Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 29-моддаси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 20 ноябрдаги «Божхона омбори, эркин омбор ва бож олинмайдиган савдо дўкони фаолиятини лицензиялаш тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ҳақида»ги 523-сонли қарорига асосан Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси қарор қилади:

1. «Бож олинмайдиган савдо дўкони» божхона режими тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатига олинганидан сўнг ўн кун муддат ўтгач кучга киритилсин.

3. Ушбу қарор кучга кириши билан «Бож олинмайдиган савдо дўкони» божхона режими тўғрисидаги низом ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин (1997 й., 10 май, рўйхат рақами 719-сон).

4. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш раис ўринбосари С. Насиров зиммасига юклансин.

Ушбу Низом Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 29-моддаси ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 20 ноябрдаги «Божхона омбори, эркин омбор ва бож олинмайдиган савдо дўкони фаолиятини лицензиялаш тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ҳақида»ги 523-сонли қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган.

1. Бож олинмайдиган савдо дўкони шундай режимки, бунда товарлар божхона ҳудудининг божхона органлари, Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексига мувофиқ белгиланган жойларда бож, солиқлар ва иқтисодий сиёсат чоралари қўлланмасдан божхона назорати остида туради ҳамда сотувга чиқарилади.

2. Бож олинмайдиган савдо дўкони режимига божхона ҳудудига олиб кириш ҳамда ундан олиб чиқиш ва Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сотилиши тақиқланган товарлар жойлаштирилиши мумкин эмас.

3. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида сотилиши чекланган товарлар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда бож олинмайдиган савдо дўкони режимида сотилиши мумкин.

4. Бож олинмайдиган савдо дўкони режимига жойлаштирилган товарлар бож олинмайдиган махсус савдо дўконларида сотилади.

5. Бож олинмайдиган савдо дўконлари йўловчиларнинг халқаро йўналишлари учун очилган аэропортларда, портларда, жисмоний шахслар чегарани кесиб ўтишлари учун мўлжалланган Ўзбекистон Республикасининг давлат чегаралари орқали ўтказиш пунктларида таъсис этилиши мумкин.

6. Бож олинмайдиган савдо дўкони ҳудуди (савдо заллари, ёрдамчи бинолар ва омбор) божхона назорати зонаси ҳисобланади.

7. Агар божхона тўловлари тўланиши лозим бўлса, уларнинг тўланиши учун жавобгарлик бож олинмайдиган савдо дўконининг эгаси зиммасига тушади.

8. Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштирилган товарларни божхона расмийлаштирувидан ўтказиш жойи бож олинмайдиган савдо дўкони жойлашган божхона органининг фаолият ҳудудида бўлиши мумкин.

9. Товарлар бож олинмайдиган савдо дўкони омборига божхона органининг ваколатли мансабдор шахси иштирокида ёки унинг хабардорлиги остида жойлаштирилади.

10. Товарларни бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимига жойлаштириш 1-иловага мувофиқ божхона юк декларациясини тўлдириш орқали амалга оширилади.

11. Божхона юк декларацияси билан бир вақтда юк ва товар ишлаб чиқариш ҳужжатлари (юкхатлар, коносаментлар, спецификациялар, фактуралар) тақдим этилади.

12. Сертификатланиши лозим бўлган товарларни бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштирганда, уларни Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудига олиб кирганда тегишли сертификатни тақдим этиш талаб қилинади.

13. Товарларни бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштирганда божхона расмийлаштирувлари учун божхона йиғимлари белгиланган тартибда ундирилади.

14. Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимига маълум қилинмаган товарларни сақлаш ва сотиш учун бож олинмайдиган савдо дўконининг савдо заллари, ёрдамчи бинолари ва омборидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.

15. Бож олинмайдиган савдо дўконида Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудуди чегарасидан чиқиб кетаётган жисмоний шахс томонидан Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб келинган хорижий товарларни ёки Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан чакана товарларни эркин алмаштириладиган валютага сотиб олиши мумкин.

16. Бож олинмайдиган савдо дўконида товарлар эркин муомаладаги валютада нақд пулга ёки кредит карточкалари бўйича сотилади.

17. Қуйидагилар бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида сотилишига йўл қўйилмайди:

а) Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудига олиб келиш ва ундан олиб чиқиш тақиқланган товарлар, шу жумладан олиб чиқилишига лицензия талаб этиладиган товарлар, рангли ва қора металлардан тайёрланган юксак даражада қайта ишланган тайёр буюмлар бундан мустасно;

б) чакана сотиш учун ўраб жойланган ва бевосита истеъмол қилиш учун тайёр бўлган 1 килограммдан ортиқ бўлмаган нетто оғирлигидаги озиқ-овқат маҳсулотлари;

в) чакана сотиш учун ўралган дори-дармон воситалари (шу жумладан, провитаминлар, витаминлар, гормонлар ва антибиотиклар), агар улар врачнинг рецептисиз (тайинлашувисиз) сотилиши мумкин бўлмаса;

г) қимматбаҳо металлар ва қимматбаҳо тошлардан, шунингдек қаҳрабодан ясалган заргарлик буюмлари ва бошқа маиший буюмлар;

д) Ўзбекистон Республикаси ҳудудида айланиши ва сотилиши тақиқланган товарлар;

е) бошқа давлат органларининг назоратидан ўтиши керак бўлган товарлар, ушбу органларнинг рухсатномаси мавжуд бўлмаган тақдирда;

ё) жисмоний шахсларнинг шахсий фойдаланиши ёки истеъмол қилиши учун мўлжалланмаган товарлар;

ж) вазни оғир товарлар (20 килограммдан ортиқ оғирликда) ва ўлчами катта товарлар (узунлиги, кенглиги ва баландлиги ўлчамлари жами 200 сантиметрдан ортиқ бўлганда).

18. Бож олинмайдиган савдо дўконида намуналар бўйича, олдиндан буюртма бериш орқали, уйга олиб бориб бериш билан, тўлов муддатини узайтириш билан, шунингдек, қўшимча хизматларни кўрсатиш билан сотишга йўл қўйилмайди (сотишдан олдинги тайёргарлик, қадоқлашдан, намойиш қилишдан, қайта ўраб беришдан ва шунга ўхшаш ишлардан ташқари).

19. Товарларни бож олинмайдиган савдо дўконининг ёрдамчи биноларидан ва омборидан сотишга йўл қўйилмайди.

20. Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштирилган товарлар билан уларнинг сақланишини таъминлаш учун зарур операцияларни, шунингдек, товарларни сотишга тайёрлаш бўйича операцияларни (ўрамларни очиш, идишлардан бўшатиб олиш ва ҳ.к.) амалга ошириши мумкин.

21. Товарлар сақланишини таъминлаш операциялари бож олинмайдиган савдо дўконининг омборида, товарларни сотишга тайёрлаш операциялари эса бож олинмайдиган савдо дўконининг омбори ёки ёрдамчи биноларида амалга оширилади. Мазкур операциялар божхона назорати остида амалга оширилади.

22. Бож олинмайдиган савдо дўконида сотиладиган товарлар божхона органи билан келишиб олинган махсус маркировкага эга бўлиши ва чакана сотиш учун олдиндан қадоқланган бўлиши керак.

23. Бож олинмайдиган савдо дўконидан товарлар сотиб олинганда дўкон ходимлари Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудидан ташқарига чиқиб кетаётган жисмоний шахсларнинг йўл ҳужжатларига буни қайд этиб қўяди.

Қайд этиш шакли бож олинмайдиган савдо дўконининг эгаси томонидан божхона органи билан келишган ҳолда белгиланади.

Божхона органи бож олинмайдиган савдо дўконидан сотиб олинган товарларнинг ҳақиқатда олиб чиқиб кетилиши устидан назоратни амалга оширади.

24. Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудидан ташқарига чиқиб кетаётган жисмоний шахснинг бож олинмайдиган савдо дўконидан сотиб олган товарларни алмаштириш ва айирбошлаш Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Бунда, агар янги товар Ўзбекистон Республикасидан ташқарига олиб чиқиб кетилмаётган бўлса, бундай товар импорт божи ва солиқларга тортилади, уларни ундириш эса божхона органлари зиммасига юклатилади, Ўзбекистон товарлари бундан мустасно.

25. Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштирилган товарларни бундай товарларни сотиб олиш ҳуқуқига эга бўлмаган шахсларга сотиш ёки бошқача тарзда бегоналаштиришда ёхуд ана шундай товарлардан уларнинг божхона режимига мувофиқ бўлмаган ҳолда фойдаланганда, шунингдек, товарлар йўқолганда ёки етишмаганда бож олинмайдиган савдо дўконининг эгаси эркин муомалага чиқариш ёки экспорт божхона режимига кўра тўланиши лозим бўладиган божхона тўловларини тўлаши керак, лекин товарлар фалокатлар ёки енгиб бўлмас кучларнинг хатти-ҳаракатлари оқибатида йўқ бўлиб кетган, қайтариб бўлмайдиган даражада йўқолган ёхуд камомад табиий ишдан чиқиш натижасида юз берган ёки ташиш ва сақлашнинг нормал шароитида камайиб кетган ҳоллар бундан мустасно.

26. Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимидаги товарлар дўкон эгаси ва божхона органи томонидан албатта ҳисобга олиниши керак.

27. Бож олинмайдиган савдо дўконининг эгаси бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимига жойлаштирилган товарларни 2-иловада келтирилган шаклда ҳисобга олиш дафтарини юритиш орқали ҳамда автоматлаштирилган тизимдан фойдаланган ҳолда ҳисоб-китобини олиб боради.

Ҳисобга олиш дафтарлари ва электрон база маълумотлари календарь йиллари бўйича юритилади. Бундай дафтарлар олдиндан тикиб қўйилган, рақамланган, брошюра ҳолига келтирилган ва бож олинмайдиган савдо дўкони фаолият юритаётган ҳудудда божхона органи бошлиғининг ёхуд божхона органи бошлиғи ўринбосарининг имзоси билан тасдиқланган бўлиши керак.

Охирги ёзув киритилганидан кейин ҳисобга олиш дафтари, электрон шаклдаги солиштириш учун божхона органига берилади. Солиштириб бўлинганидан кейин ҳисобга олиш дафтари бож олинмайдиган савдо дўконининг эгасига қайтарилади ва у ерда камида уч йил сақланади. Ҳисобга олиш дафтари солиштириб бўлинганидан кейин унга қўшимча ёзувлар ёки тузатишлар киритилишига йўл қўйилмайди.

Божхона органининг розилиги билан ҳисобга олиш дафтарининг 2-иловада келтирилган намунавий шаклини ўзгартиришга йўл қўйилади, лекин бундай шаклда ана шу намунада кўрсатилган барча маълумотлар бўлиши керак.

28. Божхона органи божхона юк декларациясидан ва автоматлаштирилган ҳисобга олиш тизимидан фойдаланган ҳолда товарларни ҳисоб-китоб қилади.

29. Божхона органи бож олинмайдиган савдо дўконининг савдо залларида, ёрдамчи биноларида ва омборида турган товарларни инвентаризациядан ўтказишга ҳақлидир.

30. Фаолияти доирасида бож олинмайдиган савдо дўкони очилаётган божхона органи бож олинмайдиган савдо дўкони эгасининг фикрини ҳисобга олиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси билан келишган ҳолда бож олинмайдиган савдо дўконини ишлатиш тадбирларини тасдиқлайди.

31. Тадбирларда қуйидагилар қайд этилади:

божхона органининг бож олинмайдиган савдо дўконининг савдо залларини, ёрдамчи биноларини ва омборини жиҳозлаш;

дўконнинг иш режими;

бож олинмайдиган савдо дўконида сотиладиган товарларни маркировкалаш усули ва шакли;

бож олинмайдиган савдо дўконидан товарлар сотиб олинганлиги ҳақидаги қайд шакли;

товарларни ҳисобга олиш шакли;

бож олинмайдиган савдо дўконига келтирилган ва сотилган товарлар тўғрисидаги маълумотни топшириш муддатлари.

32. Мазкур тадбирлар ушбу Низомга ва Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларига зид бўлиши мумкин эмас.

33. Дўкон эгаси санитария қоидаларига, омборга жойлаштириш нормаларига, товарларнинг ёнма-ён қўйилиши қоидаларига ва сақлаш режимига, давлат стандартларининг мажбурий талабларига риоя этиши, савдо соҳасидаги муносабатларни тартибга солиб турувчи Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа талаблар ва шартларни бажарилиши учун жавобгардирлар.

I. Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштириладиган товарларни декларациялаш вақтида БЮДни тўлдириш тартиби.

1. Декларант томонидан БЮД асосий варағининг қуйидаги устунлари ва қўшимча варақларнинг тегишли устунлари тўлдирилади:

1, 2, 3, 5, 6, 9, 14, 15, 15а, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 38, 41, 42, 44, 46, 47, 54, А,В

3, 5, 6, 14, 15, 15а, 16, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 29, 31, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 41, 42, 44, 46, 47, 54, А, В устунлар Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси томонидан 1999 йилнинг 24 сентябрида тасдиқланган «Божхона юк декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисида»ги Йўриқноманинг (кейинги ўринларда — Йўриқнома) (1999 йил 3 ноябрь, рўйхат рақами 834-сон) учинчи ёки олтинчи бўлимларига мувофиқ тўлдирилади.

1, 2, 9, 28, 30-устунларни тўлдириш қуйидаги ўзига хос жиҳатларга эга:

1-устун «Декларация тури»

Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимида жойлаштириладиган товарларни декларациялаш устунининг биринчи бўлинмаси қуйидагича кўрсатилади:

Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудига олиб кирилган ва ушбу ҳудудга олиб кирилиб, бирон бир божхона режимига расмийлаштирилган («эркин муомалага чиқариш» божхона режимидан ташқари — ИМ40) товарларга нисбатан;

Ўзбекистон товарларига нисбатан — «ЭК».

Иккинчи бўлинмасида божхона режимининг асосий коди кўрсатилади — «72».

Устуннинг учинчи бўлими тўлдирилмайди.

2-устун «Юк жўнатувчи — экспортёр»

Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудига олиб кирилган ва ушбу ҳудудга олиб кирилиб, бирон бир божхона режимига расмийлаштирилган товарларга нисбатан, Йўриқноманинг 3-бўлимига мувофиқ тўлдирилади.

Бож олинмайдиган савдо дўкони божхона режимига Ўзбекистон товарларини жойлаштиришда БЮДда корхонанинг, ташкилотнинг ва муассасанинг номи ва манзили ёки шахснинг исм-шарифи, хамда жисмоний шахснинг паспортидаги маълумотлар кўрсатилади. Қолган маълумотлар Йўриқноманинг 2-бўлимига мувофиқ тўлдирилади.

9-устун «Молиявий бошқариш бўйича жавобгар шахс»

Ушбу устунда БЮДларни тўлдириш бўйича Йўриқномага мувофиқ бож олинмайдиган савдо дўкони эгаси тўғрисида маълумотлар кўрсатилади.

28-устун «Молиявий ва банк тўғрисидаги маълумотлар»

Ушбу устунда (ҳар бир реквизитлар янги қатордан бошланиши ва ҳар бирининг олдидан тартиб бўйича рақам қўйилиши лозим).

1 — Бож олинмайдиган савдо дўкони эгасининг ҳисоб рақами очилган банкнинг қисқача номланиши ва ОКПО коди, сўмдаги ҳисоб рақами.

2 — Бож олинмайдиган савдо дўкони эгасининг ҳисоб рақами очилган банкнинг қисқача номланиши ва ОКПО коди, хорижий валютадаги ҳисоб рақами.

30-устун «Товарларни кўрикдан ўтказиш жойи»

Ушбу устунда Бож олинмайдиган савдо дўкони фаолияти учун олинган лицензия рақами кўрсатилади.