Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви раисининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг 2008 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботини тинглаб ва муҳокама қилиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати қайд этадики, 2008 йилда юритилган қатъий пул-кредит сиёсати, шунингдек банк тизимини янада ислоҳ этиш ва эркинлаштириш юзасидан амалга оширилган чора-тадбирлар инфляцияни жиловлаб туришга ҳамда молия бозорини жадал ривожлантиришни рағбатлантиришга ёрдам берган.

Ҳисобот йилида иқтисодий ўсишнинг юқори суръатларини бундан буён ҳам қўллаб-қувватлаш, инфляциянинг белгиланган мақсадли кўрсаткичлар даражасида бўлишини таъминлаш мақсадида «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ пул-кредит сиёсатини тартибга солишнинг бозор воситаларидан кенг фойдаланилган.

Кўрилган чора-тадбирлар монетар кўрсаткичларнинг белгиланган мақсадли параметрлар даражасида бўлишини таъминлаш ва монетар омилларнинг инфляция даражасига таъсирини бартараф этишга замин яратган.

Юқорида кўрсатилган Қонуннинг 40-моддасига мувофиқ самарали валюта сиёсати амалга оширилганлиги ташқи савдо айланмаси 21,4 фоиз, товар ва хизматлар экспорти 28,7 фоиз кўпайишига имкон берган.

Аҳолининг ва хўжалик юритувчи субъектларнинг банк тизимига бўлган ишончини янада ошириш юзасидан комплекс чора-тадбирлар амалга оширилганлиги депозитлар ҳажми 1,5 баробар, аҳолининг кредит ташкилотларига қўйган омонатлари 1,7 баробар кўпайишига ёрдам берган.

Банк тизимидаги ислоҳотларни чуқурлаштириш, уларнинг кўламини кенгайтириш ва банкларнинг молиявий барқарорлигини таъминлаш юзасидан кўрилган чора-тадбирлар натижасида тижорат банкларининг капитали 2007 йилдагига нисбатан 1,4 баробар ошган.

Республика банк тизими капиталининг етарлилиги даражаси банк назорати бўйича халқаро Базель қўмитаси талаблари билан белгиланган халқаро стандартлардан деярли уч баробар ортиқдир.

Кўрилган чора-тадбирлар Ўзбекистоннинг банк тизимини жаҳон молиявий-иқтисодий инқирозининг салбий таъсири ва оқибатларидан ишончли тарзда ҳимоя қилишга ёрдам бермоқда.

Барча йирик тижорат банклари «Мудис», «Фитч» ва «Стандарт энд Пурс» каби дунёдаги етакчи рейтинг компанияларининг кредитга лаёқатлилик халқаро рейтингларини олган.

Банк капитали ва депозитларнинг юқори суръатлар билан ўсиши ўз навбатида банкларнинг иқтисодиётнинг реал секторини молиявий қўллаб-қувватлашдаги иштирокини фаоллаштиришга ва банкларнинг активлари кўпайишига ижобий таъсир кўрсатган.

Ҳисобот йилида хўжалик юритувчи субъектларни модернизация қилишга, техник ва технологик қайта жиҳозлашга қаратилган лойиҳаларни амалга оширишга 1,5 триллион сўмга яқин кредит ресурслари йўналтирилган, иқтисодиётнинг реал секторига берилган кредитлар ҳажми эса 1,4 баробар кўпайган.

Инқирозга қарши чораларнинг 2009 — 2012 йилларга мўлжалланган дастури доирасида банк тизими томонидан банкрот корхоналарни соғломлаштириш ва уларда ишлаб чиқаришни қайта тиклашга, экспорт қилувчи корхоналарни қўллаб-қувватлашга, озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат истеъмол товарлари ишлаб чиқаришни кенгайтиришга қаратилган чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини молиявий қўллаб-қувватлаш учун банклар томонидан 2008 йилда берилган кредитлар 2007 йилдагига нисбатан 1,6 баробар кўпайган, микрокредитларнинг ҳажмлари эса 1,9 баробар ўсган.

Банк хизматлари кўламини кенгайтириш, тижорат банклари ўртасида соғлом рақобат муҳитини шакллантириш учун зарур шарт-шароитлар яратиш мақсадида тижорат банкларининг янги филиалларини, мини-банкларни ва бошқа банк инфратузилмаларини очиш, шунингдек банк хизматларининг сифатини яхшилаш чоралари кўрилган.

Иқтисодий ислоҳотларнинг самарадорлигини янада ошириш ва жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози мамлакатимиз иқтисодиётига таъсир кўрсатишининг олдини олиш жараёнида банк тизимининг иштирокини фаоллаштириш ва кенгайтириш учун 2009 йилда:

миллий валютанинг барқарорлигини янада мустаҳкамлаш ва банкларнинг капиталлашув даражасини ошириш;

корхоналарни модернизация қилиш, техник ва технологик қайта жиҳозлаш, ички ва ташқи бозорда рақобатбардош товарлар ишлаб чиқаришни, шунингдек кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини ривожлантириш учун кредитлаш ҳажмларини ошириш;

пластик карточкалардан фойдаланган ҳолда нақд пулсиз ҳисоб-китоблар тизимини кенгайтириш;

банк хизматларини кенгайтириш ва уларнинг сифатини яхшилаш борасида фаол иш олиб бориш зарур.

Юқорида баён этилганларга асосланиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви раисининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг 2008 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботи тасдиқлансин.

2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига:

мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг 2009 йилга мўлжалланган мақсадли макроиқтисодий кўрсаткичларини бажаришга йўналтирилган пул-кредит сиёсатини юритишни давом эттириш, бунда пул агрегатларини тартибга солишнинг бозор воситаларидан кенг фойдаланиш;

миллий валютанинг алмашув курси барқарорлигини таъминлашга, ташқи иқтисодий алоқаларни янада ривожлантиришга, экспортга йўналтирилган ишлаб чиқаришни рағбатлантиришга қаратилган валюта сиёсатини амалга ошириш;

Инқирозга қарши чораларнинг 2009 — 2012 йилларга мўлжалланган дастурида назарда тутилган чора-тадбирлар амалга оширилишига алоҳида эътибор бериш;

тижорат банкларининг фаолиятини халқаро андозалар ва тамойилларга мувофиқ тартибга солиш ҳамда назорат қилишни янада кучайтириш ва такомиллаштиришни таъминлаш;

нобанк кредит ташкилотларини, хусусан мамлакат минтақаларидаги кредит уюшмалари, микрокредит ташкилотлари ва ломбардлар сонини кўпайтириш ва уларнинг фаолиятини тартибга солиш юзасидан қабул қилинган чора-тадбирлар мажмуини амалга оширишни таъминлаш топширилсин.

3. «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ, шунингдек Инқирозга қарши чораларнинг 2009 — 2012 йилларга мўлжалланган дастурида белгиланган вазифалардан келиб чиққан ҳолда банк тизими субъектларига:

банкларнинг капиталлашув даражасини ошириш, аҳоли ва хўжалик субъектларининг маблағларини банкларнинг устав капиталига жалб этиш жараёнларини фаоллаштириш;

аҳолининг бўш турган пул маблағларини депозитларга жалб этишни рағбатлантириш йўли билан унинг банклардаги депозитлари мунтазам равишда кўпайиб боришини таъминлаш;

инвестиция жараёнларида иштирок этишни янада кенгайтириш бўйича тадбирларни давом эттириш, корхоналарни модернизация қилиш, техник ва технологик қайта жиҳозлаш лойиҳаларини кредитлашни кўпайтириш;

банкрот корхоналарни соғломлаштириш ва уларда ишлаб чиқаришни қайта тиклаш ҳамда келгусида стратегик инвесторларга сотиш, шунингдек экспорт қилувчи корхоналарни қўллаб-қувватлаш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш;

озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат истеъмол товарлари ишлаб чиқаришни кредитлашни кенгайтира бориб, ички бозорни истеъмол товарлари билан тўлдиришни рағбатлантириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш;

«Қишлоқ тараққиёти ва фаровонлиги йили» Давлат дастурида назарда тутилган вазифаларни ўз вақтида ва самарали амалга оширишни таъминлаш;

кичик бизнес субъектлари ва хусусий тадбиркорларга, шу жумладан деҳқон ва фермер хўжаликларига молиявий воситачилик хизматлари кўрсатиш доирасини кенгайтириш тавсия этилсин.

4. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар масалалари қўмитаси зиммасига юклатилсин.