Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБУЙРУҒИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 9 августда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 271]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб топилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2013 йил 9 апрелдаги 40-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.02.03-12 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 30 сентябрдаги 447-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.02.03-12 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилган 1-сон ўзгартириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Б. ЗАКИРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 9 июль,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-28-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 11 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 12 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024 йил 13 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 9 июлдаги 01/2-28-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янгидан ва қайта қурилаётган бино ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚ доимий музлайдиган грунтларда қуриладиган бинолар ва иншоотлар ҳамда динамик юкламали дастгоҳларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.08-22 «Ёғоч конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоялаш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.07-19 «Қурилиш учун муҳандислик-техник изланишлар. Асосий қоидалар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.09-09 «Қурилиш учун муҳандислик геология изланишлари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.06.06-98 «Бетон ва темир-бетонли тўғонлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.06.08-97 «Гидротехник иншоотларнинг бетон ва темир-бетон конструкциялари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 5686-2020 «Қозиқлар. Дала шароитида синаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний сваями);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 19804-2021 Заводда ишлаб чиқарилган темир-бетон қозиқлар. Умумий техник шартлар (расмий манба: Сваи железобетонные заводского изготовления. Общие технические условия);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 9463-2016 Игнабаргли турларнинг думалоқ ёғочлари. Техник шартлар (расмий манба: Лесоматериалы круглые хвойных пород. Технические условия);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 24942-81 «Грунтлар. Эталон қозиқ билан дала шароитида синов усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний эталонной сваей);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 20522-2012 «Грунтлар. Синов натижаларини статик қайта ишлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы статической обработки результатов испытаний);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 12248-2010 «Грунтлар. Лаборатория шароитида мустаҳкамлигини
ва деформацияланиш кўрсаткичларини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения характеристик прочности и деформируемости);
ва деформацияланиш кўрсаткичларини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения характеристик прочности и деформируемости);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 27751-2014 Қурилиш иншоотлари ва пойдеворларининг ишончлилиги. Асосий қоидалар (расмий манба: Надежность строительных конструкций и оснований. Основные положения);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 53778-2010 Бинолар ва иншоотлар. Техник ҳолатни текшириш ва назорат қилиш қоидалари (расмий манба: Здания и сооружения. Правила обследования
\и мониторинга технического состояния);
\и мониторинга технического состояния);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 19912-2012. Тупроқлар. Статик ва динамик зондлаш орқали дала синови усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний статическим
и динамическим зондированием);
и динамическим зондированием);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 20276-2012 Тупроқлар. Деформация характеристикаларини далада аниқлаш усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевого определения характеристик деформируемости).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар — темир-бетон, металл ёки ёғочли конструкциялардан иборат бўлиб, бино ва иншоотларнинг пойдевори сифатида ишлатиладиган, тайёр бурғиланган, қудуққа қоқиладиган, бурғилаб киритиладиган, квадрат, тўғритўртбурчак, доирасимон, яхлит ёки ҳалқали кўндаланг кесим юзали конструкциялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштемир-бетон қозиқлар — йиғма, яхлит кўндаланг кесим юзаси квадрат ёки тўғри тўртбурчак, доирасимон бўшлиқли кўндаланг кесим юзаси квадрат, йиғма ёки яхлит кўндаланг кесим юзаси доирасимон шаклли, шунингдек кўндаланг кесим юзаси ҳалқасимон ҳамда йиғма қобиқсимон қувурлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпўлат қозиқлар — пўлат қувурлар, пўлат таврлар ва қўштаврлар, бутун ёки пайвандланган таркиблардан ташкил топган қозиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёғоч қозиқлар — бутун устунлар, таркибий уланган қозиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ устунлар — қоятошли ва кам сиқиладиган грунтларга таянадиган, тушириладиган, тайёр, олдиндан бурғиланган қудуқларга қозиқ ва қудуқ деворлари орасидаги бўшлиқни цемент қоришмаси билан тўлдирган ҳолда ўрнатиладиган қозиқлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу ШНҚда қуйидаги қисқартмалар қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭУЛ — электр узатиш линиялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОТҚ — очиқ тақсимлаш қурилмалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Қозиқларни лойиҳалашда уларга тушадиган юкламалар тўғрисидаги маълумотлар ва маҳаллий қурилиш шароити ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Қозиқларнинг турлари ва ўлчамлари (қозиқ кесими ва узунлиги, ҳисобий юклама)ни қурилиш майдонининг муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларида (қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) бўлиши мумкин бўлган ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Табиий ёки сунъий асосдаги қозиқлар ва қозиқли пойдеворлари (масалан, қозиқли (куст) тўпламлар, тасмасимон, қозиқли майдон)нинг конструкциясини турига мувофиқ асосий материалларни техник-иқтисодий талабларни инобатга олиб бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Пойдеворларнинг лойиҳавий ечимларини қуйидагилардан келиб чиққан ҳолда танланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг мустаҳкамлигидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформациясидан ва уларнинг физик-механик хусусиятларидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвариантларни (келтирилган харажатлар бўйича баҳолашни инобатга олиб) техник-иқтисодий таққослаш натижаларидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонидаги муҳандислик изланишлар ҳамда пойдеворларга таъсир қилувчи ҳисобий юкламаларни тавсифловчи материаллардан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда қурилиш майдонининг геодезик, геологик, гидрометеорологик изланишлар натижалари, лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг вазифаси, конструктив, технологик хусусиятлари, улардан фойдаланиш шароитлари, шунингдек пойдеворларга тушадиган юкламаларнинг маълумотлари ҳамда сейсмик
ва маҳаллий қурилиш шароитлари ҳисобга олиниши керак.
ва маҳаллий қурилиш шароитлари ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Муҳандислик изланишлар натижаларида қуйидагилар танланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқли пойдевор;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларнинг турлари ва ўлчамлари (қозиқ кесими ва узунлиги, қозиққа тушиши мумкин бўлган ҳисобий юклама);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонининг муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларида (қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) бўлиши мумкин бўлган ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Изланишлар материалларида грунтларни дала ва лаборатория шароитида синаш ҳамда қозиқларни статик ва динамик юкланишларга синаш натижалари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Синовларни якуний лойиҳавий ечим қабул қилингунга қадар ўтказиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Грунтларнинг қатламланиши ҳамда уларнинг чегаравий ҳолатларининг иккинчи гуруҳи бўйича ҳисобларда фойдаланиладиган физик-механик кўрсатгичларининг ҳисобий қийматлари тўғрисидаги маълумотлар бўлган геологик қирқимлар келтириши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Ер ости сувларининг аниқланган ва кутилаётган сув сатҳларини ҳолати ва зондлаш жадваллари тўлиқ кўрсатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Хавфли, агрессив муҳит шароитида фойдаланиш учун мўлжалланган қозиқли пойдеворлар ҚМҚ 2.03.11-96 талабларига мувофиқ лойиҳаланилиши, бунда уларнинг ёғоч конструкцияларини чиришдан, ёғоч кемирувчилар (термитлар)дан асрашга доир талаблар амалга оширилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Қозиқларнинг турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Қозиқлар грунтга жойлаштириш чуқурлигига кўра қуйидаги турларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни ўймасдан босқонлар, титрама (вибрация) ботиргичлар, титрама босиб киргичлар ва босим билан киргизиш ускуналари ёрдамида ботириладиган қоқма темир-бетон, ёғоч ва пўлат қозиқлар, шунингдек грунтни ўймасдан ва қисман ўйиб, бетон қоришмаси билан тўлдирилмасдан титрама ботиргичлар билан ботириладиган темир-бетон қозиқ-қобиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни ўйиб ҳамда бетон қоришмаси билан қисман ёки тўлиқ тўлдириб, титрама ботиргичлар билан ботириладиган темир-бетон қозиқ-қобиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштитрама ботиргичлар билан ёки учи очиқ оғир болға билан уриб киритиладиган қозиқ-қобиқларга (қобиқлар ичидан грунтни танлаш грунтнинг турига қараб грейфер, шнек ёки эрлифт ёрдамида амалга оширилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтга бетон қоришмасини қуйиш йўли билан ўрнатиладиган тиқма бетон ва темир-бетон қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳимоя қувурларини қўллаган ҳолда ва уларсиз олдиндан бурғиланган қудуқларга ўрнатиладиган қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзарб билан очилган қудуқларга ёки пастки учи ёпиқ бўлган ва темир-бетон ёки металл бошмоқ (учлик) билан қолдириладиган инвентарьли қувурларни титрама ботириш йўли билан ҳосил қилинадиган қудуқларга ўрнатиладиган қозиқларга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғиланган қудуқларни бетон қоришмаси билан тўлдириш ёки уларга темир-бетон элементлар ўрнатиш йўли билан ҳосил қилинадиган бурғилама темир-бетон қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурама (винтсимон) қозиқлар таркиби металлдан винтсимон парракли ва танаси найсимон металлдан бўлиб, кўндаланг кесимининг юзасига нисбатан солиштирилганда парракларни кесимидан кичик, уни грунтга бураб босим билан киргазиладиган қозиқларга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Қозиқларнинг грунт билан ўзаро таъсир шартлари бўйича уларни устун-қозиқлар ва осма қозиқларга бўлиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Устун-қозиқлар қоятошли грунтларга таянадиган барча турдаги қозиқларни, қоқма-қозиқлар учун эса кам сиқиладиган грунтларга таянадиган қозиқларни киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Кам сиқиладиган грунтлар учун ўртача зич ва зич қум тўлдиргичи йирик донали грунтларни, шунингдек деформация модули Э ³ 50000 kPa (500 kgf/cm2) бўлган сувга тўйинган қаттиқ ҳолатдаги лойларни киритиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Замин грунти бўйича сиқувчи кучга устун қозиқларининг юк кўтариш қобилияти ҳисобларида грунтларнинг қаршилик кучлари (устун қозиқларнинг ён сиртларидаги манфий кучлар бундан мустасно) ҳисобга олинмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Осма қозиқларга сиқилувчи грунтлардаги ён сирти ва учи билан замин грунтига юкламани узатадиган барча турдаги қозиқларни киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Кўндаланг кесим ўлчами 0,8 m гача бўлган тўртбурчак шаклдаги қоқма темир-бетон қозиқлар ва диаметри 1 m ва ундан катта бўлган қозиқ-қобиқлар қуйидагича бўлиниши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишарматуралаш усулига кўра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзўриқтирилмаган бўйлама арматурали кўдаланг арматураланмаган қозиқлар ва қозиқ-қобиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишолдиндан зўриқтирилган бўйлама арматурали (мустаҳкамлиги юқори сим ва сим арқонлардан тайёрланган) кўндаланг арматураланган ёки арматураланмаган қозиқлар
ва қозиқ-қобиқларга;
ва қозиқ-қобиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўдаланг кесими шакли бўйича квадрат, тўғри тўртбурчак, тавр, қўштавр кесимли, доирасимон бўшлиқли квадрат ҳамда доирасимон кесимли ичи бўш қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйлама кесими шакли бўйича призмасимон, цилиндрсимон ҳамда ромбсимон қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштузилиш хусусиятлари бўйича яхлит ва таркибий (айрим қисмлардан йиғилган) қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки учининг тузилиши бўйича ўткир ёки ясси учли, ости ясси ёки ҳажмий кенгайган ва пастки учи очиқ ёки ёпиқ ичи бўш ёки комуфлет товонли қозиқларга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Камуфлет товонли қоқма қозиқлар қуйидагича ўрнатилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдумалоқ кесимли ичи бўш қозиқларни унга бириктириладиган ёпиқ учлик билан қоқиш ва учлик доирасида портлатиш ёрдамида камуфлет кенгайтириш орқали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ бўшлиқларини бетон қоришмаси билан тўлдириш йўли орқали.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Камуфлет товонли қоқма қозиқлар қўлланиладиган қозиқли пойдеворларнинг лойиҳасида қуйидаги хавфсизлик қоидалари талабларига риоя қилиниши тўғрисида талаблар бўлиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғилаш-портлатиш ишларини бажаришда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд бино ва иншоотлардан портлатиш жойигача бўлган масофани аниқлашда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Қуриш усулига кўра тиқма қозиқлар қуйидаги турларга бўлиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки учлари грунтда қолдириладиган бошмоқ ёки бетон тиқин билан беркитилган инвентарь қувурларни ботириш ва қудуқлар бетон қоришмасига тиқилган сари қувурларни чиқариб олиш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқма қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзарблаб очилган қудуқларга қуюқ бетон қоришмасини тўлдириб, пастки учи ўткирланган ва унга титрама ботиргич ускунаси маҳкамланган қувур кўринишидаги титрама штамп ёрдамида зичлаш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқма қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтда штамплаш йўли билан пирамида ёки конус шаклидаги қудуқларни очиб, кейин уларга бетон қоришмаси тўлдириб ҳосил қилинадиган штамплаш асосдаги тиқма қозиқларга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Қуриш усулига кўра тиқма ва бурғилама қозиқлар қуйидагиларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки учлари грунтда қолдириладиган бошмоқ ёки бетон тиқин билан беркитилган инвентарь қоқиладиган ва титрама ускуна ёрдамда ботириладиган қувурларни ботриш
ва қудуқлар бетон қоришмасига тўлган сари бу қувурларни чиқариб олиш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқин қозиқларга;
ва қудуқлар бетон қоришмасига тўлган сари бу қувурларни чиқариб олиш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқин қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзарблаб очилган қудуқларга қуюқ бетон қоришмасини тўлдириб, пастки учи ўткирланган ва унга титрама ботиргич ускунаси маҳкамланган қувур кўринишидаги титрама штамп ёрдамида зичлаш йўли билан ҳосил қилинадиган тиқин қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтда штамплаш йўли билан пирамида ёки конус шаклидаги қудуқларни очиб, кейин уларга бетон қоришмаси тўлдириб ҳосил қилинадиган штампли асосдаги тиқма қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли грунтларда ер ости сувлари сатҳидан юқорида бурғиланган, деворлари маҳкамланмаган қудуқларни бетонлаб ҳосил қилинадиган, бошқа исталган грунтларда ер ости сувларини сатҳидан пастки деворлари лойли қоришма ёки кейин чиқариб олинадиган ҳимоя қувурлари билан маҳкамланган қудуқларни бетонлаб ҳосил қилинадиган кенгайиб борувчи ёки ўзгармас бурғилама тиқма қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғиланган қудуқларга майда донали бетон қоришмаси ёки цемент-қумли қоришмани ҳайдаш йўли билан ҳосил қилинадиган 0,15 — 0,25 m диаметрли бурғилама қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғиланган қудуқларни кенгайтириб ёки кенгайтирмасдан уларга яхлит кўринишдаги цемент-қумли қоришмани тўлдириш ва қудуқларга томонлари ёки диаметрлари 0,8 m ва катта яхлит кесимли цилиндр ёки призма шаклида элементларни тушириш йўли билан ҳосил қилинадиган устун қозиқларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкамуфлет товонли бурғилама-туширма қозиқлар, камуфлет товонли бурғилама-тиқма қозиқлардан шуниси билан фарқ қиладики, қудуқлар камуфлет кенгайтирилганидан сўнг қудуқларга темир-бетон қозиқларга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Грунтда сув сизилиши оқимининг тезлиги суткасига 200 m/d дан ортиқ бўлган грунтларнинг қатламларида бурғилама-тиқма қозиқлар ҳосил қилишга, ўпирилиб турадиган ёнбағирларни маҳкамлаш учун бурғилама-тиқма қозиқларни қўлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Қудуқларнинг деворларини маҳкамлаш учун чангсимон-лойли грунтларда бурғилама-тиқма қозиқларни тайёрлашда ортиқча сув босимидан фойдаланиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Темир-бетон ва бетон қозиқларни тайёрлашда оғир бетон ишлатилишини мўлжаллаб лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Зўриқтирилмаган бўйлама арматурали қоқма темир-бетон, тиқма ва бурғилама қозиқлар учун синфи В 15 дан паст бўлмаган бетон, шунингдек зўриқтирилган арматурали қоқма темир-бетон қозиқлар учун эса В 22,5 дан паст бўлмаган бетон қоришмасини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Узунлиги 3,5 m дан кичик бўлган калта тиқма ва бурғилама қозиқлар учун асосланган ҳолларда синфи В 15 дан паст бўлмаган оғир бетон ишлатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Қозиқли пойдеворларнинг темир-бетон росткверкларини барча бино ва иншоотлар учун (кўприклар гидротехник иншоотлар ва электр узатиш ҳаво линияларининг таянчлари бундан мустасно) қуйидаги синфдан паст бўлмаган оғир бетонга мўлжаллаб лойиҳалаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйиғма пойдевор плиталари (ростверк) учун — В 20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишяхлит (қуйма) пойдевор плиталари (ростверк) учун – В 15.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Кўприклар таянчи учун қозиқлар ва қозиқларнинг росткверклари бетони ШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.05.03-22 ҳамда гидротехника иншоотлар учун ҚМҚ 2.06.08-97 га мувофиқ белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Қозиқлар росткверкларининг ўрнатиш чуқурларидаги темир-бетон устунларни, шунингдек тасмасимон йиғма росткверклар қўлланган ҳолда қозиқлар каллагини яхлитлаш учун мўлжалланган бетонни йиғма конструкцияларнинг чокларини беркитиш учун ишлатиладиган бетонга қўйиладиган ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши, бироқ бетоннинг синфи В 12,5 дан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Кўприклар ва гидротехника иншоотларини лойиҳалашда қозиқли пойдеворларнинг йиғма элементларини яхлитлаш учун мўлжалланган бетоннинг синфи бириктириладиган йиғма элементларнинг бетон синфидан бир поғона юқори бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Қозиқлар ва қозиқли пойдеворларнинг совуққа чидамлилиги ва сув ўтказувчанлиги бўйича бетон маркасини ГОСТ 19804-2021 ва ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ, кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун эса ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.08-97га асосан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Ёғоч қозиқлар ГОСТ 9463-2016 талабларига мос келадиган игна баргли дарахтлар (қарағай, арча ва оқ қарағай) нинг диаметри 0,22 — 0,34 m ва узунлиги 6,5 ва 8,5 m ли ходалардан тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларни тайёрлаш учун мўжалланган ходалар пўстлоғидан, шох-шаббалардан тозаланиши, шунингдек ён сиртининг табиий қиялиги сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқлар тўпламининг кўндаланг кесимлари, узунлик ўлчамлари ва тузилиши ҳисоблаш натижаларига ва лойиҳаланаётган объектнинг хусусиятларига асосан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Узунлик бўйича туташтирилган ёғоч қозиқлар ва қозиқлар тўпининг ходалари ёки ғўлалари бир-бирига бирлаштирилиб (тақаб) туташтирилиши, бунда туташув жойлари металл қопламалар ёки қувурлар билан ёпилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқлар тўпламидаги туташувлар бир-биридан камида 1,5 m оралиғида жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Ҳисоблашга доир асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминлари қуйидаги чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) биринчи гуруҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ қозиқлар ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк) мустаҳкамлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 66-бандига асосан қозиқлар замини грунтнинг юк кўтарувчанлик қобилияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқли пойдеворлардан заминга катта горизонтал юкламалар (тиргак деворлар, устунлар, тиргак конструкцияларининг пойдеворлари) тушганда ёки заминлар қияликлар билан чекланган ёки тик нишабликдаги қатламларидан иборат бўлганда, заминининг юк кўтарувчанлик қобилияти мазкур ШНҚнинг 77-бандига мувофиқ ҳисобланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) иккинчи гуруҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 79-бандига мувофиқ қозиқлар замини ва қозиқли пойдеворларнинг тик юкламалардан чўкиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 3-иловасига асосан қозиқларнинг замин грунт билан бирга горизонтал юкламалар ва моментлар таъсирида силжишлари (горизонтал Up, қозиқлар каллагининг бурилиш бурчаклари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 57-бандига кўра қозиқли пойдеворларнинг темир-бетон конструкциялари элементларида дарзлар ҳосил бўлиши ва очилиши ҳисобланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Қозиқли пойдеворларнинг заминларини ҳисоблашда ҳаракатлантирувчи кучлар таъсири ва ноқулай ташқи таъсир қилувчи омилларни ҳисобга олиш керак (масалан, ер ости сувларининг таъсири ва улардаги грунтларнинг физик-механик хусусияти).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Тизимни ҳисоблашда қуйидагилар танланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«иншоот-замин» ёки «пойдевор-замин» схемасига асосан мавжуд бўлган омилларни, зўриққан ҳолатини аниқлаш ва заминнинг деформацияланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот конструкциялари (иншоотни қуришда унинг статик схемасини хусусиятларини, грунтлар қатламининг барқарорлиги, замин грунтларини хусусиятини уларни қуриш ва фойдаланиш жараёнида ўзгариши)ни ҳисобга олган ҳолда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Пойдевор остидаги зоналарда деформациялар ривожланиши ва грунтларни реологик таркибий хусусиятлари, физик нотекислиги, анизотроплиги, эгилувчанлиги ва конструкцияларни геометрик бўшлиқлари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Ҳисобий модел аналитик ёки сонли кўринишларда кўрсатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Катта ўлчамдаги қозиқлар тўпламини ва уйғунлашган қозиқли плита пойдевор асосан алоҳида тартибда ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Ҳисоблаш кетма-кетлигини тузишда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуриш майдонидаги грунтларнинг (замин) ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг гидрогеологик тартиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ тузилишининг ўзига хос хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ остида шламлар (майдаланган майда кукунлар) нинг мавжудлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Якка тартибда ҳисоблашда, ҳисоблаш тартиби пойдевор плиталари (ростверк)-қозиқ-замин грунтлари схемаси асосида аниқ аҳамиятга эга бўлган фактларга асосланган, якунда қаршилигини аниқлаш ҳисоби келтирилган бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Қозиқли пойдеворларни ҳисоблаш учун ҳисобий моделни қуришда уни хатолиги фақат ишончлилик заҳираси лойиҳаланиётган конструкцияларни ер устки қисмининг томонини ўз ичига олган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Ҳисоблаш ишларини бажаришда, якка қозиқнинг йўл қўйилган қаршилиги, қозиқлар гуруҳи, қозиқ плитали пойдеворларни, аналитик ечимлар схемаси билан ҳисобланган элементларни ҳисобий ечимлар натижалари билан таққослаш, шунингдек шунга ўхшаш турли геотехник дастурлар асосида бажарилган ҳисоблар натижаларини солиштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Қозиқли пойдеворларни ҳисоблашда инобатга олинадиган юкламалар ва таъсирлар, юклама бўйича ишончлилик коэффициентларини, шунингдек юкламаларнинг бўлиши мумкин бўлган уйғунлашувини ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ қабул қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Юкламалар қийматларининг вазифаси ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ ишончлилик коэффициентларига кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Қозиқлар, қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминларини юк кўтарувчанлик қобилияти бўйича ҳисоблаш қуйдагиларга асосан амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюкламаларнинг асосий ва алоҳида жамламаларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформациялар бўйича ҳисоблашни асосий жамламаларига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Кўприклар ва гидротехника иншоотларининг қозиқли пойдеворларини ҳисоблашда юклар, таъсирлар, уларнинг жамланиши (қўшилиши) ва ишончлилик коэффициентларини ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.08-97 талабларига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Қозиқлар, қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминларига доир барча ҳисоблашларни материаллар ва грунтлар кўрсаткичларининг ҳисобий қийматларидан фойдаланган ҳолда амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Қозиқлар ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)лар материаллари ҳисобий кўрсаткичларининг қийматларини ШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.03.05-23, ШНҚ 2.05.03-22, ҚМҚ 2.06.08-97 ва ШНҚ 2.03.08-22 талабларига мувофиқ қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Грунт кўрсаткичларининг ҳисобий қийматларини ШНҚ 2.02.01-19 бўйича, қозиқни ўраб турган грунт коэффициентларининг ҳисобий қийматларини эса мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Қозиқнинг учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R ва қозиқнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилиги ¦i ни мазкур ШНҚнинг 6-боби бўйича қабул қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Ушбу ШНҚнинг 7-боби талабларига мувофиқ ўтказилган дала шароитидаги амалий тадқиқотлар натижалари мавжуд бўлганда, қозиқлар замини грунтининг юк кўтариш қобилияти, грунтларни статик юкламалар таъсирида зондлаш, грунтларни намуна (эталон) қозиқлар билан синаш маълумотларини ҳисобга олиб ёки қозиқларни динамик юкламалар таъсирида синаш натижалари бўйича аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСтатик юклама билан қозиқлар синовини ўтказиш ва қозиқ асосидаги грунтнинг юк кўтариш қобилиятини уларнинг натижаларига кўра қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Қозиқлар ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)лари материалининг мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашларни қуйдагиларлан амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.03.05-23, ШНҚ 2.03.08-22 ларга мувофиқ кўприклар ва гидротехника иншоотларидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.08-97 га ҳамда мазкур ШНҚнинг 39, 40, 44, 46-бандларида ва ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган қўшимча талабларни ҳисобга олиб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Қозиқли пойдеворларнинг темир-бетон конструкциялари элементларининг ёриқлар ҳосил бўлиши ва очилиши бўйича ҳисобларни ШНҚ 2.03.01-24, кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун ШНҚ 2.05.03-22 ва ҚМҚ 2.06.06-98 талабларига асосан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Барча қозиқларни уларнинг материали бўйича ҳисоблашда қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк) товонидан қуйидаги формула бўйича аниқланадиган l1 масофада ётган кесимда грунтга бикр маҳкамланган стержен сифатида аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — қозиқнинг баланд пойдевор плиталари (ростверк) товонидан грунтни текислаш сатҳигача бўлган қисми узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишαϵ — деформацияланиш коэффициенти 1/m мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Қоятош бўлмаган қатламга ботирилган ва қоятош грунт билан маҳкамлаб қўйилган бурғилама қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар учун нисбат 
бўлса, у ҳолда фақат вертикал юкламалар тушадиган қозиқли пойдеворлар учун l1 = l0 + h деб қабул қилиниши лозим.
бўлса, у ҳолда фақат вертикал юкламалар тушадиган қозиқли пойдеворлар учун l1 = l0 + h деб қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — қозиқлар ёки қозиқ-қобиқларни ботириш чуқурлиги, товони грунт устида ётган пойдевор плиталари (ростверк) учун h-қозиқнинг пастки учидан грунтни текислаш сатҳигача, товони қоятош бўлмаган грунтга таянадиган ёки унга ботирилган пойдевор плиталари (ростверк) қуйида жойлашган бўлса, h қозиқнинг пастки учидан пойдевор плиталари (ростверк)нинг товонигача бўлган масофа ҳисобланади, m (кучли сиқиладиган грунтлар бундан мустасно);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал оғирликни қабул қилувчи бир қатор қозиқли таянчлар учун қозиқларнинг узунлиги (2/αϵ)=4,0 m (кўприклар учун) ва (2/αϵ)=3,0 m (бино ва бошқа иншоотлар учун) олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Деформацияланиш модули Е=5000 kPa (50 kgf/cm2) ва ундан кам бўлган кучли сиқиладиган грунтларни ўйиб кирадиган бурғилама-инъекцион қозиқларни ва уларнинг материалларининг мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашда қозиқларнинг диаметри d га кўра бўйлама эгилишга қозиқларнинг ҳисобий узунлиги ld ни қуйидагига тенг деб олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE = 500 - 2000 kPa (5 - 20 kgf/cm2) да ld = 25 d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE = 2000 - 5000 kPa (20 - 50 kgf/cm2) да ld = 15d.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ld кучли сиқиладиган грунт қатлами қалинлиги hg дан катта бўлса, ҳисобий узунликка 2hg деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Тиқма ва бурғилама қозиқларни (устун-қозиқлар ва бурғилама-туширма қозиқлар бундан мустасно) уларнинг материалини мустаҳкамлиги бўйича ҳисоблашда бетоннинг ҳисобий қаршилигини ШНҚ 2.03.01-24 талабларига мувофиқ иш шароитлари коэффициенти gcb = 0,85 ни ва қозиқ ишларини бажариш усулининг таъсирини ҳисобга оладиган қуйидаги иш шароитлари коэффициентини ҳисобга олиб қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчангли-лойли грунтларда (агар қурилиш олиб борилаётган даврда ер ости сувларини сатҳи қозиқлар таглигидан паст бўлса, қудуқларни қуруқ деворларни маҳкамламай бурғилаш ва бетонлашнинг имкони бўлса) gcb = 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқудуқларни бурғилаш ва бетонлаш қуруқ ҳолда амалга ошириладиган грунтларда (кейин чиқариб олинадиган ҳимоя қувурларини қўллаганда) gcb = 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқудуқларни бурғилаш ва бетонлаш сув мавжуд бўлган ҳолатда амалга ошириладиган грунтларда (кейин чиқариб олинадиган ҳимоя қувурлари қўлланганда) gcb = 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқудуқларни бурғилаш ва бетонлаш лойли қоришма ёки сувнинг ортиқча босими остида амалга ошириладиган грунтларда (ҳимоя қувурларини қўлламасдан) gcb= 0,7.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Сув ёки лойли қоришма остида бетонлашни фақат қувурни тик силжитиш усулида ёки бетон насослари ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Барча турдаги қозиқ қурилмаларига бинолар ёки конструкциялардан тушадиган юкламалар таъсирига ҳисоблаш, қоқма қозиқларни тайёрлаш, тахлаш, ташиш, шунингдек каллагидан 0,3l (l-қозиқ узунлиги) масофада ётган бир нуқтага қоқиш мосламасига кўтаришда ўз оғирликларидан пайдо бўладиган зўриқишга ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Ўз оғирлиги таъсиридан қозиқда (тўсин сифатида) пайдо бўладиган зўриқишни динамиклик коэффициенти қуйидагиларга мувофиқ ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлик бўйича ҳисоблашда — 1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарзлар ҳосил бўлиши ва очилиши бўйича ҳисобланганда — 1,25.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқларнинг ўз хусусий оғирликларига юклама бўйича ишончлилик коэффициенти бирга тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Пойдевор таркибидаги ва ундан ташқаридаги якка қозиқни замин грунтларининг юк кўтариш қобилияти қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиққа узатиладиган ҳисобий юклама (энг ноқулай уйғунлашувда пойдеворга тушадиган ҳисобий юкламалардан қозиқда вужудга келадиган бўйлама зўриқиш) аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — якка қозиқ замини грунтининг ҳисобий юк кўтариш қобилияти, қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти деб юритилади 6 ва 7-бобларга мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγk — ишончлилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Ишончлилик коэффициенти юкнинг таъсири ва ҳолатига кўра қуйидагича қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқнинг юк кўтариш қобилияти статик юкламада дала синовлари натижалари бўйича аниқланган бўлса — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқнинг юк кўтариш қобилияти грунтни статик зондлаш натижалари бўйича, грунтнинг эластик деформацияланишини ҳисобга олиб бажарилган қозиқни динамик синовлар натижалари бўйича, шунингдек грунтларни эталон қозиқ ёки қозиқ-зонд билан далада синаш натижалари бўйича ҳисоблашлар орқали аниқланган бўлса — 1,25;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқнинг юк кўтариш қобилияти ҳисоблаш орқали, грунтнинг эластик деформацияланишини ҳисобга олмасдан бажарилган қозиқни динамик синаш натижалари бўйича ҳисоблашлар орқали аниқланган бўлса — 1,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда, осма қозиқлар ва устун-қозиқлар кўприклар таянчларининг пойдеворлари учун пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда пойдеворда қозиқлар сонидан қатъий назар сиқувчи кучни қабул қилувчи устун-қозиқларда — 1,4 (1,25).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Ишончлилик коэффициенти товони ўта сиқилувчан грунтга таянадиган баланд пойдевор плиталари (ростверк) ёки паст пойдевор плиталари (ростверк)да ҳамда сиқувчи кучни қабул қилувчи осма қозиқларда, шунингдек пойдевор плиталари (ростверк) ва осма қозиқларда, суғурувчи кучни қабул қилувчи устун-қозиқларда пойдевордаги қозиқлар сонига қараб қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар сони 21 та ва ундан кўп бўлганганда – 1,4 (1,25);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар сони 11 дан 20 тагача бўлганганда – 1,55 (1,4);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар сони 6 дан 10 тагача бўлганганда – 1,65 (1,5);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар сони 1 дан 5 тагача бўлганганда – 1,75 (1,6).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Якка қозиқли пойдеворлар учун квадрат кесимли қоқма қозиқ устуни остига тушадиган юк 600 kN ҳамда тиқма қозиқ остига тушадиган юк 2500 kN бўлганда, қозиқнинг юк кўтариш қобилияти статик юклама билан синаш натижалари бўйича аниқланган бўлса gk коэффициент қийматини gk =1,4, га тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар қозиқнинг юк кўтариш қобилияти бошқа усуллар билан аниқланган бўлса gk =1,6 га тенг қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Қозиқнинг юк кўтариш қобилияти статик синовлар натижалари бўйича аниқланган бўлса, чегаравий чўкиш қиймати 30 cm ва ундан кўп бўлган бикр иншоотларнинг яхлит қозиқлар майдони (қозиқлар сони 100 тадан кўп) бўлган ҳолда gk = 1,0 деб олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Барча турдаги қозиқлар, ботирувчи, суғурувчи кучларга ҳисоблашда ҳисобий юклама N дан қозиқда вужудга келадиган бўйлама зўриқишни қозиқнинг хусусий оғирлигини ҳисобга олиб аниқлаш лозим (хусусий оғирлик ҳисобий зўриқишни кучайтирадиган юклама бўйича ишончлилик коэффициенти билан қабул қилиниши керак).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Қозиқли пойдеворларни ҳисоблаш шамол ва крандан тушадиган кучларни ҳисобга олиб амалга оширилса, четки қозиққа тушадиган ҳисобий юкламани 20 фоизга кўпайтиришга йўл қўйилади (электр узатиш тармоқлари таянчларининг пойдеворлари бундан мустасно).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Кўприк таянчи пойдевори қозиқлари ташқи таъсирлар йўналишида бир ёки бир неча қаторни ташкил этса, энг кўп юклама тушадиган қозиқлар қабул қиладиган тормозланиш кучлари, шамол, муз ва кемаларнинг босим кучини ҳисобга олишда қатордаги қозиқлар сони 4 та бўлганда, ҳисобий юкламани 10 фоизга, қатордаги қозиқлар сони 8 та ва ундан кўп бўлганда, 20 фоизга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОралиқ қатордаги қозиқлар сонида ҳисобий юкмаларни ошириш фоизи интерполяция усулида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Вертикал қозиқли пойдеворлар учун қозиққа тушадиган юкламани қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNdʼ, Mx, My — тегишлича ҳисобий сиқувчи куч, kN пойдевор плиталари (ростверк) товони текислигида қозиқлар тархида бош марказий ўқлар x ва y га нисбатан эгувчи моментлар, kN m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — пойдевордаги қозиқлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxi, yi — бош ўқлардаги қозиқ ўқигача бўлган масофа, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx, y — ҳисобий юк ҳисобланаётган қозиқ ўқидан бош ўққача бўлган масофа, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Бир хил кўндаланг кесимли вертикал қозиқли пойдеворга таъсир қиладиган горизонтал юкни барча қозиқлар орасида тенг тақсимланган деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Қозиқдаги эгувчи момент қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ — қозиқ каллаклари усти бўйича горизонтал таъсир қилувчи куч (пойдевор плиталари (ростверк) ёки таянч учлиги остида), kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН — мазкур ШНҚнинг 40-бандига мувофиқ аниқланадиган қозиқнинг ҳисобий узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — горизонтал куч йўналиши ўқига кўндаланг қатордаги қозиқлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўприклар учун — таянчлар ўқига нисбатан олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — кўприк ўқига нисбатан кўндаланг бўлган бир қатордаги қозиқларнинг сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Қозиқли пойдевор ва унинг замин турғунлигини текшириш ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ ҳамда грунтнинг силжийдиган қисмига қўйилган қозиқлардан тушадиган қўшимча горизонтал таъсирларни ҳисобга олиб амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Замин музлаган грунтлардан иборат бўлса, қозиқ ва қозиқли пойдеворларни уларнинг материалини мустаҳкамлик бўйича ҳисоблаш ва пойдеворларнинг чидамлилигини совуқдан кўчиш ҳолатдаги кучлар таъсирини ҳисобга олиб текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Қозиқлар ва қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашни қуйидаги формула орқали амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS £ Su (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — қозиқ, қозиқли пойдевор ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши (чўкиши, сўрилиши, қозиқлар, қозиқли пойдеворлар чўкишидаги нисбий фарқ) мазкур ШНҚнинг 54, 55-бандлари, 9-боб ва ушбу ШНҚнинг 3-иловаси талаблари бўйича ҳисоблашлар орқали аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — қозиқлар, иншоотнинг қозиқли пойдеворлар ва биргаликда деформацияланишининг чегаравий қиймати ШНҚ 2.02.01-19, кўприклар учун эса ШНҚ 2.05.03-22 талаблари бўйича белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Устун — қозиқлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Қоятошли грунтга таянадиган қоқма қозиқлар, қозиқ-қобиқлар, тиқма ва бурғилама қозиқлар, шунингдек кам сиқиладиган грунтга мазкур ШНҚнинг 9-бандига мувофиқ таянадиган қоқма қозиқнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни қуйидаги формула билан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd= gc∙R∙A (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — қозиқнинг грунтда ишлаш коэффициенти, gc=1 деб қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — устун қозиқнинг пастки учидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa , 1-жадвал бўйича қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — қозиқнинг грунтга таяниш юзаси бўлиб, m2 яхлит кесимли қозиқлар учун кўндаланг кесим юзасига тенг деб, думалоқ кесимли бўш қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар учун уларнинг бўшлиғига бетон тўлдирилмаган учун ичи уларнинг соф кўндаланг кесим юзасига тенг деб ва уларнинг бўшлиғига камида уч диаметрига тенг баландликда бетон брутто (бетонни ҳам ҳисобга олиб) кўндаланг кесим юзасига тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Устун-қозиқнинг учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R, kPa ни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоятошли ва кам сиқиладиган грунтларга таянадиган барча турдаги қоқма қозиқлар учун R=20000 kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўшлиқларга бетон тўлдирилган ва нурамаган қоятошли грунтга камида 0,5 m чуқурликда маҳкамланган тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда қозиқ-қобиқлар учун қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc,n — сувга тўйинган ҳолатдаги қоятошли грунтнинг бир ўқи бўйлаб сиқишига мустаҳкамлик чегарасининг меъёрий қиймати, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти, gg = 1,4 деб қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишld — тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда қозиқ-қобиқларни қоятошли грунтга маҳкамлашнинг ҳисобий чуқурлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdf — тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда қозиқ-қобиқнинг қоятошли грунтга маҳкамланган қисми ташқи диаметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкамида қозиқ-қобиқнинг уч диаметри қалинликда қоятошсиз ювилиб кетмайдиган грунт билан ёпилган, нурамаган қоятошли грунт сиртига текис тираладиган қозиқ-қобиқлар учун қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc,n gg — мазкур ШНҚнинг 7-формуласида келтирилганидек.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТиқма, бурғилама қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар заминида нураган ҳамда юмшалиб кетадиган қоятошли грунт мавжуд бўлса, уларнинг бир ўқли сиқишга мустаҳкамлик чегарасини штамплар билан синаш натижалари бўйича ёки қозиқлар ва қозиқ-қобиқларни статик юклама билан синаш натижалари бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Барча турдаги қозиқлар ва грунтларни ўймасдан ботириладиган қозиқ — қобиқлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Сиқувчи юкга ишлайдиган қоқма осма қозиқлар ва грунтни ўймасдан ботириладиган қозиқ қобиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни қозиқнинг пастки учи тагидаги ва ён сиртидаги грунтнинг ҳисобий қаршиликлари кучлари йиғиндиси сифатида қуйидаги формула билан аниқлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgс — қозиқнинг грунтда ишлаш коэффициенти, gс = 1 деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — қозиқнинг пастки учидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa ушбу ШНҚнинг 1-жадвали бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — қозиқнинг грунтга таяниш юзаси, m2 бўлиб, қозиқнинг умумий кўндаланг кесими юзаси бўйича ёки унинг энг катта диаметри бўйича камуфлет кенгайиш кўндаланг кесими юзаси бўйича, ёки қозиқ-қобиқнинг соф юзаси бўйича нетто ёки мазкур ШНҚнинг 62-бандига мувофиқ қозиқ-қобиқни бетон билан тўлдиргандаги брутто бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқнинг кўндаланг кесимининг ташқи периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfi — қозиқнинг ён сиртидаги замин грунти i-қатламининг ҳисобий қаршилиги, kPa, 2-жадвал бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — қозиқнинг ён сиртидан туташадиган грунт i-қатламининг қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcR, gcf — қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициентлари, қозиқни ботириш усулини грунтнинг ҳисобий қаршилигига таъсирини ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 3-жадвали бўйича олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 9-формуласига кўра грунтнинг қаршилигини қозиқ ўтган барча грунт қатламлари бўйича жамлаш керак (лойиҳада майдонни кесиб текисланадиган ёки грунтнинг ювилиб кетиши эҳтимоли бўлган ҳоллар бундан мустасно).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, текислаш (кесиш) сатҳидан ва сув ҳавзасининг ҳисобий тошқиндан сўнг ювилиб кетган тубидан паст жойлашган грунтнинг барча қатламлари қаршиликларини мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Пармасимон қоқма қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини 9-формуладан аниқланиши, бунда қозиқ танаси қисмида периметр сифатида қозиқ танаси кўндаланг кесими периметрини, кенгайиш қисмида эса кенгайиш кўндаланг кесими периметрини қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Қозиқлар 5 m дан ортиқ чуқурликда ботирилган ҳолда чангли-лойли лёссимон грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 9-формуласида грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R ва fi ни ушбу ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалларида 5 m чуқурлик учун келтирилган қийматлар бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, грунтлар учун уларни қўллаш имкони бўлган ҳолда мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалларида келтирилган ҳисобий қаршиликлар R ва fi қийматларини грунтнинг тўлиқ сувга тўйинган ҳолатига мос оқувчанлик кўрсаткичида бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Т/р |
Грунтни ўймасдан ботириладиган қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар пастки учи тагидаги ҳисобий қаршилиги, R, kPa (tf/m2) |
|||||||||
|
ўртача зичликдаги қумлоқ грунтлар |
||||||||||
|
шағалли |
йирик |
- |
ўртача йирик |
майда |
чангли |
- |
||||
|
чангли-лойли грунтлар, оқувчанлик кўрсаткичи IL, қуйидагича |
||||||||||
|
0 |
0,1 |
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
||||
|
3. |
7500 (750) |
6600 (660) 4000 (400) |
3000 (300) |
3100 (310) 2000 (200) |
2000 (200) 1200 (120) |
1100 (110) |
600 (60) |
|||
|
4. |
8300 (830) |
6800 (680) 5100 (510) |
3800 (380) |
3200 (320) 2500 (250) |
2100 (210) 1600 (160) |
1250 (125) |
700 (70) |
|||
|
5. |
8800 (880) |
7000 (700) 6200(620) |
4000 (400) |
3400 (340) 2800 (280) |
2200 (220) 2000 (200) |
1300 (130) |
800 (80) |
|||
|
7. |
9700 (970) |
7300 (730) 6900 (690) |
4300 (430) |
3700 (370) 3300 (330) |
2400 (240) 2200 (220) |
1400 (140) |
850 (85) |
|||
|
10. |
10500 (1050) |
7700 (770) 7300 (730) |
5000 (500) |
4000 (400) 3500 (350) |
2600 (260) 2400 (240) |
1500 (150) |
900 (90) |
|||
|
15. |
11700 (1170) |
8200 (820) 7500 (750) |
5600 (560) |
4400 (440) 4000 (400) |
2900 (290) |
1650 (165) |
1000 (100) |
|||
|
20. |
12600 (1260) |
8500 (850) |
6200 (620) |
4800 (480) 4500 (450) |
3200 (320) |
1800 (180) |
1100 (110) |
|||
|
25. |
13400 (1340) |
9000 (900) |
6800 (680) |
5200 (520) |
3500 (350) |
1950 (195) |
1200 (120) |
|||
|
30. |
14200 (1420) |
9500 (950) |
7400 (740) |
5600 (560) |
3800 (380) |
2100 (210) |
1300 (130) |
|||
|
35. |
15000 (1500) |
10000 (1000) |
8000 (800) |
6000 (600) |
4100 (410) |
2250 (225) |
1400 (140) |
|||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ — чизиқча устида қумли грунтлар учун, чизиқча тагида чангсимон-лойли грунтлар учун R нинг қийматлари берилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалларига мувофиқ қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлигини ва грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлигинининг майдонни қуйидагича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 m гача кесиб текислаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштупроқ солиб текислашда ва сув ювганда табиий рельефдан бошлаб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 дан 10 m гача кесиб текислаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштупроқ олиб текислашда ва сув ювганда-кесиш сатҳидан 3 m юқорида солинган тупроқ сатҳидан 3 m пастда ётган шартли белгидан бошлаб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Сув ҳавзасида қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлиги ва грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлигини ҳисобий тошқин билан умумий ювилгандан сўнг сув ҳавзаси тубидан бошлаб, ботқоқликларда эса ботқоқлик сатҳи тубидан бошлаб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Чуқурлиги 6 m гача бўлган жарлик орқали йўл ўтказгични лойиҳалашда тубини сув ювмасдан ёки етакловчи қудуқлар очмасдан тўқмоқ билан қоқиладиган қозиқлар учун мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ қозиқнинг пастки учини грунтга ботириш чуқурлигини пойдевор қурилаётган жойдаги табиий рельеф сатҳидан бошлаб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Чуқурлиги 6 m дан ортиқ жарликлар учун қозиқларни ботириш чуқурлигини худди чуқурлиги 6 m бўлган жарликлардагидек олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Чангли-лойли грунтларда қозиқларни ботириш оралиқ чуқурликлари ва оқувчанлик кўрсаткичи IL нинг оралиқ қийматлари учун R ва fi қийматлари мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадвалидаги интерполяция усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Зичлик даражаси статик зондлаш маълумотлари бўйича аниқланган зич қумли грунтлар учун сув ювмасдан ёки етакловчи қудуқлар очмасдан ботирилган қозиқлар учун мазкур ШНҚнинг 1-жадвалдаги R қийматларини 100 фоизга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Грунтнинг зичлик даражасини бошқа хил муҳандислик изланишлари маълумотлари бўйича аниқлашда ва зич қумлар учун статик зондлаш маълумотлари бўлмаганда, мазкур ШНҚнинг 1-жадвалидаги R қийматини 60 фоизга, бироқ кўпи билан 20000 kPa (2000 t/m2) гача ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Мазкур ШНҚнинг 1-жадвали бўйича ҳисобий қаршиликлар R қийматидан ювилмайдиган ва кесилмайдиган грунтга ботирилган қозиқларнинг чуқурлашуви қуйидаги қийматлардан кам бўлмаган ҳоллардагина фойдаланишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўприклар ва гидротехника иншоотлари учун — 4,0 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбинолар ва иншоотлар учун — 3,0 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Бир қаватли ишлаб чиқариш биноларининг ички пардеворлар остидаги пойдеворлар сифатида фойдаланиладиган, кесими 0,15х0,15 m ва ундан кичик бўлган қоқма қозиқларнинг пастки учи остидаги ҳисобий қаршилик қийматини 20 фоизга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Юмшоқлик сони Ip £ 4 ва ғоваклик коэффициенти е < 0,8 бўлган лойли қум грунтлар учун ҳисобий қаршилик R ва fi ни ўртача зичликдаги чангсимон қумлар учун қабул қилинганидек олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Бино ва иншоотларни лойиҳаларида грунтнининг оқувчанлик кўрсатгичини, уни фойдаланиш давридаги маълумотларга мувофиқ ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлиги, m |
Қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршиликлар, fi, kPa (tf/m2) |
||||||||
|
ўртача зичликдаги қумли грунтлар |
|||||||||
|
йирик ва ўртача йирик |
майда |
чангли |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
чангли-лойли грунтлар, оқувчанлик кўрсаткичи IL қуйидагича |
|||||||||
|
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
0,7 |
0,8 |
0,9 |
1,0 |
|
|
1 |
35 (3,5) |
23 (2,3) |
15 (1,5) |
12 (1,2) |
8 (0,8) |
4 (0,4) |
4 (0,4) |
3 (0,3) |
2 (0,2) |
|
2 |
42 (4,2) |
30 (3,0) |
21 (2,1) |
17 (1,7) |
12 (1,2) |
7 (0,7) |
5 (0,5) |
4 (0,4) |
4 (0,4) |
|
3 |
48 (4,8) |
35 (3,5) |
25 (2,5) |
20 (2,0) |
14 (1,4) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
5 (0,5) |
|
4 |
53 (5,3) |
38 (3,8) |
22 (2,2) |
22 (2,2) |
16 (1,6) |
9 (0,9) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
5 (0,8) |
|
5 |
56 (5,6) |
40 (4,0) |
29 (2,9) |
24 (2,4) |
17 (1,7) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
6 |
58 (5,8) |
42 (4,2) |
31 (3,1) |
25 (2,5) |
18 (1,8) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
8 |
62 (6,2) |
44 (4,4) |
33 (3,3) |
26 (2,6) |
19 (1,9) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
5 (0,5) |
|
10 |
65 (6,5) |
46 (4,6) |
34 (3,4) |
27 (2,7) |
19 (1,9) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
15 |
72 (7,2) |
51 (5,1) |
38 (3,8) |
28 (2,8) |
20 (2,0) |
11 (1,1) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
20 |
78 (7,8) |
56 (5,6) |
41 (4,1) |
30 (3,0) |
20 (2,0) |
12 (1,2) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
25 |
86 (8,6) |
61 (6,1) |
44 (4,4) |
32 (3,2) |
20 (2,0) |
12 (1,2) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
30 |
93 (9,3) |
66 (6,6) |
47 (4,7) |
34 (3,4) |
21 (2,1) |
12 (1,2) |
9 (0,9) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
|
35 |
100 (10,0) |
70 (7,0) |
50 (5,0) |
36 (3,6) |
22 (2,2) |
13 (1,3) |
9 (0,9) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
|
Изоҳлар: 1. Ушбу жадвал бўйича қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi ни аниқлашда 1-жадвалга оид 2 ва 3-изоҳларда келтирилган талабларни ҳисобга олиш лозим. 2. Мазкур жадвал бўйича қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi ни аниқлашда грунтларнинг қатламларини 2 m дан ошмайдиган бир жинсли қатламларга ажратиш лозим. 3. Қозиқларнинг ён сиртидаги зич қумли грунтларнинг ҳисобий қаршилиги fi қийматини мазкур жадвалда келтирилган қийматларга нисбатан 30 фоизга ошириш лозим. 4. Ғоваклик коэффициенти е < 0,5 бўлган лойли қум ва қумли лой грунтлар ҳамда ғоваклик коэффициенти е < 0,6 бўлган лойларнинг ҳисобий қаршиликларини мазкур жадвалда келтирилган қийматларга нисбатан (оқувчанлик кўрсаткичи қиймати қандайлигидан қатъий назар) 15 фоизга ошириш лозим. |
|||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Грунтнинг ўймасдан ботириладиган қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқларни ботириш усуллари грунтларнинг турлари |
Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблашда грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти |
|
|
Пастки учи остида, gcR |
Ён сиртида, gcR |
|
|
1. Пастки учи берк яхлит ва ичи бўш қозиқларни механик (осма) ҳаво ва дизель тўқмоқлар билан ботириш |
1,0 |
1,0 |
|
2. Диаметри қуйидагига тенг бўлган қозиқларни олдиндан бурғиланган етакловчи қудуқларга қоқиш ва ботириш усулларида киритиш (қозиқнинг учи қудуқ ичига камида 1 m кириши) |
|
|
|
а) квадрат қозиқ томонларига тенг |
1,0 |
0,5 |
|
б) квадрат қозиқ томонларидан 0,05 m кичик |
1,0 |
0,6 |
|
в) квадрат қозиқ томонидан ёки доирасимон қозиқ диаметридан 0,15 m кичик (электр узатиш тармоқлари таянчлари учун) |
1,0 |
1,0 |
|
3. Қумли грунтларга сув билан ювиб туриб ботириш (ботиришнинг охирги босқичда сув билан ювиб турмасдан 1 m ва бундан кўп ботириш). |
1,0 |
0,9 |
|
4. Қуйидаги грунтларга қозиқ-қобиқларни титрама усулда ботириш, қозиқларни титрама ва титрама-ботирма усулда ботириш: а) ўртача зичликдаги қумли грунт: |
|
|
|
йирик ва ўртача йирик |
1,2 |
1,0 |
|
Майда |
1,1 |
1,0 |
|
Чангли |
1,0 |
1,0 |
|
б) оқувчанлик кўрсаткичи IL=0,5 бўлган чангли-лойли грунт: |
|
|
|
лойли қум |
0,9 |
0,9 |
|
қумли лой |
0,8 |
0,9 |
|
Лойлар |
0,7 |
0,9 |
|
в) оқувчанлик кўрсаткичи IL£0,5 бўлган чангли-лойли грунт |
1,0 |
1,0 |
|
5. Пастки учи очиқ ичи бўш темир-бетон қозиқларнинг исталган тузилишдагиларини тўқмоқ билан ботириш: |
|
|
|
а) қозиқ бўшлиғининг диаметри 0,4 m ва бундан кам |
1,0 |
1,0 |
|
б) қозиқ бўшлиғининг диаметри 0,4 дан 0,8 m гача |
0,7 |
1,0 |
|
6. Пастки учи берк доирасимон кесимли ичи бўш қозиқлари 10 m ва ундан ортиқ чуқурликка исталган усулда ботириш ҳамда кейинчалик қозиқларнинг пастки учида оқувчанлик кўрсаткичи IL£0,5 бўлган ўртача зичликдаги қумли грунтлар ва чангли-лойли грунтларда камуфлет кенгайиш ҳосил қилиш; кенгайиш диаметрлари: |
|
|
|
а) айтилган грунтларнинг туридан қатъий назар — 1,0 m |
0,9 |
1,0 |
|
б) қумлар ва лойли қум грунтларда — 1,5 m |
0,8 |
1,0 |
|
в) қумли лой грунтлар ва лойларда — 1,5 m |
0,7 |
1,0 |
|
7. Қозиқларни ботириш усулида киритиш: |
|
|
|
а) ўртача зичликдаги йирик, ўртача йирик ва майда қумларга |
1,1 |
1,0 |
|
б) чангли қумларга |
1,1 |
0,8 |
|
в) оқувчанлик кўрсаткичи IL < 0,5 бўлган чангли-лойли грунтларга |
1,1 |
1,0 |
|
г) оқувчанлик кўрсаткичи IL >0,5 |
1,0 |
1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Оқувчанлик кўрсаткичи 0,5 > IL > 0 бўлган чангли-лойли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 3-жадвалнинг 4-банди бўйича gcR ва gcf коэффициентлар интерполяция усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,6 бўлган сийрак қумли грунтларга ёки чангли-лойли грунтларга пастки учи билан таянадиган қоқма қозиқлар учун юк кўтариш қобилиятини қуйида келтирилган формула орқали тортиб кетиш коэффициентини (Кз) аниқлаган ҳолда қозиқларни статик синаш натижалари бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишеД — cm, ГОСТ 24942-81 талабларига асосан қозиқни қоқишдаги бир зарбадан қайтиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишез — cm, ҳақиқий қоқишдаги бир зарбадан қайтиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Қумли ва чангли-лойли грунтларни ўйиб кирадиган, ён томонларининг қиялиги ip £ 0,025 бўлган қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc, R, A, Fd, hi, fi — 9-формуладагидек ui-қозиқ i-кесимининг периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu0,i — қозиқ i-кўндаланг кесимининг қозиқ ўқига қия томонлари ўлчамлари йиғиндиси, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишip — қозиқ ён томонларининг бир улушларидаги қиялиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — қозиқнинг ён сиртини ўраб турган грунтнинг i-қатлами деформацияланиш модули, кПа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкомпрессия синовлар натижалари бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишki — грунтнинг турига боғлиқ бўлган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушуб ШНҚнинг 1-жадвали бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzr — реологик коэффициент; zr =0,8 деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Ромбсимон қозиқларнинг тескарига қия қисмлари ён сиртларига грунтнинг қаршиликларини жамлаш мазкур ШНҚнинг 11-формуласига кўра амалга оширилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Ён ёқларининг қиялиги ip > 0,025 бўлган пирамида қозиқларни ҳисоблашни прессиметрик синовлар натижалари мавжуд бўлганда, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси талабларига мувофиқ, бундай натижалар бўлмаганда эса, ip = 0,025 деб олиниши, ушбу ШНҚнинг 11-формуласи бўйича амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Грунтлар |
Коэффициент ki |
|
қумлар ва лойли қумлар |
0,5 |
|
қумли лойлар |
0,6 |
|
лойлар: |
|
|
ip= 18 да |
0,7 |
|
ip = 25 да |
0,9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Юмшоқлик сони 18p<25 бўлган лойлар учун коэффициент ki нинг қиймати интерполя усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Осма қоқма қозиқ ва грунтни ўймасдан ботириладиган, суғурувчи юкламага ишлайдиган қозиқ қобиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fdu, kN (tf) ни қуйидаги формуладан аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu, gcf, fi, hi — мазкур ШНҚнинг 9-формуласи каби қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ишлаш шароитлари коэффициенти, грунтга 4 m кам чуқурликда ботириладиган қозиқлар учун gc=0,6; 4 m ва ундан кўп ботириладиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар учун gc=0,8 — барча бинолар ва иншоотлар учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Кўприкларнинг таянч пойдеворларига битта доимий юкламалар таъсир қиладиган ҳолларда қозиқларни суғуришга ишлашига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Осма тиқма ва бурғилама қозиқлар ҳамда бетон тўлдириладиган қозиқ-қобиқлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Кенгайтириладиган ва кенгайтирилмайдиган тиқма ва бурғилама қозиқлар, ҳамда грунтни ўйиб ботириладиган ва бетон тўдириладиган қозиқ-қобиқлар (сиқувчи юкламага ишлайдиган)нинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — қозиқнинг ишлаш шароитлари коэффициенти, қозиқ намлик даражаси Sr < 0,85 бўлган чангли-лойли грунтларга ва лесс грунтларга таянганда, gc = 0,8, бошқа барча ҳолларда g = 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcR — учи қозиқнинг пастки остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (барча ҳолларда gcR=1, камуфлет кенгайишли қозиқлар бундан мустасно ва буроинъекционли қозиқлар учун gcR = 1,3 деб, сув остида бетонланадиган кенгайишли қозиқлар учун gcR = 0,9 деб олинади, шунингдек электр узатиш тармоқларининг таянчлари учун қиймати мазкур ШНҚнинг 15-боби бўйича қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — мазкур ШНҚнинг 58-бандига мувофиқ қозиқ пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2) (ушбу ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ қабул қилинади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — қозиқнинг таяниш юзаси, m2, қуйидагига тенг деб олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишсиз тиқма ва бурғилама қозиқлар учун қозиқнинг кўндаланг кесими юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишли тиқма ва бурғилама қозиқлар учун диаметри энг катта жойда кенгайиш кўндаланг кесими юзаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбетон тўлдириладиган қозиқ қобиқлар учун қобиқнинг кўндаланг кесими умумий юзаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ танасининг кўндаланг кесими периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (қудуқни ҳосил қилиш усулига ва бетонлаш шароитига боғлиқ бўлиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ қабул қилинади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfi — қозиқ танаси ён сиртидаги грунт i-қатламининг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2), учун мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — худди учун мазкур ШНҚнинг 9-формуласидан олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Кенгайтилган қозиқларни ён сиртига қумли грунтларнинг қаршилигини, майдонни текислаш сатҳидан токи қозиқ танаси конус шаклидаги сирти билан кесишадиган сатҳгача бўлган қисмини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонус шаклини кенгайиш сирти қозиқ ўқига φi/2 бурчак остида уринадиган ясовчи сифатидаги чизиққа эга бўлиши, бунда φi келтирилган конус чегарасида (қатламлар бўйлаб) утувчи грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги деб ҳисобланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Чангли-лойли грунтларнинг қаршилигини қозиқ танасининг бутун узунлиги бўйича ҳисобга олишиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқни кенгайган қисмини кўндаланг кесмини периметри ва инъекцион бурғилаш қозиқларни кенгайган қисмининг ўлчамлари қудуқнинг периметрага тенг қилиб олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Инъекцион бурғилаш қозиқни таяниш майдони қозиқни кенгайтирилган қисмини кўндаланг кесимини майдонини қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКенгайган қисмини кўдаланг кесимини периметрини қозиқни периметрини dji диаметрини ўртача қийматини разряд импулс орқали кенгайтирилган i қатламни тўлдириш учун сарифланган бетон аралашмасининг ҳажми сифатида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқлар ва уларни урнатиш усуллари |
Қозиқнинг ишлаш шароити коэффициенти, gcR |
|||
|
қумларда |
лойли қумларда |
қумли лойларда |
лойларда |
|
|
1. Учликли махсус қувурлар қоқиб тайёрланадиган тиқма қозиқлар, мазкур ШНҚнинг 24-банди бўйича |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
0,7 |
|
2. тиқма, тебранма штампланган |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
|
3. бурғилама, кенгайишли, бетонланадиган: |
|
|
|
|
|
а) қудуқда сув бўлмаганда (қуруқ усулда), шунингдек ҳимояловчи махсус қувурлардан фойдаланилганда |
0,7 |
0,7 |
0,7 |
0,6 |
|
б) сув остида ёки лойли қоришма остида |
0,6 |
0,6 |
0,6 |
0,6 |
|
в) чуқур титратма усул (қуруқ усул) ёрдамида ётқизиладиган қаттиқ бетон қоришмаси билан |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
0,7 |
|
4. Бурғилама-тиқма, думалоқ, ичи бўш, қудуқда сув бўлмаганда титрама арматура ёрдамида |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
0,7 |
|
5. Қозиқ-қобиқлар, грунтни ўйиб, титрама усулда ботирилади |
1,0 |
0,9 |
0,7 |
0,6 |
|
6. Устун-қозиқлар |
0,7 |
0,7 |
0,7 |
0,6 |
|
7. Бурғилама-ҳайдама (инъекция) ҳимояловчи қувур ёки бентонитли қоришмани 200-400 kPa босим остида зичлаб тайёрланади |
0,9 |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
|
8. Инъекцион бурғилаш қозиқ разрядли импульс технологиялар ёрдамида бажарилади. |
1,3 |
1,3 |
1,1 |
1,1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Қозиқнинг пастки учи остидаги ҳисобий қаршилик R, kPa (tf/m2) ни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишли ва кенгайишсиз тиқма ва бурғилама қозиқлар, грунт ўзагини бутунлай чиқариб ташлаб ботириладиган қозиқ-қобиқлар заминидаги қум тўлдиргичли йирик бўлакли грунтлар ва қумли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 14-формуласи бўйича, юқорида айтилган грунтлардан иборат грунт ўзагини 0,5 m ва бундан ортиқ баландликда сақлаган ҳолда ботириладиган қозиқ-қобиқлар заминидаги грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 15-формула бўйича қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1, a2, a3, a4 — ўлчамсиз коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 6-жадвали бўйича замин грунтининг ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қийматига кўра пасайтириш коэффициенти 0,9 қабул қилиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 39-бандига мувофиқ аниқланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg 1I — қозиқ заминидаги грунтнинг солиштирма оғирлиги ҳисобий қиймати, kN/m3 (tf/m3) (сувга тўйинган грунтларда, сувнинг кўтариш таъсирини ҳам ҳисобга олиш керак);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — қозиқ пастки учидан юқорида жойлашган грунтлар солиштирма оғирлигининг ўрталаштирилган (қатламлар бўйича) ҳисобий қиймати (сувга тўйинган грунтларда сувнинг муаллақ кўтариш таъсирини ҳисобга олиш лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — диаметр, m, тиқма ва бурғилама қозиқлар диаметри, кенгайиш диаметри (кенгайишли қозиқлар учун), қозиқ-қобиқлар диаметри ёки грунтга цементли қоришма билан қотирилган устун-қозиқлар учун қудуқ диаметри;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — жойлаштириш чуқурлиги, (m) қозиқ ёки унинг кенгайишини жойлаштириш чуқурлиги, табиий рельефдан ёки майдонни текислаш сатҳидан (кесиб текислашда) бошлаб, кўприкларнинг таянчлари учун ҳисобий тошқинда умумий ювилган сув ҳавзаси тубидан бошлаб ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминдаги чангли — лойли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Мазкур ШНҚнинг 58-бандига мувофиқ қозиқларни пастки учларининг замин учун қабул қилинган грунтга қозиқларнинг камида қозиқ диаметрига, бироқ камида 2 m ботиши таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Қоқма қозиқлар учун R ни қийматини ҳам узунлиги ва ҳудди уша грунтлар шароитида мазкур ШНҚнинг 14 ва 15-формулалари орқали аниқланиши бироқ мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Коэффициентлар |
Грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қийматлари, ji, даража |
||||||||
|
23 |
25 |
27 |
29 |
31 |
33 |
36 |
37 |
39 |
|
|
a1 |
9,5 |
12,6 |
17,3 |
24,4 |
34,6 |
48,6 |
71,3 |
108,0 |
163 |
|
a2 |
18,6 |
24,8 |
32,8 |
45,5 |
64,0 |
64,0 |
127,0 |
185,0 |
260 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,0 |
0,78 |
0,79 |
0,80 |
0,82 |
0,84 |
0,85 |
0,85 |
0,85 |
0,87 |
|
5,0 |
0,75 |
0,76 |
0,77 |
0,79 |
0,81 |
0,82 |
0,83 |
0,84 |
0,85 |
|
7,5 |
0,68 |
0,70 |
0,71 |
0,74 |
0,76 |
0,78 |
0,80 |
0,82 |
0,84 |
|
10,0 |
0,62 |
0,65 |
0,67 |
0,70 |
0,73 |
0,75 |
0,77 |
0,79 |
0,81 |
|
12,5 |
0,58 |
0,61 |
0,68 |
0,67 |
0,70 |
0,73 |
0,75 |
0,78 |
0,80 |
|
15,0 |
0,55 |
0,58 |
0,61 |
0,65 |
0,68 |
0,71 |
0,73 |
0,76 |
0,79 |
|
17,5 |
0,51 |
0,55 |
0,58 |
0,62 |
0,66 |
0,69 |
0,72 |
0,75 |
0,78 |
|
20,0 |
0,49 |
0,53 |
0,57 |
0,61 |
0,65 |
0,68 |
0,72 |
0,75 |
0,78 |
|
22,5 |
0,46 |
0,51 |
0,55 |
0,60 |
0,64 |
0,67 |
0,71 |
0,74 |
0,77 |
|
25,0 ва ортиқ |
0,44 |
0,49 |
0,54 |
0,59 |
0,63 |
0,67 |
0,70 |
0,74 |
0,77 |
|
d да a4, m: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,8 ва |
0,34 |
0,31 |
0,29 |
0,27 |
0,26 |
0,25 |
0,24 |
0,23 |
0,22 |
|
4,0 дан кам |
0,25 |
0,24 |
0,23 |
0,22 |
0,21 |
0,20 |
0,19 |
0,18 |
0,17 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ички ишқаланиш бурчагини ҳисобий қиймати φ = ji деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Оралиқ қийматлари учун ji, 
ва d ларнинг a1 a2 a3 a4 коэффициентларнинг қийматлари интерполяция усулида аниқланади.
ва d ларнинг a1 a2 a3 a4 коэффициентларнинг қийматлари интерполяция усулида аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқ пастки учини жойлаш-тириш чуқурлиги, h, m |
Кенгайишли ва кенгайишсиз тиқма ва бурғилама қозиқларнинг ҳамда грунтни ўйиб ва бетон тўлдириб ботириладиган қозиқ-қобиқларнинг пастки учлари остидаги ҳисобий қаршилик R, kPa (tf/m2), чангли-лойли грунтларда (лёсс грунтлар бундан мустасно), оқувчанлик кўрсаткичи IL |
||||||
|
0,0 |
0,1 |
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
|
|
3 |
850 |
750 |
650 |
500 |
400 |
300 |
250 |
|
5 |
1000 |
850 |
750 |
650 |
500 |
400 |
350 |
|
7 |
1150 |
1000 |
850 |
750 |
600 |
500 |
450 |
|
10 |
1350 |
1200 |
1050 |
950 |
800 |
700 |
600 |
|
12 |
1550 |
1400 |
1250 |
1100 |
950 |
800 |
700 |
|
15 |
1800 |
1650 |
1500 |
1300 |
1100 |
1000 |
800 |
|
18 |
2100 |
1900 |
1700 |
1500 |
1300 |
1150 |
950 |
|
20 |
2300 |
2100 |
1900 |
1650 |
1450 |
1250 |
1050 |
|
30 |
3300 |
3000 |
2600 |
2300 |
2000 |
- |
- |
|
³ 40 |
4500 |
4000 |
3500 |
3000 |
2500 |
- |
- |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Кўприклар таянчлари пойдеворлари қозиқлари учун ушбу жадвалда келтирилган қийматларни:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) ошириш (таянчлар сувда жойлашганда — 1,5gwhw га тенг қийматга, бунда gw — сувнинг солиштирма оғирлиги — 10 kN/m3 (1 tf/m3); hw -ҳисобий тошқинда сув ҳавзасидаги сув сатҳидан сув ҳавзаси туби сатҳигача сув қатлами чуқурлиги; (агар сув ювиши эҳтимоли бўлса, умумий ювилгандан сўнг туб сатҳигача);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) грунтнинг ғоваклик коэффициенти e>0,6 да камайтириш; бунда пасайиш коэффициентини e=0,6 да m=1,0 қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Мазкур жадвалда қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлигини ва грунт қатламининг жойлашувини ўртача чуқурлиги майдонни 3 m гача кесиб текислаш, тупроқ солиб текислашда ва сув ювганда табиий рельефдан бошлаб қабул қилиш, 3 m гача кесиб текислаш тупроқ олиб текислашда ва сув ювганда-кесиш сатҳидан 3 m юқорида солинган тупроқ сатҳидан 3 m пастда ётган шартли белгидан бошлаб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув ҳавзасида қозиқнинг пастки учини ботириш чуқурлиги ва грунт қатламининг жойлашиши ўртача чуқурлигини ҳисобий тошқин билан умумий ювилгандан сўнг сув ҳавзаси тубидан бошлаб, ботқоқликларда эса ботқоқлик сатҳи тубидан бошлаб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧуқурлиги 6 m гача бўлган жарлик орқали йўл ўтказгични лойиҳалашда тубини сув ювмасдан ёки етакловчи қудуқлар очмасдан тўқмоқ билан қоқиладиган қозиқлар учун 1-жадвалда қозиқнинг пастки учини грунтга ботириш чуқурлигини пойдевор қурилаётган жойдаги табиий рельеф сатҳидан бошлаб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧуқурлиги 6 m дан ортиқ жарликлар учун қозиқларни ботириш чуқурлигини 6 m бўлган жарликлардагидек қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Чангли-лойли грунтларда қозиқларни ботириш оралиқ чуқурликлари ва оқувчанлик кўрсаткичи IL нинг оралиқ қийматлари учун R интерполяция усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Бино ва иншоотларни лойиҳаларида грунтнининг оқувчанлик кўрсатгичини уни фойдаланиш даврида олдин қайд этилган маълумотларга мувофиқ ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Грунтни чиқариб ташламай ботириладиган ёки ботиришнинг охирги босқичида қобиқнинг камида уч диаметрича баландликда грунт ўзагини сақлаган ҳолда ботириладиган ва бетон тўлдирилмайдиган (грунт ўзаги қозиқнинг учи замини сифатида қабул қилинадиган грунтнинг кўрсаткичларига ўхшаш кўрсаткичли грунтдан иборат бўлса) қозиқнинг қобиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R, kPa (tf/m2)ни мазкур ШНҚнинг 1-жадвали бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, мазкур ШНҚнинг 3-жадвали 4-бандига мувофиқ қозиқ-қобиқларни ботириш усулини ҳисобга оладиган ишлаш шароитлари коэффициенти олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Суғурувчи кучларга ишлайдиган тиқма ва бурғилама қозиқ-қобиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fdu, kN (tf) ни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — мазкур ШНҚнинг 12-формуласидан олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu, gcf, fi, hi — ШНҚнинг 13-формуласидек олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Бурама қозиқлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Паррагининг диаметри d£1,2 m ва узунлиги l < 10 m бўлган, сиқувчи ёки суғурувчи кучларга ишлайдиган бурама (винтсимон) қозиқнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни мазкур ШНҚнинг 17-формуласидан, паррагининг диаметри d >1,2 m ва узунлиги l >10 m бўлганда, бурама қозиқни статик юклама билан синовлар маълумотлар бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ишлаш шароитлари коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиққа таъсир қиладиган юклама турига ва грунт шароитларига боғлиқ бўлиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 8-жадвалидан аниқланиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1, a2 — ўлчамсиз коэффициентлар, бурама қозиқнинг ишлаш жойидаги грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қийматларига кўра мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидан қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCi — ишлаш жойида чангли-лойли грунтнинг солиштирма боғланиши ҳисобий қиймати ёки қумли грунтнинг чизиқлилик кўрсаткичи, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — қозиқ паррагидан юқорида ётган грунтлар солиштирма оғирлигининг ўртачалаштирилган ҳисобий қиймати (сувга тўйинган грунтларда сувнинг кўтариш таъсирини ҳисобга олиб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1 — қозиқ паррагининг табиий рельефдан, майдонни кесиб текислашда эса текисланган сатҳдан бошлаб жойлашиш чуқурлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — бурама қозиқ сиқувчи кучга ишлаганда, ташқи диаметр бўйича ҳисобланган паррак юзасининг проекцияси, m2 ва бурама қозиқ суғурувчи кучга ишлаганда паррак иш юзасининг проекцияси (қозиқ танаси кесим юзасини айириб ташлангандаги проекция);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfi — бурама қозиқ танасининг ён сиртидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2) мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича қабул қилинади (қозиқни ботириш чуқурлиги чегарасида барча қатламлар учун ўртачалаштирилган қиймати);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ танасининг периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — грунтга ботирилган қозиқ танасининг узунлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — қозиқ паррагининг диаметри, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Грунтлар |
Қуйидаги юкламалар таъсиридаги винтсимон қозиқлар ишлаш шароитлари коэффициенти |
||
|
сиқувчи |
суғурувчи |
ишорасини ўзгартирувчи |
|
|
1. Лойлар ва қумлоқ тупроқлар: |
|
|
|
|
а) қаттиқ, ярим қаттиқ ва қаттиқ пластик |
0,8 |
0,7 |
0,7 |
|
б) юмшоқ пластик |
0,8 |
0,7 |
0,6 |
|
в) оқувчан пластик |
0,7 |
0,6 |
0,4 |
|
2. Қумлар ва қумлоқ тупроқлар: |
|
|
|
|
а) намлиги кам қумлар ва қаттиқ қумлоқ тупроқлар |
0,8 |
0,7 |
0,5 |
|
б) нам тупроқлар ва пластик қумлоқ тупроқлар |
0,7 |
0,6 |
0,4 |
|
в) сувга тўйинган қумлар ва оқувчан қумлоқ тупроқлар |
0,6 |
0,5 |
0,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ишлаш жойида гурунтни ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қиймати jI, даража |
Коэффициентлар |
Ишлаш жойида гурунтни ички ишқаланиш бурчаги ҳисобий қиймати jI, даража |
Коэффициентлар |
||
|
a1 |
a2 |
a1 |
a2 |
||
|
13 |
7,8 |
2,8 |
24 |
18,0 |
9,2 |
|
15 |
8,4 |
8,4 |
26 |
23,1 |
12,3 |
|
16 |
9,4 |
3,8 |
28 |
29,5 |
16,5 |
|
18 |
10,1 |
4,5 |
30 |
38,0 |
22,5 |
|
20 |
12,1 |
5,5 |
32 |
48,4 |
31,0 |
|
22 |
15,0 |
7,0 |
34 |
64,9 |
44,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ботирувчи кучлар таъсиридаги бурама қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини аниқлашда 9-жадвалдаги грунтларнинг кўрсаткичлари паррак остида ётган грунтларга тегишли, суғурувчи кучларга ишлаганда паррак устида ётган грунтларга тегишли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Парракнинг майдонни текислаш сатҳидан паст жойлашган чуқурлиги чангли-лойли грунтларда камида 5d; қумли грунтларда эса камида 6d бўлиши лозим (бунда d-паррак диаметри).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Заминнинг ички ишқаланиш бурчаги j1 ва грунтнинг илашуви Ci -ҳисобий қийматлари 16-формула бўйича ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 38-банди талабларига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Грунтнинг қозиқлар ён сиртига салбий ишқаланиш кучларини ҳисобга олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Қозиқ атрофидаги грунтни чўкиши натижасида ён сиртида вужудга келадиган ва пастга тик йўналган салбий (зарарли) ишқаланиш кучларини қуйидаги ҳолларда ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдонга 1,0 m дан ортиқ қалинликда тупроқ солиб текислаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишомборхоналарнинг полларига 20 kN/m2 (2 tf/m2) дан ортиқ фойдали юклама тушадиган ҳолларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар яқинида полга жиҳозлардан 100 kN/m2 (10 tf/m2) дан ортиқ фойдали юклама тушадиган ҳолларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳи пасайганда, сувнинг кўтариш таъсири ҳисобига грунтда таъсирли зўриқишлар кучайганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳозирги ва техноген қатламлар грунтларининг тугалланмаган консолидациясида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдинамик таъсирларда боғланмаган грунтлар зичлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳўлланиш таъсирида грунтлар ўта чўкканда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд бўлган бинолар яқинига янги бинолар қурилганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎта чўкадиган грунтларда вужудга келадиган салбий ишқаланиш кучларини ҳисобга олишни мазкур ШНҚнинг 11-боби талабларига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Салбий ишқаланиш кучлари чуқурликда қозиқли пойдевор кўтарилгандан ва ва юклангандан сўнг қозиқ атрофидаги грунтнинг чўкиш қиймати пойдевор чегаравий қийматининг ярмидан ошиб, грунтнинг ҳисобий қаршилиги fi мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича манфий ишора билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Қозиқли пойдевор кўтарилгандан грунтнинг чўкиш қиймати қозиқли пойдеворнинг чегаравий чўкиш қийматининг ярмидан кам бўлган қозиқнинг пастки қисми чегарасида грунтнинг ҳисобий қаршиликлари fi ни мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича мусбат деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Бинолар ёки иншоотларнинг ер устидаги қисми (қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ларни қуриш бошланган пайтда текислаш учун майдонга тўкилган тупроқдан ёки ҳудуднинг юкланишидан грунтнинг консолидацияси тугаган ҳолда ёки қолдиқ консолидация натижасида қозиқ атрофидаги грунтнинг мумкин бўлган чўкиш қиймати лойиҳаланаётган бино ёки иншоот учун чегаравий чўкиш қийматининг ярмидан ошмаган ҳолда қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг қаршилигини мусбат деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини дала шароитида ўтказилган тадқиқотлар натижалари бўйича аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Қозиқларни статик ва динамик юкламалар билан синовларда ГОСТ 5686-2020, грунтларни статик зондлашда ва эталон қозиқлар билан синашларда ГОСТ 24942-81га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Узунлиги 12 t дан ортиқ бўлган қоқма осма қозиқлар учун грунтларни эталон қозиқлар билан синаш ўрнига диаметри 127 mm бўлган металл қозиқ-зонд ёрдамида статик юклама билан синашларга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Грунтларни қозиқ-зонд билан синашлар ГОСТ 24942-81 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Бино ва иншоотларнинг I-даражали мустаҳкамлигини аниқлашда, қозиқни юк кўтариш қобилиятини тензометрик қозиқни статик синовдан ўтказиш ҳамда хисоблар махсус дастурий таъминотлар ёрдамида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Дала шароитида бино ёки иншоотлари қозиқларининг юк кўтариш қобилиятини аниқлаш учун қуйидагилардан кам бўлмаган синовларни ўтказиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар ва қозиқ — штампларни статик синаш — 2 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларни динамик усулларда синаш динамик синаш — 6 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни эталон қозиқ билан синаш — 6 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ — зондлаш билан синаш — 6 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстатик — зондлаш усулида синаш — 6 марта.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Қозиқларни ботирувчи, суғурувчи ва горизонтал статик юкламалар билан синашлар натижалари бўйича ҳамда динамик синашлар натижалари бўйича уларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγс — ишлаш шароитлари коэффициенти; ботирувчи ёки горизонтал юкламаларда γс = 1; суғурувчи юкламаларда 
ни мазкур ШНҚнинг 56-банд талаблари бўйича қабул қилиш керак;
ни мазкур ШНҚнинг 56-банд талаблари бўйича қабул қилиш керак;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,n — мазкур ШНҚнинг 69-72-бандлари ва 74-76-бандига мувофиқ қозиқнинг чегаравий қаршилигини меъёрий қиймати, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 69-банди мувофиқ қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Бир хил грунтда синалган қозиқлар сони олтидан кам бўлганда, мазкур ШНҚнинг 18-формуласидаги қозиқнинг чегаравий қаршилиги меъёрий қийматини синовлар натижалари бўйича олинган энг кичик чегаравий қаршиликка тенг, Fu,n=Fu,min деб грунт бўйича ишончлилик коэффициентини γg = 1 деб олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Бир хил грунтда синалган қозиқлар сони олтита ва ундан ортиқ бўлганда қуйидагиларга амал қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,n ва γg ни аниқлашда ГОСТ 20522-2012 нинг вақтинчалик қаршиликни аниқлаш учун келтирилган ишочлик эҳтимоли α=0,95 бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсинашлар маълумотлари бўйича олинган қозиқлар чегаравий қаршиликлари Fu нинг хусусий қийматларига статик ишлов берилган натижаларига асосланишига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 70-бандига мувофиқ чегаравий қаршиликларнинг хусусий қийматларини аниқлаш учун ботирувчи юкларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 72-бандига асосан суғурувчи ва горизонтал юкламаларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 71-бандига кўра ва динамик синашларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Қурилиш участкасини жойида ноқулай шароитда битта қозиқни синовдан ўтказиш, махсус кўрсатмалар асосида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Қозиқларни ботиришга статик синашда юкламани оширмай туриб ҳам уларнинг чўкиши s (s £ 20 mm да) узлуксиз ошаверса, шу юклама синаладиган қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu хусусий қиймати сифатида қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Бинолар ва иншоотларнинг (кўприклар ва гидротехника иншоотлари бундан мустасно) пойдеворлари учун қозиқнинг ботирувчи кучга чегаравий қаршилиги хусусий қиймати сифатида синаладиган қозиққа таъсир эттирилганда у s га тенг даражада чўкадиган юкламани қабул қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu,mt — лойиҳаланаётган бино ёки иншоот пойдеворининг ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ аниқланадиган ўртача чўкиши чегаравий қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — бино ёки иншоот пойдеворининг ўртача чўкиши чегаравий қиймати Su,mt дан статик синашларда қозиқнинг чўкишига (сўндириб) ўтиш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСтатик синашларда қозиқнинг чўкишига ўтиш коэффициенти z ни қуйидагиларда олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларни синаш 1 h (агар қозиқларнинг пастки учи остида ҳолати қаттиқдан қаттиқ юмшоққача бўлган қумли ёки чангли-лойли грунт бўлганда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 h да (агар қозиқларнинг пастки учи остида ҳолати майин юмшоқдан оқувчигача бўлган чангли-лойли грунт бўлса) 0,1 mm га тенг шартли барқарорликда ўтказилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкоэффициент қийматини 0,2 га тенг деб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКоэффициент қийматига грунт шароитларида қозиқли пойдеворларга қурилган биноларнинг чўкишини кузатишлар натижалари бўйича аниқлик киритишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Мазкур ШНҚнинг 19-формуласи бўйича аниқланган чўкиш 40 mm дан ортиқ бўлса, қозиқнинг чегаравий қаршилиги хусусий қиймати сифатида s = 40 mm га тенг юкни қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун ботирувчи юкларда қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu сифатида қуйидагиларни вужудга келтирадиган юкламадан бир поғона кам юкламани қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир поғона юклашда олдинги юклаш поғонасида олинган чўкишдан 5 марта ва ундан ортиқ чўкиш (чўкишнинг умумий қиймати 40 mm ортиқ бўлганда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир сутка ва ундан ортиқ вақт мобайнида чўкиш (чўкишнинг умумий қиймати 40 mm дан ортиқ бўлганда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Синовларда эришилган 1,5 Fd га тенг (бунда Fd — қозиқнинг мазкур ШНҚнинг 6, 9, 11, 13 ва 17-формулалари бўйича ҳисобланган қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти) ёки бундан катта максимал юкламада синашларда қозиқнинг чўкиши s мазкур ШНҚнинг 19-формуласи бўйича аниқланган қийматидан, кўприклар ва гидротехника иншоотлари учун 40 mm дан кичик бўлиб чиқса, бунда қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu хусусий қиймати учун синовларда олинган максимал юкламани қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Синовларда, эришилган Fd га тенг максимал юкламани қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Қозиқларни ботирувчи статик юклама билан синашларда юклаш поғоналари қозиқнинг тахмин қилинаётган чегаравий қаршилиги Fu нинг 1/10 - 1/15 улуши чегарасида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Қозиқларни суғурувчи ёки горизонтал статик юклама билан синашда чегаравий қаршилик Fu нинг хусусий қиймати сифатида мазкур ШНҚнинг 69-бандига мувофиқ силжишларнинг юкламага боғлиқлик чизмалари бўйича юклама оширмасдан туриб ҳам қозиқнинг силжиши узлуксиз ошиб бораверадиган юкламадан бир поғона паст бўлиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларни горизонтал юкламаларга статик синашлар натижаларидан «қозиқ-грунтда» тизими мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги ҳисоблар бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Қоқма қозиқларни динамик синашларда чегаравий қаршиликлар Fu, kN нинг хусусий қийматини мазкур ШНҚнинг 69-бандига мувофиқ уларни амалдаги (ўлчаган) қолдиқ рад Sa ³ 0,002 m да ботириш маълумотлари бўйича қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Амалдаги (ўлчанган) қолдиқ рад Sa < 0,002 m бўлса, у ҳолда қозиқли пойдевор лойиҳасида қозиқларни ботириш учун катта (қолдиқ рад Sa ³ 0,002 m бўладиган) зарб энергияли тўқмоқ қўллаш, бунда қозиқни қоқиш жиҳозини алмаштиришнинг имкони бўлмаганда ва радни ўлчаш асбоблари мавжуд бўлганда, қозиқ чегаравий қаршилиги Fu, kN нинг хусусий қийматини қуйидаги формула орқали аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 20 ва 21-формулаларида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — қозиқ ашёсига қараб мазкур ШНҚнинг 10-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент, kN/m2 (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — қозиқ танаси яхлит ёки ичи бўш кўндаланг кесими ташқи чегараси билан чекланган юза (қозиқда ўткир уч бор-йўқлигидан қатъий назар), m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ — зарбавий таъсири 1 га тенг бўлган тўқмоқ билан қозиқлар қоқилганда қабул қилинадиган, қозиқлар титрама усулда ботирилганда, уларнинг учлари грунт хилига кўра 11-жадвал бўйича қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEd — тўқмоқ зарбининг ҳисобий энергияси, kJ мазкур ШНҚнинг 12-жадвалидан, титрама ботиргичларнинг ҳисобий энергияси ушбу ШНҚнинг 13-жадвалидан қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsa — тўқмоқ бир зарбидан, титрама ботиргичлар қўлланилганда эса, улар 1 дақиқа мобайнида ишлаганда қозиқнинг ботишига тенг амалдаги рад қилинган қолдиғи, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsel — қозиқнинг элстик (қайишқоқ) ради (грунт ва қозиқнинг қайишқоқ силжиши); радни ўлчаш асбоби ёрдамида аниқланади, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1 — тўқмоқ ёки титрама ботиргичнинг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm2 — қозиқ ёки каллакликнинг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm3 — подбобка массаси (қозиқларни титрама усулда ботиришда m3=0), t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm4 — босқон зарб берувчи қисмининг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишε — зарбни тиклаш коэффициенти, ёғоч вкладишли каллакликни қўллаган ҳолда зарбий тўқмоқ билан темир-бетон қозиқларни қоқишда ε2 = 0,2 титрама усулда ботиришда ε2 = 0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — коэффициент; 1/kN(1/тc) қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — мазкур ШНҚнинг 20 ва m4, m2 21-формуласидагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnp, nf — грунтнинг динамик (қайишқоқ қаршиликни ҳам ўз ичига олади) қаршилигидан статик қаршилигига ўтиш коэффициентлари тегишлича қуйидагиларга тенг:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқнинг пастки остидаги грунт учун nр= 0,00025 с∙m/kN (0,0025 с×m/tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиртидаги грунт учун nf = 0,025 с∙m/kN (0,25 с×m/tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAf — қозиқнинг грунтга тегиб турадиган ён сирти юзаси, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — эркин тушиш тезланиши, 9,81 m/с2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — тўқмоқ зарб қисмининг тушиши амалдаги баландлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — дизель-тўқмоқ зарб қисмининг биринчи урилиб қайтиши баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ қабул қилинади, тўқмоқларнинг бошқа турлари учун h=0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Хандақ қазишда қуйидагилар аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишолиб ташланадиган грунтга ёки хандақ тубидаги қийматини қозиқларнинг олиб ташланмаган ёки сув ювиб кетиши мумкин бўлган грунтни эътиборга олиб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоблаб топиладиган юклама кўтариш қобилиятидан келиб чиқиб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсалбий ишқаланиш кучлари ўтиш эҳтимоли бор жойларда эса шу кучларни ҳисобга олиб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятларини статик зондлаш ёки статик синашлар натижалари бўйича қуйидагича қўшимча текширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 20-21-формулалари бўйича аниқланган юк кўтариш қобилияти қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ (грунтларнинг физик-механикавий хоссаларини лабораторияда аниқлаш натижалари бўйича) ҳисоблаб топилган, юк кўтариш қобилиятлари қийматларидан 1,4 мартадан ортиқ фарқ қилганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ҳисоблаш |
Коэффициент h, kN/m2 |
|
Қозиқларнинг қуйидаги турларида қозиқларни қоқиб ва охиригача қоқиб синаш |
1500 |
|
темир-бетон қозиқ (каллаги билан) |
1000 |
|
ёғоч қозиқ (подбабкасиз), (подбабка билан) |
800 |
|
қуйидаги қийматларда ишлаб чиқариш қоқишлари натижалари бўйича қозиқларнинг юк кўтариш қобилятини назорат қилиш 1000 ва ундан кичик 2000 4000 8000 ва ундан катта |
2500 1500 950 700 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқнинг пастки учи остидаги гурунтлар |
коэффициент, М |
|
1. Қум тўлдиргичли йирик бўлакли гурунтлар |
1,3 |
|
2. Ўртача йирикликдаги қумлар ва ўртача зичликдаги йирик қумлар ҳамда қаттиқ ҳолатдаги лойли қумлар |
1,2 |
|
3. Ўртача зичликдаги майда қумлар |
1,1 |
|
4. Ўртача зичликдаги чангсимон қумлар |
1,0 |
|
5. Юмшоқ ҳолатдаги лойли қумлар қаттиқ ҳолатдаги қумли лойлар ва лойлар |
0,9 |
|
6. Ярим қаттиқ ҳолатдаги қумли лойлар |
0,8 |
|
7. Дағал юмшоқ ҳолатдаги қумли лойли грунтлар |
0,7 |
|
Изоҳ. Зич қумларда мазкур ШНҚнинг 11-жадвалнинг 2 — 4-бандларида коэффициент М ни қийматларини 60 фоиз га, статик зондлаш маълумотлари бўлганда эса 100 фоиз га ошириш лозим. |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Тўқмоқ |
Тўқмоқ зарбининг хисобий энергияси |
|
1. Осма ёки якка зарбли тўқмоқ |
GH |
|
2. Трубкали дизель тўқмоқ |
0,9 GH |
|
3. Штангали дизель тўқмоқ |
0,4 GH |
|
4. Дизель тўқмоқ ёнилғи бермасдан якка зарблар билан охирига етказишда |
G(H-h) |
|
Изоҳлар: 1. G — тўқмоқни зарб берувчи қисмининг оғирлиги, kN. 2. h — дизель-тўқмоқ зарб берувчи қисмининг ҳаво ёстиғидан биринчи урилиб қайтиши баландлиги, ўлчов рейкаси бўйича аниқланади. Дастлабки ҳисоблар учун қуйидагича қабул қилишга йўл қўйилади: штангали тўқмоқлар учун h=0,6 m; қувурли тўқмоқлар учун h=0,4 m. |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Титрама ботиргичнинг қузғатувчи куч, kN |
Титрама ботиргич зарбининг мутаносиб ҳисобий энергияси, kJ |
|
100) |
45,0 |
|
200 |
90,0 |
|
300 |
130,0 |
|
400 |
175,0 |
|
500 |
220,0 |
|
600 |
265,0 |
|
700 |
310,0 |
|
800 |
350,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Сиқувчи юкламага ишловчи қоқма осма қозиқнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN ни грунтларни эталон қозиқ билан синашлар, қозиқ-зондларни синашлар ёки статик зондлаш натижалари бўйича қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgс — ишлаш шароитлари коэффициенти, gс =1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — эталон қозиқ билан синашлар, қозиқ зондни синашлар ёки зондлаш нуқталари сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu — грунтларни эталон қозиқ билан синаш, қозиқ зондни синаш жойида ёки зондлаш нуқтасида қозиқнинг чегаравий қаршилиги хусусий қиймати бўлиб, мазкур ШНҚнинг 74, 75 ёки 76-бандларига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти (грунтларни эталон қозиқ билан синаш, қозиқ зондни синаш жойида ёки зондлаш нуқталарида қозиқнинг олинган чегаравий қаршилиги хусусий қийматларининг Fu - ўзгарувчанлигига ёки шу синашлар ёки нуқталар сонига ишончлилик эҳтимолий қиймати a = 0,95 да қараб, ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ аниқланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Грунтларни эталон қозиқ билан синаш жойида қоқма қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu, kN (tf) хусусий қийматини қуйидагича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни I турдаги ГОСТ 24942-81 талабларига мувофиқ эталон қозиқ билан синашда қуйидаги формула бўйича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgsp — коэффициент; gsp = 1, 25 — қозиқ ҳар қандай йирикликдаги зич қумларга ёки йирик бўлакли грунтларга ботирилганда ва gsp = 1,0 — бошқа грунтлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu, usp — қозиқ ва эталон қозиқнинг кўндаланг кесими периметри;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,sp — эталон қозиқ чегаравий қаршилиги, kN хусусий қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 70-бандига мувофиқ статик юклама билан синашлар натижалари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Грунтларни II тур ёки III турдаги ГОСТ 24942-81 га мувофиқ эталон қозиқ билан синашда қуйидаги формула орқали бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ҳақиқий қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (эталон қозиқнинг пастки учи остидаги чегаравий қаршилик Rsp га қараб мазкур ШНҚнинг 14-жадвали бўйича қабул қилинади);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — эталон қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — эталон қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — ҳақиқий ўлчамдаги қозиқнинг кўндаланг кесими юзаси, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — ҳақиқий қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти (эталон қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги fcp ўртача қийматига қараб, 14-жадвал бўйича қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfsp — эталон қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги ўртача қиймати, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — ҳақиқий қозиқнинг ботиш чуқурлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ танаси кўндаланг кесими периметри, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII турдаги эталон қозиқ қўлланилганда, эталон қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги грунт қаршилигининг чегаравий қийматлари йиғиндисининг унинг чегаравий қаршилиги қийматига мослигини текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар улар орасидаги фарқ 20 фоиздан ошса, ҳақиқий қозиқнинг чегаравий қаршилигини худди I турдаги эталон қозиқники каби ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Қозиқ-зонд синалаётган жойдаги қоқма қозиқнинг чегаравий қаршилиги Fu, kN (tf) хусусий қийматини қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcR — қозиқ пастки учи остидаги грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти, 0,8 га тенг деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — қозиқ-зонднинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — қозиқ ён сиртидаги грунтнинг i - қатлами ишлаш шароитлари коэффициенти; қозиқ-зонднинг ён сиртидаги грунтнинг i-қатлами чегаравий солиштирма қаршилиги fps,i ўртача қийматига кўра мазкур ШНҚнинг 14-жадвали бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfps,i — қозиқ-зонд ён сиртидаги грунтнинг i-қатлами чегаравий қаршилигининг ўртача қиймати, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — грунтнинг i-қатлами қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — мазкур ШНҚнинг 25-формуласи каби олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Rsp, kPa |
Rsp га боғлиқ коэффициент gcR |
fsp>fps,i, kPa |
II ва III турдаги эталон қозиқлар учун fsp га боғлиқ коэффицентgcR |
Қозиқ зондлар учун fps,I га боғлиқ gcf |
||
|
II турдаги эталон қозиқлар учун |
III турдаги эталон қозиқлар учун |
Қумли грунтлар учун |
Чангсимон лойли грунтлар учун |
|||
|
≤2000 |
1,15 |
1,44 |
<20 |
2,00 |
1,20 |
0,90 |
|
3000 |
1,05 |
1,20 |
30 |
1,65 |
0,95 |
0,85 |
|
4000 |
1,00 |
0,90 |
40 |
1,40 |
0,80 |
0,80 |
|
5000 |
0,90 |
0,80 |
50 |
1,20 |
0,70 |
0,75 |
|
6000 |
0,80 |
0,75 |
60 |
1,05 |
0,65 |
0,70 |
|
7000 |
0,75 |
0,70 |
80 |
0,80 |
0,55 |
- |
|
10000 |
0,65 |
0,60 |
>120 |
0,50 |
0,40 |
- |
|
³13000 |
0,60 |
0,55 |
- |
- |
- |
- |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:1. Rsp ва fsp ларнинг оралиқ қийматлари учун gcR ва gcf қийматлари интерполяция усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Агар қозиқнинг ён сирти қумли ва чангсимон-лойли грунтлар ётганда, коэффициенти қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тегишлича қумли ва чангсимон-лойли грунтлар қатламларининг умумий қалинлигиҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻcf, g¢¢cf — тегишлича қумли ва чангсимон-лойли грунтларда эталон қозиқлар ва қозиқ-зондларнинг ишлаш шароитлари коэффициентлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Қоқма қозиқнинг зондлаш нуқтасидаги чегаравий қаршилиги Fu, kN хусусий қийматини қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRs — қозиқ пастки учи остидаги грунтнинг кўриб чиқилаётган нуқтада зондлаш маълумотлари бўйича чегаравий қаршилиги, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf — қозиқ ён сиртидаги грунтнинг кўриб чиқилаётган нуқтада зондлаш маълумотлари бўйича чегаравий қаршилиги ўртача қиймати, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — қозиқ атрофидаги грунт сиртидан қозиқнинг ботиш чуқурлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ танаси кўндаланг кесими периметри, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Қоқма қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг кўриб чиқилаётган нуқтада зондлаш маълумотлари бўйича чегаравий қаршилиги, Rs, kPa ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRs = b1qs, (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb1 — qs дан Rs га ўтиш коэффициенти (зонд туридан ГОСТ 5686-2020 ҳамда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалига мувофиқ қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqs — зонд каллаклиги остидаги грунтнинг қаршилиги kPa ўртача қиймати; лойиҳаланаётган қозиқнинг ўткир учи белгисидан бир диаметр d чегарасида юқори ва тўрт диаметр паст жойлашган жойларида тажрибадан олинади (бунда d — думалоқ қозиқ диаметри ёки квадрат қозиқ томони, бўлмасà, тўғри тўртбурчак кесимли қозиқнинг катта томони, m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Қоқма қозиқнинг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги f, kPa ўртача қийматини кўриб чиқилаётган нуқтада грунтни зондлаш маълумотлари бўйича қуйидагича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI турдаги зондлар қўлланилганда, қуйидаги формула билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf= b2 fs, (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII ёки III турдаги зондлар қўлланилганда қуйида формуладан топилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb2, bI — мазкур ШНҚнинг 15-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициентлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — эталон қозиқнинг пастки учи остидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfs — зонднинг ён сиртига нисбатан грунтнинг қаршилиги, kPa (tf/m2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУ зондлаш нуқтаси юзасидан, юк кўтарувчи қатламнинг қозиқ учи жойлашувчи қуйи сатҳгача бўлган оралиқда, зонднинг ён сирти бўйлаб аниқланган умумий қаршилигининг қисми кўринишида аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfs,i — i-қатламдаги грунтнинг, зонд ёки сиртига нисбатан ўртача қаршилиги, kN (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — i-қатламнинг қалинлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
qs, kPa |
b1- qs дан Rs га ўтиш коэффициенти |
fs, fsi, kPa |
b2 fs дан f га ўтиш коэффициенти (I тур зонд учун ) |
b1- fs дан f га га ўтиш коэффициенти (II ёки III тур зонд учун) |
||||
|
Қоқма қозиқлар учун |
қуйидаги юкламалар бурама қозиқлар учун |
|||||||
|
сиқувчи |
суғурувчи |
қумли грунтларда |
чангли лойли грунтда |
қумли грунт ларда |
чангли лойли грунтда |
|||
|
£1000 (100) |
0,90 |
0,50 |
0,40 |
£20 |
2,40 |
1,50 |
0,75 |
1,00 |
|
2500 |
0,80 |
0,45 |
0,38 |
40 |
1,65 |
1,00 |
0,60 |
0,75 |
|
5000 |
0,65 |
0,32 |
0,27 |
60 |
1,20 |
0,75 |
0,55 |
0,60 |
|
7500 |
0,55 |
0,26 |
0,22 |
80 |
1,00 |
0,60 |
0,50 |
0,45 |
|
10000 |
0,45 |
0,23 |
0,19 |
100 |
0,85 |
0,50 |
0,45 |
0,40 |
|
15000 |
0,35 |
- |
- |
³120 |
0,75 |
0,40 |
0,40 |
0,30 |
|
20000 |
0,30 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
³30000 |
0,20 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Сувга тўйинган қумли грунтларда бурама қозиқлар учун b1 коэффициент қийматлари 2 марта кичрайтириб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Сиқувчи ва суғурувчи кучларга ишлайдиган бурама қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти, статик тарзда зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 23-формуладан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқнинг зондлаш нуқтасидаги чегаравий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 27-формуласи билан аниқланиши, бунда чуқурлик парракли қисмнинг узунлигига қисқартирилган ҳолда олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Қозиқ парраги остидаги (устидаги) грунтнинг чегаравий қаршилигини кўриб чиқилаётган нуқтада грунтни зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 28-формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb1 — коэффициенти иш зонасида, зонд каллаклиги остидаги грунтнинг қаршилигининг ўртача қийматига кўра 15-жадвал бўйича аниқланади, у парракнинг диаметрига тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБурама қозиқ танасининг ён сиртидаги грунтнинг чегаравий қаршилиги ўртача қийматини кўриб чиқилаётган нуқтада грунтни зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 29 ёки 30-формуладан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-боб. Қозиқли пойдеворларни ва уларнинг заминларини деформациялар бўйича ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Қозиқ пойдеворларининг чўкишини ҳисоблаш (чегаравий ҳолатнинг иккинчи гуруҳи бўйича) мазкур ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ бажарилганда чизиқли-деформацияланган муҳит сифатида грунт моделига асосланган ҳисобий схемалари ёрдамида амалга оширилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Якка осма қозиқнинг чўкиши мазкур ШНҚнинг 78 ва 79-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Кичик бир гуруҳи (п ≤ 25) осма қозиқларнинг чўкиши (қозиқ тўплами) тўпламдаги қозиқларнинг ўзаро таъсирини мазкур ШНҚнинг 80 ва 81-бандлари асосида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКатта гуруҳ осма қозиқлар (қозиқ майдончаси)нинг чўкишини мазкур ШНҚнинг 82 — 84-бандларига мувофиқ табиий заминда пойдевор модели ёрдамида аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Мазкур ШНҚнинг 85 — 89-бандларига кўра уйғунлашган (комбинациялашган) (бирлаштирилган) қозиқ плита пойдеворларнинг чўкишини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Қозиқ пойдеворининг чўкишининг ҳисобланган қийматлари мазкур ШНҚнинг 80-бандига мувофиқ чегара қийматларидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Вертикал ва горизонтал кучлар ва моментларнинг биргаликдаги таъсиридан қозиқларни деформацияга ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Қозиқли пойдеворларни деформацияга ҳисоблашни чизиқли бўлмаганда грунтнинг сиовдан ўтказилган (апробация бўлган) моделлари ва рақамли (сонли) усуллари ёрдамида ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Қозиқлар ва қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашни қуйидаги формуладан келиб чиқиб амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs £ su(31)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — қозиқ, қозиқли пойдевор ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши (чўкиши, сурилиши, қозиқлар, қозиқли пойдеворлар чўкишидаги нисбий фарқ) мазкур ШНҚнинг 36-37-бандлари, 8-боби ва мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ ҳисоблашлар орқали аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — қозиқлар, қозиқли пойдеворлар ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши чегаравий қиймати ШНҚ 2.02.01-19га, кўприклар учун эса ШНҚ 2.05.03-22га мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Якка қозиқнинг чўкишини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Силжиш модули G1 MPa, ва Пуассон коэффициенти ν1 га эга бўлган грунт қатламини кесиб ўтадиган ва модуль силжиши G2 MPa ва Пуассон коэффициенти ν2 орқали тавсифланадиган чизиқли деформацияланувчи ярим фазога таяниб турган якка қозиқларнинг чўкишини ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 6-боби, (32) ва (36) формулалари ҳамда қуйидагилар асосида амалга оширилишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl/d > G1l/G2d > 1
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — қозиқларнинг узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — формулалар бўйича аниқланадиган қозиқлар кўндаланг кесим юзасининг ташқи диаметри, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишсиз якка қозиқлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиқка узатиладиган вертикал юклама бўлиб, мазкур ШНҚнинг 3-формуласи ёрдамида аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ — қуйидаги формуладан аниқланадиган коэффициент:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ' = 0,17ln(kvG1l/G2d) — мутлақ қаттиқ (бикр) қозиқка мос коэффициент (ЕА = ∞);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα' = 0,17ln(kv1l/d) - G1 ва v1 тавсифлари бир жинс (хил)ли замин ҳолати учун ўша коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишχ = EA/G1l2 — қозиқнинг нисбий қатиқлиги (бикрлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕА — қозиқ танасининг сиқилиш бикрлиги, MN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишλ1 — қозиқ танасининг сиқилиши ҳисобига чўкишнинг ортишини белгилайдиган параметр, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv, kv1 — формула орқали аниқланадиган коэффициентлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv = 2,82 — 3,78v + 2,18v2 (35)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv = (v1 + v2) /2 ва v = v1 бўлганларида мос равишда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишли якка қозиқлар ёки тиргак-қозиқлар учун
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdb — қозиқ кенгайиши диаметри.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Якка бурғилама тиқма қозиқлар чўкишининг ҳисоби учун бирчизиқли масала қўринишида якка қозиқли пойдеворларни ҳисоби мазкур ШНҚнинг 6-иловаси бўйича амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Силжиш модули G1 ва Пуассон коэффициенти ν1 ҳусусиятлари қозиқларнинг чўкиши чуқурлиги ичидаги барча грунт қатламлари учун ўртача қийматларда ҳамда G2 ва v2 учун эса 0,5l, чегарасида, бунда қозиқларнинг юқори қисмидаги l дан 1,5l гача бўлган чуқурликда, шунингдек қозиқларнинг остида суюқ ҳолдаги гилли грунтлар, органоминерал ва органик грунтлар йўқ бўлиши шарти билан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг силжиш модули G = E0 /2(1 + v) ни 0,4E0 га (бу ерда E0 – умумий деформация модули) тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади kv коэффициент эса 2,0 га тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Кесими доирасимон бўлмаган қозиқлар ҳамда заводда тайёрланган қоқма қозиқлар учун ҳисобий диаметри d, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — қозиқ кўндаланг кесимининг юзаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Қозиқ тўпламнинг чўкишини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Қозиқлар гуруҳининг чўкишини ҳисоблашда бир бирига таъсирини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN юк қўйилган қозиқдан (қозиқ ўқлари орасидаги ўлчанадиган масофа) а масофада жойлашган қозиқнинг қўшимча чўкиши қуйидагича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Чўкишини ҳисоблаш, қозиқлар ичидан i - ли қозиқларни n гуруҳдаги қозиқлараро юкларни маълум тақсимланиши қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs (N) — (32) формула бўйича аниқланадиган якка қозиқнинг чўкиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdij — i — ва j — ли (38) формула бўйича аниқланадиган қозиқлар орасидаги масофага боғлиқ бўлган коэффициентлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNj — j — ли қозиқга тушадиган юк.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Қозиқлар орасидаги юкнинг тақсимланиши номаълум бўлган ҳолатда мазкур ШНҚнинг 39-формуласидан қозиқ пойдеворининг юқоридаги конструкцияси билан ўзаро таъсирини ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Қозиқ тўпламларини жойлаштиришнинг ўзаро таъсири бурчак нуқталари усули билан ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Қозиқли пойдеворнинг чўкишини шартли пойдевор каби ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Қозиқли пойдеворларни чўкишини (қозиқли майдон) қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs = sef + Dsp + Dsc, (41)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsef — пойдеворнинг шартли чўкиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDsp — шартли пойдеворнинг таглик даражасида қозиқларни босиб юбориш ҳисобидан қўшимча чўкиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDsc — қозиқлар танасининг сиқилиши ҳисобидан қўшимча чўкиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Пойдевор чегаралари қуйидаги 1-расмга мувофиқ аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Қозиқли пойдеворларни чўкишини ҳисоблашда шартли пойдевор чегараларини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастидан — АБ текислиги, қозиқнинг пастки қисми-учидан ўтиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишён томонидан АВ ва БГ бўйлама текисликлари — вертикал қозиқларнинг четки қаторлари ўқларидан 0,5 қозиқ қадам оралиғидан (1а — расм), бироқ 2d дан ошмаслиги керак (d — қозиқ кесимининг ён томони) ва қия қозиқлар мавжуд бўлганда — бу қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтиши (1б — расм), юқоридан — ВГ замин сатҳининг юзаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Пойдеворнинг чўкишишини ҳисоблаш чизиқли деформацияланган заминнинг деформацияларини қатламли жамлаш усули билан сиқиб олинадиган қалинликнинг чекланиши ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСиқиладиган қалинликнинг деформациялари ва чуқурлигини аниқлайдиган вертикал нормал кучланиш szp фақат қозиқ пойдеворига қўлланиладиган юк таъсиридан ҳисобланишида, пойдевор чегарасидаги грунтнинг оғирлиги ҳисобга олинмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszи — бошланғич кучланишлар хандак (котлован)нинг қазилишини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнизотроп масса сифатида пойдеворни вертикал текисликлари бўйлаб силжишнинг охирги бикрлигини ҳисобга олган ҳолда чўкишни уч ўлчовли рақамли (сонли) ҳисобидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Кўприк таянчларининг заминларини ҳисоблашда, шартли пойдеворни вертикал қозиқларнинг ташқи чекка қаторларидан h масофада жойлашган АВ ва БГ вертикал текисликлари билан ёнма-ён чегараланган ҳолда олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Босимдан ҳосил бўлган чўкиш қиймати Dsp қозиқлар майдонидаги қозиқларнинг қадамига боғлиқ, шунингдек қадамлар ўзгарувчан бўлиши, ҳисоб цилиндрик ҳажм (катак) га нисбатан амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУнинг ичида барча нуқталар бошқа қозиқларнинг ўқларига қараганда берилган қозиқ ўқига яқинроқ бўлиши катакнинг горизонтал кесимининг майдони а2 га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — қозиқ атрофидаги қозиқ майдонининг қадами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкатак ҳажмидаги грунт бир ҳил икки бўлакларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — қозиқ узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ1, Е2 — деформациянинг умумий бўлими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv1, v2 кўндаланг деформация коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Заминнинг чуқурлиги бир хил бўлмаганда мазкур ШНҚнинг кўрсатгичлари ўртача ҳисобга олиниши, мазкур ШНҚнинг 79-банди ва 2-расмларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Катак усулининг ҳисобий схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир катакка ташқи юк оғирлиги Р = pW. Га тенг. Замин бир жинсли бўлган ҳолатда босимдан бўлган чўкиш (Е1 = Е2, v1 = v2) га тенг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — қозиқ диаметри;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмукаммал қозиқ учун (Е1 = 0):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(43)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкиш натижасида эзилиши умумий ҳолда 0<Е1<Е1 £ Е2 тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(44)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ танасининг сиқилиши ҳисобидан чўкиш қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Уйғунлашган (комбинациялашган) қозиқли-плита пойдеворини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Қозиқлар ва плиталар қаршилигини уйғунлашган (комбинациялашган) қозиқли-плита пойдеворини (бундан буён матнда КҚПП деб юритилади) бинонинг умумий ва нотекис чўкишларини камайтиришда фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Катта ўлчамдаги қозиқлар тўпламлари ва қозиқлар майдонлари агар уларнинг замини ўрта зичликдаги ва зич қумлардан иборат бўлса, шунингдек оқувчанлик кўрсаткичи Il < 0,5 дан паст бўлган лойли грунтларда КҚППларни лойиҳаланишига йўл қуйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор плиталари (ростверк)лар билан бирлаштирилган қозиқларнинг пойдеворлари қоя ва ярим қоя грунтларда улар пойдевор плитасининг заминидн юкни узатишни ҳисобга олмаган ҳолда фақат қозиқ пойдеворлари сифатида ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. КҚППлар ҳисоби қуйидагиларни аниқлашни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив тизимнинг элементларида (оддий ва ўрта қозиқларда, шунингдек пойдевор плиталари (ростверк) кучланишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив тизимнинг умумий ва унинг алоҳида элементларни силжишларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар томонидан қабул қилинган ва уларни бирлаштирадиган юкнинг нисбатларини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. КҚПП таркибида қозиқлар узунлиги ва уларнинг қадамини танлаш ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ қурилаётган бинонинг чўкишлари, кренлар ва нисбий чўкишларининг йўл қўйилган қийматини таъминлаш деформациялар бўйича ҳисоблаш асосида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Сиқилувчи қатламни H қиймати бирлаштирилган КҚППларининг чўкишини мазкур ШНҚнинг 83-бандига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Қозиқли-плита пойдеворини ҳисоби грунтнинг эластик қаршилик коэффициенти жиҳатидан ўзгарувчан ҳолда эластик асосида пластинка сифатида амалга оширилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг ўртача қаршилик қиймати тўғридан-тўғри фазовий чизиқли бўлмаган ҳисоблардан ва катак (ячейка) учун осесимметрия орқали, шунингдек қозиқ ва унинг атрофидаги грунт қатори мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ белгиланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Чекка ҳудудлардаги кучланишлар концентрациясининг эластиклик қаршилик коэффициентининг қиймати белгилашда, пойдеворларнинг фазовий ишини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, бикрлик таснифларнинг режалаштирилган тақсимланиши геотехник дастурлар ёки бошқа ечимлар ёрдамида рақамли моделлаш асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Қозиқли плита пойдеворни чўкишининг Skcn дастлабки ҳисобларни амалга ошираётганда унинг қиймати ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ аниқланган плитали пойдеворининг чўкишидан ошиб кетмаслиги ва шартли пойдевор схемасига мувофиқ олинган қозиқли пойдевор чўкишидан камроқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Осма қозиқлардан тайёрланган пойдевор ва унинг заминини деформациялар бўйича ҳисоблашни табиий заминдаги пойдевор сифатида ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ амалга оширилиши, бунда пойдеворнинг чегаралари мазкур ШНҚнинг 3-расмига мувофиқ қуйидагича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқнинг пастки учи орқали ўтадиган АБ текислик билан-пастдан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштик қозиқларнинг четки қаторлари ташқи ўқларидан 
ён томонлардан. Мазкур ШНҚнинг 3а-расмига мувофиқ, бироқ 2d дан катта бўлмаган масофадан ўтадиган (қозиқларнинг пастки учлари остида оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,6 бўлган чангсимон-лойли грунтлар ётган ҳолларда) ёки шу қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтадиган (қия қозиқлар мавжуд бўлган ҳолларда) мазкур ШНҚнинг 1б-расмига мувофиқ АВ ва БГ тик текисликлар билан;
ён томонлардан. Мазкур ШНҚнинг 3а-расмига мувофиқ, бироқ 2d дан катта бўлмаган масофадан ўтадиган (қозиқларнинг пастки учлари остида оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,6 бўлган чангсимон-лойли грунтлар ётган ҳолларда) ёки шу қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтадиган (қия қозиқлар мавжуд бўлган ҳолларда) мазкур ШНҚнинг 1б-расмига мувофиқ АВ ва БГ тик текисликлар билан;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни текислаш сирти ВГ билан — юқоридан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— грунтнинг ички ишқаланиш бурчагининг ўртачалаштирилган ҳисобий қиймати қуйидаги формуладан аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— грунтнинг қозиқ ўтган 
қалинликдаги айрим қатламлари ҳисобий қийматлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — қозиқнинг грунтга ботиш чуқурлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Пойдеворнинг чўкишини аниқлашда шартли пойдеворнинг хусусий оғирлигига қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк) оғирлиги, шунингдек пойдевор ҳажмидаги грунтнинг оғирлиги қўшилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Қозиқли пойдевор ва заминнинг ҳисоблаб топилган деформацияланиш (чўкиш) қийматлари мазкур ШНҚнинг 5-формуласига мувофиқ чегаравий қийматлардан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм. Қозиқли пойдеворлар чўкишини ҳисоблашда шартли пойдевор чегараларини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Қурилишда ҳудудни 2 m дан юқори бўлган тупроқ ётқизиш (намлов) ёки бошқа доимий (узоқ муддатли) юклама назарда тутилса ва қозиқлар қадаладиган чуқурликда 30 cm дан юқори бўлган торф ёки гил қатламлари мавжуд бўлса, осма қозиқлардан иборат қозиқли фундаментнинг чўкиш қиймати шарти йўқ қилиб белгиланган фундаментнинг ўлчамлари кичрайишига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, вертикал ва эгилган қозиқлар учун фундамент чегаралари вертикал текисликлар билан чекланган бўлиб, улар вертикал қозиқларнинг энг четки қаторларининг ташқи четларидан 
масофада жойлашганда hmt қозиқнинг тагидан 30 cm дан юқори бўлган торф ёки гил қатлами остигача бўлган масофани англатиши зарур.
масофада жойлашганда hmt қозиқнинг тагидан 30 cm дан юқори бўлган торф ёки гил қатлами остигача бўлган масофани англатиши зарур.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Деформациялар бўйича ҳисоблашлар қуйидагилар учун талаб қилинмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустун-қозиқлар сифатида ишлайдиган қозиқлардан тайёрланган пойдеворлар,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар тўпламидан ташқарида жойлашган суғурувчи кучларни қабул қилувчи якка осма қозиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсуғурувчи кучларга ишлайдиган қозиқлар тўплами.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Қозиқларни тик ва горизонтал кучлар ҳамда моментнинг биргаликдаги таъсирига деформациялар бўйича ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги талаблар бўйича амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКам юкланган тасмасимон қозиқли пойдеворлар ва якка қозиқларни мазкур ШНҚнинг 5–8-иловалари бўйича ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-боб. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Қозиқларнинг катта ўлчамдаги тўпламлари, қозиқли майдонлар ва пойдевор плиталари (ростверк) плиталарни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк)даги ички кучларни аниқлаш ҳисоблаш дастурлардан фойдаланган ҳолда рақамли усуллар билан амалга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Катта ўлчамдаги қозиқ пойдеворларини ҳисоблашда қозиқлар, пойдевор плиталари (ростверк) ва пойдевор устидаги конструкциялар материалининг деформацион таснифлари эластик деб ҳисобланиши, бунда ҳисобий кучланишларини чизиқли мутаносиблик чегараларига чеклаши, грунтнинг механик ҳаракати асосан чизиқли бўлмаган моделлар билан тафсивланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Катта ўлчамдаги қозиқ пойдеворларининг бир қисми сифатида қозиқлардаги ички кучланишларни аниқлашда қуйидагилардан фойдаланишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг механик иши асосан грунт хусусиятлардан фойдаланган моделлар билан тафсивланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар ва ер усти иншоотларининг механик ишлашининг хусусиятларини аниқлаш учун баъзи ҳолларда грунтларнинг мустаҳкамланиши ва юмшаши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдилатанстлиги ҳамда бошқаларни ҳисобган олган ҳолда анча мураккаб эластик пластик моделлардан (кўп параметрли эластик пластик моделлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳа доирасида кўп параметрли эластик пластик моделлардан фойдаланган ҳолларда ҳисобларни амалга оширишда ҳар хил моделлар бўйича ҳисоблаш натижаларини таққослаш ва барча элементлар учун ички кучланишларнинг кўпайишини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Пойдеворнинг ҳисобий моделини қуришда ҳисоблаш майдонининг ўлчамлари ва чекланган элементнинг конфигурацияси ёки сонли-фарқнинг бузилиши тайинланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ пойдеворини ҳисоблашда ҳисобга олинадиган қозиқ пойдеворига туташган таглик майдонининг ўлчамлари чегаравий шартлари ҳисоблаш натижаларига сезиларли таъсир кўрсатмаслигини таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Пойдеворларни ҳисоблашда қуйидагиларни инобатга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхандакларнинг таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўсувчи конструкциялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишблокларнинг ўрнатилиши кетма-кетлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот қисмлари ва босқичлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгеологик тузилишдаги бир хил эмаслигини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Ҳисобий моделлининг мақсади ва пойдевор грунтларининг деформацияси ва мустаҳкамлик параметрларини танлаш билан боғлиқ мумкин бўлган ноаниқларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларнинг катта ўлчамдаги тўпламлар ва майдонларининг ҳисобий модели лойиҳалаштирилган пойдевор ва ер усти конструкцияларининг ишончлилик захираси бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар бундай хатоликни олдиндан аниқлаш мумкин бўлмаганла, аниқлик ҳисобларини амалга ошириш ва конструкцияга энг ноқулай таъсирларни аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Катта ўлчамдаги қозиқ ва қозиқ пойдеворли гуруҳларнинг компьютер ҳисобларини амалга оширишда ҳисобий схемаси элементларини ҳисоблашнинг индивидуал натижаларини аналитик ечимлар билан таққослаш, турли геотехника дастурлари бўйича таққослаш ёки муқобил ҳисобларни бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Ҳар бир i — чи грунт қатлами учун грунтларнинг фақат деформация параметрларидан фойдаланган ҳолда ҳисобларда қуйидаги ҳисобий чуқурликка йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕi — биринчи юкланиш шохи бўйича i — чи грунт қатламининг деформация модули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕе,i — иккинчи юкланиш шохи бўйича i — чи грунт қатламининг деформация модули ва vi — i — чи грунт қатламининг Пуассон коэффициенти ҳисоблашда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Кўп параметрли моделлар бўйича ўтказилган ҳисоблар сиқилган қатламнинг чуқурлиги ўтказилган ҳисоблар асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Қозиқ майдонининг турли қисмларида жойлашган қозиқлар ишининг хусусиятларидан келиб чиқиб қуйидагиларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ гуруҳи (майдон, тўплам) таркибида ишлайдиган қозиқларнинг эгилувчанлигигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбитта қозиқнинг ишлашига нисбатан кўпайишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар ва грунтнинг уларнинг жойлашишига кўра гуруҳда ўзгарувчанлигини:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчекка бурчак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмарказий, оралиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкамдан-кам учрайдиган ёки қалинлашган қисмда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Биноларнинг ер усти ва пойдевор конструкцияларини ҳисоблашда қозиқ пойдеворини мувофиқлигининг чизиқли ва чизиқли бўлмаган контакт (алоқа) элементлари ёрдамида тавсифлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу элементларни қозиқ бошлари ва пойдевор плиталари (ростверк) плитасининг қозиқлараро тагликлари учун тавсифловчи «юк – чўкиш» боғлиқларини қозиқ бошлари ва қозиқлараро грунтдаги ҳисобий реакцияларни мумкин бўлган фарқларни тавсифловчи юк диапозонидаги деформациялар билан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворнинг қаттиқлик хусусиятларини аниқлаш учун қозиқ пойдеворининг фазовий ҳисобини унинг характерли бўлакларини ҳисоблаш билан алмаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ҳисобларни амалга ошираётганда эгилувчан пойдевор плиталари (ростверк)ни қаттиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Силжиш деформациялари концентрацияси ва «қозиқ-грунт» чегараси бўйлаб грунтнинг пластик оқими махсус «интерфейс» (алоқа) элементлари ёрдамида ёки зарур бўлган зичланишни чекланган элементнинг тўғри (чекли фарқи) бўлишиш (разбивка) билан тавсифланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Масъуллиги биринчи даражали иншоотлар учун ГОСТ 27751-2014 га мувофиқ катта ўлчамдаги қозиқ пойдеворларнинг ҳисоби фақат чизиқли бўлмаганда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII ва III даражали иншоотлари учун тархдаги ўзгарувчан қаттиқлик коэффициентлари билан тавсифланган эгилувчан пойдевор плиталари (ростверк)ни эластик пойдевор модели ёрдамида ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу коэффициентлар деформациялар учун қозиқ пойдеворини ҳисоблаш натижаларига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПлиталарнинг пойдевор плиталари (ростверк) конструкциясини лойиҳалашда, қозиқ қаршилигини тарҳда тақсимлашнинг энг ноқулай ҳолатларини танлаши, пойдевор плиталари (ростверк) қалинлигини танлаш босиб юбориш (эзилиш) хисоби орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Пойдевор плиталари (ростверк) плитасининг арматураланиши ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ арматурали тўрлар ёки алоҳида стержень билан бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдевор плиталари (ростверк)нинг ишчи арматурасининг зарур бўлган қиймати ҳамда унинг кесимдаги таъсир этаётган кучланишлар ушбу бобда келтирилган талабларга мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Қозиқли-плита пойдеворлар, қозиқларнинг катта ўлчамдаги тўпламлар (кустлар) ва майдонларнинг таркибидаги қозиқ танасининг ашё (материал) бўйича мустаҳкамликка ҳисоблар қозиқлардаги ортиқча юкланиши бўлиб қолишининг ҳисобга олган ҳолда бажариш керак, бунинг учун қозиқларни ашёнинг бўйича мустаҳкамлигини ҳисоблашда қозиқлардаги кучланишларнинг ҳисобий қийматидан 1,5 баравар юқори бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелтирилган ҳисобларни бажаришда қозиқларнинг пойдевор таркибидаги жойлашувини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Катта ўлчамдаги тўпламлар ва қозиқ майдонлари юкни тўғридан-тўғри пойдевор плиталари (ростверк) плитасининг таглиги орқали грунтга етказиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш, бунда ушбу лойиҳада заминни мос равишда тайёрлаш бўйича чоралар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Қозиқли плита пойдеворининг плита қисмининг чуқурлигини белгилашда грунтнинг мавсумий музлашини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Масуллиги биринчи даражали иншоотларнинг қозиқ ва плита-қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда иншоотнинг энг юкланган қозиқларида кучланишларни ўлчаш учун махсус датчиклар билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДатчиклар камида 2 қаторли, 2-бурчакли ва 2-қиррали қозиқларга иншоотнинг энг юкланган қисмларига ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Бурғилама-туширма қозиқларни ўрнатишда диаметри 800 mm дан ошадиган уларнинг камида 10 фоиз (500 kN дан ортиқ юкга — барча қозиқлар) узлуксизлик назорат имкониятини ва бузилиш бўлмайдиган усуллари орқали қозиқ танасининг бетон мустаҳкамлигини махсус кўзда тутилган трубкалар билан жиҳозланган арматураланган каркасли қилиб лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Бино ва иншоотлар қайта таъмирлашда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Бино ва иншоотларни қайта таъмирлашда заминга тушадиган юкни кўпайишида ҳамда заминда бўш грунтлар мавжудлигида қозиқли пойдеворлар қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Тегишли асослар мавжудлигида қозиқли пойдеворлар учун қоқма, тиқма, ҳайдама ва бошқа турдаги қозиқлар ишлатилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Бино ва иншоотларни қайта таъмирлашда қозиқли пойдеворлар ушбу бўлим ва мазкур ШНҚнинг 5 — 8-боблари талабларига мувофиқ лойиҳаланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳалаш учун берилган маълумотлар мазкур ШНҚнинг 3-бобидан ташқари қайта таъмирланаётган бинонинг ва мавжуд бўлган қурилишида мазкур ШНҚнинг 1-иловаси, шунингдек қайта таъмирлашнинг зона таъсирига кириб қолган бино ва иншоотларларнинг ГОСТ 53778-2010га мувофиқ замин, пойдеворлар ва конструкцияларни текшириш натижаларига эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Қайта таъмирлаш учун муҳандислик-геологик тадқиқотлар мазкур ШНҚнинг 1-иловаси ҳамда 11 — 14-бобларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Бино ва иншоотларнинг замин ва пойдеворлари қайта таъмирлаш лойиҳаларида мавжуд бўлган пойдевор конструкциялари ва грунтларни юк кўтариш қобилиятидан максимал фойдаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Бино мавжуд бўлган қурилиш шароитдаги қайта тиклаш учун лойиҳаланаётган қоқма қозиқлардан пойдеворлар мазкур ШНҚнинг 3-бобига мувофиқ яқин жойлашган бино ва иншоотлар конструкцияларига динамик таъсирлар бўйича ҳамда киритилаётган қозиқлар атрофидаги грунтлар силжишига, хавфсизликка текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Бино ёки иншоотларгача киритиладиган қозиқлар динамик таъсирлари бўйича хавфсиз масофа r, m, 25 m дан кам бўлмаган ҳолатда тайинланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Агар энг яқин киритиладиган қозиқлардан r масофа 25 дан кам бўлса, бино ёки иншоотнинг конструктив хусусиятларига ва уларнинг ҳолати тоифасига қараб рухсат этилган хавфсиз масофалар пойдеворнинг вертикал тебраниш тезлиги V cm/s киритиладиган қозиқлардан r масофада ушбу бино ва иншоот учун йўл қўйилган максимал қийматдан ошмаслиги асосида ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚониқарли ҳолатга эга бўлган бинолар учун болғалар ёрдамида қиритиладиган қозиқларни тебраниш тезлигининг йўл қўйилган қийматлари қуйидаги 16-жадвалга мувофиқ аниқланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Иншоот конструкцияси |
Замин грунтида йўл қўйилган тебраниш тезлиги, cm/s |
||
|
Қум |
|||
|
зич |
ўрта зичликда |
юмшоқ |
|
|
Гилли грунтлар оқувчанлик кўрсаткичи |
|||
|
IL < 0,5 |
0,5 ≤ IL ≤ 0,75 |
IL > 0,75 |
|
|
Монолит темир бетон ва пўлат синчли |
4,5 |
3,0 |
1,0 |
|
Монолит темир бетон рама синчли |
3,0 |
1,5 |
0,5 |
|
Панел ва ғиштли, блокли |
2,0 |
1,5 |
0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Қозиқларни тебраниш пайтида, қозиқларни синовдан ўтказиш пайтида грунт ва структура тебранишларининг параметрларини инструментал тадқиқотлар асосида йўл қўйилган хавфсиз масофалар аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Бино ва иншоотлар конструкциялари замин грунтларда рухсат этилган тебранишлар тезлиги cm/s қумлар зич ўртача зичликда бўшлойли грунтларнинг қуйидаги оқувчанлик кўрсатгичи монолит темир-бетонли ва пўлат каркаслари монолит темир-бетондан рама каркасли каркаслар ғишт блокли ва панелли бино ва иншоотларни тебранишнинг тезлик қиймати V, cm/s қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV = 2·p·a·d, (47)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa ва d — мос равишда, қозиқларни синовли қоқиш жараёнида экспериментал аниқланадиган тебранишнинг амплитуда ва частотаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Мавжуд бўлган бино ва иншоотлар яқинида қоқма қозиқларнинг динамик таъсирлар бўйича қўлланишининг иложи бўлмаганда, улар махсус қозиқларни босиб киритадиган асбоблар ёки домкратлар ёрдамида босилиб киритиладиган қозиқларга алмаштирилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Киритиш учун минимал зарур куч F kN қуйидаги формула бўйича аниқланишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF ³ gcFd, (48)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — иш шароити коэффициенти, қозиқ киритиш тезлиги 3 m/min гача тенг бўлганда 1,2 қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — қозиқнинг ҳар хил чуқурликларда қурилиш майдончани грунт шароитларида киритилишининг кўтариш қобилияти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Қайта таъмирланаётган биноларнинг заминларини кучайтиришда босиб киритадиган қозиқларни қўллашда уларнинг пойдеворлари ва ер ости коммуникациялари F босиб киритиш кучни қабул қилишни текширилиши ва зарур бўлганда мустаҳкамланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Бино ва иншоотларни қайта таъмирлашда бурғилама қозиқларни қўллаш ҳолатларда қозиқларни ўрнатишда технологик чўкишни аниқлаш ҳамда технологик чўкишни камайтириш бўйича чоралар, шунингдек қозиқни ён атрофини ўровчи (обсадной) инвентарь труба билан таъминланган ускуналар ишлатилиши инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Қайта таъмирланаётган бинонинг қозиқли пойдеворларини кучайтиришда мавжуд бўлган пойдевор плиталари (ростверк)га қўшимча қозиқларни юбориш йўли билан юклар ва уларнинг тушган жойлари ўзгарилиши муносабати билан охиргилар мустаҳкамликка текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Қайта қуришда, қайта таъмирлашда бино ва иншоотларнинг пойдеворларининг қўшимча бино ва иншоотлари ушбу қурилишнинг ўзи ва унинг тузилмалари ҳолати тоифасининг жавобгарлиги даражасида ва атрофдаги биноларнинг қўшни объектларига кўра махсус техник шартлар талабларига мувофиқ белгиланиб чегаравий қўшимча қийматлардан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Қозиқ турини, материалини ва ўрнатиш усулини танлашни ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдончадаги грунт ва гидрогеологик шароитлар, шунингдек заминдаги тўсиқлар мавжуд ёки мавжуд бўлиши мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрнатиш пайтида қозиқдаги кучланишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрнатиш пайтида қозиқни яхлитлигини текшириш ва сақлаш имкониятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқни ўрнатиш усули ва кетма-кетлигининг олдиндан ўрнатилган ва туташган иншоот ва коммуникацияларга таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқни технологик чўкишни ҳисобга олган ҳолда ишончли тарзда ўрнатиш мумкин бўлган қўйим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминдаги ҳалокатли кимёвий таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларнинг турли горизонтлари орасидаги мумкин бўлган боғланишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар билан юк ташиш ва транспорт операциялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар ўрнатилиши қўшни (яқин жойлашган) биноларга таъсири.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Мазкур ШНҚнинг 130 — 141-бандларидаги талабларни бажаришда қуйидагилар инобатга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар ўрнатилишда қўшни биноларни силжиши ва тебранишиси (вибрация);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлатиладиган болға ёки вибратор тури;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ қоқишда динамик кучланишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғилама қозиқларни ўрнатиш учун қудуқ ичида ишлатиладиган суюқликни қудуқ деворлари устуворлигини таъминлайдиган ва гидравлик портлаш эҳтимолини истисно қиладиган суюқлик босимини етарли даражада ушлаб туриши;.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқудуқ тубини, танасини шламдан, бентонит эритмаси билан тўлдирилганда тозалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбетонлаш пайтида қудуқ танасининг маҳалий устувор эмаслиги, бу қозиқ танасига грунт тушишига олиб келиши мумкин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштиқма қозиқлар танасига грунт ва сув тушиши ва сув оқими билан хом бетоннинг бузилиши мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбетондан сув тортиб оладиган қозиқ атрофидаги тўйинмаган қум қатламларининг таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтдаги ва грунтли сувлардаги кимёвий моддаларининг секинлаштириладиган (пасайтирадиган) таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтдаги ва грунтли сувлардаги кимёвий моддаларининг секинлаштириладиган (пасайтирадиган) таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар учун қудуқларни бурғилашда грунтнинг бузилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-боб. Қозиқли пойдеворларни конструктив тузилишига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Тархда қозиқни қандай жойлаштиришга кўра қозиқли пойдеворларни қуйидаги кўринишда лойиҳалаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишякка қозиқларни — алоҳида турган таянчлар тагига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар тасма — пойдеворга бино ва иншоотларнинг деворлари тагига қозиқларни бир, икки ва кўп қаторли қилиб жойлаштириб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар тўпламини — қозиқлар тархда квадрат, тўғри тўртбурчак, трапециясимон шаклдаги майдонларга жойлаштириб устунлар тагига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишяхлит қозиқлар майдонини-қозиқларни бутун иншоот тагига текис жойлаштириб ва таглик грунтга таянадиган яхлит пойдевор плиталари (ростверк) билан бирлаштириб оғир иншоотлар тагига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Қозиқли пойдеворлар лойиҳасини ишлаб чиқишда қуйидаги маълумотларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган бино ёки иншоотнинг тузилиши ва чизмасига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўтарувчи қурилмаларнинг ўлчамларини ва улар лойиҳаланадиган материални;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчуқурлаштирилган хоналарнинг мавжудлиги уларни бинолар ва иншоотларнинг пойдеворларига яқинлашиш қамровларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишполларнинг конструктив тузилиши ва уларга тушадиган технологик юкламаларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот қурилмаларидан пойдеворларга тушадиган юкламаларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехнологик жиҳозларни жойлаштириш, улардан иншоот қурилмаларига тушадиган юкламаларни, шунингдек жиҳозлар остидаги иншоот қурилмалари ва пойдеворларнинг чегаравий чўкишлари ва оғишларига қўйиладиган талабларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. Пойдевордаги қозиқлар сонини белгилашда мазкур ШНҚнинг 50-бандига мувофиқ четки қозиқлар учун йўл қўйиладиган зўриқишларни ҳисобга олиб, қозиққа тушиши йўл қўйиладиган ҳисобий юкламада қозиқлар материалларнинг мустаҳкамлик хоссаларидан тўлиқ фойдаланишдан келиб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Қозиқларнинг тузилиши ва ўлчамларини танлашда пойдеворларга тушадиган юкламаларнинг (технологик юкламаларнинг), шунингдек бинолар ва иншоотларни қуриш технологиясини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)анинг қозиқлар билан бирикиши, эркин таянувчи, бикир туташувчи шаклда лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Эркин таянишда асосдаги грунтлар бўш бўлганда пирамида конструкцияли қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Пойдевор плиталари (ростверк)нинг қозиқларга эркин таянишини ҳисоблашларда шартли равишда шарнирли туташув сифатида ҳисобга олиш, бунда яхлит қуйма пойдевор плиталари (ростверк)ларда бундай туташув призмали ва тўғри бурчак кесимли қозиқ каллагини пойдевор плиталари (ростверк) 5–10 cm чуқур киритиб бириктириш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Қуйидаги ҳолларда қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ининг қозиқларга бикир туташувчи назарда тутилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларнинг танаси бўш грунтлар (сийрак қумлар, оқувчан ҳолатдаги чангли-лойли грунтлар, балчиқлар, торфлар)да жойлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштуташув жойида қозиққа тушадиган сиқувчи куч унинг кесими ўзаги чегарасидан чиқадиган эксцентриситет билан қўйилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиққа горизонтал кучлар таъсир қилганда эркин таянишда улар вужудга келтирадиган силжишлар қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси талабларига мувофиқ ҳисоблаб аниқланган лойиҳаланаётган бино ёки иншоот учун чегаравий қийматлардан катта бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворда қия жойлашган ёки таркибий қисмлардан иборат қозиқлар бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар суғурувчи кучларга ишласа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Темир-бетон қозиқларнинг яхлит қуйма темир-бетон пойдевор плиталари (ростверк) билан бикр туташувида қозиқнинг каллагини пойдевор плиталари (ростверк)га темир арматураларни анкерлаш узунлигига мос чуқурликда бириктириш ёки темир арматуранинг чиққан учларини пойдевор плиталари (ростверк)ни, уларни анкерлаш узунлигига мос узунликда ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ бириктириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Олдиндан зўриқтирилган қозиқлар каллагида зўриқтирилмаган темир арматура синчи (ундан кейинчалик анкер темир арматура сифатида фойдаланилади) бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Қўйма пўлат қисмлар ёрдамида бикр туташувни ҳосил қилишга йўл қўйилиши, бунда мустаҳкамликни таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Суғурувчи кучларга ишлайдиган қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк)ка анкерлашда мазкур ШНҚнинг 151-бандига мувофиқ қозиқлар темир ўзагини пойдевор плиталари (ростверк)ка суғуришга ҳисоблаб топиладиган чуқурликда бириктириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Мавжуд пойдеворлар заминини бурғилама-ҳайдама қозиқлар ёрдамида кучайтиришда қозиқларни пойдеворга бириктириш узулиги ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ ҳисоблаб қабул қилиниши ёки қозиқнинг беш диаметрига тенг қилиб белгиланиши, бу шартни бажаришнинг имкони бўлмаганда, пойдевор плиталари (ростверк)ка туташадиган жойда қозиқ танасини кенгайтириш инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Қозиқларни йиғма пойдевор плиталари (ростверк)ка бикр бириктириш қўнғироқсимон каллаклар ёрдамида таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор плиталари (ростверк) йиғма бўлганда, пойдевор плиталари (ростверк)ка махсус тешикларга қозиқларни тиқиб, бетон билан яхлитлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Ботирувчи юклар кичик 400 kN (40tf) гача бўлганда, пойдевор плиталари (ростверк)ни қозиқнинг цементли қоришма билан текисланган каллагига ёки мазкур ШНҚнинг 225 — 228-бандларидаги талабларга биноан оралиқ ёстиқча орқали эркин таянтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Номарказий юкланган пойдевор қозиқлари, тўпидаги қозиқларни жойлаштиришда пойдеворга таъсир қиладиган доимий юкламаларнинг тенг таъсир этувчилари қозиқлар тархи оғирлик марказига иложи борича яқинроқдан ўтиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Тик юкламалар ва моментларни, шунингдек горизонтал юкламаларни (уларнинг қийматлари ва йўналишларига кўра) қабул қилиш учун тик, қия ва (козловые) чорпоя қозиқларни бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Қозиқларнинг қиялиги қуйидаги 17-жадвалда кўрсатилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Диаметри 1,0 m дан кам қозиқларнинг қиялиги |
Бурғиланма қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг қиялиги, m |
|||
|
1,0 — 1,2 |
1,6 |
2,0 |
3,0 |
|
|
1:1 |
4:1 |
5:1 |
6:1 |
7:1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Кенгайишларсиз қоқма осма қозиқларнинг пастки учлари текислигида уларнинг ўқлари орасидаги масофа 3d дан, устун-қозиқларда эса 1,5d дан кам бўлмаслиги (d-думалоқ қозиқ диаметри ёки квадрат қозиқнинг томони ёки тўғри тўртбурчак қозиқнинг катта томони) лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Бурғилама тиқма қозиқлар ва устун-қозиқлар таналари, шунингдек устун-қозиқларнинг қудуқлари орасидаги масофа 1,0 m дан кам бўлмаслиги, бунда қозиқларнинг кенгайишлари қаттиқ ва ярим қаттиқ чангли-лойли грунтларга маҳкамланганда, улар орасидаги масофа 0,5 m, бошқа қоятош бўлмаган грунтларда 1,0 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Пойдевор плиталари (ростверк) таглиги сатҳида қия қозиқлар орасидаги ёки қия ва тик қозиқлар орасидаги масофа пойдеворларнинг тузилиш хусусиятларини ҳамда уларни грунтга ботириш, пойдевор плиталари (ростверк)ни темир арматуралаш ва бетонлаш ишончлилигини таъминлашини ҳисобга олиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Қозиқларнинг узунлигини танлашда қурилиш майдонининг грунтларини, пойдевор плиталари (ростверк) таглигини жойлаштириш сатҳини ҳисобга олиш, қозиқли пойдеворлар қилиш учун мўлжалланган жиҳозларнинг имкониятини аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларнинг пастки учини мустаҳкам грунтларга етказиш, бунда грунтнинг бўш қатламларини ўйиб олиб ташлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларнинг пастки учлари учун замин деб қабул қилинган грунтга қозиқларнинг ботиш чуқурлиги қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳолат кўрсаткичи IL£0,1 бўлган йирик бўлакли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшағалли, йирик ва ўртача йирикликдаги қумли, чангли — лойли грунтларда камида 0,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа қоятош бўлмаган грунтларда камида 1,0 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Масуллиги III синф бинолари ва иншоотларининг пойдеворлари учун қозиқларнинг пастки учларини таркибида органик модда нисбий миқдори Iom£ 0,25 бўлган қумли ва чангли-лойли грунтларга таянтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти уларни статик юклама билан синашлар натижалари бўйича аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқувчан консистенцияли гилли грунтлар қатлами мавжуд бўлганда қозиқларнинг пастки учи шу қатлам этагидан камида 2 m чуқурлаштирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)и таглигининг жойлаштириш чуқурлигини бино ёки иншоот ер ости қисмининг тузилиши ечимига (ертўла, техник ертўла бор-йўқлигига) ва майдонни текислаш лойиҳасига (кесиб ёки тупроқ тўкиб) кўра, шунингдек пойдевор плиталари (ростверк)нинг ҳисоблаб аниқланган баландлигига кўра белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Кўприкларнинг пойдеворлари учун пойдевор плиталари (ростверк) таглигини қуйидагича бажарилиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув ҳавзаси сиртидан, унинг тубидан ёки грунт юзасидан юқорироқ ёки пастроқ жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаҳаллий иқлим шароитларидан, пойдеворларнинг тузилиши хусусиятларидан, кемаларнинг қатнаши ва ёғоч оқизиш талабларидан, қозиқларни атроф муҳит ҳароратининг ўзгаришлари, муз кўчиши салбий таъсирларидан, чўкиндиларнинг емиришидан самарали асрашга доир тадбирларнинг ишончлилигидан келиб чиқиб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг ҳисобий юк кўтариш қобилияти ва узоққа чидашини инобатга олиб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Кўпчийдиган грунтларда қурилиш олиб борганда, грунтнинг музлашдан кўпчишини қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)га таъсирининг олдини олиш ёки уни камайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Ҳаво ҳарорати минус 40 0С дан юқори бўладиган жойларда сув ҳавзалардан ташқарида яхлит кесимли қозиқлардан, ичи бўш қозиқлар ва қозиқ-қобиқлардан (камида 3 cm ли ҳимоя бетон қатлами билан) фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, бетон қатламида дарзлар пайдо бўлмаслиги тадбирлари кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув сатҳи доимий ўзгариб турадиган анҳорлар, дарёларда, юқори қисмида темир-бетон ёки металл кожухда қолдириладиган бурғилама-тиқма устунларни ёки бетон билан тўлдирилган металл ёки темир-бетон қозиқ қобиқларни қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБурғилама-тиқма устунларнинг конструкцияларида кожухни пойдевор плиталари (ростверк) остидан сув ҳавзасидаги таянчлар олдидаги сув ювадиган чизиққача бўлган масофада ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Кўприклар пойдеворларнинг бурғилама-қуйма қозиқлари учун ҳимоя бетон қатламининг қалинлиги камида 10 cm бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Мусбат ҳарорат таъсирида (грунтнинг мавсумий музлаш сатҳидан ёки муз қатлами тагидан камида 0,5 m пастда) бетоннинг совуққа чидамлилиги бўйича чекловларсиз барча турдаги қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Қозиқли пойдеворлар лойиҳасини ишлаб чиқишда қозиқларни қоқишда грунт сиртининг кўтарилиши мумкинлигини қуйидаги ҳолларда бўлишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдони майин юмшоқ ва оқувчан юмшоқ ҳолатдаги чангли-лойли грунтлардан ёки сувга тўйинган чангсимон ва майда қумлардан иборат бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар хандак тубидан ботириладиган бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқли пойдеворнинг тузилиши қозиқлар майдони ёки қозиқлар тўпи тарзида қабул қилиниб, четки қозиқлар орасидаги масофа 9 m дан кам бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 12-бобига мувофиқ қурилиш майдончаси кўпчийдиган грунтлардан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Грунт сиртининг кўтарилиши ўртача қиймати, h, m ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(49)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — грунтнинг намлик даражаси 0,9-1,0 га тенг бўлганда 0,5 — 0,7 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVp — грунтга ботириладиган барча қозиқлар ҳажми, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAe — қозиқлар қоқиладиган юза ёки хандақ туби юзаси, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-боб. Ўта чўкувчан грунтларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Ўта чўкувчан грунтлар шароитида қозиқли пойдеворларни қўллашни қозиқли пойдеворлар ва табиий заминдаги пойдеворлар лойиҳа ечимларининг мумкин бўлган вариантларини техник-иқтисодий асосланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Ўта чўкувчанлик бўйича II-турдаги грунтларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаштириш ишлари қуйидагиларни бажарган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳада қурилиш йилнинг қуруқ мавсумида амалга оширилишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхандақ (котлован) туби табиий асосдаги пойдеворни ёки пойдевор плиталари (ростверк)ка мослаб хандақ этагини тайёрлаш ишлари тугаллангандан сўнг 1 сутка давомида хандақнинг вертикал ёнбағирларига горизонтал йўналишда камида 10 cm қалинликдаги бетон билан ёпилишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Ўта чўкувчан грунтлардан ташкил топган қурилиш майдонларида муҳандис-геологик изланишларни олиб борганда қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг хусусий оғирлиги таъсирида ўта чўкишида мумкин бўлган хусусий ва энг катта қийматларини кўрсатган ҳолда грунтлар турини (майдон тупроқ солиб текисланганда солинган тупроқ- оғирлигини ҳам ҳисобга олиш) аниқлашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 177-бандига мувофиқ қозиқлар ботирилиши мумкин бўлган грунт қатламларини ажратишни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Грунтларни ШНҚ 1.02.07-19 ва ШНҚ 1.02.09-09 га мувофиқ қудуқлар бурғиланиши ва шурфлар қазилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚудуқлар бурғиланаётган жойлар ўртасидаги масофани шу жойларнинг муҳандис-геологик шароитлари мураккаблиги даражасига кўра белгиланиши, ушбу масофа 50 m дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАлоҳида турган бино ва иншоот чегарасида камида тўртта қудуқ, қурилиш майдони 1300 m2 дан кичик бўлган бинолар учун учта қудуқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Бино ва иншоотлар қуриладиган майдонда қуйидаги маълумотлар берилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг гидрогеологик тартиби синчиклаб ўрганилиши ҳақидаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган ва мавжуд бинолар ва иншоотлардан фойдаланишда ўша тартибнинг ўзгариши мумкинлиги ҳақидаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Намланганда ўз хоссаларини ўзгартирувчи ўта чўкувчан ва бошқа тур грунтларнинг физик-механик, шунингдек мустаҳкамлик ва деформацияланиш хоссалари табиий намлик ҳолати учун ва сувга тўлиқ тўйинган ҳолати учун аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. II турдаги чўкувчан грунтларда қозиқли пойдеворларни ўта чўкувчанлик бўйича аниқлашда (грунтларнинг хусусий оғирликларидан 30 cm дан ортиқ ўта чўкиши эҳтимоли бўлганда), грунтни кесиш ёки олдиндан ҳўллаб шиббалаш, ҳўллаб портлатиш, грунт қозиқлари қоқиб мустаҳкамлаш билан II турдаги грунтлар шароитини I турга ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехник-иқтисодий жиҳатдан асосланганда бино ёки иншоот эгаллайдиган майдон чегарасида ва унинг атрофидаги ўта чўкувчан қатламнинг ярмига тенг масофада грунт қатламининг ўз хусусий оғирлигидан ўта чўкишини олдини олиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Намланганда мустаҳкамлик ва деформацияланиш кўрсаткичлари пасаювчи ўта чўкадиган ва бошқа тур грунтларнинг барча қатламларини қозиқлар тешиб ўтиши имкони бўлган ҳоллардагина ҳўлланиши мумкин бўлган ўта чўкадиган грунтли майдонларда қозиқли пойдеворларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Қозиқларнинг пастки учлари қуйидаги грунтларга ботирилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI турдаги грунтларда барча турдаги қозиқлар учун сувга тўйинган ҳолатдаги кўрсаткичи IL<0,6 бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII турдаги грунтларда Ssl,g £ Su да қоқма қозиқлар учун IL<0,4 ва бурғилама қуйма қозиқлар учун IL<0,2 бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII турдаги грунтларда Ssl,g £ Su да;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоқма қозиқлар учун IL<0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғилама қоқма қозиқлар учун IL£0 бўлган қоятошли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзич ва ўртача зичликдаги қумли грунтлар, чангли-лойли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, юқоридаги Ssl,g тўкиб текисланган тупроқ ва бошқа қўшимча юк ҳисобга олинганда грунтнинг хусусий оғирлигидан чўкиши деб ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу банддаги грунтларга қозиқларни ботириш чуқурлиги қозиқнинг чўкиши чегаравий чўкиш Su дан ошмаслиги ва қозиқнинг зарур юк кўтариш қобилияти таъминланишидан энг каттаси сифатида ҳисоблашлар бўйича белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Грунтларни тешиб ўтиш иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаганда, қуйидагилар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII синф бино ва иншоотлари учун ўта чўкувчанлик бўйича I турдаги грунтларда нисбий ўта чўкувчанлиги Ssl<0,02 бўлган (босим камида 300 kPa (3 kgf/cm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг хусусий оғирлиги ҳамда унинг сиртига тушадиган юкламадан пайдо бўладиган босимдан кам;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларнинг (қозиқ-қобиқлардан ташқари) пастки учи грунт қатламига камида 1 m чуқур ботиши (бунда қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти таъминланиши, заминнинг мумкин бўлган ўта чўкиш ва чўкиш (умумий қийматлари) грунтлар нотекис ҳўллангандаги бинолар ва иншоотлар учун чегаравий қийматлардан ошмаслиги шартлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. I турдаги грунтларда III синф бир қаватли биноларнинг устун-қозиқларининг пастки учини Ssl ³ 0,2 грунтларга (агар қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини синалганда) таянтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Чўкувчан қалинликни тўп-тўп қозиқлар билан ва қозиқларнинг > 0,6 консистенцияли (оқувчанлик кўрсаткичи) чангсимон-гилли грунтларга, шунингдек намланган чангсимон қумларга таяниб ўтишида ШНҚ 2.05.03-22нинг мазкур ШНҚнинг 78 ва 190-бандларига мувофиқ таянч атрофидаги грунтни намлашдаги салбий босимни ҳисобга олган ҳолда пойдевор текширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Муҳандислик изланишлари натижасида қоқма қозиқларни ўта чўкувчан грунтларга қоқиб ботириш қийинлиги аниқланганда, лойиҳада йўналтирувчи қудуқлар қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙўналтирувчи қудуқлар I турдаги грунтларда йўналтирувчи қудуқлар диаметрини қозиқ кесими ўлчамида камроқ (50 mm гача), II турдаги грунтларда унга тенг ёки ундан кичикроқ (50 mm гача) қилиб белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙўналтирувчи қудуқлар чўкувчи қатлам чегарасидан чиқмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. I турдаги грунтларда қўлланиладиган қозиқларни ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 6, 8-боблари ва ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқнинг пастки учи ва ён сиртидаги грунтларнинг ҳисобий қаршиликлари R ва fi мазкур ШНҚнинг 1, 2 ва 7-жадвалларига мутаносиблик коэффициенти K ва a мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ деформация модули Е, ички ишқаланиш бурчаги j ва солиштирма боғланиши c қиймати қуйидагилар бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар грунт ҳўлланиши мумкин бўлганда, грунтни тўлиқ сувга тўйинтириб, бунда жадвалдаги ҳисобий кўрсаткичларни қуйидаги формуладан аниқланадиган ҳолат кўрсаткичида қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(50)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише — табиий зичликдаги грунтнинг ғоваклик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — сувнинг солиштирма оғирлиги, gw=10 kN/m3 (1 tf/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — қаттиқ зарраларнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3 (tf/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWp, WL — қотиш чегарасида ва оқувчанлик чегарасида грунтнинг намлиги, бирлик улушларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар мазкур ШНҚнинг 50-формуласи бўйича IL<0,4 бўлса, IL= 0,4 деб қабул қилиш агар грунт ҳўлланмайдиган бўлса, табиий ҳолатдаги грунтнинг намлиги W ва ҳолат кўрсаткичи IL (W < Wp бўлса, Wp) қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. I турдаги грунтлар шароитида қўлланиладиган, шиббалаб ҳосил қилинган тўшамада қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти, мазкур ШНҚнинг 72-банди талабларига мувофиқ, ёқлари қия қоқма қозиқлардагидек, мазкур ШНҚнинг 179-бандида келтирилган талабларга мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. I турдаги грунтлар шароитида қўлланиладиган қозиқларнинг бутун узунлиги чегарасида грунтни чекланган тарзда ҳўллаб, ГОСТ 5686-2020га мувофиқ ўтказилган статик синовлар натижалари бўйича уларнинг юк кўтариш қобилиятини мазкур ШНҚнинг 7-бобига кўра аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш266. Қурилиш олиб борилаётган майдонда қозиқларни статик синовлари мавжуд бўлганда, уларни синамасдан ишлатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш267. Ўта чўкадиган грунтларда қўлланиладиган қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг юк кўтариш қобилиятини қуйидагиларга мувофиқ аниқлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларни динамик синовлар натижалари асосида аниқлашга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ пастки учи ва ён сиртидаги ўта чўкадиган грунтларнинг ҳисобий қаршиликлари (R ва fi) ни шу грунтларни дала шароитида зондлаб синашлар натижаларига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш268. Статик зондлаш усулини мазкур ШНҚнинг 177-бандига мувофиқ қозиқларни таянтириш учун грунт қатламларини танлашда ўта чўкувчан қатлам чегарасидан пастда қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш269. I турдаги грунтлар шароитида мазкур ШНҚнинг 4-бобида келтирилган қозиқлардан ташқари қуйма бетон ва темир-бетон қозиқларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай қозиқлар шағални камида 3d (d-қудуқ диаметри) чуқурликка қудуқ ичида шиббалаб зичланган бурғилама қудуқларда қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш270. II турдаги грунтлар шароитида қозиқ танасининг ўта чўкувчан қатлам чегарасининг қисмидаги ишқаланишга қарши қопламали қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш271. Қозиқларни II-турдаги грунтларда замин грунтларининг юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашда қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(51)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — бир қозиққа тўғри келадиган ҳисобий юклама, kN (tf); бино ва иншоотларнинг қозиқ пойдеворларини лойиҳалашда аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ юк кўтариш қобилияти, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — ишончлилик коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 50-банд талаблари бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ишлаш шароитлари коэффициенти, қиймати грунт ўта чўкишининг мумкин бўлган қийматига боғлиқ (Ssl): Ssl=5 cm да gc = 0, Ssl ³ 2su да gc=0,8; Ssl нинг оралиқ қийматлари учун интерполяция усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPn — мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ манфий ишқаланиш кучи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш272. Манфий ишқаланиш кучи Pn ни тўлиқ сувга тўйинган грунт учун (грунтлар юқоридан намланиши мумкин бўлганда) аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар грунтлар пастдан (ер ости сувлари сатҳи кўтарилаганда) намланадиган бўлса, нисбий ишқаланиш кучи P'n табиий намликдаги грунтлар каби аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш273. Қозиқларни мустаҳкамлиги бўйича hsl чуқурликда таъсир қиладиган мазкур ШНҚнинг 187-бандига мувофиқ N+Pn (грунтлар юқоридан намланганда) ёки N+P'n (грунтлар пастдан намланганда) юкламага ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш274. Сувга тўйинган грунтларда қозиқнинг ён сиртига таъсир қиладиган манфий ишқаланиш кучи Pn ва табиий намликдаги грунтларда нисбий ишқаланиш кучи P'n ГОСТ 5686-2020га мувофиқ сувга тўйинган грунтлар ва табиий намликдаги грунтларда суғурувчи куч билан синашлар бўйича hsl узунликдаги қозиқнинг энг катта чегаравий қаршилигига тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш275. Суғуришга синашларни ўтказишдан олдин манфий ишқаланиш кучи Pn ни қуйидаги формуладан аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ танаси кўндаланг кесимининг периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl — грунтнинг ўта чўкувчан қатламларининг ёнлама ишқаланиш кучлари жамланадиган ҳисобий чуқурлик, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг хусусий оғирлиги таъсиридан унинг ўта чўкиши қиймати 0,05 m га тенг бўлган чуқурликка тенг деб қабул қилиниши, бунда замин грунтининг ўта чўкиш қиймати ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишti — ҳисобий қаршилик, kPa, қуйидаги формула бўйича h=6 m чуқурликкача аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(53)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — ёнлама босим коэффициенти, 0,7 га тенг деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI, cI — ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма боғланиш ҳисобий қийматлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsI — чуқурлик бўйича ўрталаштирилган ва ГОСТ 12248-2010га мувофиқ консолидацияланган дренажли қирқиш усулида аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчуқурлик 6 m <h £hsI да қиймати доимий ва 6 m чуқурликдаги қийматига тенг деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszg — сувга тўйинган грунтнинг хусусий оғирлигидан тик зўриқиш, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — ҳўлланганда чўкадиган ва қозиқнинг ён сиртига тегиб турадиган ўта чўкадиган грунт i-қатлами қалинлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш276. Сиқувчи кучга ишлайдиган қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN (tf) ни қуйидагича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчекланган жойни ҳўллаб қозиқларни статик синашлар натижалари бўйича l узунликдаги қозиқларни ботирувчи кучга юк кўтариш қобилияти билан hsI узунликдаги қозиқларни суғурувчи кучга юк кўтариш қобилияти орасидаги фарқ сифатида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 179-бандига мувофиқ hsI чуқурликдан пастдаги грунт қатламлари чегарасида грунтлар тўлиқ сувга тўйинган шароитларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш277. II турдаги грунтларда тўлиқ узунлиги бўйича жойлаштириладиган қозиқларни ўта чўкиш бўйича статик синашлардан ўтказиш мажбурий ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш278. Грунтлари ўрганилмаган жойларда алоҳида муҳим иншоотлар учун чўкиш юз бергунга қадар заминни узоқ ҳўллаш йўли билан синовлар ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш279. Қозиқларнинг ён сиртида салбий ишқаланиш кучлари вужудга келиши эҳтимоли бўлганда, осма қозиқлардан қилинган қозиқли пойдеворларнинг чўкишини ён томонларидан тик қозиқлар четки қаторлари ташқи ёқларидан масофада ўтадиган тик текисликлар билан чекланган деб қабул қилинадиган пойдевор сифатида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, hmt — қозиқнинг пастки учидан hsI чуқурликкача бўлган масофа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш280. Юкламаларни ҳисоблашда пойдеворнинг хусусий оғирлигига салбий ишқаланиш кучларини қўшиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу кучлар пойдевор плиталари (ростверк) баландлиги чегарасида унинг периметрига тенг ва қозиқларнинг ташқи ёқлари бўйича қозиқлар тўпи периметрига тенг периметр u, m да мазкур ШНҚнинг 52-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш281. Бино ва иншоотларнинг қурилмаларини ҳисоблаш учун ўта чўкувчан грунтларда қозиқли пойдеворларнинг нотекис чўкишларини аниқлашда қурилиш майдонининг гидрогеологик шароитлари ўзгаришлари ҳамда ҳисобланаётган пойдевор ёки умуман иншоотга нисбатан ҳўллаш манбаининг энг ноқулай тури ва жойлашиши тўғрисидаги тахминларни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш282. II турдаги грунтларда грунтнинг хусусий оғирлигидан ўта чўкиш эҳтимоли бўлганда қозиқли пойдеворларни қўллашда сувдан муҳофаза қилиш тадбирларини бажариш, бунда чўкиш чоклари биноларни оддий шаклдаги бўлакларга қирқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСаноат корхоналарининг кранлар билан жиҳозланган ишлаб чиқариш биноларида, кран ости изларини қозиқли пойдеворлар ҳисобий чўкиши иккиланган қийматига, бироқ грунтнинг ўз хусусий оғирлигидан ўта чўкиши ярмидан кам бўлмаган қийматга текислаш имконини берадиган конструктив тадбирлар назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш283. Грунт хусусий оғирлигидан 30 cm дан ортиқ ўта чўкканда, ўта чўкиш ўрасининг эгри чизиқли қисми чегарасига тушиб қоладиган қозиқли пойдеворларнинг горизонтал силжиши имкони бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтни танлаш, грунтни чуқур намлаш, грунт намланишининг олдини олиш ва қозиқларга тушадиган горизонтал оғирликни ҳисобга олган ҳолда бошқа махсус статик ҳисоб-китоблар қабул қилинишини керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш284. II турдаги грунтлар шароитида қозиқли пойдеворга таъсир қиладиган юкламаларни аниқлашда салбий ишқаланиш кучларини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу кучлар бинолар ва иншоотларнинг грунтга кирган ва қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)и таглигидан юқорида ётган ён сиртларида пайдо бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш285. Қозиқли пойдеворларни қўллашда ўта чўкувчан грунтлардан ташкил топган майдонларни текислаш учун фақат махсус асослангандан кейингина 1 m дан ортиқ тупроқ тўкишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш286. II-турдаги грунтлар шароитида қилинадиган қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда тайинланиши бўйича ишончлилик коэффициенти ҳисобга олинмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-боб. Шишадиган грунтларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш287. Шишадиган грунтлардаги қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда қозиқлар шишадиган грунтларнинг барча қатламини ўйиб ўтиши (қозиқларнинг пастки учлари шишмайдиган грунтга таяниши) ҳамда қисман ўйиб ўтиши (пастки учлар бевосита шишадиган грунтга таяниши)га йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш288. Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни ҳисоблашни чегаравий ҳолатлар бўйича ушбу ШНҚнинг 5-6-бобида келтирилган талабларга мувофиқ бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашда, грунт шишганда қозиқларнинг кўтарилишини аниқлашга доир қўшимча ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 200 — 203-бандларига мувофиқ бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш289. Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашда қозиқ ёки қозиқ қобиқнинг учлари остидаги ва ён сиртидаги ҳисобий қаршиликлар R ва fi қийматларини қозиқлар ва қозиқ-штампларни қурилиш майдонида ёки шунга ўхшаш грунтли қўшни майдонда шишадиган грунтларни ҳўллаб ўтказиладиган синашлар натижалари асосида қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш290. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашни бошлаш пайтида статик синашлар натижалари мавжуд бўлмаса, диаметри 1 m дан кичик бўлган қозиқлар ва қозиқ-қобиқларнинг пастки учлари остидаги ва ён сиртидаги шишадиган грунтларнинг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 1, 2 ва 7-жадваллари бўйича худди шишмайдиган грунтлардагидек қўшимча грунтнинг ишлаш шароитлари коэффициенти gc=0,5 ни киритиб қабул қилиш, бунда коэффициент мазкур ШНҚнинг 3 ва 5-жадвалларида келтирилган бошқа коэффициентлардан қатъий назар ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш291. Олдиндан бурғиланган йўналтирувчи қудуқларга ботирилган қоқма қозиқлар, кенгайишсиз қуйма қозиқлар, шунингдек грунтларнинг шишадиган қисми ўйиб кирмайдиган қозиқ-қобиқларнинг кўтаришини hsw,p m ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsw — шишадиган грунт сиртининг кўтарилиши, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhswр — қозиқларнинг пастки учи жойлашган сатҳда грунт қатламининг кўтарилиши (шишадиган грунтни ўйиб ўтган ҳолда hswр =0), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW, w — мазкур ШНҚнинг 18-жадвалидан аниқланадиган коэффициентлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, грунт шишганда грунт чуқурлиги бўйича деформациянинг камайишини формулададиган кўрсаткичга боғлиқ бўлади ва шишадиган лойлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойлар учун — 0,31 m-1,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорол лойлари учун — 0,36 m1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — қозиқ кўндаланг кесими периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиққа тушадиган ҳисобий юк, kN (tf) юк бўйича ишончлилик коэффициенти gf = 1 қилиб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш292. Иншоотларнинг кўтарилишини чегаравий қийматларини, шунингдек шишадиган грунт сиртининг кўтарилиши hsw ва қозиқларнинг пастки учи hswр жойлашган сатҳда грунт қатламининг қийматларини ШНҚ 2.02.01-19 га мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқнинг чуқурлиги, m |
Коэффициент W а, m1 нинг қуйидаги қийматларида |
Коэффициент w, m2/kN (m2/tf) |
||||
|
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
||
|
3 |
0,72 |
0,62 |
0,53 |
0,46 |
0,40 |
|
|
4 |
0,64 |
0,53 |
0,44 |
0,36 |
0,31 |
1,5 (15) |
|
5 |
0,59 |
0,46 |
0,36 |
0,29 |
0,24 |
1,1 (11) |
|
6 |
0,53 |
0,40 |
0,31 |
0,24 |
0,19 |
0,7 (7) |
|
7 |
0,48 |
0,35 |
0,26 |
0,20 |
0,15 |
0,5 (5) |
|
8 |
0,44 |
0,31 |
0,22 |
0,17 |
0,13 |
0,4 (4) |
|
9 |
0,40 |
0,27 |
0,19 |
0,14 |
0,11 |
0,3 (3) |
|
10 |
0,37 |
0,24 |
0,17 |
0,12 |
0,09 |
0,2 (2,5) |
|
11 |
0,34 |
0,21 |
0,15 |
0,10 |
0,08 |
0,2 (2) |
|
12 |
0,31 |
0,19 |
0,13 |
0,09 |
0,07 |
0,1 (1,5) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш293. Қозиқлар шишадиган грунтларни кесиб ўтганда ва улар шишмайдиган грунтларга ботганда ва қуйидаги шарт бажарилганда, қозиқли грунтнинг кўтарилиши юз бермаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(55)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFsw — қозиқнинг ён сиртига таъсир қиладиган ҳисобий кўтарилиш кучларининг тенг таъсир этувчиси, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларни шишадиган грунтларда дала синовлари натижалари бўйича ёки грунтнинг шишиш кучлари учун юклама бўйича ишончлилик коэффициенти γf = 1,2 ни ҳисобга олиб ушбу ШНҚнинг 2-жадвалидан фойдаланиб аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFdu — қозиқнинг шишмайдиган грунтда жойлашган қисми юк кўтариш қобилияти, kN (tf) cуғурувчи кучлар таъсир этганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — мазкур ШНҚнинг 2-формуладагидек аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш294. Диаметри 1 m дан катта бўлган, шишадиган грунтлар қатламини кесиб ўтмайдиган қозиқларнинг кўтарилишини худди табиий грунтдаги пойдевордагидек ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, кенгайган қозиқнинг кўтарилиши қуйидагига тенг бўлган юклама Fu таъсир қилган ҳол учун аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(56)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу урда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN, Fsw — мазкур ШНҚнинг 55-формуладагидек аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgII — грунт солиштирма оғирлиги ҳисобий қиймати, kN/m3 (tf/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVg — қозиқнинг кўтарилишига қаршилик қиладиган грунт ҳажми, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқнинг кўтарилишига қаршилик қиладиган грунт ҳажми Vg, пастки (кичик) диаметри кенгайиш диаметри d га, юқори даиметри d'=h+d га тенг бўлган, h баландликдаги кенгаювчи кесик конусдаги грунт ҳажмига тенг деб қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — грунтнинг табиий сиртидан қозиқнинг кенгайган жойи ўртасигача бўлган масофа, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш295. Шишадиган грунтлар учун қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда грунт сатҳи билан пойдевор плиталари (ростверк)нинг пастки текислиги орасида мазкур ШНҚнинг 169-бандига мувофиқ тирқиш қолдириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТирқишнинг ўлчами грунт шишганда, унинг кўтарилиши энг катта қийматига тенг ёки ундан катта қилиб олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШишадиган грунтнинг қатлами қалинлиги 12 m дан кам бўлганда, бевосита грунтга таянадиган пойдевор плиталари (ростверк) қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 55-формуласига асосан амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13- боб. Ишлов берилаётган ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш296. Ишлов берилаётган майдонлар учун қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда мазкур ШНҚ талабларидан ташқари ШНҚ 2.01.09-19 га ҳам риоя қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш учун мўлжалланган муҳандислик изланишлари маълумотлари билан бирга кон-геология изланишлари маълумотлари ва ер сиртининг кутиладиган деформацияланиши маълумотларидан ҳам фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш297. Ишлов берилаётган майдонлар учун қозиқли пойдеворларни лойиҳалашга доир топшириқда қуйидаги маълумотлар бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонида ер сиртининг кутиладиган энг катта деформацияланиши ҳақида маркшейдерлик ҳисоби натижалари бўйича олинган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўтириш, оғиш, нисбий горизонтал чўзилиш ёки сиқилиш деформациялари, ер сиртининг эгрилик радиуси, ўйиқлар ўлчами ҳақидаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш298. Ишлов берилаётган майдонда қуриладиган бинолар ва иншоотлар қозиқли пойдеворларини ҳисоблашни ишлов берилганда, деформацияланадиган замин томонидан кўрсатиладиган таъсирларни ҳисобга олиб белгиланадиган юкламаларнинг алоҳида уйғунлашуви чегаравий ҳолати бўйича бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш299. Қозиқлар каллагининг пойдевор плиталари (ростверк)ка қандай туташтирилганига ва майдонга ишлов берилганда заминда горизонтал деформацияланиш пайдо бўлиши жараёнида пойдеворларнинг замин грунти билан таъсирлашувчига кўра қозиқли пойдеворларнинг қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбикр-қозиқлар каллакларини пойдевор плиталари (ростверк)ка бикр маҳкамлаш (қозиқлар темирўзаги чиқиқларини анкерлаб қўйиш ёки динамик ва статик юклама билан синашлар ва грунтни зондлаш натижалари бўйича аниқланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмослашувчан (қимирлайдиган) қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк)ка шартли-шарнирли 5 — 10 cm туташтириш ёки қозиқлар чоклари орқали туташтириб бириктириши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300. Ишлов берилаётган майдонларда қозиқли пойдеворлар ва уларнинг заминларини ҳисоблаш қуйидагиларни ҳисобга олиб бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдонга ишлов бериш туфайли грунтларнинг физик-механикавий хоссалари ўзгаришини мазкур ШНҚнинг 210-бандига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер сиртининг оғиши, қийшайиши ва унда ўйиқлар ҳосил бўлиши туфайли айрим қозиқларга тушадиган тик юкламаларнинг қайта тақсимланишини мазкур ШНҚнинг 211-бандига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин грунтларининг нисбий горизонтал деформацияланиши туфайли горизонтал текисликда вужудга келадиган қўшимча юкламаларни мазкур ШНҚнинг 212-бандига мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш301. Ишлов берилаётган майдонда сиқувчи кучга ишловчи барча турдаги қозиқларнинг замин грунти бўйича юк кўтариш қобилиятини қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(57)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcr — майдонга ишлов берилганда грунтларнинг физик-механик ўзгаришларини ва тик юкламаларнинг қайта тақсимланишини ҳисобга оладиган ишлаш шароитлари коэффициенти:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот пойдеворларидаги устун-қозиқлар учун gcr =1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмослашувчан турдаги бинолар ва иншоотлар (масалан, шарнирли таянчли бир қаватли синчли иморатлар) пойдеворларидаги осма қозиқлар учун gcr = 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбикр турдаги бинолар ва иншоотлар (масалан, бикр тугунли кўп қаватли синчсиз бинолар, силос корпуслари) пойдеворларидаги осма қозиқлар учун gcr = 1,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — қозиқнинг юк кўтариш қобилияти, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ ҳисоблаб ёки дала тадқиқотлари натижалари асосида аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларни динамик ва статик юклама билан синашлар ва грунтни зондлаш мазкур ШНҚнинг 7-боби натижалари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш302. Тик қоя қатламларда, бундан ташқари, нисбий горизонтал деформацияланиш εh , mm/m га боғлиқ бўлган қўшимча коэффициент gcr=1/(1+100·εh) ни ҳам ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш303. Бикр турдаги тузилишли бинолар ва иншоотларнинг қозиқлари ва қозиқ-қобиқларига тушадиган қўшимча тик юкламалар ±
N ни ер сиртининг оғиши, қийшайиши, унда ўйиқлар ҳосил бўлиши, шунингдек грунтларининг горизонтал деформацияланиши билан боғлиқ равишда қозиқларнинг тик ҳисобий қийматларига кўра, қуйидагилар асосида аниқланиши лозим:
N ни ер сиртининг оғиши, қийшайиши, унда ўйиқлар ҳосил бўлиши, шунингдек грунтларининг горизонтал деформацияланиши билан боғлиқ равишда қозиқларнинг тик ҳисобий қийматларига кўра, қуйидагилар асосида аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишосма қозиқлардан тайёрланган қозиқли пойдеворлар ва уларнинг замини мазкур ШНҚнинг 8-бобига мувофиқ табиий заминдаги пойдевор билан алмаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшартли пойдеворнинг замини бино (иншоот) ёки унда ажратилган бўлма узунлиги бўйича деформация модули ва грунт тўшамаси коэффициенти доимий бўлган чизиқли деформацияланадиган қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш304. Қўшимча вертикал юкламалар бинонинг бўйлама ва кўндаланг ўқлари бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш305. Ишлов берилаётган майдонларда қуриладиган қозиқли пойдеворларни ҳисоблашда майдонга ишлов бериш туфайли замин грунтининг қозиқларнинг лойиҳадаги вазиятига нисбатан горизонтал силжиши таъсирида эгилишга ишлаши натижасида қозиқларда вужудга келадиган қўшимча зўриқишларни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш306. Майдонга ишлов беришда грунтнинг ҳисобий силжиши ucr, mm ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(58)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf, gc — нисбий горизонтал деформация учун юклама ва ишлаш шароитлари бўйича ишончлилик коэффициентлари ШНҚ 2.01.09-20 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишÎh — нисбий горизонтал деформациянинг кутилаётган қиймати маркшейдерлик ҳисоби натижалари бўйича аниқланади, mm/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишх — қаралаётган қозиқнинг ўқидан токи бутун бино (бўлма) узунлигида қилинган пойдевор плиталари (ростверк)ли бино (иншоот)нинг марказий ўқигача ёки алоҳида устунлар тагига қилинган пойдевор плиталари (ростверк)ли синчли бино (бўлма)нинг бикрлик бўлгигача бўлган масофа, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш307. Ишлов берилаётган майдонларга қуриладиган бино ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашда ер сиртининг деформацияланиши натижасида қозиқлардан пойдевор плиталари (ростверк)ка тушадиган зўриқишлар энг паст бўлиштдан келиб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу талабни бажариш учун лойиҳаларда қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин грунтининг горизонтал силжишлари таъсирини камайтириш учун бино ёки иншоотни бўлмаларга бўлишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг қийшайишидан тик текисликда вужудга келадиган зўриқишларни камайтриш учун бикр тузилишли бинолар ва иншоотлар учун асосий осма қозиқлар ишлатишни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиложи борича бикрлиги кам қозиқлар, масалан, призматик, квадрат ёки тўғри тўртбурчак кўндаланг кесимли қозиқларни ишлатиш, тўғритўртбурчак кесимли қозиқларни, бинони бўйлама йўналишида кичик томони билан жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқни пойдевор плиталари (ростверк)ка туташтиришнинг мослашувчан турини мазкур ШНҚнинг 208-бандига мувофиқ қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиноларни домкратлар ёки бошқа тўғриловчи қурилмалар ёрдамида тўғрилаб қўйиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш308. Бино ёки иншоотни бўлмаларга бўлганда, улар орасида пойдевор плиталари (ростверк)да тирқишлар (деформация чоклари)ни бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу тирқишларнинг ўлчами бинолар ва иншоотларнинг пастки қурилмаларидагидек ШНҚ 2.01.09-19 га мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш309. Қозиқли пойдеворларни I — IV гуруҳдаги ишлов берилаётган қуйидаги майдонларда қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишосма қозиқли бинолар ва иншоотларнинг исталган тури учун I — IV гуруҳдаги майдонларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустун-қозиқли — замин қийшайганда — мослашувчан турдаги тузилишли қилиб лойиҳаланаётган бинолар ва иншоотлар учун III ва IV гуруҳдаги, бикр тузилишли бинолар ва иншоотлар учун IV гуруҳдаги майдонларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш310. Ишлов берилаётган майдонларни гуруҳларга бўлишда ШНҚ 2.01.09-19га асосланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш311. Диаметри 600 mm дан катта бўлган қуйма ва бурғилама қозиқлар, қозиқ-қобиқлар ва бикр қозиқларнинг бошқа турларини фақат пойдевор плиталари (ростверк)ка сирпаниш чоки орқали туташтириладиган мослашувчан тузилишли қозиқли пой-деворларда мазкур ШНҚнинг 208-бандига асосан қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш312. Ишлов берилаётган майдонларда қозиқлар қоятошли грунтларга таянадиган ҳоллардан ташқари улар грунтга камида 4 m чуқур ботирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш313. Ўйиқлар ҳосил бўлиши мумкин бўлган I — IV гуруҳлардаги ишлов берилаётган майдонларда, шунингдек геологик бузилишлар мавжуд бўлган майдонларда махсус асослантирилганда қозиқли пойдеворларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш314. Қозиқларни пойдевор плиталари (ростверк)ка туташтиришнинг тузилишини кутилаётган замин грунтининг горизонтал силжиши қийматига қараб белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқлар учун горизонтал силжишнинг чегаравий миқдорига пойдевор плиталари (ростверк) билан қуйидагича туташувда мазкур ШНҚнинг 208-бандига мувофиқ берилган миқдоридан ошмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбикр туташув — 2 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмослашувчан, шартли-шарнирли туташув — 5 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмослашувчан, сирпаниш чоки орқали туташув — 8 cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш315. Замин грунтнинг горизонтал силжишидан қозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк)да вужудга келадиган зўриқишларни камайтириш, шунингдек бино (иншоот) қозиқли пойдеворларининг умумий фазовий устуворлигини таъминлаш учун грунтнинг кичик (2 cm гача) силжишлари таъсири жойидаги қозиқлар майдонини бикр туташувли қилишни, бошқа ҳолларда эса мослашувчан (шарнирли ёки сирпанувчи чок орқали) туташувли қилишни кўзда тутиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш316. Қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)лари марказдан ташқари чўзилиш ва сиқилишга, шунингдек ишлов берилганда деформацияландиган замин грунтининг ёнлама босимидан қозиқларда пайдо бўладиган горизонтал таянч қаршиликлар (кўндаланг куч ва эгувчи момент) таъсирида бурилишга ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш317. Грунт сиртига қўйиладиган бетон майдонлар ёки бошқа бикр қурилмалардаги баланд пойдевор плиталари (ростверк)ли қозиқли пойдеворларни қўллашда қозиқларнинг бутун периметри бўйича эни камида 8 cm ва қалинлиги бикр қурилманинг бутун қалинлигича келадиган тирқишлар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТирқишни уфқий силжишлари таъсирида қозиқлар учун бикр таянч ҳосил қилмайдиган юмшоқ ёки қайишқоқ ашёлар билан тўлдириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-боб. Сейсмик ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш318. Зилзила содир бўладиган ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг талабларидан ташқари ҚМҚ 2.01.03-19 га ҳам риоя қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқли пойдеворларни лойиҳалаш учун бажариладиган муҳандислик изланишлари маълумотларидан қўшимча равишда қурилиш майдонини сейсмик микроҳудудлаш маълумотларидан ҳам фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш319. Бинолар ва иншоотларнинг қозиқли пойдеворларига зилзила таъсирларни ҳисобга олиб, биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича юкламаларнинг алоҳида уйғунлашувига ҳисобланиши керак. Бунда, қуйидагиларни назарда тутиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ қозиқнинг сиқувчи ва суғурувчи юкламаларга юк кўтариш қобилиятини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қозиқларнинг ён сиртлари грунтга узатадиган босимни чеклаш бўйича грунтнинг турғунлигини текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг қозиқларни материалини мустаҳкамлиги бўйича ҳисобий зўриқишлар (бўйлама куч, эгувчи момент ва кўндаланг куч)нинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларнинг қиймати зилзила юкламаларнинг ҳисобий қийматларига кўра мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш320. Бино ёки иншоотга таъсир қиладиган зилзила юкламаларининг ҳисобий қийматларини аниқлашда, баланд жойлашган пойдевор плиталари (ростверк)ни, қуйи қават синчи (каркаси) кўринишида қараш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш321. Қозиқларни юк кўтариш қобилиятини, сиқувчи ёки суғурувчи юклама Feq га кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблашда R ва fi ларнинг қийматини, замин грунтини мазкур ШНҚнинг 19-жадвалида келтирилган geq1 ва geq2 пасайтирувчи коэффициентларига кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR қийматини, шунингдек иш шароитлари коэффициенти geq3 га ҳам кўпайтириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi³3 да geq3=1, ва i<3 да geq3 = 0,9 деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, i — қозиқнинг келтирилган узунлиги мазкур ШНҚнинг 1-иловаси бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш322. Ҳисобий чуқурлик hd гача қозиқнинг ён сиртига грунтнинг қаршилиги fi ни мазкур ШНҚнинг 227-бандига мувофиқ нолга тенг деб олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш323. Қозиқнинг ён сиртига грунтнинг қаршилиги ҳисобга олинмайдиган ҳисобий чуқурлик hd қуйидаги 59-формуладан аниқланиши, бунда 3/aε дан ортирмай қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(59)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша1,а2,а3 — ўлчамсиз коэффициентлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегишлича 1,5; 0,8 ва 0,6 (пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлса ва қозиқ алоҳида турса) ва 1,2; 1,2 ва 0 (қозиқ паст пойдевор плиталари (ростверк)ка қаттиқ туташтирилса) деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH,M — горизонтал куч, kN (tf) ва эгувчи момент, kN∙m (tf×m) (булар грунт сирти сатҳида сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб юкламаларнинг алоҳида уйғунлашувида қозиққа қўйилган) нинг ҳисобий қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaε — деформация коэффиценти, 1/m мазкур ШНҚнинг 1-иловасидан аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbp — қозиқнинг шартли эни, m мазкур ШНҚнинг 1-иловасидан аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — грунт солиштирма оғирлигининг ҳисобий қиймати, kN/m3 (tf/m3), сувга тўйинган грунтларда сувнинг муаллақ тутиб турувчи таъсирини ҳисобга олиб аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI, cI — грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги, град ва грунтнинг солиштирма илашиши, kN/m2 (tf/m2) мазкур ШНҚнинг 36 ва 228-бандларига мувофиқ ҳисобий қийматлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш324. Сейсмик юкламалар таъсир қилганда ҳисобий чуқурлик hd ни аниқлашда ички ишқаланиш ҳисобий бурчаги қийматини ҳисобий сейсмиклик 7 балл бўлганда, 2о га, 8 баллда 4о га, 9 баллда 7о га камайтириб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш325. Кўприкларнинг қозиқли пойдеворларини ҳисоблашда оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,5 бўлган сувга тўйинган қумли грунтларда, қилинадиган мазкур ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган К мутаносиблик коэффициентлари қийматларини 30 фоизга камайтириш йўли билан ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларни юк кўтариш қобилиятига горизонтал юклама таъсир қилганда, қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблашларда сейсмик юкламанинг қисқа муддат таъсир қилишини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунинг учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси бўйича (24) формуладаги h2 коэффициент қийматини катталаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир қаторли пойдеворларни шу қаторга перпендикуляр текисликда таъсир қиладиган юкламаларга ҳисоблашларда h2 коэффициенти қийматини 10 фоиз, бошқа ҳолларда 30 фоизга катталаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Бино ва иншоотларнинг хисобий сейсмиклиги, балл |
Қуйидаги гурунтларда R қийматларига тузатиш киритиш учун ишлаш шароитлари коэффициенти, geq1 |
Қуйидаги гурунтларда fi қийматларига тузатиш киритиш учун ишлаш шароитлари коэффициенти, geq2 |
|||||||||
|
Қумли зич гурунтлар |
Ўртача зичликдаги кумли гурунтлар |
Қуйидаги оқувчанлик кўрсаткичида чангли лойли гурунтлар |
Зич ўртача зичликдаги кумли гурунтлар |
Қуйидаги оқувчанлик кўрсаткичида чангли лойли гурунтлар |
|||||||
|
|
Намлиги кам ва нам |
Сувга тўйинган |
Намлиги кам ва нам |
Сувга тўйинган |
IL< 0 |
0 |
Намлиги кам ва нам |
Сувга тўйинган |
IL< 0 |
0 |
0,75 |
|
7 |
1 0,9 |
0,9 - |
0,95 0,85 |
0,8 - |
1 1 |
0,95 0,9 |
0,95 0,85 |
0,9 - |
0,95 - |
0,85 0,8 |
0,75 0,75 |
|
8 |
0,9 0,8 |
0,8 - |
0,85 0,75 |
0,7 - |
0,95 0,95 |
0,9 0,8 |
0,85 0,75 |
0,8 0,75 |
0,9 0,8 |
0,8 0,7 |
0,7 0,65 |
|
9 |
0,8 0,7 |
0,7 - |
0,75 0,6 |
- |
0,9 0,85 |
0,85 0,7 |
0,75 0,65 |
0,7 - |
0,85 0,65 |
0,7 0,6 |
0,6 - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Чизиқ устида келтирилган geq1, geq2 қийматлари қоқма қозиқларга, чизиқ тагидагилари тиқма қозиқларга тегишли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Такрорланувчанлик тегишлича 1,2,3 бўлган ҳудудларда қуриладиган бинолар ва иншоотлар учун (транспорт ва гидротехникага доир бинолар ва иншоотлардан ташқари) geq1 ва geq2 коэффициентлар қийматларини 0,85;1,0 ёки 1,15 га кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Қоятошли ва йирик бўлакли грунтларга таянадиган устун-қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини аниқлашда қўшимча ишлаш шароитлари geq1, geq2 коэффициентлари киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш326. Веритикал сиқувчи ва суғурувчи юкламаларга ишловчи қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти Fed, kN (tf) дала шароитидаги синашлар натижалари бўйича сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб қуйидаги формуладан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(60)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkeq — сейсмик таъсирларда қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти пасайишини ҳисобга оладиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсейсмик таъсирларни ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 224 — 227-бандлари талабларига мувофиқ ҳисобланган қозиқ кўтарувчанлик хусусияти қийматининг сейсмик таъсирларини ҳисобга олмасдан ушбу ШНҚнинг 6-бобига мувофиқ ҳисобланган қозиқ кўтарувчанлик хусусияти қийматига нисбати сифатида ҳисоблаб аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — қозиқнинг кўтарувчанлик хусусияти, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстатик ёки динамик синашлар натижалари бўйича ёки грунтни статик зондлаш маълумотлари бўйича мазкур ШНҚнинг 7-бобига мувофиқ (сейсмик таъсирларни ҳисобга олмасдан) аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш327. Ўта чўкадиган ва шишадиган грунтларда қозиқларни сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб юкламаларнинг алоҳида уйғунлашувига ҳисоблашни табиий намликда (агар грунтни ҳўллашнинг иложи бўлмаса) ва тўлиқ сувга тўйинган, оқувчанлик кўрсаткичи мазкур ШНҚнинг 50-формуладан аниқланадиган грунтда (агар грунтни ҳўллашнинг иложи бўлса) амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини II турдаги грунт шароитларида ўта чўкиш бўйича аниқлаш грунтнинг салбий ишқаланиш кучлари ривожланиши имкониятини ҳисобга олмасдан бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш328. Қозиқларни сейсмик таъсирларга ҳисоблаш уларни мазкур ШНҚнинг 6 — 8-бандларига мувофиқ ҳисоблаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш329. Сейсмик ҳудудлардаги қозиқли пойдеворлар учун кўндалангига арматураланмаган ва чўкморсимон қозиқлардан ташқари барча турдаги қозиқларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш330. Қудуқларнинг деворини мустаҳкамлашни талаб қилмайдиган барқарор грунтлардагина бурғилама тиқма қозиқларни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқларнинг диаметри камида 40 cm бўлиши, қозиқ узунлигининг диаметрига нисбати 25 дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИстисно тариқасида кейин тортиб олинадиган ўрнатилган қувурларини қўллаган ҳолда сувга тўйинган грунтларга тиқма ва бурғилама қозиқларни ботиришда йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш331. Сейсмик ҳудудларда қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда қозиқларнинг пастки учини оқувчанлик кўрсаткичи IL £ 0,5 бўлган қоятошли, йирик бўлакли, зич ва ўртача зичликдаги қумли ва чангли-лойли грунтларга таянтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш332. Бир қаторли ва 5 диаметрдан ортиқ қадамли кўп қаторли қозиқларнинг пастки учини оқувчанлик кўрсаткичи IL>0,5 бўлган сувга тўйинган ғовак қумларга, чангли-лойли грунтларга таянтиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш333. Грунтга динамик таъсир кўрсатишнинг махсус шарт-шароитларини қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш334. Қозиқли пойдевор плиталари (ростверк)ининг кўтарувчанлик қобилияти мазкур ШНҚнинг 8-боби ва ШНҚ 2.05.03-22 га мувофиқ текширилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш335. Сейсмик ҳудудларда қозиқларни грунтга камида 4 m чуқурлаштириш, қозиқларнинг пастки учлари остидаги заминда ўртача зичликдаги сувга тўйинган қумли грунтлар мавжуд бўлганда, камида 8 m чуқурлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш336. Қозиқларни сунъий ҳосил қилинган сейсмик таъсирларда дала шароитида синашлар натижасида олинган маълумотлар билан асосланганда қозиқларни камроқ чуқурлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш337. Қозиқлар қоя грунтларга таянган ҳолда уларнинг грунтга киритилиши носейсмик ҳудудларидагидек қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш338. Бинонинг юк кўтарувчи деворлари остидаги қозиқли пойдеворнинг пойдевор плиталари (ростверк)и бўлми чегарасида узлуксиз ва бир сатҳда жойлашган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш339. Қозиқларнинг юқори учини пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктириш чуқурлиги ҳисоблаб топилади ва сейсмик таъсирлар ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш340. Бинолар ва иншоотларни пойдевор плиталари (ростверк)сиз қозиқли пойдеворларни қуришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш341. Техник-иқтисодий жиҳатдан тегишлича асосланганда, қозиқли пойдеворларни сочилувчан материаллар (майда шағал, шағал, йирик ва ўртача қум) дан қилинган оралиқ ёстиқчали қилиб қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай пойдеворларни биоген грунтларда, II турдаги ўта чўкадиган грунтларда, ишлов берилаётган майдонларда, геологик жиҳатдан нобарқарор (ўпирилиш, сел келиши мумкин бўлган карстли) майдонларда ва барқарорлаштирилмаган грунтли майдонларда қуришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш342. Оралиқ ёстиқли қозиқли пойдеворлар учун худди носейсмик ҳудудлардагидек қозиқлар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш343. Оралиқ ёстиқчали қозиқли пойдевор таркибига кирадиган қозиқларни горизонтал юкламаларга ҳисобланмаслиги, сиқувчи юкламага ишлайдиган бундай қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 225-бандига мувофиқ аниқлаш, бунда грунтнинг қаршилигини қозиқнинг бутун ён сирти бўйлаб ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, hd = 0, сейсмик таъсирларда қозиқ пастки учининг ишлаш шароитлари коэффициенти geqf = 1,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш344. Оралиқ ёстиқли қозиқли пойдеворларни деформациялар бўйича ҳисоблашда пойдеворнинг чўкишини мазкур ШНҚнинг 8-бобига мувофиқ аниқланадиган пойдеворнинг чўкиши билан оралиқ ёстиғининг чўкиши йиғиндиси сифатида ҳисоблаб топиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-боб. Электр узатиш ҳаво линияларининг таянчларидаги қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш345. Электр узатиш ҳаво линияларининг (бундан буён матнда ЭУЛ деб юритилади) таянчлари ва кичик станцияларнинг қозиқли пойдеворларини қозиқларни ботишига имкон берадиган ва техник-иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлган барча турдаги грунтларда қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш346. ЭУЛнинг қозиқли пойдеворлари учун пирамидал ва ромбсимон қозиқларни қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш347. Суғурувчи ёки горизонтал юкламаларни қабул қиладиган қозиқларни грунтга ботириш чуқурлиги камида 4,0 m, ёғоч таянчларнинг пойдеворлари учун эса, камида 3,0 m бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш348. ЭУЛнинг ёғоч таянчлари пойдеворлари учун ёғоч қозиқларни ер ости сувлари мавжудлиги ва сатҳнинг ҳолати қандайлигидан қатъий назар қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамлиги ўзгарувчан жойларда ёғочни чиришдан ҳимоялаш чоралари кўриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш349. Сиқувчи юкламага ишлайдиган осма қоқма ва тиқма қозиқларнинг юк кўтарувчанлик хусусиятини мазкур ШНҚнинг 252-253-бандларида келтирилган талабларни ҳисобга олиб, ушбу ШНҚнинг 9 ва 12-формулаларига мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ишлаш шароитлари коэффициенти gс ни мазкур ШНҚнинг 9 ва 12-формуласида қуйидагича қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмеъёрий оралиқ таянчлар учун — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа ҳолларда — 1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш350. Суғурувчи юкламага ишлайдиган қоқма ва тиқма қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини мазкур ШНҚнинг 253-254-бандларида келтирилган талабларни ҳисобга олиб, ушбу ШНҚнинг 11 ва 15-формулалар бўйича аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ишлаш шароитлари коэффициентини таянчлар учун мазкур ШНҚнинг 11 ва 15-формулаларида қуйидагича қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмеъёрий оралиқ таянчлари учун — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкерли ва бурчакдаги таянчлар учун —1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш351. Катта қадамли таянчлар учун қуйидагилар аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар ва пойдевор плиталари (ростверк)ани тутиб турувчи оғирлиги ҳисобий суғурувчи кучга тенг бўлса — 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар тутиб турувчи юклама 65 фоизни ташкил қилса ва суғурувчи юкламадан кичик бўлса — 0,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа ҳолларда эса интерполяция қилиш йўли билан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш352. ЭУЛ пойдеворларида қоқма қозиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R ва қоқма қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадваллари бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМеъёрий таянчларнинг пойдеворларида оқувчанлик кўрсаткичи IL ³ 0,3 бўлган чангли-лойли грунтлар учун fi нинг ҳисобий қийматларини 25 фоизга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш353. Қоқма қозиқлар ён сиртидаги грунтнинг мазкур ШНҚнинг 252-банди талабларига мувофиқ ҳисобланган ҳисобий қаршилиги fi ни 20-жадвалда келтирилган ишлаш шароитлари қўшимча коэффициенти gc га кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Пойдеворларнинг турлари гурунт ва юкламаларнинг кўрсаткичлари |
Ишлаш шароитларининг қўшимча коэффициентлари , g |
||||
|
l ³ 25d |
l<25d ва нисбатлар |
||||
|
|
|
|
|||
|
1. Қуйидагиларни ҳисоблашда меъёрий оралиқ таянч остидаги пойдевор: а) якка қозиқлар суғурувчи юкламаларга: қумли грунтлар ва қумлоқ тупроқларда лойлар ва қумлоқ тупроқларда IL £ 0,6 да; лойлар ва қумлоқ тупроқларда IL > 0,6 да. б) якка қозиқларни сиқувчи юкламаларга ва тўп таркибидаги қозиқларни суғурувчи юкламаларга: қумли грунтлар ва қумлоқ тупроқларда лойлар қумлоқ тупроқларда IL £ 0,6 да; қумли грунтлар ва қумлоқ тупроқларда лойлар IL > 0,6 да. 2. Қуйидагиларни ҳисоблашда анкерли, бурчакдаги охирги таянчлар, катта қадамли таянчлар остидаги пойдевор: а) якка қозиқлар суғурувчи юкламаларга: - қумли грунтлар ва кумлоқ тупроқларда - лойлар ва қумлоқ тупроқларда |
0,9 1,15 1,5
0,9 1,15 1,5
0,8 1,0
|
0,9 1,15 1,5
0,9 1,15 1,5
0,8 1,0
|
0,8 1,05 1,35
0,9 1,15 1,5
0,7 0,9
|
0,55 0,7 0,9
0,9 1,15 1,5
0,6 0,6 |
|
|
б) тўп таркибидаги қозиқларни суғурувчи юкламаларга: қумли гурунтлар ва қумлоқ тупроқларда лойлар ва қумлоқ тупроқларда в) барча грунтлар сиқувчи юкламаларга |
0,8 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,0 |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20 — жадвалда қуйидаги белгилар қабул қилинган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — думалоқ қозиқнинг диаметри, квадрат қозиқнинг томони, тўғри тўртбурчак кесимли қозиқнинг катта томони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — ҳисобий юкламанинг горизонтал ташкил этувчиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — ҳисобий юкламанинг вертикал ташкил этувчиси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Якка қозиқли юклам горизонтал ташкил этувчиси томонга қиялатиб ботиришда (вертикалга нисбатан қиялик бурчаги 10 дан катта бўлганда) ишлаш шароитларининг қўшимча коэффициентини тўпда ишлайдиган вертикал қозиқларда (1б ёки 2б позиция бўйича) қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш354. Тўртта қозиқ ва бундан кам қозиқдан иборат тўпда ишлайдиган қозиқни суғурувчи юкламага ҳисоблашда қозиқнинг ҳисобий кўтарувчанлик хусусиятини
20 фоизга камайтириш лозим.
20 фоизга камайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш355. Суғурувчи юкламани қабул қиладиган қозиқлар учун уларни лидер қудуқларга ботиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқнинг кўндаланг кесими билан лидер қудуқнинг диаметри орасидаги фарқи 0,15 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-боб. Кам қаватли қишлоқ биноларининг қозиқли пойдеворларини лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш356. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш хусусиятлари кам қаватли қишлоқ биноларининг қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчорвачилик ва паррандачилик учун қўрғон туридаги уйлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва қишлоқ хўжалиги техникаси омборхоналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳар хил мақсадларга мўлжалланган бостирмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБулар учун бинолар девори цоколи сатҳида ҳисобий юклама 150 kN/m (15 tf/m), устунга эса — 400 kN (40 tf).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш357. Кам қаватли қишлоқ биноларининг қозиқли пойдеворларини лойиҳалашда асосан устун-қозиқларни, кўндалангига арматураланмаган, олдиндан зўриқтирилган арматурали калта пирамидал қозиқларни, узунлиги 3 m гача бўлган бурғилама қозиқларни (зичлаб шиббаланган забойли) ва ўйилган қудуқларга ботириладиган тиқма қозиқларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш358. Тиргакли конструкциядаги қишлоқ биноларининг пойдеворларида консолли, тавр ва қўштавр кесимли қозиқларни қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш359. Сейсмик ҳудудларда кўтариладиган кам қаватли қишлоқ бинолари учун устун-қозиқларни қўллашда улар грунтга камида 2 m чуқурликда ботирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш360. Узунлиги 3 m гача бўлган бурғилама қозиқларни ишлатишда қудуқлар забойини зичлашда грунтга камида 10 cm қалинликдаги шағал қатлами шиббалаб зичланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш361. Ўта чўкадиган (хусусий оғирлигидан 15 cm гача чўкадиган) грунтларда кам қаватли қишлоқ бинолари қозиқли пойдеворларининг лойиҳаларида қозиқлар ўта чўкадиган қатламли тўлиқ ўйиб киришини кўзда тутмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, биноларнинг ер устидаги конструкциялари пойдеворларнинг ҳисоблаб аниқланган нотекис чўкишлари ва ўта чўкишларида бинолардан фойдаланишни таъминлайдиган конструктив тадбирларни лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш362. Қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини мазкур ШНҚнинг 9-формуласи бўйича ҳисоблашда грунтга 2 дан — 3 m гача чуқурликда ботириладиган қоқма қозиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги R, kPa (tf/m2) ни мазкур ШНҚнинг 21-жадвалидан, ён сиртларидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги fi, kPa (tf/m2) ни мазкур ШНҚнинг 22-жадвал бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш363. Зичлаб уланган, қозиқлар 2 дан 3 m гача чуқурликда ботириладиган ҳолда тиқма ва бурғилама қозиқларнинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисбий қаршилиги R, kPa (tf/m 2) ни мазкур ШНҚнинг 23-жадвалидан қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, зич қумли грунтларда жадвалдаги қийматларни 1,3 марта кўпайтириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТиқма ва бурғилама қозиқларнинг ён сиртидаги ҳисобий қаршилик fi, kPa (tf/m2) ни мазкур ШНҚнинг 22-жадвалдан 0,9 га тенг ишлаш шароитлари қўшимча коэффициенти билан қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқни ботириш чуқурлиги, m |
Ғоваклик коэффициенти, е |
Қоқма қозиқларни пастки учлари остидаги гурунтнинг солиштирма қаршилиги, R, kPa (tf/m2) |
|||||||||
|
Қумли гурунтлар |
Чангсимон-лойли гурунтлар, оқувчанлик кўрсаткичли, IL |
||||||||||
|
Йирик |
Ўртача йириликдаги |
Майда |
Чанг симон |
0,0 |
0,2 |
0,4 |
0,6 |
0,8 |
1,0 |
||
|
2 |
£ 0,55 |
8300 (830) |
3900 (390) |
2500 (250) |
1500 (150) |
6500 (650) |
3900 (390) |
2000 (200) |
1000 (100) |
600 (60) |
300 (30) |
|
0,70 |
6400 (640) |
3000 (300) |
1900 (190) |
1200 (120) |
5400 (540) |
3200 (320) |
1700 (170) |
900 (90) |
500 (50) |
250 (25) |
|
|
1,00 |
|
|
|
|
3200 (320) |
1900 (190) |
1000 (100) |
600 (60) |
300 (30) |
150 (15) |
|
|
3 |
£ 0,55 |
8500 (850) |
4100 (410) |
2700 (270) |
1600 (160) |
6600 (660) |
4000 (400) |
2100 (210) |
1100 (110) |
650 (65) |
350 (35) |
|
0,70 |
6600 (660) |
3200 (320) |
2100 (210) |
1300 (130) |
5500 (550) |
3300 (330) |
1800 (180) |
1000 (100) |
550 (55) |
250 (25) |
|
|
1,00 |
- |
- |
- |
- |
3300 (330) |
2000 (200) |
1100 (110) |
700 (70) |
350 (35) |
200 (20) |
|
|
Изоҳ. IL ва е ларнинг оралиқ қийматлари учун R нинг қиймати интерполяция усулида аниқланади. |
|||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Гурунт қатламининг жойлашиш чуқурлиги, hi |
Қатламдаги гурунтнинг ғоваклик коэффициенти е |
Қоқма қозиқлар, шу жумладан, тавр ва қуштавр кесимли қозиқларнинг ён сиртидаги гурунтнинг ҳисобий қаршилиги fi, kPa (tf/m2) |
||||||||
|
Қумли гурунт |
Чангсимон-лойли гурунтлар, оқувчанлик кўрсаткичли fi қуйидагига тенг |
|||||||||
|
Йирик Ўртача йирикликдаги |
Майда |
Чангсимон |
0,0 |
0,2 |
0,4 |
0,6 |
0,8 |
1,0 |
||
|
1 |
£ 0,55 |
80 (8,0) |
55 (5,5) |
45 (4,5) |
46 (4,6) |
39 (3,9) |
32 (3,2) |
25 (2,5) |
18 (1,8) |
11 (1,1) |
|
0,7 |
60 (6,0) |
40 (4,0) |
30 (3,0) |
45 (4,5) |
37 (3,7) |
30 (3,0) |
23 (2,3) |
16 (1,6) |
9 (0,9) |
|
|
1,0 |
- |
- |
- |
- |
32 (3,2) |
23 (2,3) |
15 (1,5) |
10 (1,0) |
6 (0,6) |
|
|
2-3 |
£ 0,55 |
85 (8,5) |
60 (6,0) |
50 (5,0) |
68 (6,8) |
53 (5,3) |
40 (4,0) |
29 (2,9) |
20 (2,0) |
13 (1,3) |
|
0,7 |
65 (6,5) |
45 (4,5) |
35 (3,5) |
65 (6,5) |
50 (5,0) |
37 (3,7) |
26 (2,6) |
18 (1,8) |
11 (1,1) |
|
|
1,0 |
- |
- |
- |
60 (6,0) |
45 (4,5) |
32 (3,2) |
21 (2,1) |
13 (1,3) |
7 (0,7) |
|
|
Изоҳ. hi, е ва IL ларнинг оралиқ қийматлари учун fi қиймати интерполяция усулида аниқланади. |
||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Гурунтлар |
Ғоваклик коэффициенти е |
2-3 m чуқурликда ботирилган тиқма ва бурғилама қозиқларнинг пастки учи остидаги ҳисобий қаршилик, R, kPa ва устун-қозиқларнинг консоллари ҳисобий қаршилик, Rcon (tf/m2) |
|||
|
Қумли гурунтлар |
|||||
|
Йирик |
Ўртача йирикликдаги |
Майда |
Чангсимон |
||
|
Чангсимон – лойли гурунтлар оқувчанлик кўрсаткичи IL, кўрсаткичидà |
|||||
|
0,0 |
0,2 |
0,4 |
0,5 |
||
|
Ўртача зич қумлар |
0,55-0,8 |
2000 (200) |
1500 (150) |
800 (80) |
500 (50) |
|
Қумлоқ ва қумоқ |
0,5 0,7 1,0 |
800 (80) 650 (65) 550 (55) |
650 (65) 550 (55) 450 (45) |
550 (55) 450 (45) 350 (45) |
450 (45) 350 (35) 250 (25) |
|
Лойлар |
0,5 0,6 0,8 |
1400 (140) 1100 (110) 700 (70) |
1100 (110) 900 (90) 600 (60) |
900 (90) 750 (75) 500 (50) |
700 (70) 600 (60) 400 (40) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш364. Сиқувчи кучга ишлайдиган, грунтга темир-бетон консоллар билан ботириладиган устун-қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини қозиқларнинг пастки учи остидаги, консоллар остидаги ва ён сиртидаги грунтнинг қаршиликлари йиғиндиси сифатида қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (61)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcon — ишлаш шароитлари қўшимча коэффициенти, қумли грунтлар учун gcon = 0,4 ва чангли-лойли грунтлар учун g con = 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRcon — консоллар остидаги грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa (tf/m2); улар грунтга 0,5-1,0 ботириганда ушбу ШНҚнинг 23-жадвалига асосан қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAcon — консолларнинг горизонтал текисликка проекцияси юзаси, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш365. Юкламанинг вертикал ташкил этувчиси таъсир қиладиган ҳолда тавр ва қўштавр кесимли қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини (9) формуладан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, токча ва деворнинг ён сиртидаги fi қийматини ушбу ШНҚнинг 22-жадвалига асосан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш366. Уч шарнирли рамалардан иборат караксли бинолар учун қўлланиладиган тавр ва қўштавр кесимли қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблашда, тиргак (распор)ларнинг горизонтал ташкил этувчилари қозиқларнинг ён сиртларидаги ҳисобий қаршиликка таъсирини инобатга олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш367. Бир қаватли қишлоқ биноларининг қозиқли пойдеворлари ва устун-қозиқлари учун грунтларнинг совуқдан кўпчиши таъсирига пойдеворларнинг устуворлигини текшириб кўриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш368. Қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини аниқлашда грунтларнинг ҳисобий кўрсаткичларини биноларни ва улардан фойдаланиш жараёнида уларнинг энг ноқулай мавсумий ўзгаришлари учун қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқли пойдеворларни лойиҳалаш учун муҳандислик-геологик тадқиқотлар ҳажмларни аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Қозиқли пойдеворлар учун тадқиқотлар ҳажмини аниқлашда жойлашиш ва хоссалар шартлари бўйича грунтлар бир хил таркибига кўра ўрнатилган грунтининг мураккаблигини уч тоифага ажратиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБиринчи тоифа амалда горизонтал ёки озгина мойил қатламлари бўлган (қиялик 0,05 дан кўп бўлмаган), шунингдек ҳар бир қатлам ичида хоссалари бўйича бир таркибли бўлган тартибида қалинлиги бир қатламли ёки кўп қатламли бўйича грунтларни киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИккинчи тоифага қатламлар орасидаги чегаралар етарлича изчил бўлмаган (қиялик 0,1 дан ошмаган), шунингдек ҳар бир қатлам ичида хоссалари бўйича ҳар хил таркибли бўлган тартибида қалинлиги бир қатламли ёки кўп қатламли грунтларни киритиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУчинчи тоифага тартибида кўп қатламли ва қатламлар орасидаги нотекис чегаралари бўлган (0,1 дан ортиқ қияликка эга) ҳар хил таркибли хусусиятларга эга ва алоҳида қатламлар чиқиб кетиши мумкин бўлган грунт қатламини киритиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Қурилиш майдончанинг грунт шароитларини мураккаблик тоифасини баҳолаш, геологик фондлар асосида бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Объектларни масъулиятлик даражаси ва грунт шароитларни мураккаблик тоифасига боғлиқ бўлган қозиқли пойдеворлар учун тадқиқотлар ҳажмини аниқлаш жадвалидан фойдаланган ҳолда ўтказиш йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Тадқиқот тури |
Грунт шароитларнинг мураккаблик тоифаси |
||
|
биринчи |
иккинчи |
учинчи |
|
|
Бино ва иншоотларнинг масъулият даражаси III (пасайтирилган) |
|||
|
Бурғилаш қудуғи |
70х70 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида битта қудуқ |
50х50 m тўр бўйича фақат ҳар бир бинога камида иккита қудуқ |
30х30 m тўр бўйича фақат ҳар бир бинога камида учта қудуқ |
|
Грунтларни лаборатория тадқиқотлари |
Бир муҳандис-геологик элемент ичидаги камида олтита синов |
||
|
Грунтларни зондлаш |
35х35 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида икки нуқта |
25х25 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида уч нуқта |
15х15 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида олти нуқта |
|
Бино ва иншоотлар масъулият даражаси II (нормал) |
|||
|
Бурғилаш қудуғи |
50х50 m тўр фақат ҳар бир бинога камида иккита қудуқ |
40х40 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида учта қудуқ |
30х30 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида тўртта қудуқ |
|
Грунтларни лаборатория тадқиқотлари |
Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш |
||
|
Грунларни зондлаш |
25х25 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида олти нуқта |
20х20 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида етти нуқта |
15х15 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида ўн нуқта |
|
Прессиометр синовлари |
- |
Бир муҳандис-геологик элемент ичидаги камида олтита синов |
|
|
Грунтни намунавий қозиқ билан синови |
Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш |
||
|
Грунтни табиий қозиқ билан синови |
- |
1000 дан ортиқ қозиқлар бўлган ҳолда ҳар бир чуқурликда камида иккита синов |
100 дан ортиқ қозиқлар бўлган ҳолда ҳар бир чуқурликда камида иккита синов |
|
Бино ва иншоотлар масъулият даражаси I (юқори) |
|||
|
Бурғилаш қудуғи |
40х40 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида уч қудуқ |
30х30 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида тўрт қудуқ |
20х20 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида беш қудуқ |
|
Грунтларни лаборатория тадқиқотлари |
Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш |
||
|
Грунларни зондлаш |
25х25 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида олти нуқта |
15х15 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида саккиз нуқта |
10х10 m тўр бўйича, фақат ҳар бир бинога камида ўн нуқта |
|
Прессиометр синовлари |
Ҳар бир инженерлик –геология элементлари-ичида камида олтита синов кўрсатгичларини аниқлаш |
||
|
Штамп синовлари |
Натижаларнинг ўртача 30 фоиз дан ошган ҳолатда бир муҳандислик-геологик элемент ичида камида иккита синов |
||
|
Грунтни намунавий қозиқ билан синови |
Ҳар бир берилган чуқурликда камида олтита синов ўтказиш |
||
|
Грунтни табиий қозиқ билан синови |
Қозиқлар 100 дан ортиқ бўлганда ҳар бир чуқурликда камида иккита синов ўтказиш |
||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуҳандислик — геология синовларга қўйиладиган асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Геология, геомлофология, зилзила ҳамда пойдевор турини танлаш учун муҳандислик тадқиқотлар натижалари тўғрисида мукаммал ахборотларни ўз ичига олган, шунингдек қозиқлар тури ва уларнинг ўлчамлари, қозиқ мумкин бўлган ҳисобий юкларни аниқлашда ва қурилиш майдончасининг муҳандислик-геологик, гидрогеологик ва экологик шароитлари ҳамда уни ўзлаштириш бўйича муҳандислик тадбирларининг тури ва ҳажмини ҳисобга олган ҳолда, чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоб-китобларини амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Қозиқли пойдеворлар учун тадқиқотлар қуйидаги ишларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамуналарни танлаш ва ўтадиган грунтларнинг тавсифлаш учун қудуқларни бурғилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт ва ер ости сувларнинг физик-механик хусусиятларни лаборатория тадқиқотлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни зондлаш — статик ва динамик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни прессиометрик синовлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни штамплар билан синаш (статик юклар билан);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни намунавий ва (ёки) табиий қозиқлар билан синаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқ пойдеворлари жойлаштирилиши атроф-муҳитга, шу жумладан бино яқинида жойлашган таъсирини ўрганиш бўйича тажрибали ишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Қурилиш объектларининг масъулият даражасидан ва қозиқ пойдеворларининг турларидан қатъий назар, мажбурий иш турларига қудуқларни бурғилаш, лаборатория тадқиқотлари ва статик динамик зондлаш ўтказиш ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗондлаш усулида статик усули афзаллик деб қабул қилиниши, ушбу жараёнда грунтларни статик зондлаш кўрсаткичларидан ташқари уларнинг зичлиги ва намлиги радиоактив ёзув ёрдамида (каротаж) аниқланади (ГОСТ 19912-2012).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 2 ва 3-бандида келтирилган масъулияти юқори ва нормал даражадаги объектлар учун ишларни прессиометр ва штамплар (ГОСТ 20276-2012), намунавий ва табиий қозиқлар (ГОСТ 5686-2020) мазкур ШНҚнинг 1-иловаси тавсияларига мувофиқ ўтказилган грунтлар синовларини тўлдириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, жойлашиш ва хусусият шартлари бўйича грунтлар бир хил таркиблигига кўра ўрнатилган грунт шароитининг мураккаблик тоифаларини ҳисобга олиш керак. (мазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМасъулияти юқори даражали баланд бинолар ва чуқур ер ости қисми бўлган биноларни қуришда геофизик тадқиқотлар қудуқлар орасидаги грунт массивларининг геологик тузилишини аниқлаштириш, заиф грунтларнинг қатламларини қалинлигини, унинг чуқурлигини, ер ости сувларларнинг ҳаракат йўналиши ва тезлигини аниқлаш учун тадқиқот ишларини олиб бориш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКарст хавфли жойларда эса қоя ва карст жинсларининг жойлашиш чуқурлиги, уларнинг ёрилиши ва карстланганлигини аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Янги турдаги қозиқ конструкцияни киритилиш режасига ва лойиҳалаш учун белгиланган ўлчамларни аниқлашда ҳамда ушбу қозиқларни статик юклар билан табиий синовларини ўтказиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзаро комбинатлаштирилган(қўшилган) қозиқли-плита пойдеворларни қўллашда иш тартибига штамплар ва табиий қозиқлар билан грунтлар синовларини ўтказиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Қозиқларга суғурувчи, горизонтал ёки ўзгарувчан юкларнинг узатилиши аниқловчи тажриба ишларни олиб борилишлик ҳамда асосий таъсир этувчини ҳисобга олган ҳолда ҳар бир ҳолат учун аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Қозиқларни юк кўтариш қобилиятини табиий ва эталон қозиқлар билан, шунингдек статик зондлаш билан грунтларни дала синовларни натижалари бўйича мазкур илованинг 5-бандига мувофиқ аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Грунтларни қозиқлар, штамплар ва босим ўлчагич (прессиометр)лар билан синовдан ўтказиш, қудуқларни бурғилаш (ва зондлаш) натижаларига кўра танланган тажриба майдончаларида ва энг ўзига хос грунт шароитлари бўйича жойлашган жойларда, энг кўп жойлашган пойдеворлар зоналарида ҳамда грунт шароитлари бўйича қозиқларни киритиш имконияти шубҳали жойларда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСтатик юклар билан грунт синовлари қудуқларда деформация модулини аниқлаш мақсадида асосан 600 cm2 ли винтли штамплар билан тажриба ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗондлаш прессиометрик синовлари маълумотлари бўйича грунтларни модуль деформациясини аниқлаш ва тадқиқот майдончасида тавсия этиладиган ўтиш коэффициентларларни аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Қурилиш объектининг масъулият даражасига ва ер ости шароитларининг мураккаблиги тоифасига кўра мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ қозиқли пойдеворлари учун изланишлар ҳажмини белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Муҳандис-геологик қазилмалар (қудуқлар, зонд нуқталари, грунтларни синов ўтказиш жойлари) ҳисоблар билан бажарилиши, улар лояланаётган бино шакли чегарасида ёки грунт шароитлари бир ҳил бўлса 5 m дан узоқ бўлмаганда, қозиқлар ҳандақнинг тўсувчи конструкциялари сифатида қўлланган ҳолда ўқларидан 2 m дан ошмаган масофада жойлашган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Муҳандислик ва геологик қазилмаларнинг чуқурлиги лойиҳаланаётган чуқурликдан агар қозиқларнинг пастки учлари оддий жойлашган бўлиб ва қозиқлар тўпламига 3 МН гача юк тушган ҳолда камида 5 m дан ва қозиқ майдонининг ўлчами 10х10 m гача тенг бўлганда ва қозиқ тўпламига тушадиган юк оғирлиги 3 МН дан ортиқ бўлса — 10 m дан паст бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ майдонининг ўлчами 10х10 m катта бўлганда ва плита-қозиқли пойдеворларни қўллаганда қазилмалар чуқурлиги қозиқлар мўлжал бўлган киритилиши сиқилган қатлам қалинлиги чуқурлигидан ошмаслиги, бироқ қазиқ майдонини ёки плитани ярим энидан ва 15 m дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш майдончасида ўзига хос хоссаларга эга бўлган грунт қатламлари (чўкувчан, шишган, бўш лойли органоминералли ва органик грунтлар, юмшоқ қумлар ва техноген грунтлар) мавжуд бўлса, тушама мустаҳкам грунтларнинг чуқурлиги ва уларни таснифларини аниқлаш мақсадида қазилмалар чуқурлиги қатламнинг бутун қалинлигидан уларнинг ўтиши зарурлиги олинган ҳолда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Қозиқли пойдеворлари изланишларини олиб борилганда чегаравий ҳолатлар бўйича қозиқли пойдеворларини ҳисоблаш учун зарур бўлган физик, мустаҳкамлик
ва деформация хусусиятлари аниқлаш керак.
ва деформация хусусиятлари аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар бир муҳандислик-геологик элемент учун тупроқ (грунт) хусусиятларнинг аниқлаш сони ГОСТ 20522-2012 га мувофиқ статистик ишлов учун етарли бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Қумлар учун бузилмаган тузилманинг намуналарини танлашдаги қийинчиликларни ҳисобга олган ҳолда, барча масъулият даражасидаги объектлар учун уларнинг физик ҳолати, мустаҳкамлиги ва деформацияланиш хусусиятларини аниқлашнинг асосий усули сифатида статик ёки динамик зондлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗондлаш, маъсулият даражаси III объектлари учун қумли ва лойли тупроқларининг деформация модулини аниқлашнинг асосий усули ҳисобланиши ва маъсулият даражаси I ва II бўлган объектлари учун деформация модулини (прессометрик ва штамплаш синовлари билан биргаликда) аниқлаш усулларидан бири ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Қозиқли пойдеворларни қўллашда қайта таъмирланадиган бинолар ва иншоотларининг заминларини мустаҳкамлигини ошириш учун муҳандис-геологик тадқиқотлар, пойдевор заминини текшируви ва бино конструкцияларининг ҳаракатланиши бўйича асбобли (инсрументал) геодезик кузатув ишлари ШНҚ 1.04.01-21 кўра амалга оширилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги тадқиқот материалларининг архив маълумотларига мувофиқлиги аниқлаш (агар улар мавжуд бўлса) ва қайта таъмирланаётган иншоотни қуриш ва фойдаланиш оқибатида муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларнинг ўзгариши тўғрисидаги ҳулоса тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБинони ва унинг пойдевор конструкциясини техник ҳолатини текшириш, буюртмачининг махсус техник топшириғига биноан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚайта таъмирланаётган бинонинг пойдеворларида мавжуд бўлган қозиқларнинг узунлигини баҳолаш радар типидаги асбоблар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Замин пойдеворларини текширишдан олдин қуйидагилар амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбинонинг юқори конструкцияни ҳолати юзаки (визуал) баҳолаш, шунингдек мавжуд бўлган ёриқларни, уларни ўлчамлаири ва хусусиятларни, ёриқларда маёқлар ўрнатилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминга салбий таъсир этувчи факторларни аниқлаш мақсадида бинони фойдаланиш режимини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости инженерлик коммуникацияларини ва дренаж тизими ва уларни ҳолатини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъмирлаш ишларни олиб бориладиган қурилиш майдонининг инженерлик-геологик қидирув ишлари тўғрисида архив маълумотлари билан танишиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъмирланадиган (реконструкция қилинадиган) бино конструкциларини ҳолатини ва унинг цокол қисмини нотекис чўкиши (оғиш, эгилиш, силжиш) ҳолатлари рўй беришини аниқлаш учун геодезия съёмка қилиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъмирланадиган биноларни текширишда, унинг атрофидаги шунингдек унга яқин жойлашган ҳудуддаги биноларнинг ҳолатини инобатга олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Пойдевор асосини ва пойдевор конструкцияр ҳолатини текширганда тўғридан —тўғри пойдевор тагликлари ва шурф деворларидан монолит грунтларни танлаб олиш шурфларни кесиб ўтиш билан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШурфлар чуқурлиги остида грунтларнинг муҳандис-геологик тузилмаси, гидрогеологик шартлари ва хоссалари бурғилаш ва зондлаш орқали ўрганилиши бунда бурғилаш қудуқлари (скважина) ва зондлаш нуқталари бино ёки иншоотнинг периметри бўйича 5 m дан кам бўлмаган масофада жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Қайта таъмирлашда иншоотларнинг заминларини кучайтирганда қоқма, босим остида киритилган, бурғилама ёки бурғилама-ҳайдама қозиқларни маълум масофагача етказилиш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 11-бандига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалашда муҳандислик- геологик тадқиқотларнинг натижалари бўйича техник ҳисобот ШНҚ 1.02.09-15 ва ШНҚ 1.02.07-19 га асосан тузилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш майдони тўғрисидаги ҳисоботда, грунтларнинг ҳамма таснифлари муҳандислик - геологик ва гидрогеологик шароитлари (бинонинг қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) мумкин бўлган ўзгаришларни олдиндан айтишни ҳисобга олган ҳолда келтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗондлашнинг натижалари қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти бўйича маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМайдонда агрессив хоссаларга эга бўлган ер ости сувлар мавжуд бўлса қозиқларни коррозияга қарши ҳимояланиши бўйича тавсиялар берилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Қозиқли пойдеворларни лойиҳалаш ва ўрнатишда муҳандис-геологик тадқиқотлар ва грунтлар хусусиятларини ўрганиш учун мазкур ШНҚнинг 12 — 17-бандларида келтирилган қўшимча талабларни ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқларни вертикал ва горизонтал кучлар ва моментнинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Схемада келтирилган қозиқларни вертикал ва горизонтал кучлар ва моментнинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблашда "қозиқ-грунт" тизими зўриққан-деформацияланган ҳолатининг икки босқичини фарқ қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1- расм. Қозиқнинг юкланиш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБиринчи босқичда қозиқ атрофидаги грунтни эластик (қайишқоқ) чизиқли-деформацияланадиган муҳит сифатида у тўшама коэффициенти Cz, kN/м3 (tf/m3)билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ ён сиртидаги грунтнинг тўшама коэффициенти Сz ҳисобий қийматини қуйидаги формуладан аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК — мутаносиблик (пропорционаллик) коэффициенти, kN/m4 (тc/m4), қозиқ атрофидаги грунтнинг турига кўра, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалидан қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZ — тўшама коэффициенти аниқланадиган қозиқ кесимининг грунт сиртига нисбатан пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда ёки пойдевор плиталари (ростверк) таглигига нисбатан (пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда) грунтда жойлашиш чуқурлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ишлаш шароитлари коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИккинчи босқичда қозиқ атрофидаги грунтнинг юқори чегаравий мувозанат зонаси (пластиклик зонаси) ҳосил бўлиши, у мутаносиблик мустаҳкамлик коэффициенти α билан аниқланади (мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалда келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтга таянадиган пойдевор плиталари (ростверк)ли пойдеворда кўп қаторли қозиқлар жойлашганда уларни ҳисоблашда (сейсмик таъсирлар бўлмаганда) грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати биринчи ва иккинчи босқичлари бирин-кетин ривожланиши мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қозиқлар икки босқичда ҳисобланади, (1) формуладаги ишлаш шароитлари коэффициенти gc=1 деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚолган бошқа барча ҳолларда "қозиқ -грунт" тизими зўриққан-деформацияланган ҳолатининг фақат биринчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган шароит учун қозиқлар бир босқичда ҳисобланади, (1) формуладаги ишлаш шароитлари коэффициенти gc=3 деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Қозиқларни вертикал ва горизонтал кучлар ва моментнинг биргаликдаги таъсирига ҳисоблашда қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйидаги шартга мувофиқ грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳол учун қозиқларнинг юк кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблаш:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, Н — бир қозиққа таъсир қиладиган кўндаланг юкламанинг ҳисобий қиймати, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — қозиқнинг мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 10-банди талабларига мувофиқ аниқланадиган юк кўтарувчанлик хусусияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — 1.4 га тенг деб қабул қилинадиган ишончлилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш фақат грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати биринчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳол учун бажарилган ҳолда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 13-бандига мувофиқ грунтнинг устуворлигини текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқларни деформациялар бўйича ҳисоблаш, қозиқ каллагининг горизонтал силжиши up ва бурилиш бурчаги yp ҳисобий қийматларига йўл қўйиш мумкинлиги шартларига риоя қилинишини текширишни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишup £ uu (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyp £ yu (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, up, yp — қозиқ каллагининг горизонтал силжиши (m) ва бурилиш бурчаги (rad) ҳисобий қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-бандига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuu, yu — қозиқ каллагининг горизонтал қийматлари, бино ёки иншоотни лойиҳалаш топшириғида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқ атрофидаги гурунтлар ва уларнинг кўрсаткичлари |
Мутаносиблик коэффициенти, К, kN/m4 (tf/m4) |
Мутаносиблик мустаҳкамлик коэффициенти, a, kN/m3 (tf/m3) |
|
|
Йирик қумлар (0,55 £ e £ 0,7, лойли ва қумоқ гурунтлар (IL < 0) |
18 000 — 30 000 (1800 — 3000) |
71 — 92 (7,1 — 9,2) |
|
|
Майда қумлар (0,6 £
e £ 0,75,
ўртача йирик қумлар (0,55 £
e £ 0,7),
қаттиқ қумалоқ гурунт (IL < 0); қаттиқ
пластик ва ярим қаттиқ лойлар ва қумоқ гурунтлар |
12 000 — 18 000 (1200 — 1800) |
60 — 71 (6,0 — 7,1) |
|
|
Чангсимон (0,6 £ e £ 0,8), пластик қумлоқ гурунтлар (0 £ IL £ 1), юмшоқ пластик лойлар ва қумоқ гурунтлар (0,5 £ IL £ 0,75) |
7 000 — 12 000 (700 — 1200) |
44 – 60 (4,4 – 6,0) |
|
|
Оқувчан пластик лойлар ва қумоқ гурунтлар (0,75 £ IL £ 1) |
4 000 — 7 000 (400 — 700) |
26 – 44 (2,6 – 4,4) |
|
|
Шағалли қумлар (0,55£e£0,7); қум тўлдиргичли йирик бўлакли гурунтлар |
50 000 — 100 000 (5000 — 10000) |
100 — 120 (10 — 12) |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Коэффициент К нинг кичик қийматлари лойли грунтларнинг қавс ичида берилган оқувчанлик кўрсаткичи IL ва қумли грунтларнинг ғоваклик коэффициенти е нинг катта қийматларига, коэффицент К нинг катта қийматлари тегишлича IL ва е нинг кичик қийматларига эга грунтлар учун коэффициент К қийматлар интерполяция орқали топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. К-коэффициенти, зич қумлар учун қиймати мазкур ШНҚнинг 3-иловаси
1-жадвалда зич қумлар учун берилган грунттурининг қийматлардан 30 фоизга катта олиниши керак.
1-жадвалда зич қумлар учун берилган грунттурининг қийматлардан 30 фоизга катта олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий зўриқишлар вертикал юклама, эгувчи момент ва кўндаланг кучнинг биргаликдаги таъсирига биринчи ва иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича (мустаҳкамлик бўйича, дарзлар ҳосил бўлиши ва очилиши бўйича) материалнинг қаршилигига қозиқлар кесимини текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқнинг ҳар кесимларида таъсир қиладиган эгувчи моментлар ва кўндаланг кучларнинг ҳисобий қийматлари грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 8 ва 9-бандларига мувофиқ, бошқа ҳолларда эса мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 14 ва 15-бандларига асосан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолатида иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда ҳисоблаш "қозиқ-грунт" тизимининг чегаравий ҳолати сифатида Zz чуқурликда (пластик зона ичида ёки чегарасида) пластик шарнир ҳосил бўлиши қабул қилинади, бу шарнирда момент Mu, kN ∙ m (tf×m) вужудга келади ва қозиқнинг кўндаланг кесими қабул қиладиган чегаравий эгувчи моментига тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ка маҳкамлаб бириктириб қўйилганда, кетма-кет иккита шарнир ҳосил бўлади: биринчиси - қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктирилган жойда, иккинчиси – пластик зона ичида ёки чегарасида. «қозиқ-грунт» тизимининг чегаравий ҳолати сифатида иккинчи пластик шарнирнинг ҳосил бўлиш моменти қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Қозиқларни иккала грунтнинг чегаравий ҳолатлари бўйича ҳисоблашда қуйидаги параметрлардан фойдаланилади: қозиқ кесимининг грунтда жойлашиши келтирилган чуқурлиги 
, қозиқнинг грунтга ботиши келтирилган чуқурлиги 
; грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда эса, булардан ташқари, пластик зонанинг келтирилган чуқурлиги 
, пойдевор плиталари (ростверк) томондан қозиқ каллагига таъсир қиладиган кўндаланг куч ва эгувчи моментнинг келтирилган ҳисобий қийматлари 
ва 
, 
= 0 да "қозиқ-грунт" тизимининг қайишқоқ ишлаши чегарасида мос келадиган чегара кўндаланг юкламанинг келтирилган қиймати 
, =0 да паст пойдевор плиталари (ростверк)нинг таглиги сатҳида чегарада горизонтал силжиш ва чегарада бурилиш бурчагининг 
келтирилган қийматлари 
ва қозиқнинг силжишлари 
ва бурилиш бурчагининг 
келтирилган қийматлари ва булар қуйидаги формуладан аниқланади;
, қозиқнинг грунтга ботиши келтирилган чуқурлиги ; грунтнинг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичи ривожланиши мумкин бўлган ҳолда эса, булардан ташқари, пластик зонанинг келтирилган чуқурлиги , пойдевор плиталари (ростверк) томондан қозиқ каллагига таъсир қиладиган кўндаланг куч ва эгувчи моментнинг келтирилган ҳисобий қийматлари ва , = 0 да "қозиқ-грунт" тизимининг қайишқоқ ишлаши чегарасида мос келадиган чегара кўндаланг юкламанинг келтирилган қиймати , =0 да паст пойдевор плиталари (ростверк)нинг таглиги сатҳида чегарада горизонтал силжиш ва чегарада бурилиш бурчагининг келтирилган қийматлари ва қозиқнинг силжишлари ва бурилиш бурчагининг келтирилган қийматлари ва булар қуйидаги формуладан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш (6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, z, zi, l — қозиқ кесимининг грунтда жойлашиши ҳақиқий чуқурлиги, пластик зонанинг ҳақиқий чуқурлиги ва қозиқни (пастки учини) грунтга ботириш ҳақиқий чуқурлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaÎ — деформация коэффициенти, 1/m, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, К — худди (1) формуладагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ — қозиқ материалининг эластиклик модули, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — қозиқ кўндаланг кесимининг инерция моменти,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBр — қозиқнинг шартли эни, m; қуйидагига тенг деб қабул қилинади: танасининг диаметри 0,8 m ва бундан катта бўлган қозиқлар учун bр= d+1, қолган қозиқлар кесимининг бошқа ўлчамлари учун bр =1,5d +0.5, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgс — ишлаш шароитлари коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 3-илова 1-бандга мувофиқ қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — думалоқ қозиқ диаметри ёки квадрат қозиқ томони, ёки бўлмаса, тўғри тўртбурчак қозиқнинг куч таъсирига перпендикуляр текислигидаги томони, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — мутаносиблик мустаҳкамлик коэффициенти, kN/m3 (tf/m3), мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалидан аниқланади; ва қийматлари =0 да мазкур ШНҚнинг 3-иловамси 2 ва 3-жадваллари орқали аниқланади.
ва қийматлари =0 да мазкур ШНҚнинг 3-иловамси 2 ва 3-жадваллари орқали аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Пойдевор плиталари (ростверк) таглиги сатҳида қозиқнинг горизонтал силжиши up, m, ва бурилиш бурчаги yр раднинг ҳисобий қийматларини қуйидаги формулалардан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, Н, М — қозиқ каллагига таъсир қиладиган кўндаланг куч, kN ва эгувчи момент, kNm (tfm)нинг ҳисобий қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — қозиқ участкасининг узунлиги, м; пойдевор плиталари (ростверк) таглигидан грунт сиртигача бўлган масофага тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ, I — (11) формуладагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU0, y0 — пойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда, грунт сирти сатҳида, пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда, унинг таглиги сатҳида қозиқ кўндаланг кесимининг горизонтал силжиши, m ва бурилиш бурчаги, рад; икки босқичли ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 7 банди, бир босқичли ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 12-банди талаблари бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу иловада қуйидагилар мусбат ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмомент ва куч тегишлича соат мили йўналишида ва ўнгга йўналган бўлса, қозиқ каллагига қўйилган момент ва горизонтал куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқнинг шартли кесилган юқори қисми пасткисига узатиладиган момент ва куч тегишлича соат мили йўналишида ва ўнгга йўналган бўлса, қозиқ кесимидаги эгувчи момент ва кўндаланг куч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар соат мили йўналишида ва ўнгга йўналган бўлса, қозиқ кесимининг горизонтал силжиши ва бурилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. «Қозиқ-грунт» тизими эластик (қайишқоқ) иши чегарасига тўғри келадиган горизонтал куч, Н, kN (tf) икки босқичли ҳисоблашда қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Горизонтал силжиш u0, m ва бурилиш бурчаги yр (rad) ни икки босқичли ҳисоблашда қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) агар H£ Hel бўлганда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) агар H>Hel бўлса
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН — қозиқ каллагига қўйиладиган кўндаланг кучнинг ҳисобий қиймати, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHel — (14) формуладан аниқланадиган кўндаланг кучнинг чегаравий қиймати; бунда 
— ушбу zi= 0 да 
қийматига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-илова 2 банд ва мазкур ШНҚнинг 3-илова 3 жадваллар бўйича аниқланади;
— ушбу zi= 0 да қийматига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-илова 2 банд ва мазкур ШНҚнинг 3-илова 3 жадваллар бўйича аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— (8) формула бўйича ҳисобланадиган H кучнинг қийматига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-илова 2 ва 3-жадваллар бўйича аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқнинг келтирилган узунлиги <2,6 да = 2,6 учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2 ва 3-жадваллардан фойдаланиш керак, бунда грунт сирти сатҳида қозиқнинг йўл қўйиладиган қиймати 2 cm дан ошмаслиги лозим.
<2,6 да = 2,6 учун мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2 ва 3-жадваллардан фойдаланиш керак, бунда грунт сирти сатҳида қозиқнинг йўл қўйиладиган қиймати 2 cm дан ошмаслиги лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. z чуқурликда қозиқ кесимига таъсир қиладиган ҳисобий эгувчи момент Mz, kN m, кўндаланг куч Hz, kN ни грунтнинг қайишқоқ зонаси ичида "қозиқ-грунт" тизими ишининг икки босқичи бўлиши мумкинлиги ҳолати учун қуйидаги формулалардан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(В19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(В20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, 
— сохта бошланғич параметрларнинг келтирилган қийматлари; H ва l қийматларига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2 ва 3-жадваллар бўйича аниқланади;
— сохта бошланғич параметрларнинг келтирилган қийматлари; H ва l қийматларига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2 ва 3-жадваллар бўйича аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAi,Bi,Ci,Di — қийматлари 
чуқурликка қараб, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-жадвалдан қабул қилинадиган коэффициентлар.
чуқурликка қараб, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-жадвалдан қабул қилинадиган коэффициентлар.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқ
участкасининг келтирилган узунлиги
|
Пойдевор плиталари (ростверк)ка қозиқларнинг шарнирли таянган ҳолатида қозиқларни ҳисоблаш кўрсаткичлари |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,6 |
0,316 0,388 0,478 0,578 0,682 0,785 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,238 1,603 2,174 3,108 4,772 |
0,642 0,802 1,032 1,377 1,904 2,767 |
1,000 1,238 1,602 2,170 3,082 4,631 |
-0,642 -0,801 -1,030 -1,359 -1,804 -2,340 |
0,316 0,392 0,513 0,730 1,155 2,086 |
0,000 0,000 -0,010 -0,067 -0,279 -0,960 |
|
2,8 |
0,344 0,422 0,520 0,631 0,748 0,864 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,236 1,594 2,142 2,997 4,389 |
0,643 0,795 1,020 1,349 1,826 2,541 |
1,000 1,236 1,593 2,139 2,973 4,266 |
-0,643 -0,795 -1,018 -1,331 -1,734 -2,168 |
0,344 0,426 0,555 0,778 1,191 2,009 |
0,000 0,000 -0,010 -0,065 -0,260 -0,840 |
|
3,0 |
0,366 0,450 0,556 0,678 0,808 0,939 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,237 1,593 2,134 2,955 4,216 |
0,644 0,797 1,022 1,347 1,806 2,454 |
1,000 1,237 1,593 2,131 2,932 4,103 |
-0,644 -0,797 -1,020 -1,329 -1,717 -2,110 |
0,366 0,454 0,591 0,823 1,238 2,007 |
0,000 0,000 -0,010 -0,064 -0,252 -0,780 |
|
3,2 |
0,383 0,472 0,585 0,716 0,860 1,008 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,238 1,598 2,141 2,956 4,167 |
0,648 0,803 1,031 1,360 1,819 2,446 |
1,000 1,238 1,598 2,138 2,932 4,056 |
-0,648 -0,803 -1,029 -1,342 -1,730 -2,114 |
0,383 0,475 0,619 0,862 1,287 2,046 |
0,000 0,000 -0,010 -0,064 -0,250 -0,755 |
|
3,4 |
0,395 0,487 0,606 0,746 0,903 1,067 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,241 1,604 2,155 2,978 4,183 |
0,653 0,810 1,043 1,379 1,848 2,480 |
1,000 1,241 1,604 2.152 2,955 4,075 |
-0,653 -0,810 -1,141 -1,361 -1,759 -2,150 |
0,395 0,491 0,641 0,893 1,333 2,102 |
0,000 0,000 -0,010 -0,065 -0,251 -0,750 |
|
3,6 |
0,403 0,497 0,620 0,768 0,935 1,115 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,243 1,611 2,170 3,009 4,233 |
0,658 0,817 1,054 1,398 1,881 2,531 |
1,000 1,243 1,611 2,167 2,985 4,124 |
-0,658 -0,817 -1,052 -1,381 -1,791 -2,199 |
0,403 0,501 0,656 0,916 1,370 2,160 |
0,000 0,000 -0,010 -0,065 -0,254 -0,757 |
|
3,8 |
0,407 0,503 0,629 0,782 0,967 1,150 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,244 1,616 2,183 3,038 4,321 |
0,661 0,823 1,064 1,415 1,910 2,583 |
1,000 1,244 1,616 2,108 3,014 4,181 |
-0,661 -0,823 -1,062 -1,397 -1,819 -2,247 |
0,407 0,507 0,665 0,932 1,398 2,211 |
0,000 0,000 -0,010 -0,066 -0,258 -0,768 |
|
4,0 |
0,409 0,507 0,634 0,790 0,941 1,174 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,245 1,620 2,193 3,061 4,342 |
0,664 0,827 1,070 1,427 1,933 2,626 |
1,000 1,245 1,620 2,189 3,037 4,231 |
-0,664 -0,827 -1,068 -1,409 -1,841 -2,285 |
0,409 0,510 0,670 0,941 1,417 2,250 |
0,000 0,000 -0,010 -0,067 -0,260 -0,778 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқ
участкасининг келтирилган узунлиги
|
Пойдевор плиталари (ростверк)ка қозиқларнинг бикр маҳкамланган ҳолатида қозиқларни ҳисоблаш кўрсаткичлари |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,6 |
0,927 0,963 1,061 1,210 1,407 1,656 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,158 1,374 1,733 2,337 |
-0,943 -0,980 -1,089 -1,275 -1,552 -1,960 |
1,000 1,039 1,158 1,372 1,718 2,258 |
0,000 0,000 0,000 0,009 0,054 0,234 |
0,927 0,964 1,074 1,281 1,644 2,314 |
-0,943 -0,981 -1,094 -1,308 -1,700 -2,471 |
|
2,8 |
0,947 0,984 1,083 1,232 1,425 1,660 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,156 1,365 1,709 2,256 |
-0,938 -0,975 -1,081 -1,260 -1,522 -1,890 |
1,000 1,039 1,156 1,363 1,692 2,183 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,052 0,217 |
0,947 0,985 1,096 1,301 1,652 2,273 |
-0,938 -0,975. -1,086 -1,292 -1,663 -2,365 |
|
3,0 |
0,972 1,010 1,111 1,263 1,457 1,687 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,155 1,361 1,690 2,202 |
-0,940 -0,977 -1,083 -1,259 -1,512 -1,856 |
1,000 1,039 1,155 1,359 1,676 2,133 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,050 0,204 |
0,972 1,011 1,124 1,331 1,678 2,268 |
-0,940 -0,977 -1,087 -1,291 -1,649 -2,304 |
|
3,2 |
0,998 1,036 1,141 1,298 1,496 1,729 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,156 1,361 1,684 2,174 |
-0,947 -0,984 -1,092 -1,269 -1,519 -1,852 |
1,000 1,039 1,156 1,359 1,670 2,108 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,049 0,197 |
0,998 1,037 1,154 1,365 1,714 2,291 |
-0,947 -0,984 -1,096 -1,300 -1,655 -2,286 |
|
3,4 |
1,021 0,061 1,169 1,331 1,537 1,777 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,040 1,157 1,363 1,685 2,168 |
-0,957 -0,995 -1,105 -1,285 -1,538 -1,870 |
1,000 1,040 1,574 1,361 1,672 2,102 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,049 0,194 |
1,021 1,062 1,182 1,398 1,755 2,333 |
-0,957 -0,995 -1,109 -1,316 -1,673 -2,298 |
|
3,6 |
1,040 1,081 1,192 1,360 1,574 1,825 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,040 1,159 1,367 1,692 2,174 |
-0,968 -1,007 -1,118 -1,303 -1,562 -1,900 |
1,000 1,040 1,159 1,365 1,678 2,109 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,049 0,194 |
1,040 1,082 1,206 1,428 1,794 2,382 |
-0,968 -1,007 -1,123 -1,334 -1,698 -2,328 |
|
3,8 |
1,054 1,096 1,210 1,383 1,606 1,867 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,040 1,160 1,371 1,700 2,188 |
-0,977 -1,017 -1,131 -1,320 -1,586 -1,933 |
1,000 1,040 1,160 1,369 1,686 2,122 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,050 0,195 |
1,054 1,097 1,224 1,452 1,827 2,429 |
-0,977 -1,017 -1,136 -1,352 -1,723 -2,364 |
|
4,0 |
1,064 1.107 1,223 1,400 1,629 1,901 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,041 1,162 1,375 1,708 2,203 |
-0,982 -1,026 -1,142 -1,334 -1,606 -1,964 |
1,000 1,041 1,162 1,373 1,694 2,137 |
0,000 0,000 0,000 0,009 0,050 0,197 |
1,064 1,108 1,237 1,470 1,853 2,469 |
-0,985 -1,026 -1,146 -1,366 -1,775 -2,399 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқнинг иккинчи иш босқичида Zi чуқурликда грунтнинг пластик зонаси ичида таъсир қиладиган ҳисобий эгувчи момент Mz, kN · m, кўндаланг куч Нzi, kN ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, zi — паст пойдевор плиталари (ростверк) таглигига нисбатан пластик зона ичида қозиқ кесимининг грунтда жойлашиш чуқурлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Қозиқ каллаги бурилиш имкони бўлмайдиган қилиб пойдевор плиталари (ростверк)ка қаттиқ (бикр) бириктирилган ҳолда (масалан, горизонтал куч йўналишида ўрнатилган икки ёки бундан кўп қатор қозиқлар бириктирилган қаттиқ пойдевор плиталари (ростверк)) (21) формулада М ўрнига қозиқлар пойдевор плиталари (ростверк)ка туташтирилган жойда таъсир қилувчи бириктириш ҳисобий моменти Mf ни қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБириктириш ҳисобий моменти Mf, kN ∙ m (тc×м) қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, 
— келтирилган момент, 
қийматларига қараб, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 3 жадвали бўйича аниқланади.
— келтирилган момент, қийматларига қараб, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 3 жадвали бўйича аниқланади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Горизонтал куч таъсир қилганда қозиқ-грунт тизимининг кўтарувчанлик хусусияти қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор плиталари (ростверк)а қаттиқ бириктирилмаган қозиқлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, zz — грунт сиртидан пластик шарнирли жойгача бўлган масофа, m; қуйидаги тенгламадан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, е — қозиқнинг кўндаланг кесими қабул қиладиган чегаравий эгувчи момент (бўйлама куч ҳам ҳисобга олинганда), kN · m (тc×m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишη1 — бирга тенг бўлган коэффициент; тиргак иншоотлар пойдеворларини ҳисоблашда η1= 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишη2 — йиғинди юкламадаги доимий юклама улушини ҳисобга оладиган коэффициент; қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда Mc — қозиқларнинг пастки учи сатҳида пойдевор кесимидаги доимий ташқи кучлардан пайдо бўладиган момент, kN м (тc×m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMt — вақтинчалик ташқи ҳисобий кучлардан, kN · m (тc×m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— коэффициент =2,5 деб қабул қилинадиган бўлиши, қуйидаги ҳисоблаш ҳоллари бундан мустасно:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишалоҳида муҳим бинолар; булар учун £2,6 да =4 ва ³5 да n=2,5 қабул қилинади; нинг оралиқ қийматларида 
интерполяция орқали аниқланади:
£2,6 да =4 ва ³5 да n=2,5 қабул қилинади; нинг оралиқ қийматларида интерполяция орқали аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқозиқлар бир қатор жойлашган пойдеворларни марказдан ташқарига қўйилган тик сиқувчи кучга ҳисоблашда; булар учун дан қатъий назар =4 деб олиш лозим;
дан қатъий назар =4 деб олиш лозим;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпаст пойдевор плиталари (ростверк)ка қаттиқ (бикр) бириктирилган қозиқлар учун кўтарувчанлик хусусияти Fd ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Қозиқ-грунт тизимининг зўриққан-деформацияланган ҳолати иккинчи босқичининг ривожланиши мумкин бўлса, тўп таркибидаги қозиқларни статик ҳисоблашда уларнинг ўзаро таъсирини ҳисобга олиш лозим. Бу ҳолда ҳисоблаш худди якка қозиқлардагидек олиб борилади, лекин коэффициентлар К ва а пасайтирувчи коэффициент α1 га кўпайтирилади қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда gc — қозиқларни ботирганда, грунтнинг зичлашишини ҳисобга оладиган
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкоэффициент, қуйидагича қабул қилинади: яхлит кесимли қоқма қозиқлар учун gс=1,2 ва қозиқларнинг бошқа хиллари учун gс=1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — қозиқнинг диаметри ёки кўндаланг кесими томони, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(29)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxi, yi — планда i-қозиқнинг ўқи координаталари; бунда горизонтал куч x ўқи йўналишида жойлашган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxj, yj — шунинг ўзи, j-қозиқ учи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(28) формуладаги келтирилган 
фақат i-қозиққа тегиб турадиган қозиқларига тегишли.
фақат i-қозиққа тегиб турадиган қозиқларига тегишли.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқ кесиминин грунтда жойлашиши
келтирилган |
Коэффициентлар |
||||||||||||
|
A1 |
B1 |
C1 |
D1 |
A3 |
B3 |
C3 |
D3 |
A4 |
B4 |
C4 |
D4 |
||
|
0,0 |
1,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,000 |
0,000 |
-0,000 |
-0,000 |
0,000 |
1,000 |
|
|
0,1 |
1,000 |
0,100 |
0,005 |
0,000 |
0,000 |
0,800 |
1,000 |
0,100 |
-0,005 |
-0,800 |
0,000 |
1,000 |
|
|
0,2 |
1,000 |
0,200 |
0,020 |
0,001 |
-0,001 |
0,000 |
1,000 |
0,200 |
-0,020 |
-0,003 |
0,000 |
1,000 |
|
|
0,3 |
1,000 |
0,300 |
0,045 |
0,005 |
-0,005 |
-0,001 |
1,000 |
0,300 |
-0,045 |
-0,009 |
-0,001 |
1,000 |
|
|
0,4 |
1,000 |
0,400 |
0,080 |
0,011 |
-0,011 |
-0,002 |
1,000 |
0,400 |
-0,080 |
-0,021 |
-0,003 |
1,000 |
|
|
0,5 |
1,000 |
0,500 |
0,125 |
0,021 |
-0,021 |
-0,005 |
0,999 |
0,500 |
-0,125 |
-0,042 |
-0,008 |
1,000 |
|
|
0,6 |
0,999 |
0,600 |
0,180 |
0,036 |
-0,036 |
-0,011 |
0,998 |
0,600 |
-0,180 |
-0,072 |
-0,016 |
0,999 |
|
|
0,7 |
0,999 |
0,700 |
0,245 |
0,057 |
-0,057 |
-0,020 |
0,996 |
0,699 |
-0,245 |
-0,114 |
-0,030 |
0,997 |
|
|
0,8 |
0,997 |
0,799 |
0,320 |
0,085 |
-0,085 |
-0,034 |
0,992 |
0,799 |
-0,320 |
-0,171 |
-0,051 |
0,994 |
|
|
0,9 |
0,995 |
0,899 |
0,405 |
0,167 |
-0,121 |
-0,055 |
0,985 |
0,897 |
-0,404 |
-0,243 |
-0,082 |
0,989 |
|
|
1,0 |
0,992 |
0,997 |
0,499 |
1,826 |
-0,167 |
-0,083 |
0,975 |
0,994 |
-0,499 |
-0,333 |
-0,125 |
0,980 |
|
|
1,1 |
0,987 |
1,095 |
0,604 |
0,222 |
-0,222 |
-0,122 |
0,960 |
1,090 |
-0,603 |
-0,443 |
-0,183 |
0,946 |
|
|
|
0,979 |
1,192 |
0,718 |
0,288 |
-0,287 |
-0,173 |
0,938 |
1,183 |
-0,716 |
-0,575 |
-0,259 |
0,917 |
|
|
1,3 |
0,969 |
1,287 |
0,841 |
0,365 |
-0,365 |
-0,238 |
0,907 |
1,273 |
-0,838 |
-0,730 |
-0,356 |
0,876 |
|
|
1,4 |
0,955 |
1,379 |
0,974 |
0,456 |
-0,455 |
-0,319 |
0,866 |
1,358 |
-0,967 |
-0,910 |
-0,479 |
0,821 |
|
|
1,5 |
0,937 |
1,468 |
1,115 |
0,560 |
-0,559 |
-0,420 |
0,811 |
1,437 |
-1,105 |
-1,116 |
-0,630 |
0,747 |
|
|
1,6 |
0,913 |
1,553 |
1,264 |
0,678 |
-0,676 |
-0,543 |
0,739 |
1,507 |
-1,248 |
-1,350 |
-0,815 |
0,652 |
|
|
1,7 |
0,882 |
1,633 |
1,421 |
0,812 |
-0,808 |
-0,691 |
0,646 |
1,566 |
-1,396 |
-1,613 |
-1,036 |
0,529 |
|
|
1,8 |
0,843 |
1,706 |
1,584 |
0,961 |
-0,956 |
-0,867 |
0,530 |
1,612 |
-1,547 |
-1,906 |
-1,299 |
0,374 |
|
|
1,9 |
0,795 |
1,770 |
1,752 |
1,126 |
-1,118 |
-1,074 |
0,385 |
1,640 |
-1,699 |
-2,227 |
-1,608 |
0,181 |
|
|
2,0 |
0,735 |
1,823 |
1,924 |
1,308 |
-1,295 |
-1,314 |
0,207 |
1,646 |
-1,848 |
-2,578 |
-1,966 |
-0,057 |
|
|
2,2 |
0,575 |
1,887 |
2,272 |
1,720 |
-1,693 |
-1,006 |
0,271 |
1,575 |
-2,125 |
-3,360 |
-2,849 |
-0,692 |
|
|
2,4 |
0,347 |
1,874 |
2,609 |
2,195 |
-2,141 |
-2,663 |
-0,949 |
1,352 |
-2,339 |
-4,228 |
-3,973 |
-1,592 |
|
|
2,6 |
0,033 |
1,755 |
2,907 |
2,724 |
-2,621 |
-3,600 |
-1,677 |
0,917 |
-2,437 |
-5,140 |
-5,355 |
-2,821 |
|
|
2,8 |
-0,385 |
1,490 |
3,128 |
3,288 |
-3,103 |
-4,718 |
-3,108 |
0,197 |
-2,346 |
-6,023 |
-6,990 |
-4,445 |
|
|
3,0 |
-0,928 |
1,037 |
3,225 |
3,858 |
-3,540 |
-6,000 |
-4,688 |
-0,891 |
-1,969 |
-6,765 |
-8,840 |
-6,520 |
|
|
3,5 |
-2,928 |
-1,272 |
2,463 |
4,980 |
-3,919 |
-9,544 |
-10,340 |
-5,854 |
1,074 |
-6,789 |
-13,692 |
13,826 |
|
|
4,0 |
-5,853 |
-5,941 |
-0,927 |
4,548 |
-1,614 |
-11,73 |
-17,919 |
-5,076 |
9,244 |
-0,358 |
-15,611 |
23,140 |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Қозиқни ботириш
келтирилган чуқурлиги |
Қозиқ қоятошсиз грунтга таянганда |
Қозиқ қоятошга таянганда |
Қозиқ қоятошга қаттиқ (бикр) бириктирилганда |
||||||
|
A0 |
B0 |
C0 |
A0 |
B0 |
C0 |
A0 |
B0 |
C0 |
|
|
0,5 |
72,004 |
192,026 |
576,243 |
48,006 |
96,037 |
192,291 |
0,042 |
0,125 |
0,500 |
|
0,6 |
50,007 |
111,149 |
278,069 |
33,344 |
55,609 |
92,942 |
0,072 |
0,180 |
0,600 |
|
0,7 |
36,745 |
70,023 |
150,278 |
24,507 |
35,059 |
50,387 |
0,114 |
0,244 |
0,699 |
|
0,8 |
28,140 |
46,943 |
88,279 |
18,775 |
23,533 |
29,763 |
0,170 |
0,319 |
0,798 |
|
0,9 |
22,244 |
33,008 |
55,307 |
14,851 |
16,582 |
18,814 |
0,241 |
0,402 |
0,896 |
|
1,0 |
18,030 |
24,106 |
36,486 |
12,049 |
12,149 |
12,582 |
0,329 |
0,494 |
0,992 |
|
1,1 |
14,916 |
18,160 |
25,123 |
9,983 |
9,196 |
8,836 |
0,434 |
0,593 |
1,086 |
|
1,2 |
-12,552 |
14,041 |
17,944 |
8,418 |
7,159 |
6,485 |
0,556 |
0,698 |
1,176 |
|
1,3 |
10,717 |
11,103 |
13,235 |
7,208 |
5,713 |
4,957 |
0,695 |
0,807 |
1,262 |
|
1,4 |
9,266 |
8,954 |
10,050 |
6,257 |
4,664 |
3,937 |
0,849 |
0,918 |
1,342 |
|
1,5 |
8,101 |
7,349 |
7,838 |
5,498 |
3,889 |
3,240 |
1,014 |
1,028 |
1,415 |
|
1,6 |
7,154 |
6,129 |
6,268 |
4,887 |
3,308 |
2,758 |
1,186 |
1,134 |
1,480 |
|
1,7 |
6,375 |
5,189 |
5,133 |
4,391 |
2,868 |
2,419 |
1,361 |
1,232 |
1,535 |
|
1,8 |
5,730 |
4,456 |
4,299 |
3,985 |
2,533 |
2,181 |
1,532 |
1,321 |
1,581 |
|
1,9 |
5,190 |
3,878 |
3,679 |
3,653 |
2,277 |
2,012 |
1,693 |
1,397 |
1,617 |
|
2,0 |
4,737 |
3,418 |
3,213 |
3,381 |
2,081 |
1,894 |
1,841 |
1,460 |
1,644 |
|
2,2 |
4,032 |
2,756 |
2,591 |
2,977 |
1,819 |
1,758 |
2,080 |
1,545 |
1,675 |
|
2,4 |
3,526 |
2,327 |
2,227 |
2,713 |
1,673 |
1,701 |
2,240 |
1,586 |
1,685 |
|
2,6 |
3,163 |
2,048 |
2,013 |
2,548 |
1,600 |
2,687 |
2,330 |
1,596 |
1,687 |
|
2,8 |
2,905 |
1,869 |
1,889 |
2,453 |
1,572 |
1,693 |
2,371 |
1,593 |
1,687 |
|
3,0 |
2,727 |
1,758 |
1,818 |
2,406 |
1,568 |
1,707 |
2,385 |
1,586 |
1,691 |
|
3,5 |
2,502 |
1,641 |
1,757 |
2,394 |
1,597 |
1,739 |
2,389 |
1,584 |
1,711 |
|
4,0 |
2,441 |
1,621 |
1,751 |
2,419 |
1,618 |
1,750 |
2,401 |
1,600 |
1,732 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Бир босқичли ҳисоблашда горизонтал силжиш u0, m ва бурилиш бурчаги Y0 (rad)ни қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
;(30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, H0, M0 — қозиқнинг кўриб чиқилаётган кесимида кўндаланг куч, kN (tf) ва эгувчи момент, kN ∙m (тc×m) нинг ҳисобий қийматлари; H0=H ва M0=M+H·l0 [бунда Н ва М - худди (12) ва (13) формулалардагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεНН — грунт сирти сатҳида қўйилган H=1 куч таъсирида кесимнинг горизонтал силжиши, m/kN (m/тc);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεНМ — грунт сирти сатҳида таъсир қиладиган M=1 моментда кесимнинг горизонтал силжиши, 1/kN (1/тc);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεМН — H=1 кучдан кесимнинг бурилиш бурчаги, 1/kN (1/тc);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεММ — М=1 моментдан кесимнинг бурилиш бурчаги, 1/kN ∙ m [1/(tf×m)].
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεНН, εМН= εНМ ва εММ силжишлар қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда aε , E, I — (11) дагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA0, B0, C0 — (7) формула бўйича аниқланадиган қозиқнинг грунтга ботиши келтирилган чуқурлигига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-жадвали бўйича қабул қилинадиган ўлчамсиз коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-жадвалда келтирилган нинг оралиқ қийматга мос қийматида уни жадвалдаги энг яқин қийматгача яхлитлаш лозим.
нинг оралиқ қийматга мос қийматида уни жадвалдаги энг яқин қийматгача яхлитлаш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Қозиқ атрофидаги заминнинг устуворлигини ҳисоблаш қозиқларнинг ён сиртлари грунтга кўрсатадиган ҳисобий босимни чеклаш шарти (35) формула бўйича бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, sZ — қозиқнинг ён сирти грунтга кўрсатадиган ҳисобий босим, kPa
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор плиталари (ростверк) баланд бўлганда, грунт сиртидан, пойдевор плиталари (ростверк) паст бўлганда, унинг таглигидан бошлаб ўлчанадиган қуйидаги z чуқурликларда формула бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[z£2,5 да 
ва z=l ларга мос иккита чуқурлик; >2,5 да z=0,85/ae чуқурликда, бунда ae (11) формула бўйича аниқланади];
ва z=l ларга мос иккита чуқурлик; >2,5 да z=0,85/ae чуқурликда, бунда ae (11) формула бўйича аниқланади];Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — структураси бузилмаган грунтнинг ҳисобий солиштирма (ҳажмий) оғирлиги, kN/m3 (tf/m3) сувга тўйинган грунтларда сувнинг муаллақ тутиб турувчи кучини ҳисоб га олиб аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjl, cl — грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги (град) ва грунтнинг солиштирма илашиши kPa (tf/m2) нинг ҳисобий қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — коэффициент; қоқма қозиқлар ва қозиқ-қобиқлар учун x=0,6, қозиқларнинг бошқа хиллари учун x=0,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1,h2 — бу коэффициентларнинг қийматлари худди (24) формуладагидек.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар грунтга тушадиган ҳисобий горизонтал босимлар (35) шартни қониқтирмаса, лекин бунда қозиқларнинг материал бўйича кўтарувчанлик хусусиятдан тўлиқ фойдаланилмаган ва қозиқларнинг силжиши чегаравий йўл қўйиладиган қийматдан кичик бўлса, у ҳолда қозиқларнинг келтирилган чуқурлиги 
да ҳисоблашни такрорлаш ва бунда мутаносиблик коэффициенти К нинг кичрайтирилган қийматини қабул қилиш лозим.
да ҳисоблашни такрорлаш ва бунда мутаносиблик коэффициенти К нинг кичрайтирилган қийматини қабул қилиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Қозиқнинг ён сиртига текканда z чуқурликда грунтга тушадиган ҳисобий босим, kPa (tf/m2) ни, шунингдек z чуқурликда қозиқ кесимига таъсир қиладиган ҳисобий эгувчи момент Mz, kN m (тc×m), кўндаланг куч Hz, kN (tf) ва бўйлама куч N, kN (tf) ни бир босқичли ҳисоблашда қуйидаги формулалар бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, К — мутаносиблик коэффициенти; мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1-жадвалидан аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaÎ, E, I — худди (11) формуладагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— келтирилган чуқурлик; босим, момент Mz ва кўндаланг куч Hz қиймати аниқланадиган ҳақиқий чуқурлик z қийматига қараб (В5) формуладан аниқланади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH0, M0, l0, u0, y0 — мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5 ва 12-бандлардагидек;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1, A2, A4, B1, B2, B4, C1, C2, C4, D1, D2, D4 — коэффициентлар; қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-илова 4 жадвал бўйича қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиқнинг каллагига таъсир қиладиган ҳисобий ўқ бўйлаб йўналган юклама, kN (tf).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγс — мазкур ШНҚнинг 3-иловасига кўра олинадиган иш шароит коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Қозиқнинг каллаги бурила олмайдиган қилиб пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктириб қўйилган жойдаги, қозиқларни бир босқичли ҳисоблашда ҳисобга олинадиган ҳисобий момент Mf, кНm (тc×m) ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, барча ҳарфий белгилар худди олдинги мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 12-бандидаги формулалардагидек.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундаги минус ишораси чапдан ўнгга йўналган горизонтал куч Н да қозиқ пойдевор плиталари (ростверк)ка бириктирилган томондан қозиқ каллагига соат мили йўналишига қарши йўналган момент узайтирилишини билдиради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁн сиртилари ip>0,025 қияликдаги пирамидал қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусиятини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁн сиртилари ip>0,25 қияликдаги пирамидал қозиқларнинг кўтарувчанлик хусусияти Fd, kN (kgf) ни қозиқ ён сиртидаги ва унинг пастки учи остидаги грунтнинг ҳисобий қаршиликларни кучлар йиғиндиси сифатида қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAi — грунтнинг i- қатлами чегараси қозиқнинг ён сирти юзаси, m2 (cm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — қозиқнинг конуслилик бурчаги, grad;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI,i, cI,i — грунт i-қатламининг ички ишқаланиш бурчаги (град) ва илашиш, kPa (kgf/cm2) ҳисобий қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — қозиқ пастки учининг кесими томони, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn1,n2 — қийматлари қуйидаги жадвалда келтирилган коэффициентлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқнинг учи остидаги ва ён сиртидаг и грунтнинг қаршиликлари pj ва pj', kPa (kgf/cm2) қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — грунтнинг i-қатлами деформацияланиш модули, kPa (kgf/cm2); прессиометрик синашлар натижалари бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишni — грунтнинг i-қатлами Пуассон коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — қийматлари мазкур ШНҚнинг 4-иловаси 1-жадвалида келтирилган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг босимлари p0,j ва pp,j kPa (kgf/cm2) қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgj,i — грунт i-қатламининг солиштирма оғирлиги, kN/m3 (kgf/cmЗ);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhj — грунт i-қатламининг ўртача жойлашган чуқурлиги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Коэффициент |
Грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги jI,i, grad |
|||||||||
|
4 |
8 |
12 |
16 |
20 |
24 |
28 |
32 |
36 |
40 |
|
|
п1 |
0,53 |
0,48 |
0,41 |
0,35 |
0,30 |
0,24 |
0,20 |
0,15 |
0,10 |
0,06 |
|
п2 |
0,94 |
0,88 |
0,83 |
0,78 |
0,73 |
0,69 |
0,65 |
0,62 |
0,58 |
0,54 |
|
x |
0,06 |
0,12 |
0,17 |
0,22 |
0,26 |
0,29 |
0,32 |
0,35 |
0,37 |
0,39 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Ички ишқаланиш бурчаги jI,i нинг оралиқ қийматлари учун n1, n2 и x коэффициентларнинг қийматлар интерполяция усулида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛентасимон қозиқли пойдеворларнинг чўкишини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқлар бир ва икки қаторли жойлашган (қозиқлар орасидаги масофа 3-4d) лентасимон қозиқли пойдеворларнинг чўкиши s, m қуйидаги формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — қозиқли пойдеворга узунасига тушадиган юклама, юқоридан текисланган ер сирти билан, ён томонлардан қозиқлар четки қаторларининг ташқи ёқлари бўйича ўтадиган тик текисликлар билан, пастдан қозиқларнинг пастки учлари орқали ўтадиган текислик билан чекланган пойдевор (қозиқлар ва уларнинг атрофидаги грунт массиви кўринишидаги) оғирлигини ҳам ҳисобга олинган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ,n — сиқиладиган қалинлик чегарасида деформацияланиш модули, kPa (kgf/cm2) ва Пуассон коэффициенти қийматлари юқорида айтилган пойдевор учун ШНҚ 2.02.01-19 талабларига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — Пуассон коэффициенти n, пойдеворнинг келтирилган эни 
(бунда b-четки қозиқлар қаторининг ташқи ёқлари бўйича қабул қилинадиган пойдевор эни;
(бунда b-четки қозиқлар қаторининг ташқи ёқлари бўйича қабул қилинадиган пойдевор эни;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — қозиқларни ботириш чуқурлиги ҳамда сиқиладиган қатламнинг келтирилган чуқурлиги Hc/h (Hc-сиқиладиган қатлам чуқурлиги) га боғлиқ равишда номограмма ( мазкур ШНҚнинг 4-илова 1 чизмага қаранг) бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Коэффицент d0 қийматларини аниқлаш учун номограмма
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНомограммада сиқиладиган қатлам келтирилган чуқурлигининг ҳисоблаб топилган қийматига мос нуқта орқали абцисса ўқига параллел тўғри чизиқ ўтказилади (бу чизиқ пойдеворнинг келтирилган эни 
чизиғибилан кесишгунча давом эттирилади) ва грунтнинг Пуассон коэффициенти n чизиғига перпендикуляр туширилади.
чизиғибилан кесишгунча давом эттирилади) ва грунтнинг Пуассон коэффициенти n чизиғига перпендикуляр туширилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКесишиш нуқтасидан абцисса ўқига параллел чизиқ ўтказилади, бу чизиқ коэффициент d0 қийматлари келтирилган ординаталар ўқи билан кесишгунча давом эттирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБичизиқли масаланинг қўйилишида бурғиланган - тиқма қозиқнинг чўкишини ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБурғуланган тиқма қозиқнинг N < Nc+No биринчи босқич юкланишида чўкиши қуйидаги формула ёрдамида аниқланиши керак
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(1) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиққа узатиладиган вертикал юк, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNo — чегаравий қаршилик Nc, нинг қозиқнинг ён юзалари бўйлаб тўлиқ ҳосил бўлган вақтдаги товонига узатиладиган юк, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG1 ва G2 — қозиқ бўшлиғига яқин жойлардаги грунтлар учун силжиш модулининг ўртача қиймати ва қозиқнинг пастки учидаги силжиш модулининг энг кичик қийматлари, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl ва d — қозиқнинг узунлиги ва диаметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv — грунтлар учун Пуассон коэффициентининг ўртача қийматига боғлиқ бўлган коэффициент (ҳисоб учун kv = 2 қабул қилиш мумкин).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБурғиланган тиқма қозиқлар учун бу формула фақат қозиқ юкланишининг биринчи босқичида ўринли бўлади, айниқса қозиқ ён юзаларида No тўлиқ чегаравий қаршилик пайдо бўлгунига қадар ҳар доим қозиқнинг чегаравий ҳолати тамомила сезиларли даражада олдиндан пайдо бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ товони ва танасининг чўкиш қийматининг доимо тенглиги шартини ҳисобга олган ҳолда No қийматни қуйидаги шартдан фойдаланиб аниқлаш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(2) |
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ юкланишнинг иккинчи босқичида N > Nc + No бўлган ҳолда унинг чўкиши қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(3) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSc — чўкиш бўлиб, N = N0 + Nс бўлганда (1) бўйича аниқланади, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. 1 — (1); 2 — (3) формулалар бўйича қозиқ юкланиш ҳисобининг босқичлар схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўкувчан грунтларда қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини уларнинг мустаҳкамлик
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Қозиқнинг юк кўтариш қобилияти грунтнинг мустаҳкамлик кўрсаткичларига боғлиқ: ички ишқаланиш бурчаги j ва солиштирма боғланши с. Чўкувчан грунтларни намланиши билан қозиқнинг юк кўтариш қобилиятини сезиларли даражада ўзгариши асосан грунтдаги боғланиш с нинг қийматини камайиши ҳисобига содир бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Чўкувчан грунтларда қозиқларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш қозиқнинг заминдаги грунтини чегаравий мувозанати эластик-пластик масаласининг тақрибий ечимига асосан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl узунликдаги қозиқ заминининг чегаравий мувозанат ҳолатидаги умумий юзаси уч қисмдан ташкил топади: 1 юқори участкаси l1 + l2 қозиқ стволи узунлигидан; 2 пастки участкаси — b узунликдаги қозиқ стволи узунлиги йўналишида қисқарган конуснинг сиртидан; 3 участка - шарсимон сирти қисми бўйича қозиқнинг пастки учидан ташкил топади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 1-расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 - расм. Ҳисобий схема
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтариш қобилияти Fd қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(1) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — иш шароити коэффициенти бўлиб, 1 га тенг қиймат қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1 — қозиқнинг l0 + l2 стволи участкасига қаршилиги, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — қаршиликнинг чизиқли кўринишда ортиши 0 дан 12d гача, лекин 6 m дан кўп бўлмаган узунликдаги участкасида, ундан кам бўлган қийматларда - ўзгармас қийматдаги участкаларда l0 узунлик бўйича якуний қийматга тенг деб қабул қилинади, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF2 — қозиқ стволи конусининг қисқарган юзаси бўйича участкасидаги қаршилик, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF3 — қозиқнинг пастки учи остидаги қаршилик, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(2) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиши — қозиқнинг периметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — грунт босимининг ён томонлардан кўрсатадиган босим коэффициенти бўлиб, 0,5 га тенг деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj — ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қиймати, grad;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишс — грунтнинг солиштирма боғланиш коэффициентининг ҳисобий қиймати, kN/m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl2 — қозиқнинг қисм узунлиги бўлиб, қуйидагига тенг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(3) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, l — қозиқнинг юкланган қисмининг узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — кўндаланг кесим томони ёки диаметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(4) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl1 — ер сатҳидан l2 узунлик бошланишигача бўлган узунлик, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(5) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — юкланган қозиқнинг энг юқори участкаси, бу ерда ён томондан грунтнинг босими 0 га тенг, қоқиладиган қозиқлар учун a = 2,5 m, қуйиладиган қозиқлар учун
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa = 1,0 m қиймат қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(6) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, grad×m2/kN; к = 1°;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишс0 — боғланишнинг минимал қиймати бўлиб, ҳисобда 5 kN/m2 га тенг қийматда қабул қилинади, унда х = 0,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 7-иловаси 6-формуланинг қўлланилиш чегараси 
ўзаро муносабат билан берилади.
ўзаро муносабат билан берилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ узунлиги l2 участкаси катта бўлган ҳолда грунтнинг j ва с кўрсаткичлари турлича бўлган қатламларга ажратилади, бу ҳолда l2 қиймат қуйидаги қатламлар йиғиндисидан ташкил топади 
.
.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1 қуйидаги формула ёрдамида ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(7) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишт — турли кўрсаткичларга эга бўлган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар l1 = l0 + а участка узунлигининг қиймати 6 m дан кўп бўлмаган чегарада бўлса, грунт қатлами j ва с кўрсаткичлари турлича бўлган ҳисобий қийматларни қабул қилади, унда 3 m дан кам бўлмаган қалинликдаги пастки қатлам учун уларнинг қийматлари ҳисоб учун қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(8) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(9) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(10) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(11) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(12) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭнг катта бош кучланиш қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, kN/m2, (13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭнг кичик бош кучланиш қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, kN/m2, (14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, g — грунтнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг j, с ва g кўрсаткичлари сувга тўйинган ҳолатда аниқланади. Мумкин бўлган намланишда грунтнинг тўлиқ сувга тўйинган ҳолатида оқувчанлик кўрсаткичи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, е — табиий тузилишда грунтнинг ғоваклик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — сувнинг солиштирма оғирлиги бўлиб, 10 kN/m3 га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — қаттиқ бўлакнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWp, WL — грунтнинг ёйилиш ва оқиш чегарасида намлиги, улуш ҳисобида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚудуқлар қазилган жойларнинг грунтларини зичламасдан ўрнатиладиган чўкувчан грунтлардаги бурғиланган узун қозиқларнинг пастки учи сезиларли чўкишни олгандан кейин ва критик юкни қозиқ қабул қилгандан кейин тўлиқ иш ҳолатига ўтади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПастки учи тўлиқ иш ҳолатига қўшилмаган узун бурғиланган-тиқма қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти биринчи яқинлашиш бўйича қуйидаги формула ёрдамида аниқланишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(16) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда gc — (1) формула келтирилган каби аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1н — (2) формула бўйича қоқма қозиқ учун l0 + lн қозиқ стволи участкасининг қаршилиги, бунда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(17) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда l0 — қоқма қозиқ учун ҳам қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — тиқма қозиқ учун 1 m га тенг қиймат қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF2н — қозиқнинг пастки учининг қаршилиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(18) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда k — қозиқнинг диаметри 1 m ³ d ³ 0,5 m бўлганда қиймати 3 тенг қабул қилинадиган экспериментал коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — қозиқнинг остки юзаси, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs1 — (13) формула бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт кўрсаткичларининг қийматлари намланган ҳолатда аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБурғиланган — тиқма қозиқнинг кенгайган товони билан юк кўтариш қобилияти қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(19) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — (16) формуладагидек қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1у — қозиқ стволининг l0 + lу участкасидаги қаршилиги бўлиб, (2) формула ёрдамида қоқма қозиқ учун аниқланади, бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(20) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишly — кенгайиш қисмигача бўлган қозиқнинг узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша ва l0 қийматлари товонининг кенгайиши мавжуд бўлмаган тиқма қозиқ каби қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(21) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — тажриба йўли билан аниқланган коэффициент бўлиб, қозиқнинг узунлиги 20 m дан кўп бўлмаганда 3,5 ³ dу/d ³ 2 ва 1 m ³ d ³ 0,5 m тенг бўлганда 2 га тенг қиймат қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdy — кенгайган товоннинг энг катта кўндаланг кесимининг диаметри, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs1 — (3) формула бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАу — кенгайган товоннинг энг катта кўндаланг кесим юзаси, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. II тоифа грунт шароитидаги заминдаги қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти қуйидаги формуладан келиб чиқиб қарши ишқаланиш кучини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(22) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — битта қозиққа қўйилган ҳисобий юк, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — қозиқнинг юк кўтариш қобиляти бўлиб, kN, (5) га мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — ишончлилик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgс — қозиқнинг иш шароитинини ҳисобга олувчи коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРn — қарши ишқаланиш кучи бўлиб, (4) га мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРn қийматини қоидага кўра, тўлиқ сувга тўйинган грунт учун аниқлаш керак (грунтларни юқоридан намлаш имкони мавжуд бўлганда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқ материалининг мустаҳкамлиги бўйича N+Рn юкка ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Сувга тўйинган грунтларда қозиқнинг ён сирти бўйлаб таъсир қилувчи тескари ишқаланиш кучи Рп , kN ер сиртидан нейтрал қатламгача бўлган масофадаги hsl узунликдаги қозиқ чегаравий қаршилигининг энг катта қийматининг ярми каби қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу қатламдан юқорида жойлашган қозиқнинг ён сиртларига манфий ишқаланиш кучлари таъсир қилади, пастки қисмига эса мусбат ишқаланиш кучи таъсир қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНейтрал қатламнинг жойлашишини аниқлаш учун чўкиш Ssl (абсцисса ўқи бўйлаб) ҳамда чуқурлик h (ордината ўқи бўйлаб) га боғлиқ график қурилади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 2-расмида келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Ssl = f(h) га боғлиқлик графиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзидан юқоридан ётган қатлам хусусий оғирлигидан чукувчан грунтнинг ҳар бир i — қатламида юзага келиши мумкин бўлган чўкиш қиймати 
қуйидаги формула ёрдамида аниқланади, cm
қуйидаги формула ёрдамида аниқланади, cmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(23) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεsl,i — нисбий чўкувчанлик бўлиб, қатламдан юқорида ётган қатламнинг ўртасига табиий босим таъсир қилган ҳолда ҳар бир i — қатлам учун сиқилишга лаборатория тажрибалари ёки дала шароитида чуқур маркаларнинг чўкиши натижалари бўйича синов маълумотлар орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — чўкувчан грунтнинг i — қатлами қалинлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — қаралаётган қатламдан юқорида жойлашган чўкувчан қатламларга бўлинган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНейтрал қатламнинг жойлашиш чуқурлиги hsl қуйидаги формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(24) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — заминнинг чегаравий деформацияси бўлиб, ШНҚ 2.02.01-19 бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl чуқурлиги Ssl=f(h) эгри чизиғидан бино ёки иншоотлар учун Su ординаталарининг кесишиш нуқтаси орқали аниқланади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 2-расмида келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl чуқурликдаги нейтрал қатламни аниқлашда, қарши ишқаланиш кучи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(25) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkот — қиймати 0,5 га тенг қабул қилинадиган, захира қиймати билан дала шароитида тадқиқотлар орқали аниқланадиган ҳисоб пайтида қозиқ узунлиги бўйича тўлиқ қаршилик кучини камайтирадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қозиқнинг юқори участкасидан hsl нейтрал қатламгача ён сирти бўйлаб қаршиликнинг чегаравий қиймати бўлиб, бир жинсли грунт учун (2) формула ёрдамида, турли кўрсаткичларга эга қатламлар учун (7) формула ёрдамида аниқланади. Унда l2 £ hsl — l0 — а га тенг бўлади (мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 1-расмида келтирилган).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг фаол чўкиши даврида hsl грунтнинг мувозанатлашган даврига мос келувчи нейтрал қатлам сўнгги ҳолатгача пастга томон силжийди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳалашда қозиқнинг узунлиги қуйидаги шартни бажариш орқали ўрнатилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(26) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — қозиққа қўйилган фойдали юк, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРn — қарши ишқаланиш кучи, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — қозиқнинг юк кўтариш қобилияти бўлиб, (1) формула ёки қозиқ заминини ҳудудининг намланган шароитида статик синов маълумотлари бўйича аниқланади, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар кўрилаётган ҳолда (26) шартни таъминламаса, қозиқнинг узунлигини узайтириш ёки унинг конструкцияси ўзгартирилиши керак бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўкувчанлиги бўйича II тоифадаги грунтли шароитда жойлашган, сиқилишга ишлайдиган қозиқларнинг юк кўтариш қобилияти Fd, kN, қозиқлар замин грунтининг сувга тўйинган ҳолатларида (2), (3) ва (4) шартларига мувофиқ ҳисоб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУнда қозиқ заминини қисман намлаш орқали қозиқларнинг статик синовлари натижаларидан фойдаланиш керак бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай синовларга фонд материаллари етарли бўлмаганда юқоридаги кўринишдаги синовларни ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Қозиқлар билан чўкувчанлик бўйича II тоифадаги грунт шароитида чўкувчан грунтлар қатламларининг барчасини қирқиб олиб ташлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮқоридан узоқ муддат узлуксиз равишда грунт қатламини намланиши натижасида чўкувчан қатлам қисмида грунтларнинг сиқилиши натижасида деформациялар пайдо бўлишини ҳисобга олиш керак, қозиқ ости қатламларда сувга тўйиниши ҳамда грунт зичлигининг етарли эмаслиги ҳисобига рўй беришини ҳам инобатга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу қатлам қалинлигини аниқлаш учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe ³ 0,03 (27)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, e — бутун сувга тўйинган қатламнинг табиий босими таъсирида лаборатория шароитида сиқилишга синов натижалари бўйича грунт намунасининг нисбий сиқилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқли пойдеворда деформациялар бўйича ҳисоб орқали қозиқ ости қатламларда қўшимча чўкишлар вужудга келишини аниқланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.03-21 «Қозиқли пойдеворлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯкка қозиқнинг чўкишини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСилжиш модули G1, MPa (tf/m2) ва Пуассон коэффициенти n1 бўлган грунтга ўйиб кирувчи ҳамда силжиш модули G2 ва Пуассон коэффиценти n2 билан формулаланадиган, чизиқли-деформацияланадиган ярим бўшлиқ деб қараладиган грунтга таянувчи якка қозиқларнинг чўкишини ҳисоблашни N£Fd/nk ва l/d>5, G1l/G2>1 да (бунда l-қозиқ узунлиги, m; d-қозиқ диаметри ёки кўндаланг кесими томони, m) қуйидаги формулалар бўйича аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишсиз якка қозиқлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, N — қозиққа узатиладиган тик юклама, МН;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb - қуйидаги формуладан аниқланадиган коэффициент:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда, b = 0,17 ln (kvG1l/G2d) — мутлақ қаттиқ (бикр) қозиққа мос коэффициент (еа = ¥);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша = 0,17 ln(kv1l/d) — G1 ва v1 тавсифлари бир жинсли замин ҳолати учун ўша коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
= EA/G1l2 — қозиқнинг нисбий қат-тиқлиги (бикрлиги);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕА — қозиқ танасининг сиқилишга бикрлиги, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl1 — қозиқ танасининг сиқилиши ҳисобига чўкишнинг ортишини белгилайдиган параметр;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйидаги формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишформула бўйича аниқланадиган коэффициентлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкенгайишли якка қозиқлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда db — қозиқнинг кенгайиши диаметри.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўрсаткичлар G1 ва n1 қозиқнинг ботиш чуқурлиги чегарасида, G2 ва n2 учун эса қозиқ ёки кенгайиш (кенгайишли қозиқлар учун) нинг 10 диаметр чегарасида грунтнинг барча турлари учун ўртача қабул қилинади, бироқ қозиқларнинг пастки учлари остида тор ёки оқувчан таркибли грунтлар бўлмаслиги керак.