Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2020 йил 30 октябрда қабул қилинган «Ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш тизими устидан парламент назоратини ташкил этиш тўғрисида»ги 528-IV/ҚҚ-145-IV-сонли Қўшма қарорига асосан ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан барқарор ва жадал ривожлантириш даражасини ошириш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш борасида ижро ҳокимияти томонидан амалга оширилаётган ишлар устидан тизимли парламент назорати жорий этилди.

Қўшма қарорнинг ижросини таъминлаш мақсадида ҳудудлардаги ижтимоий-иқтисодий ҳолатни таҳлил қилиб бориш ҳамда ривожланиш кўрсаткичлари борасида ортда қолаётган туман ва шаҳарлар бўйича ўз вақтида тегишли чора-тадбирлар кўришга доир ишлар мониторинги ҳамда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларида туман (шаҳар) ҳокимларининг ҳисоботларини эшитиш ишлари палаталар томонидан тасдиқланган тартибга биноан амалга ошириб борилган.

Қарор талабларига кўра вазирлик ва идоралар томонидан тезкор статистик кўрсаткичлар ҳамда Давлат статистика қўмитаси томонидан аҳоли ўртасида ва Савдо-саноат палатаси томонидан тадбиркорлар ўртасида 2020 йил якунлари бўйича ўтказилган сўровномалар натижалари ҳудудларни рейтинг баҳолаш ахборот тизимига киритилиб, мавжуд 206 та туман ва шаҳарнинг 204 таси бўйича рейтинг баллари аниқланган.

Кўрилган чоралар натижасида 2019 йил якунида рейтинг кўрсаткичи қониқарсиз даражада бўлган 33 та туман (шаҳар)нинг 3 таси ўз ҳудудларида энг юқори кўрсаткичларга эришган бўлса, 24 та туман (шаҳар)нинг кўрсаткичлари сезиларли даражада яхшиланган ва 6 та туманнинг кўрсаткичлари ҳудуднинг ўртача кўрсаткичидан пастлигича қолган.

Шунингдек, 28 та туман (шаҳар)нинг 2020 йилги кўрсаткичлари ҳам ўтказилган сўровномалар асосида баҳоланганда паст даражага тушганлиги аниқланган.

Рейтинг натижаларига кўра «яхши» баҳоланган туман (шаҳар) мансабдор шахслари рағбатлантирилиб, 2019 йилда фаолияти «қониқарсиз» деб топилган, яъни туман ва шаҳарларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг рейтинг баҳолаш кўрсаткичлари пасайишига, белгиланган чора-тадбирлар ижросини таъминлашда масъулиятсизликка йўл қўйган 33 та туман (шаҳар) ҳокимлари, уларнинг 197 нафар ўринбосари ҳамда сектор раҳбарларига интизомий чоралар кўрилган.

Ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш натижалари бўйича «қониқарсиз» деб топилган ҳудудларда фойдаланилмаётган захираларни аниқлаш, ушбу ҳудудларни ривожлантиришга туртки берадиган йўналишлар бўйича тизимли муаммоларни ҳал этиш юзасидан Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ҳузурида муҳокамалар ўтказилган.

Шунингдек, фаолияти «қониқарсиз» деб топилган 33 та туманни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш борасида «Ҳал этилиши лозим бўлган муаммоларнинг манзилли рўйхати» Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги томонидан мутасадди вазирликлар, идоралар ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан биргаликда ишлаб чиқилган.

Шу билан бирга, «Ривожланиш кўрсаткичлари ортда қолаётган туман ва шаҳарлар бўйича белгиланган чора-тадбирлар ижросини доимий мониторинг қилиш тартиби»да белгиланган айрим вазифаларни муддатида бажармаслик ёки қисман бажариш ҳолатларига йўл қўйилган.

Хусусан, тартибнинг 14-бандида белгиланган вазифаларнинг Қорақалпоғистон Республикаси, Сирдарё ва Жиззах вилоятлари ҳамда Тошкент шаҳар мувофиқлаштирувчи гуруҳларидан ташқари бошқа барча гуруҳлар томонидан ижросининг таъминланиши талаб даражасида йўлга қўйилмаган.

Қайд этиш лозимки, ҳудудлардаги ижтимоий-иқтисодий ҳолатни доимий таҳлил қилиб бориш ҳамда ривожланиш кўрсаткичларида ортда қолаётган туман ва шаҳарлар бўйича мавжуд чора-тадбирлар ижроси юзасидан тизимли мониторингни амалга ошириш мақсадга мувофиқ.

Ривожланиш кўрсаткичлари ортда қолаётган туман ва шаҳарларда мавжуд ресурслардан тўлақонли фойдаланиш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш борасида амалга оширилаётган ишлар бўйича парламент назоратини кучайтириш орқали ҳудудлардаги муаммоларни ҳал қилишга кўмаклашиш талаб этилади.

Юқоридагилардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қиладилар:

1. Ҳудудларнинг 2020 йилги ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш кўрсаткичларига асосланган рейтинг баҳолаш натижалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан киритилган ахборот маълумот учун қабул қилинсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ҳудудларнинг 2020 йилги ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш кўрсаткичларига асосланган рейтинг баҳолаш натижаларига доир (тезкор) ахборотни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатига Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 1 майдаги ПҚ-4702-сонли қарорида белгиланган муддатда тақдим этмаганлиги кўрсатиб ўтилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг депутатлари ва ҳудудларга бириктирилган Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг аъзоларига, ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг рейтинг баҳолаш кўрсаткичлари бўйича салбий натижалар кузатилаётган 28 та туман (шаҳар)да қуйидаги ишларни ташкил этиш ва амалга ошириш тавсия этилсин:

халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашларининг сессияларида рейтинг баҳолаш кўрсаткичлари натижалари бўйича ҳудудни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришга оид дастурлари ижроси ҳамда туман ва шаҳар ҳокимларининг ҳисоботлари муҳокамасида иштирок этиш;

ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш даражасини ошириш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, туман (шаҳар)ларни ривожлантиришнинг мақсадли кўрсаткичларига эришиш бўйича белгиланган амалий чора-тадбирлар ижросини таъминлаш борасида маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан амалга оширилаётган ишларни маҳаллий Кенгаш депутатлари билан биргаликда мониторинг қилиш;

ижтимоий-иқтисодий ривожланишида ортда қолаётган ҳамда рейтинг кўрсаткичлари паст бўлган ҳудудларда мавжуд ресурслардан тўлақонли фойдаланиш, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш, республика даражасида ҳал этиладиган масалаларга оид таклиф ҳамда тавсиялар умумлаштирилган ҳолдаги хулосаларни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг тегишли қўмиталарига киритиб бориш.

4. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар масалалари қўмиталари:

Ўзбекистон Республикаси Ҳисоб палатаси томонидан амалга оширилаётган ҳудудлар рейтинг кўрсаткичларини шакллантириш мониторинги асосида тегишли вазирликлар ва идоралар иштирокида рейтинг баҳолаш кўрсаткичлари паст бўлган туман ва шаҳарларда амалга оширилаётган ишлар натижаларини қўмиталар мажлисларида муҳокама қилиб борсин;

ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши даражасини баҳолашнинг рейтинг кўрсаткичлари натижаларини яхшилашга эришиш бўйича жойларда амалга оширилаётган ишлар юзасидан хулосалар, таклиф ва тавсияларни ўрганиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг қўшма мажлисида кўриб чиқиш учун 2021 йилнинг 1 июлига қадар киритсин.

5. Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар, туман (шаҳар)лар Кенгашларига ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш натижаларини ҳамда бу борада аниқланган муаммоларни бартараф этиш бўйича амалга оширилаётган ишларни сессияларда таъсирчан ва танқидий муҳокама қилиб бориш тавсия этилсин.

6. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси (А. Хаджаев)га, Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги (А. Ходжаев)га халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларининг ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш натижалари муҳокамасига бағишлаб ўтказиладиган сессияларини республика ва маҳаллий оммавий ахборот воситаларида ёритиш ҳолатининг талаб даражасида эмаслигидан келиб чиққан ҳолда уни кучайтириш тавсия этилсин.

7. Мазкур Қўшма қарор ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг биринчи ўринбосари С. Сафоев ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари А. Хаитов зиммасига юклансин.

8. Ушбу Қўшма қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.