Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2023 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ахборотни кўриб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси таъкидлайдики, қуйи палатанинг қонун ижодкорлиги борасидаги фаолияти мамлакатимиз Президенти раҳбарлигида барча соҳаларда инсон қадрини улуғлаш ғояси асосида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг ҳуқуқий асосларини мустаҳкамлашга, янги таҳрирдаги Конституцияда белгиланган нормаларни ҳаётга изчил татбиқ этишга, таъсирчан парламент назоратини амалга оширишга, депутатларнинг ўз сайловчилари билан мулоқотини янада кенгайтиришга қаратилди.

Умумхалқ референдуми орқали бевосита халқимиз томонидан Ўзбекистон Республикасининг янги таҳрирдаги Конституциясини қабул қилиш, муддатидан олдин ўтказилган Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови жараёнларида депутатлар корпуси фаол иштирок этди.

Янги таҳрирдаги Конституция ва мамлакатимиз Президенти ташаббуси билан қабул қилинган «Ўзбекистон — 2030» стратегияси доирасида олиб борилаётган улкан ўзгаришлар Қонунчилик палатаси фаолиятига ҳам янгича маъно-мазмун олиб кирди. Парламент қуйи палатасида янгича иш услуби йўлга қўйилди. Қонун ижодкорлиги фаолияти сезиларли даражада жонланди. Сайловчилар манфаатларидан келиб чиқиб, депутатларнинг қонун лойиҳалари сифатига бўлган талаби кучайди.

Ҳисобот даврида Қонунчилик палатаси томонидан 131 та қонун лойиҳасини ўз ичига олган 100 та қонун қабул қилиниб, маъқуллаш учун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига юборилди.

Ўтган даврда қабул қилинган қонунлар орасида ҳажм жиҳатидан катта бўлган, жамият ва давлат ҳаётидаги долзарб масалаларнинг ҳуқуқий асосларини таъминлашга, халқимиз фаровонлигини оширишга, аҳолига ва тадбиркорларга енгилликлар яратишга, фуқароларнинг ҳуқуқларини таъминлашга қаратилган қонунларнинг салмоғи ҳам ортди.

Хотин-қизлар ва болаларнинг ҳуқуқлари ҳамда қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш, фуқароларнинг ижтимоий ҳимоясини кенгайтириш, хусусан, уларнинг пенсия таъминотини яхшилаш, педагогларнинг мақомини ошириш, маъмурий жарималар юкини камайтиришга қаратилган қонунлар ва яна бошқа қатор қонунлар қабул қилинди.

Ўтган даврда янги таҳрирдаги Конституцияда парламент назоратини амалга ошириш бўйича берилган ваколатлардан келиб чиқиб, қуйи палатада ҳукуматнинг давлат дастури ва Давлат бюджети бажарилишининг бориши тўғрисидаги ҳисоботлари ҳар чоракда атрофлича кўриб чиқилди, ҳукумат аъзолари ва давлат органлари раҳбарларининг ўз фаолиятига доир масалалар юзасидан ахбороти 20 маротаба эшитилди, мансабдор шахсларга 15 та парламент сўрови юборилди, 8 маротаба «ҳукумат соати» ўтказилди. Шунингдек Қонунчилик палатасининг қўмиталари томонидан 177 та назорат-таҳлил тадбири ўтказилди.

Ҳисобот йилида Қонунчилик палатасининг 53 та мажлиси ўтказилиб, уларда 333 та масала кўриб чиқилди. Ушбу мажлислар ва «ҳукумат соати» тадбирлари қуйи палатанинг расмий веб-сайти ва YouTube видеохостингидаги расмий канали орқали тўғридан-тўғри эфирга узатиб борилди.

Депутатлар фаолиятини асосан жойларда олиб боришга, аҳоли билан доимий мулоқот қилишга алоҳида эътибор қаратилди. Халқ вакиллари ҳар ойнинг охирги ҳафтасида ўз сайлов округларига чиқиб, аҳоли ва сайловчиларни ўйлантираётган масалаларни тизимли равишда ўрганиш ҳамда кўтарилган муаммоларни парламент назорати шаклларидан самарали фойдаланган ҳолда ҳал этишга устувор аҳамият қаратдилар.

Қонунчилик палатаси депутатлари томонидан мамлакатимиз Президентининг ҳудудларга ташрифлари давомида белгиланган долзарб вазифаларнинг бажарилиши устидан жамоатчилик ва депутат назоратини амалга ошириш, бу борада маҳаллий Кенгашлар фаолиятини кучайтириш ҳамда уларга амалий кўмак кўрсатиш масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратилди.

Шунингдек Қонунчилик палатасининг хорижий давлатлар парламентлари ҳамда халқаро ташкилотлар билан алоқалари изчил давом эттирилди.

Қонунчилик палатасининг ўтган даврдаги фаолияти таҳлили эътибор қаратилиши лозим бўлган қатор масалалар ҳам мавжудлигини кўрсатмоқда.

Хусусан, қонун лойиҳаларининг сифатига эътиборни янада кучайтириш лозим. Ўтган даврда 4 та қонун лойиҳаси такомиллаштириш учун масъул қўмитага ва 2 та қонун лойиҳаси ташаббускор субъектга қайтарилди, 2 та қонун лойиҳаси ташаббускорлар томонидан чақириб олинди, 4 та қонун лойиҳаси рад этилди. Бу борадаги ишларни янада яхшилаш мақсадида ташаббускор субъектлар, Адлия вазирлиги ва соҳа мутахассислари билан туркум семинарлар ўтказиб бориш талаб этилади.

Қўмиталар қонун лойиҳалари муҳокамаси бўйича ишчи йиғилишлар билан чегараланиб қолмасдан, қонун лойиҳаларини муҳокама қилиш ва бошқа масалалар юзасидан масъуллар, олимлар ва экспертларни жалб этган ҳолда кенгайтирилган йиғилишларни ҳам ўтказиб бориши зарур.

Аҳолини қийнаб келаётган ижтимоий ва бошқа долзарб масалаларни парламент назоратининг таъсирчан шаклларидан самарали фойдаланган ҳолда ҳал этиш борасида айрим фракциялар ва қўмиталарнинг ташаббускорлигини талаб даражасида деб бўлмайди.

Барча қўмиталар ўз фаолият йўналишларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг ижро этилиши устидан доимий назоратни амалга ошириши, соҳа мутасаддиларининг ахборотини ўз йиғилишларида эшитиб бориши муҳим аҳамият касб этади.

Қонунчилик палатаси фаолиятини оммавий ахборот воситаларида ёритиш борасида мавжуд имкониятлардан етарли даражада фойдаланилмади. Парламент фаолияти, қонунлар ва қонун лойиҳаларининг мазмун-моҳияти, жамият ҳаётидаги муҳим масалалар юзасидан депутатлар фикри, парламент назорати тадбирлари натижалари оммавий ахборот воситаларида, шу жумладан ижтимоий тармоқларда кенг ёритилишини таъминлаш бу борада самарадорликни янада оширишга хизмат қилади.

Юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2023 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ахборот маълумот учун қабул қилинсин (илова қилинади).

2. Қонунчилик палатасидаги сиёсий партиялар фракцияларига:

мамлакатимиз ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва маънавий ҳаётида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар жараёнига ўз муносабатини, партиявий ёндашувини доимий равишда билдириб бориш;

муҳокама этиладиган масалалар юзасидан электорат манфаатларидан келиб чиқиб, фракциянинг қатъий нуқтаи назарини баён этишга устувор аҳамият қаратиш;

жамият ва давлат ҳаётидаги муҳим ўзгаришлар ва янгиланишлар юзасидан фракция аъзоларининг фикрларини билдириб боришига қаратилган фаолиятни янада кучайтириш;

қонун лойиҳаларини ўз партияларининг дастурий мақсад ва вазифаларидан, партия электорати томонидан кўтарилаётган масалалардан келиб чиқиб, депутатлар томонидан қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи асосида ишлаб чиқишга алоҳида эътибор қаратиш;

аҳолини ўйлантириб келаётган долзарб масалалар юзасидан парламент назорати тадбирларини ўтказиш бўйича ташаббускорликни кучайтириш;

жамоатчилик диққат марказида турган долзарб масалаларни партияларнинг сайловолди дастурларида белгиланган вазифалардан келиб чиқиб, фракция мажлисларида муҳокама қилиш ҳамда тегишли мансабдор шахсларнинг ахборотини эшитишга эътиборни янада кучайтириш тавсия этилсин.

3. Қонунчилик палатасининг қўмиталари:

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатларида ва дастурларда белгиланган қонун лойиҳаларининг ўз муддатида ишлаб чиқилиши ҳамда қуйи палатага киритилиши устидан таъсирчан парламент назоратини таъминлаш;

қабул қилинган қонунларнинг ижросига, шунингдек уларнинг моҳияти ва аҳамиятини тушунтириш ҳамда тарғиб қилишга доир тадбирлар режаларининг бажарилишини назорат қилиб бориш;

биринчи даражали бюджет маблағларини тақсимловчиларнинг бюджет маблағларидан фойдаланиши билан боғлиқ мақсадли индикаторларнинг бажарилиши юзасидан мансабдор шахсларнинг ҳисоботларини эшитиб бориш, бунда Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси билан ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш;

фуқароларнинг қонун ҳужжатларини такомиллаштириш юзасидан берган таклифларини қўмитада ушбу фуқаролар иштирокида муҳокама қилиш амалиётидан самарали фойдаланиш;

қонун лойиҳаларини Қонунчилик палатасининг расмий веб-сайтида жамоатчилик муҳокамаси учун доимий равишда жойлаштириб бориш;

макроиқтисодий барқарорликни ва иқтисодий ривожланишни таъминлаш, инвестиция, экспорт, саноат соҳаларида, маънавий-маърифий йўналишда, ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш тизимини такомиллаштириш борасида олиб борилаётган ислоҳотларга устувор аҳамият қаратган ҳолда Қонунчилик палатасининг 2024 йилдаги фаолиятининг асосий йўналишлари лойиҳаси бўйича асослантирилган таклифлар тайёрлаш чораларини кўрсин.

4. Қонунчилик палатаси ҳузуридаги Парламент тадқиқотлари институти (А. Тошпўлатов) Қонунчилик палатаси ва депутатлар фаолиятини илмий-ҳуқуқий, ахборот-таҳлилий жиҳатдан таъминлаш, уларнинг қонун ижодкорлиги борасидаги фаолиятига кўмаклашиш ҳамда парламент назорати тадбирларини ахборот-таҳлилий жиҳатдан таъминлаш чораларини кўрсин.

5. Қонунчилик палатаси Девонининг Парламент ахборот маркази (О. Тожиев):

Қонунчилик палатаси фаолияти, қонунлар ва қонун лойиҳаларининг мазмун-моҳияти, депутатларнинг жамият ҳаётидаги муҳим масалаларга доир фикрлари, шунингдек парламент назорати тадбирлари натижалари оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилишини таъминлаш;

депутатлар корпуси фаолиятини ҳар томонлама очиб берадиган, чуқур таҳлилга асосланган материаллар сонини кўпайтириш чораларини кўрсин.

6. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг биринчи ўринбосари ва ўринбосарлари зиммасига юклатилсин.

7. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.