23.01.2013 yildagi 0307-13-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Sanitariya qoidalari va meʼyorlari, gigiyena normativlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maktabdan tashqari taʼlim muassasalarini tashkil etish va saqlash boʻyicha sanitariya qoidalari (“Barkamol avlod” bolalar ijodiyoti markazlari)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1. Ushbu sanitariya meʼyorlari, qoidalari va gigiyenik normativlari (bundan buyon sanitariya qoidalari deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yil 3-iyuldagi 657-XP-sonli “Davlat sanitariya nazorati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 11-maydagi 130-sonli “Barkamol avlod bolalar markazlari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 28-fevraldagi 50-sonli “Bolalar ijodiyoti uylari toʻgʻrisidagi nizomni tayyorlash haqida”gi qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Sanitariya qoidalari “Barkamol avlod” bolalar markazlarini loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish va ulardan foydalanishni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar, shuningdek davlat sanitariya-epidemiologiya nazoratini olib boruvchi sanitariya-epidemiologiya xizmati organlari va muassasalari uchun moʻljallangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Ushbu sanitariya qoidalari “Barkamol avlod” bolalar markazlarini loyihalashtirish, qurish va ulardan foydalanish tartibiga qoʻyiladigan sanitariya-epidemiologiya talablarini belgilaydi. Ular bolalar xavfsizligi va salomatligini taʼminlashga, atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan majburiy talablarni, shuningdek “Barkamol avlod” bolalar markazlarining normal va samarali faoliyat yuritishini taʼminlovchi talablarni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.4. Yangi qurilgan yoki qayta taʼmirlangan “Barkamol avlod” bolalar markazlarini foydalanishga topshirish faqat sanitariya meʼyorlari, qoidalari va gigiyenik normativlarga toʻliq rioya etilgan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.5. “Barkamol avlod” markazlari hududida uyali aloqa tizimini oʻrnatish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.6. Ushbu sanitariya normalariga rioya qilinishi uchun masʼuliyat “Barkamol avlod” markazi rahbariga yuklatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. “Barkamol avlod” bolalar markazlarini loyihalashtirish va qurishga qoʻyiladigan gigiyenik talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) Yer uchastkasiga qoʻyiladigan talablar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1. “Barkamol avlod” bolalar markazlarini loyihalash Oʻzbekiston Respublikasi hududining qurilish-iqlimiy zonalashtirish boʻyicha QMQ 2.01.01-94 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizik-geologik maʼlumotlar”ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.2. “Barkamol avlod” bolalar markazlari yer uchastkalarini joylashtirish va tashkil etish SHIK 2.07.01-03 talablariga muvofiq bosh reja yoki qurilish loyihalariga asosan amalga oshirilishi kerak. “Barkamol avlod” bolalar markazlari hududidan shahar (qishloq) ahamiyatidagi magistral muhandislik kommunikatsiyalari, elektr uzatish liniyalari oʻtkazilmasligi hamda transformator podstansiyalari va uyali aloqa stansiyalari oʻrnatilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.3. Bolalar markazi binolari magistral koʻchalarning qizil chizigʻidan kamida 25 metr, qishloq aholi punktlarida esa turar-joy binolaridagi koʻchalardan kamida 10 metr masofada alohida ajratilgan yer uchastkalarida joylashtirilishi kerak. “Barkamol avlod” bolalar markazlarining yer uchastkalari maydonlari bir oʻquvchiga hisoblangan sigʻim asosida belgilanadi: 50 dan 300 nafargacha oʻquvchi uchun — 50 — 55 kvadrat metr.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.4. Oʻquv markazi binosini joylashtirish chogʻida asosiy xonalarning quyosh nuri tushishi va shovqindan himoyalanishiga qoʻyiladigan meʼyoriy talablarni hisobga olish lozim. Yer maydonlarida quyidagi funksional hududlar nazarda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) 0,15-0,4 gektar oʻquv-tajriba hududi (sabzavot, dala va manzarali ekinlar, zoologiya, meteorologiya va geografiya maydonchalarini oʻz ichiga oladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) 0,15-0,5 gektar maydonli dam olish va attraksionlar hududi, unda tinch va harakatli oʻyinlar uchun maydonchalar joylashadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) 0,05-0,1 gektar maydonli xoʻjalik maydoni, maydoni kamida 3 kv.m boʻlgan betonlangan maydonlardagi axlat yigʻgichlar, asosiy binodan kamida 25 metr uzoqlikda joylashtiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) yashil hudud maktabdan tashqari taʼlim muassasasi hududining kamida 50 foizini tashkil etishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5. Yer maydonlarida yongʻin oʻchirish mashinalari uchun bino atrofida aylanib oʻtish imkoniyatiga ega boʻlgan kirish yoʻllari koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6. Tashqi hojatxonalar sanitar-gigiyenik talablarga muvofiq hisoblanadi va bino derazalaridan kamida 25 metr uzoqlikda joylashtiriladi. Sanitariya jihozlari soni 20 ta qiz bolaga 1 hojatxona teshigi, 30 ta oʻgʻil bolaga 1 hojatxona teshigi va 1 ta pissuar hisobidan aniqlanadi. Oʻgʻil va qiz bolalar uchun sanitariya uzellarining maydoni har bir oʻquvchiga kamida 0,1 kv.m hisobidan belgilanishi kerak. Hojatxonalarda qoʻl yuvgichli tamburlar, oʻqituvchilar va xodimlar uchun alohida kirish joylari boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.7. “Barkamol avlod” oʻquv markazi hududi butun perimetri boʻylab toʻsiq bilan oʻralgan boʻlishi kerak. Toʻsiq turi loyihalash topshirigʻida belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) Asosiy xonalarning hajmiy-rejaviy yechimlariga qoʻyiladigan talablar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.8. “Barkamol avlod” bolalar markazlari xonalarining tarkibi va maydonlari funksional tashkiliy-pedagogik talablardan kelib chiqqan holda, oʻquv rejasini hisobga olgan holda hamda sanitariya va qurilish meʼyorlari va qoidalari talablariga muvofiq hisob-kitob qilish yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.9. “Barkamol avlod” bolalar markazi binolari hajmiy-rejaviy tuzilishiga qoʻyiladigan quyidagi talablarni hisobga olgan holda loyihalanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) toʻgarak xonalarida bir shugʻullanuvchiga 2 m2dan 4 m2gacha, lekin kamida 30 m2 hisobidan maydon ajratilishi kerak. Ustaxonalarda bitta shugʻullanuvchiga 4 m2dan, lekin kamida 60 m2 maydon toʻgʻri kelishi lozim. Har bir studiya xonasi va oʻqituvchi bilan yakka tartibdagi mashgʻulotlar oʻtkaziladigan sinflar maydoni 16 — 18 m2 boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) ustaxonalar va oʻquv xonalari balandligi kamida 3 m boʻlishi shart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) bolalar birlashmalari mashgʻulotlari uchun xonalarni qavatlar boʻyicha joylashtirishda ularning funksional vazifasini hisobga olish zarur;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) yirik oʻlchamli yoki dastgohli uskunalar bilan jihozlangan haykaltaroshlik, kulolchilik, texnik ijodkorlik ustaxonalarini devor va toʻsiqlarni qurishda shovqindan himoyalovchi materiallardan foydalangan holda birinchi qavatda joylashtirish maqsadga muvofiqdir;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) binolarning yuqori qavatlarida kimyo-texnika, astronomiya xonalari va rassomchilik ustaxonalari joylashtirilishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) dastgohlar orasidagi masofa va oʻtish joylari xavfsizlik texnikasi talablariga toʻliq javob berishi shart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
f) kompyuter xonalarini tashkil etishda kompyuter sinflariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablariga qatʼiy rioya qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.10. “Barkamol avlod” bolalar markazi muassasalarining xonalari binolarning yer usti qavatlarida joylashtirilishi lozim. Bolalar turadigan xonalarni texnik yertoʻlalarda va boshqa shunga oʻxshash joylarda joylashtirish taqiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.11. Har bir qavatda oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida, kabinalar bilan jihozlangan hojatxonalar boʻlishi kerak. Sanitariya jihozlarining umumiy soni quyidagicha hisoblanadi: 20 ta qizga 1 ta hojatxona, 30 ta qizga 1 ta qoʻl yuvgich; 30 ta oʻgʻil bolaga 1 ta hojatxona, 1 ta pissuar va 1 ta qoʻl yuvgich. Xodimlar uchun 20 kishiga 1 ta hojatxona hisobidan alohida hojatxona ajratiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III. “Barkamol avlod” bolalar markazlarining asosiy xonalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) Texnik ijodkorlik:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Boshlangʻich texnik modellashtirish”, “Yosh konstruktor va ixtirochi” (aviatsiya, avtomobil, raketa va kema modellashtirish), “Radiotexnika va aloqa” toʻgaraklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Texnik ijodkorlik mashgʻulotlarini tashkil etishda oʻsmirlarning kasbiy taʼlimi va mehnati uchun ruxsat etilgan ish turlarining gigiyenik mezonlariga rioya qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2. Modellashtirish xonalari va laboratoriyalari davlat standartlari talablariga muvofiq stol va stullar bilan jihozlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.3. Texnik ijod ustaxonalari eni kamida 390 mm va balandligi kamida 325 mm boʻlgan himoya ekraniga ega chilangarlik dastgohlari bilan jihozlanadi. Dastgohlar oʻng tomondan yoritilganda derazalarga perpendikulyar joylashtirilishi kerak. Dastgohlar orasidagi masofa kamida 100 sm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.4. Tokarlik dastgohlari derazalarga parallel yoki 20 — 30° burchak ostida, frezerlik dastgohlari esa individual yoritilgan holda derazalarga parallel oʻrnatilishi lozim. Elektr dvigatellari himoya toʻri bilan oʻralgan boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5. Kavsharlash amalga oshiriladigan stol va dastgohlar kyuvetli, metall qoplamali, mahalliy soʻruvchi shamollatish tizimi va yoritgichlar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.6. Asbob-uskunalar roʻyxati “Barkamol avlod bolalar ijodiyoti markazlarini jihozlash meʼyorlari”ga toʻliq muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.7. Turli yoshdagi oʻquvchilar uchun moʻljallangan duradgorlik va chilangarlik asboblari roʻyxati ilovada keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) “Kompyuter dizayni va grafikasi”, “Yosh dasturchi”, “Yosh foto va kinohavaskor” toʻgaraklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8. “Kompyuter dizayni va grafikasi”, “Yosh dasturchi”, “Yosh foto va kinohavaskor” toʻgaraklari uchun moʻljallangan xonalar ikkinchi qavatda joylashishi va ruxsatsiz kirishdan himoyalangan (qoʻriqlash signalizatsiyasi, temir eshiklar oʻrnatilgan) boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9. Elektromagnit toʻsiqlardan, ionlashtiruvchi nurlanish manbalaridan, oʻta yuqori va past haroratlardan, tebranishdan, shovqin bosimidan va shunga oʻxshash taʼsirlardan himoyani talab qiladigan xonalarni tegishli meʼyoriy hujjatlarga muvofiq loyihalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) Badiiy ijodiyot toʻgaraklari (“Kulolchilik”, “Chekanka”, “Duradgorlik”, “Yosh rassom” va “Mayda plastika”)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10. Oʻquv-ishlab chiqarish xonalarini birinchi qavatda va binolarning yon qismlarida joylashtirish tavsiya etiladi. Bunda yogʻochga ishlov berish ustaxonasidan bevosita tashqariga yoki ustaxonaga tutashgan yoʻlak orqali chiqish imkoniyatini nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11. Oʻquv ustaxonalari xonalarining maydoni texnologik jarayonning tashkil etilishi va jihozlarning turiga qarab 1 oʻquv ish oʻrniga oʻrtacha 5 — 7 m2 hisobida rejalashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.12. Asbob-uskunalar roʻyxati bajariladigan ishlar turiga mos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) “Qoʻl hunar” (bichish-tikish, toʻqish, munchoqbozlik), “Yumshoq oʻyinchoqlar”, “Gilamdoʻzlik” va “Doʻppi” toʻgaraklari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.13. “Qoʻl hunar” mashgʻulotlari uchun xonalar va ustaxonalar davlat standartlari talablariga muvofiq maxsus tikuv jihozlari bilan jihozlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.14. Tikuv mashinalari derazalarga parallel oʻrnatilishi va alohida yoritgichlar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) “Yosh oʻsimlikshunos” va “Yosh zoolog” toʻgaraklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.15. Bolalarning hayvonlar va oʻsimliklar bilan ishlashi uchun moʻljallangan xonalarni oʻquv-tajriba hududiga yaqin joylashtirish maqsadga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.16. Hayvonlarni parvarish qiluvchi bolalarga hayvonlar bilan xavfsiz muomala qilish va birinchi tibbiy yordam koʻrsatish usullari boʻyicha yoʻriqnoma oʻtkazilishi shart. Bolalar mashgʻulot paytida maxsus kiyimda boʻlishlari kerak. Hayvonlar ustidan doimiy veterinariya nazorati oʻrnatilishi va masʼul xodim biriktirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV. Yoritishga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1. Xonalar QMQ 2.01.05-98 “Tabiiy va sunʼiy yoritish” va mazkur SanQvaM talablariga javob beradigan tabiiy va sunʼiy yoritish bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.2. Jihozlar joylashtirilgan oʻquv va oʻquv-ishlab chiqarish xonalarida oʻquv (ish) joylarining chap tomondan tabiiy yorugʻlik bilan taʼminlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.3. Tabiiy yorugʻliksiz omborxonalar, omborlar, kino-fotolaboratoriyalar, dushxonalar va yertoʻla xonalarini loyihalash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.4. Oʻquv xonalarining yorugʻlik tushiradigan oynalari jalyuzi tipidagi quyoshdan himoyalovchi moslamalar yoki och rangli mato pardalar bilan jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.5. Derazalarning qorongʻilashuvini oldini olish va xonalarda tabiiy yorugʻlikni kamaytirmaslik uchun daraxtlarni binodan kamida 10 metr, butalarni esa 5 metr masofada ekish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.6. Oʻquvchilarning ish joylarida lyuminessent yoki quvvat tejovchi lampalar bilan taʼminlangan umumiy yoritilganlik darajasi quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nazariy mashgʻulotlar uchun oʻquv xonalari — 300 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kompyuter xonalari — 300 — 500 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
metallga ishlov berish ustaxonalari — 200 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yogʻochga ishlov berish ustaxonalari — 200 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tikuvchilik ustaxonalari — 400 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tasviriy sanʼat studiyalari, rangtasvir, chizmachilik, haykaltaroshlik xonalari — 400 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dam olish joylari, yoʻlaklar — 150 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yosh tabiatshunoslar mashgʻulotlari uchun xonalar — 300 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hojatxona va dushxonalar — 75 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zinapoyalar — 100 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ovqatlanish zallari, bufetlar — 200 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tun vaqtida hududning yoritilganligi — 10 lyuks
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.7. Umumiy yoritish chiroqlarini yiliga kamida 2 marta tozalash va kuygan lampalarni oʻz vaqtida almashtirish lozim. Oʻquvchilarni bu ishga jalb etish qatʼiyan man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.8. Oʻquv xonalariga shovqinsiz ishga tushirish-rostlash qurilmalariga ega boʻlgan yoritgichlar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.9. Lyuminessent yoritish tizimida sinf doskasini yoritish uchun maxsus toʻgʻridan-toʻgʻri yorugʻlik beruvchi chiroqlarni koʻzda tutish, choʻgʻlanma lampalar bilan yoritishda esa umumiy yoritish tizimiga qoʻshimcha chiroq oʻrnatish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.10. Vestibyullar, yoʻlaklar, dam olish xonalari, zinapoyalar, shuningdek ustaxonalarda favqulodda yoritish tizimi boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.11. Tashqi yoritishni binoning asosiy kirish qismi oldida, bloklar va alohida binolarga kirishda hamda xoʻjalik hovlisida oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V. Sanitariya-texnik qurilmalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.1. “Barkamol avlod” bolalar markazi binosi xoʻjalik-ichimlik suv taʼminoti, oqava suv tizimi, issiq suv taʼminoti, isitish va shamollatish, elektr taʼminoti bilan jihozlanishi, mahalliy sharoitlarga qarab esa gaz taʼminoti va telefon aloqasi bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.2. Isitish quvurlarini ochiq holda oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Isitish va shamollatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.3. “Barkamol avlod” bolalar markazi binolarining isitish va shamollatish tizimlarini QMQ 2.04.05-97 “Isitish, shamollatish, havo moslash” talablari hamda ushbu bobning 5.4 — 5.8-bandlarida keltirilgan koʻrsatmalarga muvofiq loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.4. “Barkamol avlod” bolalar markazlarini issiqlik bilan taʼminlashni, odatda, issiqlik elektr markazlari, shahar yoki tuman qozonxonalarining issiqlik tarmoqlaridan amalga oshirish kerak. Tashqi issiqlik manbai mavjud boʻlmagan hollarda, tegishli texnik-iqtisodiy va sanitariya-gigiyena jihatdan asoslangan taqdirda, mahalliy qozonxona qurishga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.5. Oʻquv xonalari va ustaxonalardagi isitish asboblari ulangan isitish quvurlari shunday loyihalanishi kerakki, isitish asboblarining issiqlik berishini boshqaruvchi avtomatik qurilmalarni markazlashgan holda oʻchirish va oʻrnatish imkoniyati boʻlsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.6. Isitish tizimlarining isitish asboblari silliq yuzaga ega boʻlishi va derazalar ostiga joylashtirilishi lozim. Yuqori sanitariya-gigiyena talablari qoʻyiladigan obyekt sifatida poʻlat konvektorlarni qoʻllash man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.7. Oʻquv xonalari, ustaxona va laboratoriyalardagi ventilyatsiyani ortiqcha issiqlik, namlik va karbonat angidrid gazini yoʻqotishga moʻljallab hisoblash kerak, bunda xona ichidagi havo harorati 17 — 22 °C oraligʻida, namligi 30 — 60% oraligʻida va CO2 miqdori 1 mg/m³ gacha boʻlishi taʼminlanishi lozim. Bu xonalarni shamollatish uchun quyidagi qurilmalarni qoʻllash tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
isitilmagan havoni xona devorlaridagi moʻri teshiklari orqali tabiiy ravishda soʻrib olinadigan yuqori qismga (ship ostiga) fortochkalar orqali markazlashmagan tarzda yetkazib berish. Soʻruvchi shkafli va mahalliy soʻrgʻichli xonalar uchun mexanik qoʻzgʻatishli soʻruvchi ventilyatsiyani koʻzda tutish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.8. Asosiy xonalar va ustaxonalarda havo harorati 1-jadval koʻrsatkichlariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Asosiy xonalardagi havo haroratining talab qilinadigan koʻrsatkichlari

T/r

Xonalar

Havo harorati, °C

1.

Oʻquv xonalari

20

2.

Oʻquv ustaxonalari

18

3.

Laboratoriyalar

20

4.

Toʻgarak xonalari

20

5.

Sanitariya xonalari

16

6.

Vestibyul

16

7.

Maʼmuriy kabinetlar

20

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv taʼminoti va kanalizatsiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.9. “Barkamol avlod” bolalar markazi binolarida suv taʼminoti va kanalizatsiyani QMQ 2.04.01-98 “Binoning ichki suv quvuri, kanalizatsiyasi” hamda ushbu bobning 5.10 — 5.13-bandlarida keltirilgan koʻrsatmalarga asoslanib loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.10. “Barkamol avlod” bolalar markazining ichki sovuq va issiq suv taʼminoti tizimlarini qurishda, loyihalash topshirigʻiga muvofiq, asosiy xonalarda, tozalash anjomlarini saqlash xonalarida, dushxonalarda, hojatxonalarda, ustaxonalarda oʻrnatiladigan yuvgichlar, rakovinalar yoki qoʻl yuvgichlarga, shuningdek boshqa xonalardagi asbob-uskunalarga sovuq va issiq suv yetkazib berishni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.11. Suv olish nuqtalaridagi issiq suv harorati, issiqlik taʼminoti tizimlaridan qatʼi nazar, 50 °C dan past va 75 °C dan yuqori boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.12. Kanalizatsiyalashtirilmagan hududlarda ichki suv taʼminoti tizimlarini qurishda mahalliy tozalash inshootlari yoki chiqindi yigʻish xandaqlari boʻlgan ichki kanalizatsiya tizimlarini nazarda tutish zarur. Ichki kanalizatsiya tizimlari mavjud boʻlmagan hollarda binoda ichki suv taʼminoti qurilmasiga ruxsat etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VI. Pardozlash materiallariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.1. Devorlarni terish uchun qurilish materialini tanlashda ularning qalinligi hisobga olinib, issiqlik uzatish koeffitsiyenti va issiqlikka chidamliligi aniqlanadi. Oʻquv xonalari va maʼmuriy xonalarning pollari taxtadan boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.2. Hojatxona va dushxonalarda orayopmalarning suv oʻtkazmasligini taʼminlash maqsadida pollarni keramik plitkalar bilan qoplash koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.3. Dushxona va hojatxonalarning devorlari, shuningdek, yuvgichlar oʻrnatilgan joylar keramik plitkalar bilan qoplanadi (dushxona va hojatxonalarda 1,8 m balandlikkacha, yuvgich oldida esa fartuk shaklida 1 m balandlikkacha).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.4. Barcha xonalardagi derazalar konstruksiyasida tabiiy shamollatishni taʼminlash uchun framugalar va fortochkalar nazarda tutiladi. Deraza romlari kerakli holatda oʻrnatish uchun moslamalar bilan jihozlanib, ularni ochish oson boshqariladigan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.5. Oʻquv xonalarida devorlarni pardozlash uchun yelimli boʻyoq bilan sifatli suvoq qilish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zarur hollarda, 1,2 m balandlikkacha boʻlgan panellar och rangli moyli boʻyoq bilan boʻyaladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.6. Shift, eshiklar, deraza tokchalari va derazalar oq rangda boʻlishi shart. Pol esa sariq yoki och jigarrang boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VII. Bolalar faoliyati rejimiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.1. Oʻquv-tarbiya jarayoni rejimi (mashgʻulotlar jadvali) sanitariya-gigiyena xulosasiga ega boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2. “Barkamol avlod” bolalar qoʻshimcha taʼlim markazlari muassasalaridagi mashgʻulotlar jadvali, ular bolalar va oʻsmirlarning umumtaʼlim muassasalaridagi majburiy oʻquv ishlariga qoʻshimcha yuklama ekanligini hisobga olgan holda tuziladi. Shu sababli quyidagi gigiyena talablariga rioya etilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2.1. Umumtaʼlim muassasasidagi mashgʻulotlar (taʼlim olish turidan qatʼi nazar) va bolalarning “Barkamol avlod” markazi muassasasiga borishi oʻrtasida dam olish uchun kamida bir soatlik tanaffus boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2.2. “Barkamol avlod” markazi muassasalarida mashgʻulotlar soat 8:00 dan erta boshlanmasligi va soat 20:00 dan kech tugamasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2.3. “Barkamol avlod” markazi muassasalarida bolalar mashgʻulotlari haftaning istalgan kunida, jumladan yakshanba va taʼtil kunlarida ham oʻtkazilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2.4. Qoʻshimcha taʼlim muassasalarida bolalar mashgʻulotlarining davomiyligi oʻquv kunlarida, odatda, 1,5 soatdan, dam olish va taʼtil kunlarida esa 3 soatdan oshmasligi lozim. 30 — 45 daqiqalik mashgʻulotlardan soʻng bolalarning dam olishi va xonalarni shamollatish uchun kamida 10 daqiqalik tanaffus qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2.5. Kompyuter texnikasidan foydalangan holda mashgʻulotlar Oʻzbekiston Respublikasi oʻquv-tarbiya muassasalarida kompyuter sinflarining tuzilishi, jihozlanishi, mazmuni va ish rejimining sanitariya qoidalari SanQvaM 0303-12 ga muvofiq oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.3. “Barkamol avlod” markazi muassasalarida mashgʻulotlar ikki smenada boʻlganda, kun oʻrtasida xonalarni tozalash va shamollatish uchun smenalar orasida 1-2 soatlik tanaffus qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VIII. Hudud va xonalarning sanitariya holati hamda ularni saqlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.1. “Barkamol avlod” bolalar markazlari muassasalarida muntazam ravishda sanitariya tozalash, yigʻishtirish va profilaktik dezinfeksiya ishlari olib borilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muassasa 2 smenada ishlaganda tozalash ikki marta: smenalar orasida va ish kuni oxirida oʻtkazilishi kerak. Barcha xonalarda belgilangan tartibda foydalanishga ruxsat etilgan soda, sovun, sintetik yuvish vositalari va dezinfeksiyalovchi moddalardan foydalangan holda har kuni nam tozalash ishlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har oyda bir marta yuvish va dezinfeksiyalash vositalaridan foydalangan holda umumiy tozalash ishlarini oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Derazalar va deraza oʻrinlari tashqaridan va ichkaridan yiliga kamida 3 marta (bahorda, yozda, kuzda) yuvilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2. Umumiy foydalanish joylari (bufet, hojatxona, dushxonalar) dezinfeksiyalovchi vositalardan foydalangan holda doimiy ravishda tozalanib turilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.3. Hojatxonalarda xona va sanitar-texnik jihozlar dezinfeksiya qilinishi lozim. Unitaz oʻrindiqlari iliq sovunli suv bilan yuvilishi kerak. Umivalnik va unitazlarni kvachlar yoki choʻtkalar yordamida tozalovchi va dezinfeksiyalovchi vositalar bilan tozalash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishlatilgan kvachlar va yigʻish materiallari 0,5% li kalsiy gipoxlorid eritmasi yoki 1% li xlorli ohak eritmasiga 30 daqiqaga botirib qoʻyiladi, soʻngra chayiladi va quritiladi. Toza kvachlar va tozalash anjomlarini xoʻjalik shkafida yoki tozalash anjomlariga ishlov berish va saqlash uchun moʻljallangan xonada maxsus belgilangan idishlarda saqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hojatxonalarda pedalli chelaklar, hojatxona qogʻozi, sovun (afzali dozatorli suyuq sovun), qoʻl quritgich yoki bir martalik salfetkalar, qoʻllarni artish uchun sochiqlar boʻlishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.4. Dushxonalarda har kuni tozalash va dezinfeksiya oʻtkazilishi kerak (xonalar, jihozlar — oʻrindiqlar, shkafchalar, rezina gilamchalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dushxonalarda shaxsiy poyabzal, sovun va mochalkadan foydalanish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.5. “Barkamol avlod” bolalar markazlari muassasalarida tozalash anjomlariga ishlov berish va saqlash, yuvish va dezinfeksiyalash vositalarini tayyorlash uchun alohida xonalar nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.6. Tirik tabiat burchaklari xonalarida har kuni nam tozalash ishlari oʻtkazilishi, qafaslar va oxurlar tozalanishi, toʻshamalar almashtirilishi, suvdonlar yuvilishi va suv yangilanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har ikki haftada qafaslar, oxurlar va suvdonlar 3% li xloramin eritmasi bilan dezinfeksiya qilinib, keyin oqar suvda yaxshilab yuvilishi va quritilishi lozim. Shundan soʻng qafasga yangi toza toʻshama solinib, ozuqa berilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.7. Hudud maydonida har kuni tozalash ishlari olib borilishi kerak. Chiqindilar qopqogʻi yopiladigan metall axlat idishlariga yigʻilishi lozim. Axlat idishlar hajmining 2/3 qismi toʻlganda boʻshatilishi kerak. Chiqindi idishlar boʻshatilgandan soʻng, albatta dezinfeksiya qilinishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IX. Muassasa rahbarining majburiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9.1. “Barkamol avlod” bolalar markazlari rahbari quyidagilarni tashkil etadi va taʼminlaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalarni zarur jihozlar, inventarlar, qoʻl ostidagi materiallar va boshqa kerakli narsalar bilan taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilinishini nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muassasada ushbu sanitariya qoidalari va meʼyorlarining mavjudligini hamda ularning mazmuni barcha xodimlarga yetkazilishini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muassasaning barcha xodimlari tomonidan sanitariya qoidalari va meʼyorlari talablarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kasbiy gigiyenik tayyorgarlikdan va attestatsiyadan oʻtgan, sogʻligʻi boʻyicha ruxsatnomaga ega boʻlgan shaxslarni ishga qabul qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barcha xodimlarning belgilangan tartibda dastlabki va davriy tibbiy koʻriklardan oʻz vaqtida oʻtishini nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir xodim uchun shaxsiy tibbiy koʻrik daftarchalarining mavjudligini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
davlat sanitariya-epidemiologiya xizmati organlari va muassasalarining qarorlari, koʻrsatmalarini bajarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
amaldagi qonunchilik, sanitariya qoidalari va gigiyena meʼyorlariga muvofiq xodimlarning mehnat sharoitlarini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muassasaning sanitariya-texnik, texnologik va boshqa jihozlarining samarali ishlashini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dezinfeksiya, dezinseksiya va deratizatsiya tadbirlarini tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birinchi tibbiy yordam koʻrsatish uchun dori qutilari mavjudligi va ularning oʻz vaqtida toʻldirilishini nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Asboblar

Oʻquvchilar yoshi (yil)

10 — 12

13 — 15

№ 1 (mm)

№ 2 (mm)

Yoysimon arra

Tigʻ uzunligi

500

550

Tishlar orasi

3,5 — 4,0

4,0 — 5,0

Arra ramkasi:

Balandligi

280

300

Ushlanadigan joyning kesimi

28x14

30x15

Duradgorlik arrasi

Tigʻ uzunligi

280 — 300

320 — 350

Tishlar orasi

5,0

5,0

Dasta (prizma shaklida)

Uzunligi

80

90

Tigʻ tomondagi kengligi

13

15

Kaft tomondagi kengligi

20

24

Yon tomonning kengligi

29

31

Randa

Uzunligi

210

244

Kengligi

48

56

Metall taglik

Uzunligi

220

250

Kengligi

47

52

Tigʻ

Uzunligi

140

180

Kengligi

30 — 40

40

Sherxebel

Taglik:

Uzunligi

220

250

Kengligi

38

45

Tigʻ

Uzunligi

140

180

Kengligi

25

30

Duradgorlik bolgʻasi

Ogʻirligi (g)

200

300

Dastaning ushlanadigan joyidagi kesimi

26x20

28x22

Qoʻpol egov

Umumiy uzunligi

200

250

Dasta

Uzunligi

112

120

Dastaning eng yoʻgʻon qismining diametri

31,5

34

Ombur

Umumiy uzunligi

150

180

Dastalar uzunligi

125

150

Ushlanadigan joydagi dastalarning tashqi tomonlari orasidagi masofa

27

27

Qoʻpol va mayda egovlar

Umumiy uzunligi

200

250

Dasta

Uzunligi

112

120

Dastaning eng yoʻgʻon qismining uzunligi

31,5

34,0

Chilangarlik arrasi

Tigʻ uzunligi

-

275

Dasta

Uzunligi

-

120

Dastaning eng yoʻgʻon qismining diametri

-

34,0

Chilangarlik bolgʻasi

Ogʻirligi (g)

300

400

Uzunligi

280 — 300

300 — 320

Dastaning ushlanadigan joyidagi kesimi

26x20

28x22

Metall qaychi

Kesuvchi qismining uzunligi

60