Suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish, suvdan foydalanish madaniyatini yuksaltirish orqali aholi ongida shakllangan «suv- tekin» tushunchasidan voz kechish hamda suvni tejaydigan sugʻorish texnologiyalarini kengaytirilgan tartibda joriy etishni davom ettirish xozirgi kundagi eng dolzarb masalalardan birdir.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentimizning “Quyi boʻgʻinda suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish xamda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2024 yil 5 yanvardagi PQ-5-sonli qarori imzolangan.

Ushbu qaror bilan:

Oʻzbekiston Respublikasining «Soliq va byudjet siyosatining 2024 yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida»gi Qonunining 4-moddasi 38-bandiga asosan qishloq xoʻjaligi yerlarini sugʻorish va baliqlarni yetishtirish (oʻstirish) uchun foydalaniladigan suv hajmi, shu jumladan dehqon xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarga ega boʻlgan jismoniy shaxslar uchun suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq (keyingi oʻrinlarda — suv soligʻi) stavkasi 1 kub metr suv uchun 100 soʻm etib belgilanganligi;

Suv xoʻjaligi tashkilotlari tomonidan qishloq xoʻjaligi maxsulotlarini ishlab chiqaruvchilarga suv yetkazib berish xizmatlari uchun toʻlovlar bekor qilinganligi;

Oʻbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligining tuman (Rishton tuman) irrigatsiya boʻlimlari xamda maxsus xizmatlar negizida “Suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasalari (keyingi oʻrinda-suv yetkazib berish xizmatlari) tashkil etilganligi;

Suv resusrlaridan foydalanganlik uchun soliqdan Oʻzbekiston Respublikasi davlat byujetiga tushgan tushumning 40 foizi suv yetkazib berish xizmatlari faoliyatini moliyalashtirish, ularga tegishli obʼektlarni saqlash va texnik xolatini yaxshilash xarajatlariga yoʻnaltirilishi belgilab berildi.

Shuningdek, “Suv yetkazib berish xizmatlari-belgilangan limitlar asosida isteʼmolchilarga suv yetkazib berish, oʻziga biriktirilgan hududda suvning hisobi va hisobotini yuritish, sugʻorish tarmoqlari va ulardagi gidrotexnik inshootlarni soz holatda saqlash, taʼmirlash-tiklash tadbirlarini amalga oshirish, suv olish joylarini suvni boshqarish va hisobga olish vositalari bilan jihozlash, suv monitoringi, hisobi va hisoboti yuritilishini raqamlashtirish, isteʼmolchilar kesimida isteʼmol qilingan suv hajmi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni soliq organlariga taqdim etib borish va suv isteʼmolchilarining buyurtmanomasi asosida boshqa suv xoʻjaligi xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha asosiy vazifalari etib belgilandi.

Suv xoʻjaligi vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda har yili 25 martga qadar vegetatsiya davri uchun va 25 sentyabrga qadar kuz-qish davri uchun suv manbalarining suvlilik darajasidan kelib chiqqan holda hududlar kesimida qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish uchun suv olish limitlarini tasdiqlash;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari hamda hududiy qishloq xoʻjaligi boshqarmalari har yili 1 aprelga qadar vegetatsiya davri uchun va 1 oktyabrga qadar kuz-qish davri uchun yakuniy isteʼmolchilar kesimida ekinlarni sugʻorish uchun suv olish limitlarini hududlar boʻyicha tasdiqlangan limit doirasida ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun xalq deputatlari tuman Kengashlariga kiritish;

isteʼmol qilingan suv miqdori hisobini yuritmagan (yuritishdan bosh tortgan) qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari uchun suv soligʻi bazasi xalq deputatlari tuman Kengashlari tomonidan tasdiqlangan limitlarga nisbatan ikki barobar oshirilgan holda hisoblash;

suvni tejaydigan sugʻorish texnologiyalari joriy qilinganda hamda sugʻorish uchun olingan suv hajmi suv oʻlchash uskunalari asosida aniqlanganda suv soligʻi stavkasiga 0,5 kamaytiruvchi koeffitsient qoʻllaniladi;

suvni tejaydigan sugʻorish texnologiyalari joriy qilinganda yoki sugʻorish uchun olingan suv hajmi suv oʻlchash uskunalari asosida aniqlanganda suv soligʻi stavkasiga 0,7 kamaytiruvchi koeffitsient qoʻllaniladi;

baliqchilik uchun olingan suv hajmi suv oʻlchash uskunalari asosida aniqlanganda suv soligʻi stavkasiga 0,7 kamaytiruvchi koeffitsient, qoʻllaniladi;

suvni tejaydigan sugʻorish texnologiyalari joriy qilinmaganda hamda sugʻorish uchun olingan suv hajmi suv oʻlchash uskunalari asosida aniqlanmaganda suv soligʻi stavkasiga 1,5 oshiruvchi koeffitsient qoʻllanilishi belgilab berlidi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024 yil 5 yanvardagi PQ-5-sonli qarorini ijrosini taʼminlash xamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013 yil 19 martdagi 82-sonli qarorida koʻrsatib oʻtilgan suvni xisob kitobi va xisobotini yuritish tartibiga asosan, Rishton tumani qishloq xoʻjaligi boʻlimi bilan kelishilgan xolda xududdagi barcha suv isteʼmolchilarni 2025 yil vegitatsiya mavsumi uchun qishloq xoʻjaligi ekinlari turlari tasdiqlanib, shu asosida xar bir suv isteʼmolchilari, suv manbalar, iqtisodiyot tarmoqlari kesimida suvdan foydalanish rejalari ishlab chiqildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi xamda Suv xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda vegetatsiya davri uchun suv manbalarining suvlilik darajasidan kelib chiqqan holda hududlar kesimida qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish uchun suv olish limitlarini tasdiqladi.

Sirdaryo-Soʻx irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi, Rishton tuman Suv yetkazib berish xizmatlari davlat muassasalari hamda hududiy qishloq xoʻjaligi boʻlimlari bilan birgalikda 2025 yil vegetatsiya davri uchun yakuniy isteʼmolchilar kesimida ekinlarni sugʻorish uchun suv olish limitlarini hududlar boʻyicha tasdiqlangan limit doirasida ishlab chiqib, tasdiqlash uchun xalq deputatlari Rishton tuman Kengashiga Rishton tumani suv yetkazib berish DM tomonidan xat bilan kiritilgan.

2025-2026 yil novegitatsiya davri uchun isteʼmolchilar kesimida ekinlarni sugʻorish uchun suv olish limitlarini hududlar boʻyicha tasdiqlangan limitlarni xalq deputatlari tomonidan tasdiqlanishi orqali xududdagi xar bir qishloq xoʻjaligi yetishtiruvchilarga belgilangan limit doirasida, manbaalarni suvliligiga qarab yetkazib berish va Davlatimiz raxbari tomonidan berilgantopshiriqlarni yana bir bor chuqur anglagan holda klasterlar, fermer xoʻjaliklari va soha xodimlari bilan birgalikda belgilangan vazifalar ijrosini va oldimizga qoʻygan maqsad va vazifalarni izchillik bilan amalga oshirilishini taʼminlaymiz.

Yuqoridagilarni va sessiyada deputatlar tomonidan bildirilgan takliflarni inobatga olib, Oʻzbekiston Respublikasining “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida”gi Qonunini 6 va 24-moddalariga asosan xalq deputatlari Rishton tuman Kengashi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-yanvardagi “Quyi bugʻinda suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish hamda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-5-sonli Qarori rahbarlik va ijro uchun qabul qilinsin.

2. Mazkur masala Xalq deputatlari tuman Kengashining “Agrar, qurilish, kommunal sohalar, ekologiya, sanoat va transport masalalari boʻyicha doimiy komissiyasi tomonidan koʻrib chiqilganligi va doimiy komissiya majlisida muhokama qilinib, tuman Kengashi sessiyasi kun tartibiga kiritish toʻgʻrisidagi qarori asos uchun qabul qilinsin.

3. “ Rishton tuman Suv yetkazib berish hizmati” davlat muassasasi direktori S.Haydarovning Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-yanvardagi “Quyi boʻgʻinda suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish hamda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-5-sonli qarori ijrosi yuzasidan bergan hisoboti maʼlumot uchun qabul qilinsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining mazkur Qaror bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Soliq va byudjet siyosatining 2024 yilga muljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi ayrim Qonunlari va hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi Qonunining 4-moddasi 38-bandiga asosan qishloq xoʻjaligi yerlarini sugʻorish va baliqlarni yetishtirish (oʻstirish) uchun foydalaniladigan suv hajmi, shu jumladan dehqon xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarga ega boʻlgan jismoniy shaxslar uchun 1 kub metr suv uchun 100 soʻm etib belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

5. “Sirdaryo-Soʻx” irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi Rishton tumani Suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasasi tomonidan ishlab chiqilgan 2025-2026 yil kuz-qish (novegetatsiya) davri uchun tuman hududidagi suv istemolchilari uchun 55 mln 415 ming m3 suv limiti, shundan sugʻorishga 38 mln 082 ming m3 suv limiti, xoʻjaliklararo kanallardagi suv yoʻqotishlarni inobatga olib 14 foizga va ichki kanallarda 22 foizga kamaytirgan holatda 1276 ta isteʼmolchilar kesimida ekinlarni sugʻorish limitlari jadvali 1-ilovaga muvofiq, shundan shundan fermer xoʻjaliklar boʻyicha 2-ilovaga muvofiq, MFY tomorqalari boʻyicha 3-ilovaga muvofiq, Baliq yetishtirish uchun 4-ilovaga muvofiq 2025-yil sugʻorish davrida suv olish limitlar jadvali tasdiqlansin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-yanvardagi “Quyi boʻgʻinda suv resurslarini boshqarish tizimini takomillashtirish hamda suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-5-sonli qarorining 5-bandi ijrosi boʻyicha “Rishton tuman Suv yetkazib berish hizmati” davlat muassasasi direktori (S.Haydarov):

belgilangan limitlar asosida isteʼmolchilarga suv yetkazib berish;

oʻziga biriktirilgan hududda suvning hisobi va hisobotini yuritish;

sugʻorish tarmoqlari va ulardagi gidrotexnik inshootlarni soz holatda saqlash, taʼmirlash-tiklash tadbirlarini amalga oshirish;

suv olish joylarini suvni boshqarish va hisobga olish vositalari bilan jihozlash, suv monitoringi, hisobi va hisoboti yuritilishini raqamlashtirish;

isteʼmolchilar kesimida isteʼmol qilingan suv hajmi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni soliq organlariga taqdim etib borish;

suv isteʼmolchilarining buyurtmanomasi asosida boshqa suv xoʻjaligi xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha tizimli ishlarni amalga oshirsin.

7. Tumandagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi suv isteʼmolchilariga, isteʼmol qilingan suv miqdori hisobini yuritmagan (yuritishdan bosh tortgan) qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari uchun suv soligʻi bazasi xalq deputatlari tuman Kengashi tomonidan tasdiqlangan limitlarga nisbatan ikki barobar oshirilgan holda hisoblanishi belgilab qoʻyilsin.

8. Tuman hokimining qishloq va suv xoʻjaligi boʻyicha oʻrinbosari va tuman “Suv yetkazib berish xizmati” davlat muassasasi direktori S. Haydarovlarga, mazkur qarorni 4 bandidagi tartib barcha suv isteʼmolchilariga yetkazish vazifasi yuklatilsin.

9. Tuman hokimligi axborot xizmati(A. Dexqonov)ga:

Mazkur Kengash qarori ijrosi boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlarni OAV larida, tuman hokimligining veb saytida shuningdek rasmiy internet-kanallar va ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirilishi tavsiya etilsin.

10. Mazkur Kengash qarori ijrosini nazorat qilish Tuman hokimining qishloq va suv xoʻjaligi boʻyicha oʻrinbosari (N. Isaqov) va xalq deputatlari tuman Kengashining “Agrar, suv xoʻjaligi va ekologiya masalalari boʻyicha” doimiy komissiyasi (H. Boyigitov)ga yuklatilsin.