Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Нодавлат нотижорат ташкилотларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фонди маблағларини бошқариш бўйича парламент комиссиясининг (бундан буён матнда Парламент комиссияси деб юритилади) ахборотини эшитиб, 2023 йил давомида Парламент комиссияси томонидан муайян ишлар амалга оширилганлигини қайд этади.

Парламент комиссияси томонидан Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетидан 2023 йил учун ажратилган жами 226 млрд. 490 млн. сўм маблағни давлат субсидияси шаклида 191 млрд. 490 млн сўм, давлат ижтимоий буюртмаси шаклида 18 млрд. сўм ва давлат гранти шаклида 17 млрд. сўм миқдорида молиялаштириш тўғрисида қарор қабул қилинган.

Шунингдек, Парламент комиссияси қарорлари асосида давлат бюджети ҳисобидан «Нуроний» жамғармасига 35 млрд. 182 млн. сўм ва Прогрессив ислоҳотлар марказига 6 млрд. 500 млн. сўм қўшимча давлат субсидияси шаклида маблағ йўналтирилган.

Парламент комиссиясининг қарорига асосан Жамоат фонди томонидан 2023 йилда давлат грантларининг 6 та танлови ўтказилган ва 200 та лойиҳа 18 млрд. сўмга молиялаштирилган.

Қўллаб-қувватланган лойиҳаларни амалга ошириш жараёнида 11 724 та давра суҳбати ва тадбир ташкил этилган ҳамда уларда 2 231 750 нафар фуқаро қамраб олинган, 535 нафар кўнгилли жалб этилган. 7 503 нафар фуқарога ижтимоий, ҳуқуқий, тиббий, психологик ёрдам кўрсатилган, 65 769 нафар фуқаронинг билим ва кўникмалари оширилган ва касбга ўқитилган, 9 536 нафар фуқаронинг бандлиги таъминланган ҳамда 260 та фуқарога кредит ажратилишига ёрдам кўрсатилган.

2023 йил давомида давлат органларининг таълим сифатини ошириш, соғлиқни сақлаш, энергия ресурсларидан оқилона фойдаланиш, қурилиш, коммунал хўжалиги, камбағалликни қисқартириш ва бандлик каби соҳаларда жамоатчилик назоратини кучайтиришга йўналтирилган буюртмалари асосида Парламент комиссияси қарорига мувофиқ Жамоат фонди томонидан 11 та ижтимоий буюртмага очиқ танловлар эълон қилинган.

Эълон қилинган давлат ижтимоий буюртмаси танловларига нодавлат нотижорат ташкилоти ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларидан 66 та лойиҳа келиб тушган. Келиб тушган лойиҳалар кўриб чиқилиб, 11 та давлат ижтимоий буюртмаси 18,5 млрд. сўмга молиялаштирилган.

2023 йил давомида Парламент комиссиясининг 19 маротаба йиғилиши ўтказилган, йиғилишларда 90 дан зиёд масала кўриб чиқилган.

Парламент комиссияси томонидан Жамоат фонди билан биргаликда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари ҳузуридаги ижтимоий шериклик бўйича жамоат комиссияларига (бундан буён матнда ҳудудий жамоат комиссиялари деб юритилади), Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари ҳузуридаги нодавлат нотижорат ташкилотларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фондларига 12 маротаба ҳудудий лойиҳа ва дастурларни шакллантиришда, маблағлар тақсимотида услубий ёрдам кўрсатилган.

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг котибиятлари, ҳудудий жамоат комиссиялари билан ҳамкорликда фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлашга ажратилаётган маблағларни мақсадли ва манзилли тақсимлаш, уларни ҳудудлардаги долзарб муаммолар ечимига йўналтириш ҳамда бошқа масалалар юзасидан давра суҳбати ташкил этилган.

Республикада фаолият юритаётган 14 та миллий маданий маркази раҳбарлари иштирокида нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамияти институтларини давлат грантлари ва давлат ижтимоий буюртмаларида иштирок этиши бўйича 40 дан ортиқ «маҳорат дарслари» ўтказилган. Ушбу тадбирларда 3 мингдан ортиқ нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари иштирок этган.

Ҳудудларда Ўзбекистон Миллий медиа ассоциациясига аъзо нодавлат телевидениелар томонидан олинган давлат гранти ва давлат ижтимоий буюртмаси ижроси доирасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан 34 та кўрсатув тайёрланган.

Ногиронлиги бўлган шахсларнинг Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида муддатидан олдин овоз беришда иштирок этиши ва 4 нафар номзоднинг дастурлари бўйича сурдо таржимали видеороликлар тайёрланган ҳамда Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясига тақдим этилган.

Парламент комиссиясининг 2023 йил 3 август, 15 декабрь ва 21 декабрь кунлари бўлиб ўтган йиғилишларида давлат субсидияси олувчи ташкилотларнинг 2023 йил давомида амалга оширилган ишлари юзасидан ҳисоботлари кўриб чиқилган.

Танловларни электрон тизим орқали ташкил этиш, барча тартиб-таомилларни тўлиқ рақамлаштириш мақсадида замонавий электрон онлайн платформа яратилган.

Озарбайжон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Нодавлат ташкилотларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш агентлиги ва Парламент комиссияси ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланган.

Шу билан бирга, маблағларни ҳудудларда манзилли ва мақсадли сарфланиши шунингдек уларнинг натижадорлиги ва самарадорлигини таъминлаш ҳолати мониторинг қилинган. Мониторинг натижасида 136 та нодавлат нотижорат ташкилоти ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларидан жами 5 млрд. 645,4 млн. сўм маблағ мақсадсиз ва нотўғри ишлатилганлиги сабабли қайтарилган.

Ҳудудларда фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлашга ажратилаётган маблағларни мақсадли тақсимлаш, уларни ҳудудларнинг долзарб муаммолари ечимига йўналтириш ҳамда самарадорликни баҳолаш борасидаги ишлар танқидий кўриб чиқилган.

Хусусан, ҳудудий жамоат комиссияларининг давлат органлари билан ижтимоий шериклик асосида муаммолар етарли даражада ўрганилмаган, нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ижтимоий шериклиги масалалари муҳокама этилмаган, масалалар тегишли халқ депутатлари Кенгашлари муҳокамасига киритилмаган.

Жойларда ҳудудий жамоат комиссиялари ташаббуси билан жамоатчилик назорати субъектларининг касбий билим ва кўникмаларини юксалтириш юзасидан семинар-тренинглар ва ўқувлар ўтказилмаган. Уларга ахборот-таҳлилий, ташкилий-услубий кўмак кўрсатиш тизими тўлиқ шаклланмаган.

Юқоридагилардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қиладилар:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси ҳузуридаги Нодавлат нотижорат ташкилотларини ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фонди маблағларини бошқариш бўйича Парламент комиссиясининг 2023 йилда амалга оширилган ишлари тўғрисидаги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.

2. Парламент комиссияси раиси А. Шадманов ва Жамоат фонди директори О. Хусанов:

соҳалар кесимида тегишли давлат органлари ва бошқа ташкилотлари билан ҳамкорликда муайян ижтимоий-иқтисодий масалаларни ҳал этишга қаратилган социал ва ижтимоий аҳамиятга молик лойиҳалар ҳажмини босқичма-босқич ошириб бориш чораларини кўриш;

ўтказиладиган танловларнинг барча босқичларини рақамлаштириш орқали шаффоф ва соғлом рақобат муҳитини яратиш;

Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари ҳузуридаги ижтимоий шериклик бўйича жамоат комиссиялари томонидан давлат грантлари ва давлат ижтимоий буюртмалари танловларининг янада шаффоф ташкил этилишини таъминлаш мақсадида мазкур жамоат комиссияларининг фаолиятига услубий раҳбарликни самарали ташкил этиш;

давлат субсидияси, давлат ижтимоий буюртмаси ва давлат гранти шаклида ажратилган маблағлар ҳисобига амалга оширилган дастур ва лойиҳаларнинг натижадорлигини тизимли равишда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Адлия вазирлиги билан ҳамкорликда мониторинг ўтказиш;

давлат субсидияси ва давлат гранти шаклида маблағ олувчилар фаолиятининг самарадорлигини таҳлил қилиб, уларнинг сонини мақбуллаштириш бўйича таклифлар тайёрлаш;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Ҳудудий вакиллик органлари фаолиятини ўрганиш маркази билан биргаликда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашлари ҳузуридаги ижтимоий шериклик бўйича жамоат комиссиялари фаолиятини самарали ташкил этишга кўмаклашиб бориш;

Парламент комиссияси ва Жамоат фондининг фаолияти, эришилган натижалар тўғрисида кенг жамоатчиликни хабардор қилиш мақсадида медиа-режа асосида оммавий ахборот воситаларида кенг тарғибот ишларини ташкил қилиш чораларини кўрсин.

3. Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларига нодавлат нотижорат ташкилотлари фаолиятини ривожлантиришга, уларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни таъминлашга доир масалаларни мунтазам муҳокама қилиб бориш тавсия этилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда бошқа масъул идоралар ва нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ҳамкорликда фуқаролик жамияти институтларининг жамият ривожланишидаги иштироки ва қўшаётган ҳиссасини баҳолаш мезонларини ишлаб чиқиш тавсия этилсин.

5. Ушбу Қўшма қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари З. Ибрагимова ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг биринчи ўринбосари С. Сафоев зиммасига юклатилсин.

6. Ушбу Қўшма қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.