Тошкент шаҳар судининг иқтисодий ишлар бўйича судьяси Ж. Хусаинов, судья катта ёрдамчиси Ш. Боймуродовнинг котиблигида, даъвогар «A.M.T.S.V.T.A.S.» хорижий компанияси (Туркия)нинг жавобгар «E.» хусусий корхонасига нисбатан иштирокчилар умумий йиғилишининг 2017 йил 8 августдаги 52-сонли, 2017 йил 18 августдаги 53-сонли, 2017 йил 27 октябрдаги 59-сонли ва 2017 йил 30 октябрдаги 60-сонли баённомаларини ҳақиқий эмас деб топиш тўғрисидаги даъво аризаси даъво аризаси бўйича иқтисодий ишни даъвогар вакиллари М.Х., И.О. (ишончнома асосида), «E.» МЧЖ раҳбари ва жамиятнинг ягона таъсисчиси Р.М. иштирокида Тошкент шаҳар судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади:

«A.M.T.S.V.T.A.S.» хорижий компанияси (матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, «E.» хусусий корхонаси (матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан иштирокчилар умумий йиғилишининг 2017 йил 8 августдаги 52-сонли, 2017 йил 18 августдаги 53-сонли, 2017 йил 27 октябрдаги 59-сонли ва 2017 йил 30 октябрдаги 60-сонли баённомаларини ҳақиқий эмас деб топишни сўраган.

Суднинг 2023 йил 3 февралдаги ажрими билан ишга дахлдор бўлмаган жавобгар «E.» хусусий корхонаси ишга дахлдор бўлган «E.» МЧЖ билан алмаштирилиб, ишга низонинг предметига нисбатан мустақил талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жамият ягона таъсисчиси Муратов Акмал Неъматович жалб қилинган.

Суд мажлисида даъвогар вакили тарафлар ўртасида 2023 йил 6 апрелда тузилган медиатив келишувни судга тақдим этиб, медиатив келишув тузилганлиги сабабли даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни сўради.

Жавобгар вакили тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилганлиги сабабли даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни сўради.

Суд ишда иштирок этувчи тарафлар вакилларининг фикрларини тинглаб, иш ҳужжатларини ва тарафлар ўртасида тузилган медиатив келишувни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни лозим топди.

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (матнда ИПК деб юритилади)нинг 130-моддасига кўра, суд тарафларнинг келишуви учун чоралар кўради, уларга иқтисодий суд ишларини юритишнинг барча босқичларида низони ҳал этишга кўмаклашади.

ИПКнинг 131-моддаси биринчи қисмига биноан эса тарафлар низони келишув битимини ёки медиатив келишувни тузиб ҳал этиши мумкин.

Келишув битими ёки медиатив келишув даъво тартибидаги ҳар қандай иш бўйича тузилиши мумкин.

Келишув битими иқтисодий суд ишларини юритишнинг ҳар қандай босқичида ва суд ҳужжатини ижро этиш жараёнида, медиатив келишув эса биринчи инстанция судида суд алоҳида хонага (маслаҳатхонага) суд ҳужжатини қабул қилиш учун чиққунига қадар тарафлар томонидан тузилиши мумкин.

Мазкур ҳолатда «A.M.T.S.V.T.A.S» хорижий компанияси ва «E.» МЧЖ ўртасида 2023 йил 6 апрелда низо бўйича медиатив келишув тузилган.

ИПКнинг 107-моддаси 53-бандига кўра, тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, иқтисодий суд даъво аризасини кўрмасдан қолдиради.

«Медиация тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 17-моддаси олтинчи қисмига кўра, низо медиатив келишув билан медиация тартибида ҳал қилинган тақдирда, тўланган давлат божи қайтарилиши лозим, бундан суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш жараёнида медиатив келишув тузилган ҳоллар мустасно.

«Давлат божи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуннинг 18-моддаси биринчи қисмининг 9-бандига кўра, агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса, ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божи тўлиқ ёки қисман қайтарилиши керак.

Юқорида қайд этилганларга кўра, суд даъвогарнинг даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни ва олдиндан тўланган давлат божи суммасини даъвогарга қайтаришни, олдиндан тўланган почта харажатларини эса даъвогар зиммасида қолдиришни лозим топади.

Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддаси 53-бандига ва 195-моддасига асосланиб, суд ажрим қилди:

«A.M.T.S.V.T.A.S» хорижий компанияси (Туркия)нинг даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин.

Даъвогар томонидан олдиндан тўланган почта харажати инобатга олиниб, унинг зиммасида қолдирилсин. Олдиндан тўланган 12 000 000 сўм давлат божи суммасини «A.M.T.S.V.T.A.S» хорижий компанияси (Туркия)га қайтарилсин ва бу ҳақда маълумотнома берилсин.

Мазкур ажрим устидан шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин.