Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси
Молия вазирлиги томонидан
Вазир ўринбосари
Э.Ф. ГАДОЕВ
1999 йил 4 август, 61-сон
«ТАСДИҚЛАНГАН»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«АУДИТНИ ҲУЖЖАТЛАШТИРИШ»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ аудит МИЛЛИЙ СТАНДАРТИ
6-СОН аМС
6-СОН аМС
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 1999 йил 3 сентябрда 812-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ шарҳиМазкур стандарт Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2021 йил 2 июлдаги 43-сонли «Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан қабул қилинган айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3316, 30.07.2021 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУмумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур стандарт Ўзбекистон Республикасининг «Аудиторлик фаолияти тўғрисида»ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1999 йил 10 июндаги 296-сон «Ўзбекистон Республикаси Президентининг Олий Мажлис XIV сессиясида қилган маърузасида баён этилган асосий қоидаларни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори асосида ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини норматив тартибга солиш элементи ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСтандартнинг мақсади ва вазифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур стандартнинг мақсади аудиторлик ташкилоти (аудитор) томонидан аудитнинг иш ҳужжатларини тайёрлаш бўйича ягона талабларни белгилаш ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Стандартнинг вазифалари қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. Аудитни ҳужжатлаштиришнинг умумий принципларини шакллантириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Аудитнинг иш ҳужжатлари шакли ва мазмунига қўйиладиган талабларга мослаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. Иш ҳужжатларини тузиш ва сақлаш тартибини тавсифлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.Тўғри расмийлаштирилган иш ҳужжатлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1. Аудитни режалаштириш ва ўтказишга, аудит жараёнида таҳлилнинг амалга оширилишига ёрдам беради;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2. Фикр билдириш учун ўтказилган аудитнинг натижалари ҳақида гувоҳлик беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмал қилиш соҳаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Мазкур стандартнинг талаблари расмий аудиторлик хулосасини тайёрлашни назарда тутадиган аудитни амалга ошириш пайтида барча аудиторлик ташкилотлари учун мажбурий ҳисобланади, тавсиявий тусда эканлиги бевосита кўрсатилган қоидалар бундан мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Мазкур стандарт талаблари, текширув натижалари асосида расмий аудиторлик хулосаси тайёрлашни кўзда тутмайдиган аудитнинг амалга оширилишида, шунингдек, аудитга турдош хизматлар (консалтинг хизматлари) кўрсатилишида тавсиявий тусга эга бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАниқ топшириқни бажариш чоғида мазкур стандартнинг мажбурий талабларидан четга чиқилган ҳолларда аудиторлик ташкилоти буни ўзининг иш ҳужжатларида ҳамда аудит ва/ёки унга турдош хизматларга буюртма берган хўжалик юритувчи субъект раҳбариятига бериладиган ёзма ҳисоботда мажбурий тартибда кўрсатиб ўтиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАудитнинг иш ҳужжатларини тайёрлаш асослари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Аудиторлик ташкилоти томонидан ўтказиладиган аудит мажбурий тартибда ҳужжатлаштирилиши, яъни олинган ахборотлар аудитнинг иш ҳужжатларида акс эттирилиши ва мазкур аудит стандартига мувофиқ расмийлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Аудитнинг иш ҳужжатларига қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) аудитни ўтказиш режалари ва дастурлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) аудиторлик ташкилоти томонидан қўлланилган тартиб-таомиллар ва уларнинг натижалари тавсифи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) хўжалик юритувчи субъектнинг тушунтиришлари, изоҳлари ва аризалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) хўжалик юритувчи субъект ҳужжатларининг нусхалари, шу жумладан, фотонусхалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишд) хўжалик юритувчи субъектда бухгалтерия ҳисобининг ташкил этилиши ва ички назорат тизими тавсифи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише) аудиторлик ташкилотининг таҳлилий ҳужжатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишж) бошқа ҳужжатлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИш ҳужжатлари таркибига киритилиши мумкин бўлган ҳужжатларнинг намунавий рўйхати аудитнинг мазкур стандартидаги иловада келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Иш ҳужжатлари аудитни ўтказаётган аудиторлик ташкилоти томонидан тузилиши ёки аудит ўтказилаётган хўжалик юритувчи субъектдан ёки бошқа шахслардан олиниши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Иш ҳужжатларининг шакли ва мазмуни қуйидаги омилларга боғлиқ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) олиб борилаётган ишнинг хусусиятига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) аудиторлик хулосасининг шаклига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) хўжалик юритувчи субъект фаолиятининг (бизнесининг) хусусияти ва мураккаблилигига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) хўжалик юритувчи субъектнинг бухгалтерия ҳисоби ва ички назоратнинг ҳолатига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишд) алоҳида тартиб-таомилларни бажариш чоғида аудиторлик ташкилоти ходимлари иши устидан раҳбарлик ва назорат қилишнинг зарурий даражасига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише) аудитни ўтказиш жараёнидаги ўзига хос махсус аудиторлик усуллари ва технологиясига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини тартибга соладиган ҳужжатларда тузилиши кўзда тутилган ҳужжатлар аудиторлик ташкилотининг иш ҳужжатлари таркибига мажбурий тартибда киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Иш ҳужжатларининг шакллари, агар Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини тартибга соладиган ҳужжатларда бундай шакллар назарда тутилмаган бўлса, аудиторлик ташкилоти томонидан мустақил равишда ишлаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Иш ҳужжатлари аудитни ўтказаётган аудиторлик ташкилотининг тасарруфида бўлади. Хўжалик юритувчи субъектнинг ҳужжатлари нусхалари, шу жумладан, фотонусхалари аудиторлик ташкилоти иш ҳужжатлари таркибига ушбу хўжалик юритувчи субъектнинг розилиги билан киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Аудит ўтказилган хўжалик юритувчи субъект ва бошқа шахслар, шу жумладан, солиқ ва бошқа давлат органлари, аудиторлик ташкилотидан иш ҳужжатларини ёки унинг нусхаларини тўлиқ ёки бирор-бир қисмини тақдим этишни талаб қилиш ҳуқуқига эга эмаслар, бундан тўғридан-тўғри Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларида кўзда тутилган ҳолатлар мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Иш ҳужжатларида келтирилган маълумотлар махфийдир ва аудиторлик ташкилоти томонидан ошкор этишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИш ҳужжатлари мазмунига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Иш ҳужжатлари ўзида қуйидагиларни мужассамлаштирган бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) аудитни режалаштириш тўғрисидаги ёзувлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) бажарилган аудиторлик хизматларининг хусусияти, ўтказилиш вақти ва ҳажми тўғрисидаги ёзувлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) аудит давомида олинган маълумотлар асосида чиқарилган хулосалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Аудиторнинг профессионал мулоҳазасини талаб этувчи барча муҳим масалалар, мазкур масалалар бўйича чиқарилган хулосалар билан биргаликда иш ҳужжатларида акс эттирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Иш ҳужжатлари етарлича тўлиқ ва батафсил бўлиши керак, токи тажрибали аудитор у билан танишиб чиққанидан сўнг, аудиторлик ташкилоти томонидан ўтказилган аудит тўғрисида умумий таассуротга эга бўлсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Иш ҳужжатлари таркибига киритилган маълумотлар шундай аниқ баён қилинган ва ифодаланган бўлиши керакки, уларнинг моҳияти ҳамда шакллари аниқ-яққол бўлиши ва турлича талқин қилишнинг имкони бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Иш ҳужжатларининг ҳажми ва мазмуни қуйидаги омилларга боғлиқ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20.1. Мазкур хўжалик юритувчи субъект янги буюртмачи бўлиб ҳисобланадими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20.2. Хўжалик юритувчи субъект нодавлат ташкилоти бўлиб ҳисобланадими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20.3. Аудит учинчи томон талаби билан ўтказиляптими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20.4. Махсус ҳисобот талаб этиладими.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИш ҳужжатларини расмийлаштиришга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Иш ҳужжатлари ўз вақтида: аудитнинг бошлангунига қадар, аудитни ўтказиш жараёнида ва тугаши бўйича тузилиши лозим. Хўжалик юритувчи субъектга аудиторлик хулосасини тақдим этиш пайтида барча иш ҳужжатлари тузилган (олинган) ва расмийлаштирилиши ниҳоясига етказилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Иш ҳужжатлари таркибига кирувчи ҳужжатлар қуйидаги реквизитларга эга бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) ҳужжатнинг номи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) аудит ўтказилаётган хўжалик юритувчи субъектнинг номи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) аудит ўтказилаётган давр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) аудиторлик тартиб-таомилларини бажариш ёки ҳужжатни тузиш санаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишд) ҳужжатнинг мазмуни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише) ҳужжатни тузган шахснинг имзоси ва унинг расшифровкаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишж) ҳужжатни текшириш санаси ва ҳужжатни текширган шахснинг имзоси ва унинг расшифровкаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Аудитнинг иш ҳужжатларига кирувчи ҳужжатлар уларга киритилган маълумотлар манбаига ҳаволаларни ўзида мужассамлаштирган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Агар иш ҳужжатларида шартли белгилардан (рамзлардан) фойдаланилган бўлса, у ҳолда бундай белгилар (рамзлар)тушунтирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Ҳар бир иш ҳужжати ўзининг рақам индексига эга бўлиши керак. Рақам индексларини тузиш тизими ва бериш тартиби аудиторлик ташкилоти томонидан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИш ҳужжатларини сақлаш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Аудит тугаганидан сўнг, иш ҳужжатлари аудиторлик ташкилотининг архивига мажбурий сақлаш учун топширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Иш ҳужжатларининг сақланиши, уларнинг расмийлаштирилиши ва архивга топширилишини аудиторлик ташкилотининг раҳбари ёки у томонидан ваколат берилган шахс ташкил қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎтказилаётган ёки ўтказилган аудитни қайд қилувчи иш ҳужжатларини мазкур хўжалик юритувчи субъектнинг аудит қилиниши билан банд бўлмаган аудиторлик ташкилотининг ходимларига берилишига, одатда, йўл қўйилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Аудиторлик ташкилоти иш ҳужжатларининг ишончли сақланишини таъминлаши шарт. Сақлаш муддати қонун ҳужжатлари билан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИш ҳужжатларининг йўқолиши ёки йўқ бўлиши ҳолларида аудиторлик ташкилотининг раҳбари хизмат суриштиришини тайинлаши ва унинг натижалари тегишли далолатнома билан расмийлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Иш ҳужжатларини аудиторлик ташкилотидан олишни Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларида белгиланган ҳолларда ва тартибда, фақатгина унга ваколатли бўлган органлар томонидан амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучга кириш санаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Мазкур Аудитнинг миллий стандарти 2000 йилнинг 1 январидан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-сон АМСга
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАудиторлик ташкилотининг иш ҳужжатлари таркибига киритилиши мумкин бўлган ҳужжатларнинг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамунавий рўйхати
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Хўжалик юритувчи субъектнинг ташкилий-ҳуқуқий ва ташкилий таркибига доир ахборотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Хўжалик юритувчи субъектнинг таъсис ҳужжатларидан, шунингдек бошқа муҳим юридик ҳужжатлардан кўчирмалар ёки нусхалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Аудитни режалаштириш тўғрисидаги ҳужжатлар, шу жумладан, аудит дастурлари ва уларга оид ўзгартишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Аудиторнинг бухгалтерия ҳисоби ва ички назорат тизимларини тушунишининг далиллари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Хўжалик операциялари ва бухгалтерия ҳисоби счётлари бўйича қолдиқларнинг таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Хўжалик юритувчи субъект фаолияти (бизнеси)нинг йўналишлари ва муҳим кўрсаткичлари таҳлили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Ўтказилган аудиторлик тартиб-таомилларининг хусусияти, ўтказиш санаси ва ҳажми ҳамда уларнинг натижалари тўғрисидаги ёзувлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ёрдамчилар томонидан бажариладиган ишлар назорат қилингани ва таҳлил этилгани тўғрисида маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Аудиторлик тартиб-таомилларини амалга оширган шахслар ва уларнинг бажарилиш вақти тўғрисида маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Хўжалик юритувчи субъектни аудитдан ўтказилиши муносабати билан бошқа аудиторлик ташкилотлари, экспертлар ва учинчи шахслар билан олиб борилган ёзишмаларнинг нусхалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Хўжалик юритувчи субъект билан аудит жараёнида юзага келган масалалар, шу жумладан, аудит ўтказиш шартлари бўйича учрашувлар вақтидаги ёзишмалар ёки муҳокама ёзувларининг нусхалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Хўжалик юритувчи субъектдан олинган тасдиқлаш хатлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Аудит натижалари бўйича аудиторлик ташкилоти томонидан чиқарилган хулосалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Хўжалик юритувчи субъектнинг бухгалтерия ва бошқа молиявий ҳужжатларидан нусхалар.