Ҳужжат кучини йўқотган 30.07.2021 18.04.2002 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1128
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг буйруғи, 18.04.2002 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1128
Кучга кириш санаси
28.04.2002
Ҳужжат кучини йўқотган 30.07.2021
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МОЛИЯ ВАЗИРИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
буйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг АУДИТОРЛИК ФАОЛИЯТИ МИЛЛИЙ СТАНДАРТИ (50-СОН АФМС) «АУДИТОРЛИК ДАЛИЛЛАРИ»НИ ТАСДИҚЛАШ ТЎҒРИСИДА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2002 йил 18 апрелда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 1128]
 LexUZ шарҳи
Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси молия вазирининг 2021 йил 2 июлдаги 43-сонли «Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан қабул қилинган айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3316, 30.07.2021 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан 2002 йил 3 апрелда 48-сон билан
«ТАСДИҚЛАНГАН»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Аудиторлик фаолиятининг миллий стандарти
50-сонли АФМС
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Аудиторлик далиллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур Аудиторлик фаолиятининг миллий стандарти (АФМС) Ўзбекистон Республикасининг «Аудиторлик фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2000 й., 5-6-сон, 149-модда) 21-моддасига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 22 сентябрдаги 365-сон «Аудиторлик фаолиятини такомиллаштириш ва аудиторлик текширувларининг аҳамиятини ошириш тўғрисида»ги қарорининг (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2000 й., 20-сон) 3-бандига асосан ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикасида аудиторлик фаолиятини норматив тартибга солиш элементи ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу стандартнинг мақсади аудиторлик текшируви пайтида олинадиган аудиторлик далилларининг миқдорига ва сифатига нисбатан, шунингдек, аудиторлик далилларини олиш мақсадида бажариладиган тартиб-таомилларга нисбатан талабларни белгилашдан иборат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу стандартнинг талаблари аудиторлик текширувини ўтказишда барча аудиторлик ташкилотлари учун мажбурий ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. АУДИТОРЛИК ДАЛИЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Аудиторлик далиллари ― аудиторлик ташкилоти томонидан аудиторлик текшируви вақтида йиғилган ва аудиторлик хулосасини асословчи маълумотлардир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Аудиторлик далилларини олиш учун молиявий ҳисоботнинг асоси ҳисобланган бошланғич ҳужжатлар ва бухгалтерлик ёзувларидан, шунингдек бошқа манбалардан олинган тасдиқловчи маълумотлардан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Аудиторлик далиллари етарли даражада ва монанд бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III. АУДИТОРЛИК ДАЛИЛЛАРИНИНГ ЕТАРЛИЛИГИ ВА МОНАНДЛИГИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Аудиторлик далилларининг етарлилиги аудиторлик ташкилотига фикр билдириш учун зарур бўлган аудиторлик далилларининг миқдорий ўлчамини ифодалайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Аудиторлик далилларининг монандлиги аудиторлик ташкилотининг фикр билдиришида аудиторлик далилларининг ишончлилиги ва аҳамиятини билдирувчи аудиторлик далилларининг сифат меъёрларини ифодалайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Аудиторлик ташкилоти етарли даражадаги ва монанд аудиторлик далилларини олиш мақсадида қуйидаги омилларни ҳисобга олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хўжалик юритувчи субъектнинг бухгалтерия ҳисоби ва ички назорат тизими хусусиятини, шунингдек ажралмас ва назорат рискларини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аудиторлик ташкилоти томонидан бажариладиган тартиб-таомиллар ҳажми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мавжуд маълумотнинг манбаси ва ишончлилиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV. АУДИТОРЛИК ДАЛИЛЛАРИНИНГ ИШОНЧЛИЛИГИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Аудиторлик далиллари, агарда улар ҳужжатлар ҳамда активлар ва мажбуриятларнинг ҳақиқий ҳолати билан тасдиқланганда, ишончли ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Аудиторлик ташкилоти аудиторлик далилларининг ишончлилигини баҳолашда қуйидаги умумий қоидаларга амал килиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) ташқи манбалардан олинган аудиторлик далиллари (масалан, учинчи шахсдан олинган тасдиқ) одатда ички манбалардан олинган далиллардан кўра ишончлироқ ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) агар бухгалтерия ҳисоби ва ички назоратнинг мавжуд тизимлари самарали ишласа, ички манбалардан олинган аудиторлик далиллари ишончли ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) аудиторлик ташкилоти томонидан бевосита йиғилган аудиторлик далиллари одатда хўжалик юритувчи субъектдан олинган аудиторлик далилларидан кўра ишончлироқ ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) ёзма шаклда олинган аудиторлик далиллари оғзаки шаклда олинган далиллардан кўра ишончлироқ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Турли манбалардан йиғилган ҳоллардаги аудиторлик далиллари бир-бирига зид бўлмаса, ишончли ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Агар битта манбадан олинган аудиторлик далиллари изчил бўлмаса ёки турли манбалардан олинган аудиторлик далиллари бир-бирига тўғри келмаса ёки зид бўлса, аудиторлик ташкилоти қўшимча, аниқ далиллар олиш имконини берувчи тартиб-таомилларни амалга ишириши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Агар аудиторлик ташкилоти молиявий ҳисобот тўғрисида фикр билдириш учун етарли даражадаги далилларни ололмаса, у ҳолда аудиторлик хулосасини тузишдан бош тортиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Хўжалик юритувчи субъект (буюртмачи) аудиторлик ташкилотининг аудиторлик далилларини олиши учун зарур бўлган тартиб-таомилларни бажаришига тўсқинлик қилувчи ҳаракатларни ёки ҳаракатсизлик қилишга ҳақли эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Хўжалик юритувчи субъект вакиллари ёки учинчи шахслар аудиторлик ташкилотининг аудиторлик далилларини олиш мақсадида тартиб-таомилларни бажаришига тўсқинлик қилувчи ҳаракатларни ёки ҳаракатсизликларни амалга оширган ҳолларда аудиторлик ташкилоти аудиторлик текширувини ўтказишдан бош тортишга ҳақли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V. АУДИТОРЛИК ДАЛИЛЛАРИНИ ОЛИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Аудиторлик далилларини хўжалик юритувчи субъектнинг ички назорат тизимини тестдан ўтказиш ва моҳияти бўйича текшириш тартиб-таомилларини ўтказиш йўллари билан олиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VI. ИЧКИ НАЗОРАТ ТИЗИМИНИНГ ТЕСТЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ички назорат тизимининг тестлари аудиторлик ташкилоти томонидан хўжалик юритувчи субъектнинг бухгалтерия ҳисоби ва ички назорат тизимининг ҳолатини баҳолаш учун аудиторлик далилларини олиш мақсадида бажариладиган тартиб-таомилларни ифодалайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Аудиторлик далиллари олиниши керак бўлган хўжалик юритувчи субъектнинг бухгалтерия ҳисоби ва ички назорат тизимининг асосий жиҳатлари қуйидагилар ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тузилма (бухгалтерия ҳисоби ва ички назорат тизими. бузиб кўрсатишларнинг олдини олишга, аниқлашга ва тўғрилашга қаратилган тегишли тузилмага эга эканлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
амал қилаётганлиги (бухгалтерия ҳисоби ва ички назорат тизимлари самарали ишлаётганлиги).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VII. МОҲИЯТИ БЎЙИЧА ТЕКШИРИШНИНГ ТАРТИБ-ТАОМИЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Моҳияти бўйича текширишнинг тартиб-таомиллари аудиторлик ташкилотининг молиявий ҳисоботда муҳим бузилишлар мавжуд ёки мавжуд эмаслигига бўйича аудиторлик далилларини олиш мақсадида бажарадиган тартиб-таомилларни ифодалайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Моҳияти бўйича текширишнинг тартиб-таомилларини бажаришда қуйидаги саволлар ўрганиб чиқилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисобот даври якунланган санада активлар ва мажбуриятларнинг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
молиявий ҳисоботда активлар, мажбуриятлар, хўжалик операциялари ва ҳодисаларнинг тўлиқ акс эттирилганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
активлар ва мажбуриятларнинг тегишли қийматларда акс эттирилганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
молиявий ҳисоботда хўжалик операциялари ва ҳодисалар суммаларининг аниқ акс эттирилганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
даромад ва харажатларни тегишли даврларга олиб борилганлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VIII. АУДИТОРЛИК ДАЛИЛЛАРИНИ ОЛИШНИНГ ТАРТИБ-ТАОМИЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Аудиторлик ташкилоти аудиторлик далилларини қуйидаги аудиторлик тартиб-таомилларининг бир ёки бир нечтасини бажариш йўли билан олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) назорат қилиш ― ёзувлар, ҳужжатлар ва моддий активларни текширишни ифодалайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) кузатиш ― бошқа шахслар томонидан бажариладиган жараён ва тартиб-таомилларни ўрганишни ифодалайди. Масалан, аудиторлик ташкилотининг хўжалик юритувчи субъект ходимлари томонидан амалга ошириладиган товар-моддий захиралари инвентаризациясини кузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) сўровнома — хўжалик юритувчи субъектннг ичида ёки ташқарисидаги хабардор шахслардан маълумот излашни ифодалайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) санаш ― бошланғич ҳужжатлар ва бухгалтерия ёзувларидаги арифметик ҳисоб-китобларнинг тўғрилигини текширишни ифодалайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) таҳлилий тартиб-таомиллар ― аудиторлик ташкилоти томонидан олинган маълумотни таҳлил қилиш ва баҳолаш, текширилаётган хўжалик юритувчи субъектнинг бухгалтерия ҳисобида хўжалик фаолиятидаги ғайриоддий ёки нотўғри акс эттирилган фактларни топиш, ҳамда бузиб кўрсатишлар сабабларини аниқлаш мақсадларида, муҳим молиявий ва иқтисодий кўрсаткичларни ўрганишни ифодалайди.
(Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2002 й., 8-сон)