Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
Давлат мулкини ижарага бериш тартиби такомиллаштирилиши муносабати билан Вазирлар Маҳкамасининг «Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2016 йил 2 майдаги 132-сон қарорига ўзгартиришлар киритиш ҳақида
Умумий ўрта ва ўрта махсус, касбий таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни очиқлик ва шаффофлик тамойиллари асосида ташкил этиш ҳамда тадбиркорлик субъектлари учун самарали рақобат муҳитини яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
умумий ўрта ва ўрта махсус, касбий таълим ташкилотлари (кейинги ўринларда — таълим ташкилотлари) ошхоналарини тадбиркорлик субъектларига «E-auksion» электрон савдо платформаси орқали танлов асосида ижарага бериш;
«online-ijara.uz» ахборот тизими орқали таълим ташкилотлари ошхоналарининг ҳисобини юритиш ва уларни ижарага бериш;
таълим ташкилотларида соғлом овқатланиш ташкил этилишини мониторинг ва назорат қилиш;
республика ижро этувчи ҳокимият органлари номларини қонунчилик ҳужжатларига мувофиқлаштириш.
2. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги директори А.Ж. Ортиқов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 11 январь,
8-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 январдаги 8-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Вазирлар Маҳкамасининг «Умумий ўрта ва ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида соғлом овқатланишни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2016 йил 2 майдаги 132-сон қарорига киритилаётган ўзгартиришлар
1. 1-банднинг иккинчи хатбошисидаги «касб-ҳунар таълими муассасаларида» сўзлари «касбий таълим ташкилотларида» сўзлари билан алмаштирилсин.
2. 5-банд ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
3. 1-илованинг матни қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
«Умумий ўрта ва ўрта махсус, касбий таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Низом ўқувчиларнинг тўлақонли соғлом овқатланишини ташкил этиш, уларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш, соғлиғини мустаҳкамлаш ва ўқув жараёнининг самарали ташкил этилишини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги ҳамда «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги қонунларига мувофиқ умумий ўрта ва ўрта махсус, касбий таълим ташкилотларида (кейинги ўринларда — таълим ташкилотлари) соғлом овқатланишни ташкил этиш тартибини белгилайди.
2. Таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этиш уларнинг ошхона ва буфетларида (кейинги ўринларда — ошхоналар) санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мувофиқ шарт-шароитлар яратилган ҳолда амалга оширилади.
3. Ушбу Низом давлат таълим ташкилотлари ҳудудида фаолият юритувчи ошхоналарга нисбатан татбиқ этилади.
2-боб. Таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этишнинг асосий мақсади ва вазифалари
4. Таълим ташкилотлари ўқувчиларининг соғлом камол топишини ва ўсишини таъминлаш, таълим ташкилотлари ошхоналарида таркибида зарарли моддалар бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари билан савдо қилишни, истеъмол қилинганда, ўқувчиларнинг саломатлигига салбий таъсир кўрсатадиган таомларнинг тайёрланиши ва сотилишининг олдини олиш соғлом овқатланишни ташкил этишнинг асосий мақсади ҳисобланади.
5. Қуйидагилар таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этишнинг асосий вазифалари ҳисобланади:
ўқувчиларнинг физиологик ёшига мувофиқ озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган талабларини инобатга олган ҳолда уларнинг рационал овқатланишини таъминлаш;
озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни ўқувчиларнинг соғлом ўсишида муҳим аҳамиятга эга бўлган зарур моддалар билан таъминлаш;
ўқувчиларда тана вазни меъёрдан ортишининг, организмда йод моддасининг танқислиги ва моддалар алмашинуви жараёни бузилишининг олдини олиш;
озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларнинг хавфсизлиги ва сифатини кафолатлаш;
ўқувчиларда овқатланиш билан боғлиқ юқумли касалликларнинг кенг тарқалишига йўл қўймаслик;
ўқувчилар ўртасида соғлом овқатланиш кўникмаларини шакллантириш;
таълим ташкилотлари ошхоналарида сотилиши тақиқланган озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар билан савдо қилишнинг олдини олиш;
ўқувчилар учун сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар тайёрлашга ҳамда уларнинг мақбул нархларда сотилишини таъминлаш;
озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни тайёрлашда ҳамда озиқ-овқат хомашёсини сақлашда санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига қатъий риоя этиш.
3-боб. Таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этишга қўйиладиган асосий талаблар
6. Таълим ташкилотларида соғлом овқатланиш юридик шахс бўлган тадбиркорлик субъектлари, якка тартибдаги тадбиркорлар (кейинги ўринларда — ижарага олувчи) ҳамда таълим ташкилоти томонидан ташкил этилади.
7. Ўқувчилар учун соғлом овқатланиш таълим ташкилотларининг ошхоналарида, белгиланган санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда уларнинг хавфсиз овқатланишини ташкил этишга доир санитария-гигиена тадбирлари ва эпидемияга қарши тадбирлари бажарилишига риоя қилган ҳолда амалга оширилади.
8. Таълим ташкилотлари ошхоналарида Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан тасдиқланадиган озиқ-овқат хомашёлари турларидан озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар тайёрланади.
9. Таълим ташкилоти ошхонаси ошпази:
сифатли озиқ-овқат маҳсулотларининг қабул қилиниши, уларнинг тўғри сақланиши ва меъёрлар асосида сарфланиши;
ошхонада санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига қатъий риоя этилиши;
Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан тасдиқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг таркибини (рецептурасини) белгиловчи намунавий рўйхатга асосан таомлар тайёрланиши учун масъул ҳисобланади.
10. Таълим ташкилотларида ўқувчиларнинг соғлом овқатланишини ташкил этиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар мактабгача ва мактаб таълими бошқармалари, туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълими бўлимлари, Қорақалпоғистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар олий таълим, фан ва инновациялар бошқармалари ҳамда таълим ташкилотлари (кейинги ўринларда — ваколатли органлар) раҳбарлари масъул ҳисобланади.
4-боб. Таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этиш тартиби
11. Соғлом овқатланишни ташкил этиш:
ўқувчилар сони 400 нафардан ортиқ бўлган таълим ташкилотларида — юридик шахс бўлган тадбиркорлик субъектлари томонидан;
ўқувчилар сони 400 нафардан кам бўлган таълим ташкилотларида — юридик шахслар, якка тартибдаги тадбиркорлар ёки таълим ташкилотлари томонидан амалга оширилади.
12. Таълим ташкилотлари ошхоналарида озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни тайёрлаш ўқувчиларнинг ёшларига мувофиқ равишда тузилган ҳафталик таомномалар асосида тайёрланади.
13. Таълим ташкилотлари ошхоналарида ҳафталик таомномалар Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан тасдиқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг таркибини (рецептурасини) белгиловчи намунавий рўйхатга асосан тузилади.
14. Таълим ташкилотлари ошхоналари фаолиятини ташкил этаётган ижарага олувчилар ва таълим ташкилоти ўз фаолиятини ўқувчиларнинг ота-оналари билан ҳамкорликда ташкил этади.
Улар томонидан ота-оналар йиғилишларида ўқувчиларнинг соғлом овқатланиши учун тайёрланаётган таомларнинг сифати ва овқатланишни ташкил этишда кўрсатиладиган хизматлар тўғрисида тақдимотлар ва кўргазмалар ўтказилади.
15. Таълим ташкилотлари ошхоналари ходимлари ошпазлик соҳаси бўйича тегишли билимга эга бўлиши ва ўз малакасини доимий равишда ошириб бориши зарур.
16. Таълим ташкилотлари ошхоналарининг фаолият кўрсатиш самарадорлиги ўқувчиларнинг овқатланишга жалб этилиши даражасига ҳамда таълим ташкилоти маъмурияти томонидан ўқувчилар ва ота-оналар ўртасида ўтказиладиган сўровномалар натижаларига кўра аниқланади.
5-боб. Таълим ташкилоти ошхоналарини ижарага бериш тартиби
17. Таълим ташкилотларининг ошхоналари ижарага олувчиларга «E-auksion» электрон савдо платформасида ўтказиладиган электрон танлов (кейинги ўринларда — танлов) асосида ижарага берилади.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарорларига мувофиқ таълим ташкилотлари ошхоналари электрон танлов ўтказилмасдан, Давлат активларини бошқариш агентлиги ҳузуридаги «Давлат мулки объектларидан самарали фойдаланишни ташкил этиш маркази» давлат муассасасининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармалари (кейинги ўринда — ижарага берувчи), ошхоналарни ўз балансида ҳисобга олган давлат ташкилотлари (кейинги ўринларда — балансда сақловчи) ва ижарага олувчилар ўртасида тўғридан-тўғри тузилган шартномалар асосида ижарага берилиши мумкин.
18. Таълим ташкилоти ошхонасини ижарага бериш учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ижарага берувчига мурожаат қилади.
19. Таълим ташкилотларининг ошхоналари ижарага берувчининг буюртмаси асосида танловга чиқарилади.
Танлов Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 12 январдаги 18-сон қарори билан тасдиқланган «E-auksion» электрон савдо платформасида электрон онлайн-аукцион ва танловларни ташкил этиш ҳамда ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ ўтказилади.
20. Қуйидаги талабларга жавоб берадиган ижарага олувчилар танловда иштирок этишлари мумкин:
тадбиркорлик фаолиятини юритиш учун давлат рўйхатидан ўтган;
умумий овқатланиш бўйича камида олти ой давомида фаолият юритаётган;
ошхона фаолияти йўналиши бўйича махсус жиҳозларга эга бўлган;
шартнома ва суд ҳужжатлари бўйича зиммасида ижара ҳамда солиқ тўловларидан қарздорлиги мавжуд бўлмаган.
Бунда ижарага олувчи танловда қатнашиш тўғрисидаги аризасига ушбу талабларга жавоб беришини тасдиқловчи ҳужжатларнинг нусхалари ва тегишли маълумотларни илова қилади.
21. Таълим ташкилотларининг ошхоналари Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 14 декабрдаги 660-сон қарори билан тасдиқланган Давлат мулкини ижарага бериш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ ижарага берилади.
22. Давлат активларини бошқариш агентлиги ҳузуридаги «Давлат мулки объектларидан самарали фойдаланишни ташкил этиш маркази» давлат муассасасининг «online-ijara.uz» ахборот тизими (кейинги ўринларда — ахборот тизими) орқали таълим ташкилотлари ошхоналарининг ҳисоби юритилади ва улар ижарага берилади.
Таълим ташкилотлари ахборот тизимига ўзларининг ошхоналари тўғрисида қўйидаги маълумотларни киритади ва уларни доимий равишда янгилаб боради:
таълим ташкилотининг тўлиқ номи;
ошхонанинг жойлашган ери (манзили) ва унинг майдони (кадастр ҳужжати бўйича);
ошхонанинг бўш турганлиги ёки ундан фойдаланиб келинаётганлиги.
Ахборот тизимига ошхонага оид бошқа маълумотлар ҳам киритилиши мумкин.
Таълим ташкилотлари раҳбарлари ахборот тизимига ўзларининг ошхоналари тўғрисида маълумотлар ўз вақтида, тўғри ва тўлиқ киритилиши учун шахсан жавобгар ҳисобланади.
23. Танловда ғолиб деб эътироф этилган ижарага олувчи билан ижара шартномаси шу даврдаги ўқув йили учун тузилади.
Мажбуриятларини муддатида ва тўлиқ бажариб келаётган ижарага олувчининг ташаббуси билан шартнома муддати кейинги ўқув йиллари учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ижарага беришнинг энг кўп муддатигача узайтириб борилади.
24. Ижарага олувчи қуйидаги ҳуқуқларга эга:
шартнома имзоланган вақтдан бошлаб ижарага берилган мулкни балансда сақловчидан талаб қилиш;
ижарага олинган бино ва иншоотнинг ички қисмида техник жиҳатдан жиҳозлаш ишларини амалга ошириш.
Ижарага олувчи қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.
25. Ижарага олувчи қуйидагиларга мажбур:
таълим ташкилотида ўқувчилар учун соғлом овқатланишни ташкил этиш;
таълим ташкилотининг ижарага олинган ошхонасига ошпазлик малакасига эга бўлган шахсларни ишга олиш;
соғлиқ учун зарарли бўлган озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар савдосига йўл қўймаслик;
таълим ташкилотининг ижарага олинган ошхонасидан мақсадли ва тўғри фойдаланиш;
таълим ташкилотининг ижарага олинган ошхонасини техник жиҳозлашдан олдин балансда сақловчининг ёзма розилигини олиш;
ижарага олинган мол-мулкни соз ҳолатда сақлаш, ўз ҳисобидан жорий таъмирлаш ишларини амалга ошириш ва мулкни сақлаш харажатларини қоплаш;
озиқ-овқат хомашёси ва озиқ-овқат маҳсулотларининг сифатли сақланишини таъминлаш;
таълим ташкилотининг ижарага олинган ошхонасидан фойдаланишда санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига риоя қилиш;
ижара шартномаси бўйича олинган мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлаш;
ижара шартномаси бўйича барча тўловларни ўз вақтида амалга ошириш (агар тўлов белгиланган бўлса);
ижара муддати тугагандан кейин давлат мулкини балансда сақловчига белгиланган тартибда топшириш.
Ижарага олувчи қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўз зиммасига бошқа мажбуриятларни ҳам олиши мумкин.
Ижарага олувчи томонидан ушбу мажбуриятларнинг бажарилмаслиги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ижара шартномасини бекор қилиш учун асос ҳисобланади.
26. Ўқувчиларнинг таътилда бўлиб, таълим ташкилоти ошхонасидан фойдаланмаган даври учун ижара ҳақи ҳисобланмайди.
27. Ижара шартномаси қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда ўзгартирилиши, бекор қилиниши ёки ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.
28. Таълим ташкилоти ошхонасида озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни тайёрлаш ҳамда сақлашда сарфланадиган газ, сув ва электр энергияси учун тўловлар алоҳида ўрнатиладиган ҳисоблагичларнинг кўрсаткичлари асосида ижарага олувчи ҳисобидан қопланади.
6-боб. Таълим ташкилоти томонидан соғлом овқатланишни ташкил этиш
29. Таълим ташкилотлари ўзларининг бюджетдан ташқари маблағлари, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик хайриялари, овқатланиш учун тўланадиган тўловлар ҳамда қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар (кейинги ўринларда — ошхона маблағлари) ҳисобидан ошхона фаолиятини ташкил этиши мумкин.
30. Таълим ташкилоти ошхонасида озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни тайёрлашда ҳамда уларни сақлашда сарфланадиган газ, сув, электр энергияси учун тўловлар алоҳида ўрнатилган ҳисоблагичларнинг кўрсаткичларига мувофиқ ошхона маблағлари ҳисобидан қопланади.
31. Таълим ташкилоти ошхонасида фаолият юритадиган ходимларга ошхона маблағлари ҳисобидан ҳақ тўланади.
32. Таълим ташкилоти раҳбари томонидан ошхона ходимларига ҳақ тўлаш, озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомларни тайёрлаш учун сарфланадиган озиқ-овқат хомашёлари қиймати, коммунал тўловлар ҳамда рентабелликни инобатга олган ҳолда таомлар нархи ҳисоб-китоби (калькуляцияси) тасдиқланади.
33. Таълим ташкилоти ошхонаси маблағларининг сарфланиши бўйича бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботи таълим ташкилотининг бухгалтерияси томонидан қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
34. Озиқ-овқат маҳсулотларини ошхона маблағлари ҳисобидан харид қилиш бўйича шартномалар таълим ташкилоти раҳбари томонидан имзоланади.
7-боб. Таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этишни мониторинг ва назорат қилиш
35. Ваколатли органлар таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этиш ҳолатини ўқувчилар ва уларнинг ота-оналари ўртасида сўровномалар ўтказиш орқали мониторинг қилади.
Мониторинг натижалари ҳар чорак якунида ваколатли органларнинг раҳбарлари ҳузуридаги йиғилишларда ҳамда таълим ташкилотларининг педагогик кенгашларида муҳокама қилинади.
Таълим ташкилотларида соғлом овқатланишни ташкил этишда ваколатли органларнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига таълим ташкилотларида сифатли ва хавфсиз овқатланишни ташкил этиш юзасидан таклифлар киритиш;
таълим ташкилотлари ошхоналарида санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда санитария-гигиена тадбирлари ва эпидемияга қарши тадбирлар бажарилишига риоя қилишнинг бузилиши ҳолатларини бартараф этиш чораларини кўриш;
ўқувчиларнинг ҳаёти ва соғлиғига салбий таъсир кўрсатувчи озиқ-овқат маҳсулотлари ҳақида тушунтириш ишлари олиб бориш.
36. Таълим ташкилотларида ошхоналарда тайёрланаётган озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар сифатини ўрганиш бўйича комиссиялар (кейинги ўринларда — комиссия) ташкил этилади.
Комиссия таркиби таълим ташкилотига бириктирилган ҳамшира, таълим ташкилотларининг соғлом овқатланишни ташкил этиш масалалари учун масъул ходими ва ўқувчиларнинг ота-оналаридан иборат бўлади.
Комиссия таълим ташкилоти ошхонасида тайёрланаётган таомлар сифатини доимий равишда ўрганиб боради. Ўрганиш натижалари алоҳида юритиладиган махсус журналда қайд этилади.
37. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалари томонидан сотилаётган озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар, таълим ташкилоти ошхоналаридаги мавжуд технологик жиҳозларнинг санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда санитария-гигиена тадбирлари ва эпидемияга қарши тадбирлар бажарилишига риоя қилиш, озиқ-овқат маҳсулотлари ва таомлар сифати юзасидан назорат тадбирлари олиб борилади.
Назорат тадбирларида аниқланган ҳолатлар ҳар чорак якунида ваколатли органлар иштирокида муҳокама қилинади ҳамда уларни бартараф қилиш ва келгусида такроран содир этилишининг олдини олиш бўйича зарур чоралар кўрилади.
8-боб. Якунловчи қоида
38. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2025 й., 09/25/8/0026-сон)