|
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ МАЖЛИСИ ҚОНУНЧИЛИК ПАЛАТАСИ КЕНГАШИНИНГ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ МАЖЛИСИ СЕНАТИ КЕНГАШИНИНГ ҚЎШМА ҚАРОРИ Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури тўғрисида Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш, бу борадаги асосий йўналишлар ва амалий вазифаларни белгилаш, «Бир сайловчи — бир овоз» тамойили асосида фуқароларнинг сайлов жараёнларидаги фаоллигини ошириш, сайловлар ва референдумларнинг аҳамиятига доир тушунтириш ишларини замон талабларига мувофиқ такомиллаштириш, сайловларни ва референдумларни ўтказувчи комиссиялар аъзоларининг малакасини ошириш, уларга услубий, ташкилий ва техник ёрдам кўрсатиш ишларини янги босқичга олиб чиқиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қиладилар: 1. Қуйидагилар: Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури 1-иловага мувофиқ; Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури ижроси юзасидан «Йўл харитаси» 2-иловага мувофиқ; Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури ижроси юзасидан «Йўл харитаси» бажарилишини мониторинг қилувчи ишчи гуруҳ таркиби 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин. 2. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури ижроси юзасидан «Йўл харитаси» бажарилишини таъминлаш чораларини кўрсин. 3. Мазкур Қўшма қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг биринчи ўринбосари А. Саидов ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг биринчи ўринбосари С. Сафоев зиммасига юклатилсин. 4. Ушбу Қўшма қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Спикери Н. ИСМОИЛОВ Тошкент ш., 2021 йил 7 июнь, 1008-IV-сон Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Раиси Т. НАРБАЕВА Тошкент ш., 2021 йил 7 июнь, КҚ-233-IV-сон Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2021 йил 7 июндаги 1008-IV/КҚ-233-IV-сонли Қўшма қарорига 1-ИЛОВА Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича миллий ҳаракатлар дастури (бундан буён матнда Миллий ҳаракатлар дастури деб юритилади) аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш борасидаги асосий мақсад ва вазифалар, йўналишлар, фуқароларнинг сайлов жараёнларидаги фаоллигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар мажмуини ўз ичига олади. Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича амалга оширилган ишларнинг жорий ҳолати Ўзбекистонда фуқароларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ва электорал маданиятини ошириш, сайловларга оид халқаро стандартларни ҳисобга олган ҳолда уларни ташкил этиш ва ўтказиш тизимини янада такомиллаштириш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодекси ҳамда бир қатор қонунчилик ҳужжатлари қабул қилинди. 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси доирасида сиёсий ҳуқуқлар, хусусан, фуқароларнинг конституциявий сайлов ҳуқуқлари амалга оширилишини таъминлаш соҳасида аниқ мақсадга йўналтирилган чора-тадбирлар амалга оширилди. Мамлакатимизда сайлов ҳуқуқини таъминлаш масаласи фуқароларимиз учун жамият ва давлат ишларини бошқаришда фаол иштирок этишнинг бош мезонига айланиб бормоқда. Сайлов бўйича халқаро стандартлар ва тавсиялар миллий қонунчиликка ва ҳуқуқни қўллаш амалиётига тизимли ҳамда босқичма-босқич имплементация қилинмоқда. Шу билан бирга, аҳолининг барча қатламларига сайловга оид ахборотни тезкор ва аниқ йўналтирилган ҳолда етказмасдан, бу борада уларнинг хабардорлиги ва электорал маданиятини юксалтирмасдан туриб, демократик ислоҳотларни сифат жиҳатдан янги босқичга олиб чиқиб бўлмайди. Бундан ташқари, фуқароларнинг давлат ва жамият бошқарувида иштирок этишга бўлган интилишлари ортиб бораётганлиги ўз навбатида сайлов қонунчилигидан хабардорлик даражасини оширишни, сайлов ҳуқуқини тўлақонли амалга ошириш борасидаги кўникмаларини мустаҳкамлашни, сайлов жараёнининг барча иштирокчиларида сайлов ҳуқуқини ҳурмат қилиш, сайлов қонунчилигига қатъий риоя этиш кўникмасини шакллантиришни, сайлов билан боғлиқ ахборотни тезкор етказишни тақозо этмоқда. Фуқароларнинг сайлов жараёнларидаги фаоллигини ошириш масалалари Сўнгги йилларда Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси томонидан сайлов жараёнлари тўғрисида жамоатчиликни хабардор қилиш, сайловлар бўйича халқаро стандартлар ва миллий қонунчилик нормаларига доир ҳуқуқий ахборотни тарқатиш, сайловларни ва референдумларни ўтказувчи комиссияларни (бундан буён матнда сайлов комиссиялари деб юритилади) шакллантириш, сайлов комиссиялари аъзоларини тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш, сиёсий партиялар ва фуқаролик жамияти институтлари билан ҳамкорлик ўрнатиш бўйича тажриба тўпланди. Фуқароларнинг сайлов жараёнларида фаол иштирок этишини, ёшларнинг ўзлари учун муносиб бўлган танловни амалга оширишда сайловлар ва референдумларда иштирок этишга бўлган интилишини янада кучайтириш борасида изчил ишлар олиб борилмоқда. Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш борасида қўйилган вазифаларни амалга ошириш учун фуқароларнинг, шу жумладан ёшлар, хотин-қизлар ва жисмоний имконияти чекланган шахсларнинг сайлов қонунчилиги ва сайлов жараёнларидан хабардорлик даражасини ошириш ишларини инновацион ёндашувлар асосида йўлга қўйиш зарурдир. Сайлов жараёни барча иштирокчиларининг сайловлар борасидаги билим ва кўникмаларини оширишда аниқ йўналтирилган ёндашувдан фойдаланишга ҳамда ушбу жараённи замонавий илмий-услубий воситалар билан таъминлашга эҳтиёж тобора ортиб бормоқда. Электорал маданиятни юксалтириш ушбу йўналишда шаклланган амалдаги тажрибани тизимлаштиришни, шунингдек сайлов жараёни иштирокчиларининг ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга қаратилган фаолиятга янги услубларни жорий этишни, ёшларнинг сайлов жараёнларига фуқаровий дахлдорлигини кучайтиришни талаб этмоқда. Миллий ҳаракатлар дастурининг мақсад ва вазифалари Миллий ҳаракатлар дастурининг мақсади аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш, давлат ва жамият бошқарувида ҳамда давлат ҳокимияти вакиллик органларини шакллантиришда ҳар бир сайловчининг шахсан иштироки муҳимлигини тушунтириш, «Бир сайловчи — бир овоз» тамойилини рўёбга чиқариш, фуқароларнинг ўз хоҳиш-иродасини намоён этган ҳолда сайлов ҳуқуқларидан фойдаланишини таъминлаш чораларини кўришдан иборатдир. Миллий ҳаракатлар дастурининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат: сайловчиларнинг, сайлов комиссиялари аъзоларининг ва сайлов жараёни бошқа иштирокчиларининг билим ва кўникмаларини ошириш тизимини яратиш ҳамда такомиллаштириб бориш; фуқароларнинг, шу жумладан ёшларнинг, хотин-қизларнинг, жисмоний имконияти чекланган шахсларнинг электорал маданиятини юксалтириш; фуқароларнинг сайлов тўғрисидаги ҳуқуқий билимларини, ҳуқуқий онгини ва ҳуқуқий маданиятини юксалтиришда фуқаролик жамияти институтлари билан ҳамкорлик қилиш; сайловчиларнинг, хусусан, ёшлар, хотин-қизлар, жисмоний имконияти чекланган шахсларнинг сайлов жараёнларида ҳамда овоз беришда бевосита иштирок этишининг аҳамиятини тушунтириш; сайловларга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш жараёнлари холисона ёритилишини таъминлаш; замонавий ахборот-коммуникация технологиялари асосида электрон ахборот-ҳуқуқий таълим ресурсларини шакллантириш ва ривожлантириш; сайловчилар ўз хоҳиш-иродасини эркин ифода этиши учун сайлов ҳуқуқи кафолатларини тўлиқ таъминлаш. Аҳолининг электорал маданиятини ҳамда сайлов жараёни иштирокчиларининг билим ва кўникмаларини ошириш бўйича ишлар қуйидагилар асосида таъминланади: аҳолининг электорал маданиятини юксалтиришни илмий-услубий ва институционал жиҳатдан таъминлашнинг замонавий услубларини ишлаб чиқиш; сайлов билан боғлиқ ахборотни оммавий ахборот воситаларида ёритишда замонавий ёндашув ва воситалардан фойдаланиш; сайлов комиссиялари аъзоларини ўқитиш бўйича замонавий услублар ва воситаларни ишлаб чиқиш ҳамда уларни амалиётда фаол қўллаш; сайлов комиссиялари аъзоларига услубий, ташкилий ва техник ёрдам кўрсатиш; ижтимоий шериклик асосида сайлов жараёни барча иштирокчиларининг электорал маданияти ҳамда сайловда иштирок этиш кўникмаларини ошириш; барча вазифаларни амалга оширишда санитария-эпидемиологик хавфсизликни ва осойишталикни таъминлашга доир талабларга қатъий риоя этиш. Миллий ҳаракатлар дастурининг асосий йўналишлари Миллий ҳаракатлар дастурининг асосий йўналишлари қуйидагилардан иборат: сайловлар билан боғлиқ ҳуқуқий ва бошқа турдаги ахборотни фуқароларга тезкор ва қулай тарзда етказишнинг ҳамда сайлов жараёни иштирокчиларининг билим ва кўникмаларини оширишнинг ягона тизимини яратиш; фуқароларнинг, шу жумладан ёшлар, хотин-қизлар ва жисмоний имконияти чекланган шахсларнинг сайлов қонунчилиги ва сайлов жараёнларидан хабардорлигини, электорал маданиятини ошириш; сайлов жараёнида ахборот-тушунтириш фаолиятини янада фаоллаштириш; сайлов жараёнининг қонунчилик талаблари асосида ҳамда холис ёритилишини таъминлаш; барча даражадаги сайлов комиссиялари аъзоларининг малакасини ошириш ва сайлов комиссияси аъзолигига номзодлар захирасини шакллантириш; аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича ижтимоий шерикликни ривожлантириш. Миллий ҳаракатлар дастурини амалга оширишда ижтимоий шериклик Миллий ҳаракатлар дастурини амалга оширишда қуйидаги тадбирлар ижтимоий шериклик асосида амалга оширилади: фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва сиёсий партиялар кузатувчиларининг сайлов қонунчилиги бўйича ўқувини ташкил этиш; сайловга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш жараёнларини ёритиш, сайлов ташвиқотида оммавий ахборот воситаларининг иштироки масалалари бўйича ўқув-семинарлар ўтказиш; сайлов тартиб-таомилларининг қонунийлиги ва ошкоралигини таъминлаш бўйича сиёсий партиялар ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ҳамкорлик механизмларини ишлаб чиқиш; аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича давлат ижтимоий буюртмасини бериш; фуқароларнинг сайлов маданиятини юксалтиришга қаратилган лойиҳалар бўйича давлат гранти танловини ўтказиш. Миллий ҳаракатлар дастурини амалга оширишдан кутилаётган натижалар Миллий ҳаракатлар дастурини амалга оширишдан кутилаётган натижалар қуйидагилардан иборат: аҳолининг электорал маданияти юксалади; сайлов жараёнларида қонун устуворлиги таъминланишига эришилади; сайловчиларнинг сайлов қонунчилигидан ва сайловлар жараёнларидан хабардорлиги ошади; сайлов жараёнининг иштирокчилари сайлов комиссиялари фаолияти, сайловларга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишнинг барча босқичлари ҳақидаги ахборот билан таъминланади; сиёсий партиялар ва номзодларнинг сиёсий платформалари ҳамда сайловолди дастурлари билан тезкор ва қулай тарзда танишиш имконияти яратилади; сайловчиларда овоз беришда фаол фуқаролик позициясини намоён этган ҳолда иштирок этишга бўлган муносабат шаклланади; сайлов комиссиялари аъзоларининг билим ва кўникмалари мустаҳкамланиши натижасида улар томонидан ўз вазифалари ва функцияларини масъулият билан амалга оширилишига эришилади; миллий сайлов қонунчилигининг халқаро демократик тамойилларга мослиги, адолатлилиги ва фуқароларнинг ўз хоҳиш-иродасини эркин ифода этиши юзасидан ижобий муносабат шаклланади. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2021 йил 7 июндаги 1008-IV/КҚ-233-IV-сонли Қўшма қарорига 2-ИЛОВА Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури ижроси юзасидан «ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2021 йил 7 июндаги 1008-IV/КҚ-233-IV-сонли Қўшма қарорига 3-ИЛОВА Аҳолининг электорал маданиятини юксалтириш бўйича Миллий ҳаракатлар дастури ижроси юзасидан «Йўл харитаси» бажарилишини мониторинг қилувчи ишчи гуруҳ ТАРКИБИ
|
СОВМЕСТНОЕ ПОСТАНОВЛЕНИЕ КЕНГАША ЗАКОНОДАТЕЛЬНОЙ ПАЛАТЫ ОЛИЙ МАЖЛИСА РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН КЕНГАША СЕНАТА ОЛИЙ МАЖЛИСА РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН О Национальной программе действий по повышению электоральной культуры населения Спикер Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан Н. ИСМОИЛОВ г. Ташкент, 7 июня 2021 г., № 1008-IV Председатель Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан Т. НАРБАЕВА г. Ташкент, 7 июня 2021 г., № ПК-233-IV |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||