilgan sulfat kislotasi

suyuqlik

sulfat kislota

issiqlik regeneratsiyasi

regeneratsiya, ikkilamchi xom ashyo sifatida ishlatish

2.23

Dietilolilmetan ishlab chiqarishda foydalanilgan sulfat kislotasi

suyuqlik

sulfat kislota

issiqlik regeneratsiyasi

regeneratsiya, ikkilamchi xom ashyo sifatida ishlatish

2.24

Metanol ishlab chiqarish smolalari

smolasimon

dixlorfenollar

kuydirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.25

Xloridlarni kondensatsiya qilish tizimining chiqindilari

qattiq va boʻtqasimon

titan, vanadiy oksidlari

ishlab chiqarish maydonida saqlash

metallarni olish uchun xomashyo sifatida foydalanish

2.26

Qoʻrgʻoshin ishlab chiqarishda arsenatkalsiyli chiqindilar

qattiq

arsenat

maxsus poligonda toʻplash

chiqindilarni poligonda koʻmish

2.27

Bromid kislotasi ishlab chiqarish jarayonida hosil boʻlgan ftororganik birikmalar chiqindilari

balchiq

ftororganik birikmalar

korxona hududida toʻplanishi

chiqindilarni poligonda koʻmish

2.28

Trixloretilen ishlab chiqarish chiqindisi

balchiq

trixloretilen

korxona hududida toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.29

Perxloretilen ishlab chiqarish chiqindisi

balchiq

perxloretilen

korxona hududida toʻplanishi

chiqindilarni termik zararsizlantirish va poligonda koʻmish

2.30

Xlorparafin ishlab chiqarish chiqindisi

dirildoqsimon

xlorparapinlar

korxona hududida toʻplanishi

chiqindilarni termik zararsizlantirish va poligonda koʻmish

2.31

Xlorvalerian kislota ishlab chiqarish chiqindisi

yopishqoq

xlororganik birikmalar

kuydirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.32

Laklangan plyonka ishlab chiqarish chiqindisi

suyuqlik

xlorfenol

korxona hududida toʻplanishi

chiqindisiz ishlab chiqarishni tashkil qilish

2.33

laklar, emallar, qatronlar ishlab chiqarish chiqindisi

suyuqlik

qoʻrgʻoshin, xrom, rux birikmalari va erituvchilar

korxona hududida omborga joylash

qimmatbaho komponentlarni ajratib olish, chiqindisiz ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish

2.34

Piridinning suvdagi eritmasi

suyuqlik

piridin

korxona hududida toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.35

Reaktiv atsetofenon ishlab chiqarishda hosil boʻlgan atsetofenon aralashmali alyuminiy xlorid chiqindisi

loyqa aralashgan suyuqlik

atsetofenon

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.36

Ifloslangan uglerod tetraxlorid chiqindisi

suyuqlik

uglerod tetraxlorid

korxonada toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.37

Fosfororganik komplekslar ishlab chiqarishda organik fosfor birikmalarining chiqindisi

emulsiya

fosfoorganik birikmalar

korxonada toʻplanishi

sanoat chiqindilarini issiqlik bilan zararsizlantirish va maxsus poligonda koʻmish

2.38

Reaktivlar ishlab chiqarish jarayonida hosil boʻladigan kadmiy, nikel, qoʻrgʻoshin, vanadiy, xrom, qalay, yod va mis tuzlarining chiqindilari

qattiq

kadmiy, qoʻrgʻoshin va xrom tuzlari

korxona hududida omborlarga joylashtirish

chiqindilarni poligonga koʻmish

2.39

maishiy kimyo tovarlari ishlab chiqarish chiqindilari

suyuqlik

kerosin, spirtlar, solvent

kuydirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.40

etilbenzamin ishlab chiqarish chiqindisi

boʻtqa

dibenzilamin

korxona hududida saqlash va yoqib yuborish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.41

«Leykonat» markali yelim ishlab chiqarish chiqindisi

suyuqlik

xlorbenzol, triizotsianat, trifenilmetan

maxsus poligonda yigʻish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.42

Magniy, titan, vanadiy changlari — nodir metallar ishlab chiqarish chiqindisi

qattiq

vanadiy

korxona hududida toʻplanishi

chiqindilarni poligonga koʻmish

2.43

Qoʻrgʻoshin-rux ishlab chiqarish jarayonidan hosil boʻlgan margimush-surmali chang

qattiq

surma, margimush

maxsus poligonda saqlash

xomashyo sifatida foydalanish, sanoat chiqindilar poligonida qisman koʻmib tashlash

2.44

Koks gazini oltingugurtdan tozalash uchun ishlatiladigan vakuum-karbonatli sexning ishlatilgan eritmasi

suyuqlik

sulfidlar, rodanidlar

chiqindi toʻplagichda

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

2.45

Koks gazini mishyak-soda yordamida tozalash sexining ishlatilgan eritmasi

suyuqlik

margimush, sulfid, rodanid

biokimyoviy tozalash va koksni oʻchirish maqsadida foydalanish

biokimyoviy tozalash va koksni oʻchirish uchun qoʻllash

2.46

Prokatlash va metizlash sexlarining ishlatib boʻlingan qorishmalari

suyuqlik

xlorid kislota, mis va xrom birikmalari

neytrallash va chiqindiga chiqarish

temir xloridi, mis, xrom va boshqa elementlarning birikmalarini olish

2.47

Fenol smolalarini ishlab chiqarishdan hosil boʻlgan fenol va formaldegidning suvli eritmalari

suyuqlik

fenol, formaldegid

zararsizlantirish, qisman qoʻllash

chiqindisiz ishlab chiqarishni tashkil etish

2.48

Koks-kimyoviy ishlab chiqarish oqova suvlarini mexanik tozalash jarayonida hosil boʻladigan

suyuqlik

smolalar, moylar

zararsizlashtirish, qisman foydalanish

toshkoʻmir smolasi bilan birga qayta ishlash

2.49

Koksokimyoviy ishlab chiqarish benzolni rektifikatsiyalash sexining sulfat boʻlimidagi nordon smola

qattiq

smola

koks olish uchun koʻmir aralashmasiga qoʻshiladigan modda

koks olish uchun koʻmir aralashmasiga qoʻshiladigan modda

2.50

Lak-boʻyoq ishlab chiqarish chiqindilari: smolalar hamda toluol, fenol va suv bilan aralashmalar

suyuqlik

fenol, toluol

kuydirish

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

2.51

Slaneslarni qayta ishlash chiqindilari

smolasimon

fenol

smolani ajratish va shlamga qoʻshib qayta ishlashga qaytarish

issiqlik elektr markazida yoqish

2.52

Qoʻrgʻoshin-rux ishlab chiqarishining surma-margimushli shlaki

qattiq

surma, margimush

maxsus maydonchada saqlash

chiqindilarni poligonga koʻmish

Xavflilik darajasi uchinchi sinfi

3.1

Prokatlash sexlarining metalni tozalash boʻlimlaridan chiqadigan yuvish suvlari

suyuqlik

xlorid kislota

neytrallash, shlamni chiqindixonaga yoʻnaltirish

xlorli temir, mis, xrom va boshqa metallarni ajratib chiqarish

3.2

Ishlatilgan katalizator

qattiq

vanadiy

chiqindixonaga yoʻnaltiriladi

tarkibida vanadiy boʻlgan xomashyo sifatida foydalanish

3.3

Xlorid kislota

suyuqlik

vodorod xlorid

boshqa korxonalarga topshiriladi

kimyoviy xomashyo sifatida ishlatiladi

3.4

Qoʻrgʻoshin-rux keki, nikel ishlab chiqarish jarayonidagi chiqindi

qattiq

xrom oksidi

chiqindixonaga yoʻnaltiriladi

rangli metallarni ishlab chiqarishda toʻliq qayta ishlash

3.5

Ishlatilgan katalizator (har qanday ishlab chiqarish turidagi)

qattiq

xrom oksidi

chiqindixonaga yoʻnaltiriladi

qurilish materiallari va metallurgiya sanoatida toʻliq chiqindisiz ishlab chiqarish

3.6

Yarimoʻtkazgichlar ishlab chiqarish jarayonida foydalanilgan materiallar

suyuqlik

simob

natriy sulfid bilan zararsizlantirish va chiqindixonaga koʻmish

chiqindilarni poligonga koʻmish

3.7

Oqava suvlarni mexanik tozalashdan hosil boʻlgan neft shlamlari

suyuq qovushqoq modda

neft mahsulotlari

shlam toʻplagichlarda saqlash

poligonlarda issiqlik yordamida zararsizlantirish

3.8

Fosfor ishlab chiqarishda gaz tozalash chiqindisi

suspenziya

fosfor

shlam toʻplagichlarda omborga joylashtirish

fosfor va kaliydan fosfor-kaliyli oʻgʻit koʻrinishida foydalangan holda qayta ishlash

3.9

Qattiq qotishmalar ishlab chiqarishdagi trixloretilen chiqindilari

suyuqlik

trixloretilen

sanoat maydonchasida konteynerlarda saqlash

sanoat chiqindilari poligonida termik zararsizlantirish

3.10

Akril kislotasi nitrilini ishlab chiqarish chiqindisi

boʻtqasimon massa

nikel, mis va kobalt tuzlari

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonga koʻmish

3.11

Ogʻir muhitli konsentrat ishlab chiqarish chiqindilari

qattiq

boʻyovchi moddalar

sanoat maydonida toʻplanish

sanoat maydonida toʻplanish

3.12

Koʻmir va boʻyoqlar bilan aralashtirilgan osmolalar

qattiq

boʻyovchi moddalar

sanoat maydonida toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

3.13

Sulfokislotalar ishlab chiqarish chiqindilari

yarimsuyuq

sulfokislotalar

sanoat maydonida toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

3.14

Lok-boʻyoq ishlab chiqarish jarayonida hosil boʻlgan lok, lak va emal plyonkalarining qoldiqlari

qattiq fazali suyuqlar

loklar, emallar, erituvchilar

sanoat maydonida toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

3.15

Boʻyoqlar ishlab chiqarish chiqindilari

suyuqlik

boʻyoq moddalar, erituvchilar

korxonada toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

3.16

Gipofosfit ishlab chiqarish chiqindilari

suyuqlik

fosfitlar

korxonada toʻplanishi

chiqindilarni poligonga koʻmish

3.17

Turli xil organik boʻyovchi moddalarning qoldiqlari

suyuqlik

boʻyoq moddalar, erituvchilar

sanoat maydonida toʻplanishi

chiqindilar poligonida issiqlik bilan zararsizlantirish

3.18

Benzol boʻlimining kub qoldigʻi

suyuqlik

benzol

smolalar, qatronlar ishlab chiqarish uchun foydalanish

ikkilamchi xomashyo sifatida foydalanish

3.19

Mis tarkibli quyma — titan ishlab chiqarish chiqindisi

qattiq

mis

neytrallashtiriladi va shlamomborida saqlanadi

mis tarkibli xomashyo sifatida foydalanmoq

3.20

Volfram xomashyosini kuydirishdan hosil boʻlgan chang

qattiq

margimush

yer osti omborlarida saqlanadi

chiqindilarni poligonga koʻmish

3.21

Osmol, dimetilformamid qayta tiklash chiqindisi

yopishqoq massa

dimetilformamid

beton rezervuarlarda yigʻiladi

chiqindixona poligonida zararsizlantirish

3.22

Surma va ftor tuzlari aralashmasi — xladonlar ishlab chiqarish jarayonining chiqindisi

pulpa

surma, ftor

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonga koʻmish

3.23

Etilenglikol va polikapromid aralashmasi sintetik tolalar ishlab chiqarish jarayonining chiqindisi hisoblanadi

qattiq fazali modda saqlagan suyuqlik

etilenglikol

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.24

Poliuretan tolalarini ishlab chiqarish chiqindilari

qattiq fazali modda saqlagan suyuqlik

trietilenglikol

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni zararsizlantirish va poligonga koʻmish

3.25

Poliviniltrimetilsilan ishlab chiqarish chiqindisi

suyuqlik

poliviniltrimetilsilan, xlorbenzol

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.26

Poliviniltrimetilsilan ishlab chiqarish chiqindisi

suyuqlik

poliviniltrimetilsilan, siklogeksan

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.27

Laklangan plyonka ishlab chiqarish chiqindisi

suyuqlik

uchxlorsirka kislota

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.28

Difeniloksidning difenil bilan aralashmasi — laklangan plyonka ishlab chiqarish jarayonining chiqindisi

qattiq

difeniloksid, difenil

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.29

Mastika ishlab chiqarish chiqindilari

boʻtqasimon

asbest, moylar, bitum

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.30

Kimyoviy reagentlar ishlab chiqarish chiqindilari

qattiq fazali modda saqlagan suyuqlik

atsetofen

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.31

Kimyoviy reagentlar ishlab chiqarish chiqindilari

suyuqlik

dioksan, geksan

sanoat maydonchasida saqlash

chiqindilarni poligonda zararsizlantirish

3.32

Ftorid tuzlari ishlab chiqarishda hosil boʻlgan ftor gazlarini neytrallash chiqindisi

boʻtqasimon

ftor tuzlari

maxsus toʻplagichlarda saqlash

chiqindilarni poligonga koʻmish

3.33

Neytrallashtirishdan keyingi rangli metallar gidrooksidlari shlami

shlam

mis, rux, xrom, nikel

sanoat maydonchasida saqlash

sanoat chiqindilari poligonida koʻmib tashlash

3.34

Solyar moyini qayta tiklash shlami

suyuq

solyar moyi

shixtani moylash uchun ishlatiladi

toʻliq foydalanish

3.35

Fosfatli shlaklar poʻlat eritish ishlab chiqarishidan

qattiq

fosfor, vanadiy

mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish uchun

toʻliq foydalanish

3.36

Ferroqotishma ishlab chiqarish shlaklari

qattiq

xrom, marganets

qoʻshimchalar sifatida foydalaniladi metallurgiya va qurilish materiallari sanoatida

toʻliq foydalanish

3.37

Emulsiyalar va moylash-sovitish suyuqliklarini regeneratsiya qilish chiqindisi

shlam

efir bilan ekstraksiyalanuvchi moddalar

yoqiladi va koʻmiladi

termik zararsizlantirish poligonda

Xavflilik darajasi toʻrtinchi sinfi

4.1

Ftorli tuzlar ishlab chiqarish chiqindisi boʻlgan kremnegel

pastasimon

ftorli tuzlar

omborga joylanadi, qisman foydalaniladi

toʻliq foydalanish

4.2

Titan ikki oksidi ishlab chiqarish chiqindisi boʻlgan temir kuporosi

pastasimon

temir sulfati

xomashyo sifatida foydalaniladi

toʻliq foydalanish

4.3

Ishlatilgan katalizatorlar

qattiq

vanadiy oksidi

sanoat maydonchasida omborga joylanadi

regeneratsiya, qayta foydalanish

4.4

Kek temir-margimushli

qattiq

kobalt, rux, nikel birikmalari

chiqindi omborida saqlanadi

sanoat chiqindilari poligonida koʻmish

4.5

Ishlatilgan katalizatorlar

qattiq

kobalt, rux, nikel birikmalari

sanoat maydonchasida saqlanadi

metallar olish uchun foydalanish metallar

4.6

Yarimoʻtkazgichlar ishlab chiqarishdan chiqqan artish materiallari

qattiq

simob, qoʻrgʻoshin

koʻmiladi

sanoat chiqindilari poligonida zararsizlantirish

4.7

Tozalash inshootlari choʻkindilari galvanik ishlab chiqarishlar

pastasimon

rangli ogʻir metallar oksidlari

koʻmish

utilizatsiya qilish, sanoat chiqindilari poligonlarida koʻmish

4.8

Koks-kul qoldigʻi slanetslarni qayta ishlash

qattiq

fenol

omborga joylash

Klinker olishda foydalanish

4.9

Yarimoʻtkazgichlar ishlab chiqarish chiqindilari

qattiq

simob, qoʻrgʻoshin

qisman utilizatsiya qilinadi koʻmish

maksimal foydalanish, koʻmib tashlash sanoat chiqindilari poligonida

4.10

Yarimoʻtkazgichlar ishlab chiqarishda oqova suvlarni zararsizlantirish chiqindilari

pastasimon

xrom, vanadiy

koʻmib tashlanadi

poligonda koʻmib tashlash sanoat chiqindilari

4.11

Natriy sulfid ishlab chiqarish chiqindisi

yarim suyuq

natriy sulfid

sanoat maydonchasida toʻplanadi

poligonda koʻmib tashlash sanoat chiqindilari

4.12

Prokat ishlab chiqarish kuyindisi

qattiq

temir oksidi

shixtaga qoʻshimcha sifatida

shixtaga qoʻshimcha sifatida

4.13

Shakldor quyuv sexlari chiqindilari

qattiq

metall

agʻdarmaga

poligonda koʻmib tashlash sanoat chiqindilari

4.14

Prokat sexlarining ishlatilgan emulsiyalari

suyuq

metall

regeneratsiya

regeneratsiya va chiqindisiz texnologiya

4.15

Asbest silliqlash changi

chang

asbest

agʻdarmaga

qurilish materiallari ishlab chiqarishda foydalanish

4.16

Titan ishlab chiqarishdagi xloridli suyuqlanma

pastasimon

xrom, marganets

sanoat maydonchasida saqlanadi

mineralizator sifatida utilizatsiya qilish, sanoat chiqindilari poligonida koʻmib tashlash

4.17

Titan ishlab chiqarishdagi ishlatilgan suyuqlanma

qattiq

vanadiy oksidi

transheyalarda koʻmib tashlanadi

neft va gaz quduqlarini burgʻilashda mineralizator sifatida foydalanish

4.18

Asbest aralashmali jins changi

chang

asbest changi

qisman foydalaniladi, qolgani agʻdarmaga

mineral xomashyo sifatida foydalanish

4.19

Kaprolaktam ishlab chiqarishdagi ishqorli oqovalar

smolasimon

natriy adinatlari

qurilish tashkilotiga yuboriladi

qurilish sanoatida utilizatsiya qilish

4.20

Kobalt ishlab chiqarishda ammiakli-karbonatli tanlab eritishdan qolgan agʻdarma qoldiqlar

suyuq

mishyak, nikel, kobalt

qoldiq saqlagichda saqlanadi

sanoat chiqindilari poligonida koʻmib tashlash

4.21

Izopren ishlab chiqarishning katalizatorli shlami

pastasimon

xrom oksidi

shlamtoʻplagichlarga yuboriladi shlamtoʻplagichlar

metallurgiya sanoatida foydalanish

4.22

Fosforli suvlarni ohak bilan tozalashdan olinadigan shlam

suspenziya

fosfor

shlamtoʻplagichlarda saqlash

sanoat chiqindilari poligonida koʻmib tashlash

4.23

Termik fosfor kislotasini tozalashdan olinadigan shlam

pastasimon

fosfor

toʻplagichga yuboriladi

sanoat chiqindilari poligonida koʻmib tashlash

4.24

Neytrallash stansiyalari shlami

pastasimon

fosfor, ftor

sanoat maydonchasida saqlanadi

xalq xoʻjaligida foydalanish

4.25

Mishyakli shlam

pastasimon

mishyak, fosfor

maxsus toʻplagichlarda saqlanadi

sanoat chiqindilari poligonida koʻmib tashlash

4.26

Boyitish fabrikalarining shlamlari va qoldiqlari

suspenziya

kobalt, rux, mis

qoldiq omboriga yuboriladi

maxsus jihozlangan qoldiq omborida koʻmib tashlash

4.27

Qora metallurgiya korxonalarining chang-gaz tozalash inshootlaridan chiqadigan temir saqlovchi shlamlar va changlar

shlam

temir

aglomerat shixtasiga

aglomerat shixtasiga va qurilish materiallariga qoʻshimcha sifatida foydalanish

4.28

Metallurgiya qayta ishlovidan olinadigan shlaklar

qattiq

metall

qurilish materiallariga qayta ishlash

qurilish materiallariga qayta ishlash