Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалалари қўмитасининг (бундан буён матнда Қўмита деб юритилади) 2022 йилдаги ҳамда 2023 йилнинг биринчи чорагидаги фаолияти юзасидан ахборотини кўриб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг (бундан буён матнда Қонунчилик палатаси деб юритилади) Кенгаши таъкидлайдики, Қўмита экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, чиқиндиларни қайта ишлаш фаолиятини қўллаб-қувватлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланишнинг ҳуқуқий асосларини янада мустаҳкамлаш, соҳада олиб борилаётган ишлар устидан таъсирчан парламент назоратини таъминлаш борасида қатор ишларни амалга оширган.

Ҳисобот даврида Қўмита жами 6 та қонун лойиҳасини маромига етказишга масъул этиб белгиланган ҳамда улар маъқуллаш учун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига юборилган.

Хусусан, дарахтлар ва буталарни қонунга хилоф равишда кесганлик учун маъмурий жазо чораларини кучайтиришга, дарахтлар ва буталарнинг қимматбаҳо навларини кесишга олиб келадиган лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиққанлик учун маъмурий жавобгарлик белгилашга, ёввойи ҳайвонларни ярим эркин шароитларда ёки тутқунликда сақлашни тартибга солишга қаратилган «Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартишлар ва қўшимча киритиш ҳақида»ги, «Ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 43-моддасига ўзгартишлар ва қўшимча киритиш ҳақида»ги қонун лойиҳалари шулар жумласидандир.

Шунингдек «Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 483-моддасига қўшимча киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳаси билан чиқиндиларни тўплаш, олиб чиқиш, саралаш ва қайта ишлаш бўйича фаолиятни амалга оширувчи солиқ тўловчиларга тегишли солиқ имтиёзлари бериш назарда тутилди.

Сайловчилар билан ўтказилган учрашувларда ҳамда фуқароларнинг мурожаатларида кўтарилган масалаларни ҳал этиш мақсадида Қўмита аъзолари томонидан 2 та қонун лойиҳаси қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи асосида Қонунчилик палатасига кўриб чиқиш учун киритилган.

Хусусан, «Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартишлар киритиш ҳақида»ги, «Географик объектларнинг номлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қонун лойиҳалари қонунчилик амалиётида аниқланган бўшлиқларни тўлдиришга хизмат қилди.

Қўмита томонидан давлат органлари ва хўжалик бошқаруви органлари томонидан қонунларнинг ҳамда Қонунчилик палатаси қарорларининг ижро этилиш ҳолатини, ҳуқуқни қўллаш амалиётини жойларга чиқиб ўрганиш, мансабдор шахслар томонидан қонунларга риоя этилиши тўғрисидаги ахборотини эшитишга қаратилган жами 30 та назорат-таҳлил тадбири ўтказилган.

Жумладан, Қўмита аъзолари томонидан «Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг ижро этилиш ҳолати Қорақалпоғистон Республикаси, «Ов қилиш ва овчилик хўжаликлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг ижро этилиш ҳолати Сирдарё ва Жиззах вилоятлари, «Чиқиндилар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг ижро этилиш ҳолати Тошкент ва Бухоро вилоятлари ҳамда «Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг ижро этилиш ҳолати Навоий вилояти мисолида назорат-таҳлил тартибида ўрганилган. Мазкур ўрганиш якунлари соҳа мутасаддилари иштирокида Қўмита мажлисларида атрофлича кўриб чиқилиб, Қўмитанинг тегишли қарорлари қабул қилинган.

Бундан ташқари 2023 йил 16 февралда ўтказилган Қўмита мажлисида Ўзбекистон Республикаси Табиат ресурслари вазирлиги ҳамда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг «Қурилиш объектларида дарахтлар кесилишининг олдини олиш борасида амалга оширилаётган ишлар ва мавжуд муаммолар тўғрисида»ги ахбороти эшитилган.

Қўмита ташаббуси билан 2022 йил 13 сентябрда Ўзбекистон Республикаси сув хўжалиги вазирига «Сув ресурсларидан оқилона фойдаланишни таъминлаш борасида амалга оширилаётган ишлар ҳолати тўғрисида» Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг парламент сўрови юборилган.

Қўмита аъзолари томонидан сайловчилар билан тизимли мулоқотни кучайтиришга, жойларда мавжуд муаммоларни ўз вақтида аниқлашга, уларни тезкорлик билан бартараф этишга устувор аҳамият берилган ҳолда жисмоний ва юридик шахсларнинг 358 та мурожаати кўриб чиқилган.

Қўмита фаолиятида очиқлик ва шаффофликни таъминлаш, соҳага оид қабул қилинаётган қонун хужжатларининг мазмун-моҳиятини жамоатчиликка етказишда оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорлик мустаҳкамланган. Хусусан, Қўмитанинг фаолияти оммавий ахборот воситаларида жами 2 610 маротаба ёритилган.

Шу билан бирга Қўмитанинг ўтган даврдаги фаолияти таҳлили бу борада ҳали ўз ечимини кутаётган қатор масалалар ҳам мавжудлигини кўрсатмоқда.

Хусусан, қонунчилик ташаббуси ҳуқуқидан фойдаланиш самарадорлигини янада ошириш, қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектлари билан амалий ҳамкорликни янада кучайтириш, улар билан қонун лойиҳаларини ишлаб чиқиш борасида биргаликда ишлаш тизимини янада такомиллаштириш талаб этилмоқда.

Қўмита томонидан қонунларнинг жойларда ижро этилиши ҳолатини назорат-таҳлил тартибида ўрганиш борасидаги фаолликни янада кучайтириш, шунингдек аниқланган муаммоларга жойига чиққан ҳолда аҳоли фикрини ўрганиб, тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда ечим топиш муҳим аҳамият касб этади.

Қўмита ташаббуси билан ўтказилган парламент назорати тадбирлари якунлари бўйича қабул қилинган қарорларнинг ижросини доимий равишда мониторинг қилиб бориш зарур.

Қўмита ҳузуридаги экспертлар гуруҳи аъзоларини қонун лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва назорат-таҳлил тадбирларига кенгроқ жалб қилиш лозим.

Мамлакатимизда олиб борилаётган экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш борасидаги ислоҳотлар Қўмитанинг тегишли вазирлик ва идоралар билан ҳамкорликда ишлаш тизими самарадорлигини оширишни тақозо этмоқда.

Шунингдек қонун лойиҳалари бўйича фуқаролар томонидан берилаётган таклифларни бевосита улар иштирокида Қўмита мажлисларида муҳокама этиш, жойларда фуқаролар томонидан кўтарилаётган муаммоларни масъул вазирлик ва идоралар билан биргаликда кўриб чиқиш ҳамда уларга ечим топиш борасидаги ишларни янада кучайтириш зарур.

Юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалалари қўмитасининг 2022 йилдаги ҳамда 2023 йилнинг биринчи чорагидаги фаолияти тўғрисидаги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалалари қўмитаси:

назорат-таҳлил тадбирлари доирасида қабул қилинган қарорларнинг ижро этилиши ҳолатини доимий равишда мониторинг қилиб бориш ва амалиётда учрайдиган муаммоларни бартараф этиш чораларини кўриш;

қонун ташаббускорлиги борасидаги таклифларни кўпайтириш, Қўмита масъул бўлган қонун лойиҳаларининг жамоатчилик муҳокамаларини ташкил этиш ҳамда келиб тушган таклифлар ва фикр-мулоҳазаларни қонун лойиҳаларини маромига етказишда ҳисобга олиш;

қонунчилик ҳужжатлари бўйича фуқаролар томонидан берилган таклифларни бевосита улар иштирокида Қўмита мажлисларида муҳокама этиш ҳамда фуқаролар томонидан кўтарилаётган масалаларни мутасадди вазирлик ва идоралар билан биргаликда кўриб чиқиш;

соҳани ривожлантиришга қаратилган давлат дастурлари ва бошқа дастурларнинг масъул вазирликлар ҳамда идоралар томонидан бажарилиши бўйича самарали парламент назоратини олиб бориш;

Ўзбекистон Республикаси Президентининг Олий Мажлис ва Ўзбекистон халқига Мурожаатномасида кўтарилган долзарб масалалардан келиб чиқиб, мутасадди вазирлик ва идоралар билан тизимли ҳамкорликни йўлга қўйиш чораларини кўрсин.

3. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари Х. Гаппоров зиммасига юклатилсин.

4. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.