от 12.12.2002 г. № 439-II
Закон Республики Узбекистан
О ПРИНЦИПАХ И ГАРАНТИЯХ СВОБОДЫ ИНФОРМАЦИИ
Статья 1. Основные задачи настоящего Закона
Основными задачами настоящего Закона являются обеспечение соблюдения принципов и гарантий свободы информации, реализации права каждого свободно и беспрепятственно искать, получать, исследовать, распространять, использовать и хранить информацию, а также обеспечение защиты информации и информационной безопасности личности, общества и государства.
Статья 2. Законодательство о принципах и гарантиях свободы информации
Законодательство о принципах и гарантиях свободы информации состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства.
Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены законодательством Республики Узбекистан о принципах и гарантиях свободы информации, то применяются правила международного договора.
Статья 3. Основные понятия
В настоящем Законе применяются следующие основные понятия:
информация — сведения о лицах, предметах, фактах, событиях, явлениях и процессах независимо от источников и формы их представления;
собственник информации — юридическое или физическое лицо, осуществляющее владение, пользование и распоряжение информацией, на средства которого данная информация приобретена или получена иным законным способом;
защита информации — меры по предотвращению угроз информационной безопасности и устранению их последствий;
информационные ресурсы — отдельные документы, отдельные массивы документов, документы и массивы документов в информационных системах (информационно-библиотечных учреждениях, архивах, ведомственных архивах, фондах, банках данных и других);
(абзац пятый статьи 3 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087)
информационная сфера — сфера деятельности субъектов, связанная с созданием, обработкой и потреблением информации;
информационная безопасность — состояние защищенности интересов личности, общества и государства в информационной сфере;
владелец информации — юридическое или физическое лицо, осуществляющее владение, пользование и распоряжение информацией в пределах прав, установленных законом или собственником информации;
конфиденциальная информация — документированная информация, доступ к которой ограничивается в соответствии с законодательством;
массовая информация — документированная информация, печатные, аудио, аудиовизуальные и иные сообщения и материалы, предназначенные для неограниченного круга лиц;
документированная информация — информация, зафиксированная на материальном носителе, с реквизитами, позволяющими ее идентифицировать.
Статья 4. Свобода информации
В соответствии с Конституцией Республики Узбекистан каждый обладает правом беспрепятственно искать, получать, исследовать, распространять, использовать и хранить информацию.
Доступ к информации может быть ограничен только в соответствии с законом и в целях защиты прав и свобод человека, основ конституционного строя, нравственных ценностей общества, духовного, культурного и научного потенциала, обеспечения безопасности страны.
Статья 5. Основные принципы свободы информации
Основными принципами свободы информации являются открытость и гласность, общедоступность и достоверность.
Статья 6. Открытость и гласность информации
Информация должна быть открытой и гласной, за исключением конфиденциальной.
К конфиденциальной информации не относятся:
акты законодательства о правах и свободах граждан, порядке их реализации, а также устанавливающие правовой статус органов государственной власти и управления, органов самоуправления граждан, общественных объединений и других негосударственных некоммерческих организаций;
сведения об экологической, метеорологической, демографической, санитарно-эпидемиологической, чрезвычайной ситуациях и другая информация, необходимая для обеспечения безопасности населения, населенных пунктов, производственных объектов и коммуникаций;
сведения, имеющиеся в открытых фондах информационно-библиотечных учреждений, архивов, ведомственных архивов и информационных систем юридических лиц, функционирующих на территории Республики Узбекистан.
(абзац четвертый части второй статьи 6 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087)
Органы государственной власти и управления, органы самоуправления граждан, общественные объединения и другие негосударственные некоммерческие организации обязаны передавать средствам массовой информации сообщения о событиях, фактах, явлениях и процессах, представляющих интерес для общества, в порядке, установленном законодательством.
Статья 7. Общедоступность и достоверность информации
Информация должна быть общедоступной и достоверной.
Искажение и фальсификация информации запрещаются.
Средства массовой информации несут совместно с источником и автором информации ответственность за достоверность распространяемой информации в установленном законом порядке.
Отказ собственника, владельца информации в доступе к ней может быть обжалован в суд.
Статья 8. Гарантия свободы информации
Государство защищает право каждого на поиск, получение, исследование, распространение, использование и хранение информации. Не допускается ограничение права на информацию в зависимости от пола, расы, национальности, языка, религии, социального происхождения, убеждений, личного и общественного положения.
Органы государственной власти и управления, органы самоуправления граждан, общественные объединения и другие негосударственные некоммерческие организации и должностные лица обязаны в установленном законодательством порядке обеспечивать каждому возможность ознакомления с информацией, затрагивающей его права, свободы и законные интересы, создавать доступные информационные ресурсы, осуществлять массовое информационное обеспечение пользователей по вопросам прав, свобод и обязанностей граждан, их безопасности и другим вопросам, представляющим общественный интерес.
В Республике Узбекистан цензура и монополизация информации не допускаются.
Статья 9. Порядок получения информации
Каждый имеет право непосредственно либо через своих представителей обращаться с запросом на получение информации в устной, письменной форме, в том числе в электронной форме через информационную систему.
(часть первая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2015 года № ЗРУ-396 — СЗ РУ, 2015 г., № 52, ст. 645)
В письменном запросе должны содержаться имя, отчество, фамилия, адрес обращающегося (для юридического лица — его реквизиты) и наименование запрашиваемой информации или ее характер. Запросы подлежат регистрации в установленном порядке.
В письменном запросе может быть указан электронный адрес обращающегося. Указание в письменном запросе электронного адреса является согласием обращающегося на получение ответа на запрос в электронной форме через информационную систему.
(статья 9 дополнена частью третьей Законом Республики Узбекистан от 29 декабря 2015 года № ЗРУ-396 — СЗ РУ, 2015 г., № 52, ст. 645)
Ответ на письменный запрос, в том числе направленный в виде электронного документа, должен быть дан в возможно короткий срок, но не позднее пятнадцати дней с даты получения запроса, если иное не установлено законодательством.
(часть четвертая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2015 года № ЗРУ-396 — СЗ РУ, 2015 г., № 52, ст. 645)
Ответ на устный запрос должен быть дан по возможности незамедлительно.
В случае невозможности предоставления запрашиваемой информации в срок, предусмотренный в частях четвертой и пятой настоящей статьи, обратившемуся за ее получением направляется уведомление об отсрочке.
(часть шестая статьи 9 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2015 года № ЗРУ-396 — СЗ РУ, 2015 г., № 52, ст. 645)
Отсрочка в предоставлении запрашиваемой информации не должна превышать двух месяцев с даты подачи запроса. Уведомление об отсрочке направляется лицу, обратившемуся за информацией, в недельный срок с даты получения запроса.
В уведомлении об отсрочке должны быть указаны:
причины, по которым запрашиваемая информация не может быть предоставлена вовремя;
дата, к которой будет предоставлена запрашиваемая информация. В случае, если орган или должностное лицо не обладают запрашиваемой информацией, они обязаны в срок не более пяти дней с даты получения запроса сообщить об этом лицу, обратившемуся за информацией.
За предоставление информации может взиматься плата в установленном порядке.
Статья 10. Отказ в предоставлении информации
Отказ в предоставлении запрашиваемой информации возможен, если она является конфиденциальной или в результате ее раскрытия может быть причинен ущерб правам и законным интересам личности, интересам общества и государства.
Уведомление об отказе в предоставлении запрашиваемой информации направляется обратившемуся с запросом лицу в пятидневный срок с даты его получения.
В уведомлении об отказе должна быть указана причина, по которой запрашиваемая информация не может быть предоставлена.
Собственник, владелец конфиденциальной информации, обязан уведомлять лиц, запрашивающих информацию, о действующих ограничениях доступа к этой информации.
Лица, которым неправомерно отказано в предоставлении информации, а также лица, получившие на свой запрос недостоверную информацию, имеют право на возмещение причиненного им материального ущерба или компенсацию морального вреда в установленном законом порядке.
Статья 11. Защита информации
Защите подлежит любая информация, противоправное обращение с которой может причинить ущерб ее собственнику, владельцу, пользователю и иному лицу.
Защита информации осуществляется в целях:
предотвращения угроз безопасности личности, общества и государства в информационной сфере;
сохранения конфиденциальности информации, предотвращения ее утечки, хищения, утраты;
предотвращения искажения и фальсификации информации.
Статья 12. Государственная политика в области обеспечения информационной безопасности
Государственная политика в области обеспечения информационной безопасности направлена на регулирование общественных отношений в информационной сфере и определяет основные задачи и направления деятельности органов государственной власти и управления, а также место и роль органов самоуправления граждан, общественных объединений и других негосударственных некоммерческих организаций, граждан в области обеспечения информационной безопасности личности, общества и государства.
Статья 13. Информационная безопасность личности
Информационная безопасность личности обеспечивается путем создания необходимых условий и гарантий свободного доступа к информации, защиты тайны частной жизни, защиты от противоправных информационно-психологических воздействий.
Информация о персональных данных физических лиц относится к категории конфиденциальной информации.
Не допускается сбор, хранение, обработка, распространение и использование информации о частной жизни, а равно информации, нарушающей тайну частной жизни, тайну переписки, телефонных переговоров, почтовых, телеграфных и иных сообщений физического лица без его согласия, кроме случаев, установленных законодательством.
Запрещается использование информации о физических лицах в целях причинения им материального ущерба и морального вреда, а также воспрепятствования в реализации их прав, свобод и законных интересов.
Юридические и физические лица, получающие, владеющие и использующие информацию о гражданах, несут предусмотренную законом ответственность за нарушение порядка использования этой информации.
Средства массовой информации не вправе раскрывать источник информации или автора, подписавшегося псевдонимом, без их согласия. Источник информации или имя автора могут быть раскрыты только по решению суда.
Статья 14. Информационная безопасность общества
Информационная безопасность общества достигается путем:
обеспечения развития основ демократического гражданского общества, свободы массовой информации;
недопущения противоправного информационно-психологического воздействия на общественное сознание, манипулирования им;
сохранения и развития духовных, культурных и исторических ценностей общества, научного и научно-технического потенциала страны;
создания системы противодействия информационной экспансии, направленной на деформацию национального самосознания, отрыв общества от исторических и национальных традиций и обычаев, дестабилизацию общественно-политической обстановки, нарушение межнационального и межконфессионального согласия.
Статья 15. Информационная безопасность государства
Информационная безопасность государства обеспечивается путем:
реализации мер экономического, политического, организационного и иного характера по противодействию угрозам безопасности в информационной сфере;
защиты государственных секретов и государственных информационных ресурсов от несанкционированного доступа к ним;
интеграции Республики Узбекистан в мировое информационное пространство и современные телекоммуникационные системы;
защиты от распространения информации, содержащей публичные призывы к насильственному изменению конституционного строя, нарушению территориальной целостности, суверенитета Республики Узбекистан, захвату власти или отстранению от власти законно избранных или назначенных представителей власти и совершению иных посягательств на государственный строй;
противодействия распространению информации, содержащей пропаганду войны и насилия, жестокости, идей терроризма и религиозного экстремизма, направленной на разжигание социальной, национальной, расовой и религиозной вражды.
Статья 16. Ответственность за нарушение законодательства о принципах и гарантиях свободы информации
Лица, виновные в нарушении законодательства о принципах и гарантиях свободы информации, несут ответственность в установленном порядке.
Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ
г. Ташкент,
12 декабря 2002 г.,
№ 439-II
(Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2003 г., № 1, ст. 2; 2015 г., № 52, ст. 645; Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087)
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
AXBOROT ERKINLIGI PRINSIPLARI VA KAFOLATLARI TOʻGʻRISIDA
1-modda. Ushbu Qonunning asosiy vazifalari
Ushbu Qonunning asosiy vazifalari axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlariga rioya etilishini, har kimning axborotni erkin va moneliksiz izlash, olish, tekshirish, tarqatish, foydalanish va saqlash huquqlari roʻyobga chiqarilishini, shuningdek axborotning muhofaza qilinishini hamda shaxs, jamiyat va davlatning axborot borasidagi xavfsizligini taʼminlashdan iborat.
2-modda. Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisidagi qonunchilik
Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
(2-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
axborot — manbalari va taqdim etilish shaklidan qatʼi nazar shaxslar, predmetlar, faktlar, voqealar, hodisalar va jarayonlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
axborot mulkdori — oʻz mablagʻiga yoki boshqa qonuniy yoʻl bilan olingan axborotga egalik qiluvchi, undan foydalanuvchi va uni tasarruf etuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
axborotni muhofaza etish — axborot borasidagi xavfsizlikka tahdidlarning oldini olish va ularning oqibatlarini bartaraf etish chora-tadbirlari;
axborot resurslari — alohida hujjatlar, hujjatlarning alohida toʻplamlari, axborot tizimlaridagi (axborot-kutubxona muassasalaridagi, arxivlardagi, idoraviy arxivlardagi, fondlardagi, maʼlumotlar banklaridagi va boshqa axborot tizimlaridagi) hujjatlar va hujjatlarning toʻplamlari;
(3-moddaning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son)
axborot sohasi — subyektlarning axborotni yaratish, qayta ishlash va undan foydalanish bilan bogʻliq faoliyati sohasi;
axborot borasidagi xavfsizlik — axborot sohasida shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining himoyalanganlik holati;
axborot egasi — qonunda yoki axborot mulkdori tomonidan belgilangan huquqlar doirasida axborotga egalik qiluvchi, undan foydalanuvchi va uni tasarruf etuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
maxfiy axborot — foydalanilishi qonunchilikka muvofiq cheklab qoʻyiladigan hujjatlashtirilgan axborot;
(3-moddaning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
ommaviy axborot — cheklanmagan doiradagi shaxslar uchun moʻljallangan hujjatlashtirilgan axborot, bosma, audio, audiovizual hamda boshqa xabarlar va materiallar;
hujjatlashtirilgan axborot — identifikatsiya qilish imkonini beruvchi rekvizitlari qoʻyilgan holda moddiy jismda qayd etilgan axborot.
4-modda. Axborot erkinligi
Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga muvofiq har kim axborotni moneliksiz izlash, olish, tekshirish, tarqatish, undan foydalanish va uni saqlash huquqiga ega.
Axborot olish faqat qonunga muvofiq hamda inson huquq va erkinliklari, konstitutsiyaviy tuzum asoslari, jamiyatning axloqiy qadriyatlari, mamlakatning maʼnaviy, madaniy va ilmiy salohiyatini muhofaza qilish, xavfsizligini taʼminlash maqsadida cheklanishi mumkin.
5-modda. Axborot erkinligining asosiy prinsiplari
Ochiqlik va oshkoralik, hamma erkin foydalanishi mumkinligi va haqqoniylik axborot erkinligining asosiy prinsiplaridir.
6-modda. Axborotning ochiqligi va oshkoraligi
Axborot ochiq va oshkora boʻlishi kerak, maxfiy axborot bundan mustasno.
Maxfiy axborotga quyidagilar kirmaydi:
fuqarolarning huquq va erkinliklari, ularni roʻyobga chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi, shuningdek davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqiy maqomini belgilovchi qonunchilik hujjatlari;
(6-modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
ekologik, meteorologik, demografik, sanitariya-epidemiologik, favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda aholining, aholi punktlarining, ishlab chiqarish obyektlari va kommunikatsiyalarning xavfsizligini taʼminlash uchun zarur boʻlgan boshqa axborotlar;
axborot-kutubxona muassasalarining, arxivlarning, idoraviy arxivlarning va Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyat koʻrsatayotgan yuridik shaxslarga tegishli axborot tizimlarining ochiq fondlaridagi mavjud maʼlumotlar.
(6-moddaning ikkinchi qismi toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son)
Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari jamiyat manfaatlariga taalluqli voqealar, faktlar, hodisalar va jarayonlar toʻgʻrisida qonunchilikda belgilangan tartibda ommaviy axborot vositalariga xabar berishi shart.
(6-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
7-modda. Axborotdan hamma erkin foydalanishi mumkinligi va uning haqqoniyligi
Axborot undan hamma erkin foydalanishi mumkinligi taʼminlangan va haqqoniy boʻlishi kerak.
Axborotni buzib talqin etish va soxtalashtirish taqiqlanadi.
Ommaviy axborot vositalari oʻzlari tarqatayotgan axborotning haqqoniyligi uchun axborot manbai va muallifi bilan birgalikda qonunda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Axborot mulkdori, egasi axborot berishni rad etganligi ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.
8-modda. Axborot erkinligi kafolatlari
Davlat har kimning axborotni izlash, olish, tekshirish, tarqatish, undan foydalanish va uni saqlash huquqini himoya qiladi. Jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyiga qarab axborot olish huquqi cheklanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari hamda mansabdor shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda har kimga oʻzining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor boʻlgan axborot bilan tanishib chiqish imkoniyatini taʼminlab berishga, maqbul axborot resurslari yaratishga, foydalanuvchilarni fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va majburiyatlariga, ularning xavfsizligiga doir hamda jamiyat manfaatlariga taalluqli boshqa masalalar yuzasidan axborot bilan ommaviy tarzda taʼminlashga majburdirlar.
(8-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oʻzbekiston Respublikasida senzuraga va axborotni monopollashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
9-modda. Axborot olish tartibi
Har kim axborot olish uchun bevosita yoxud oʻz vakillari orqali ogʻzaki, yozma shakldagi, shu jumladan axborot tizimi orqali elektron shakldagi soʻrov bilan murojaat etish huquqiga ega.
(9-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrdagi OʻRQ-396-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2015-y., 52-son, 645-modda)
Yozma soʻrovda murojaat etuvchining ismi, otasining ismi, familiyasi, manzili (yuridik shaxslarning esa rekvizitlari) hamda soʻralayotgan axborotning nomi yoki xususiyati koʻrsatilishi lozim. Soʻrovlar belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.
Yozma soʻrovda murojaat etuvchining elektron manzili koʻrsatilishi mumkin. Yozma soʻrovda elektron manzilning koʻrsatilganligi murojaat etuvchining soʻrovga axborot tizimi orqali elektron shaklda javob olishga boʻlgan roziligidir.
(9-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrdagi OʻRQ-396-sonli Qonuniga asosan uchinchi qism bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2015-y., 52-son, 645-modda)
Yozma soʻrovga, shu jumladan elektron hujjat tarzida yuborilgan soʻrovga imkon qadar qisqa muddatda, agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, soʻrov olingan sanadan eʼtiboran oʻn besh kundan kechiktirmay javob berilishi kerak.
(9-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Ogʻzaki soʻrovga, imkoniyatga qarab, darhol javob berilishi kerak.
Soʻralayotgan axborotni ushbu moddaning toʻrtinchi va beshinchi qismlarida nazarda tutilgan muddatda taqdim etishning iloji boʻlmagan taqdirda axborot olish uchun murojaat etgan shaxsga uni taqdim etish kechiktirilganligi toʻgʻrisida xabar yuboriladi.
(9-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrdagi OʻRQ-396-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2015-y., 52-son, 645-modda)
Soʻralayotgan axborotni taqdim etishni kechiktirish soʻrov berilgan sanadan eʼtiboran ikki oydan ortib ketmasligi lozim. Taqdim etish kechiktirilganligi toʻgʻrisidagi xabar axborot soʻrab murojaat etgan shaxsga soʻrov olingan sanadan eʼtiboran bir hafta muddat ichida yuboriladi.
Taqdim etish kechiktirilganligi toʻgʻrisidagi xabarda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
soʻralayotgan axborotni vaqtida taqdim eta olmaslik sabablari;
soʻralayotgan axborot taqdim etiladigan sana.
Agar soʻrov tushgan organ yoki mansabdor shaxs soʻralayotgan axborotga ega boʻlmasa, axborot soʻrab murojaat etgan shaxsga soʻrov olingan sanadan eʼtiboran besh kundan kechiktirmay bu haqda maʼlum qilishi shart.
Axborot berganlik uchun belgilangan tartibda haq olinishi mumkin.
10-modda. Axborot berishni rad etish
Agar soʻralayotgan axborot maxfiy boʻlsa yoki uni oshkor etish natijasida shaxsning huquqlari va qonuniy manfaatlariga, jamiyat va davlat manfaatlariga zarar yetishi mumkin boʻlsa, axborotni berish rad etilishi mumkin.
Soʻralayotgan axborotni berish rad etilganligi toʻgʻrisidagi xabar soʻrov bilan murojaat etgan shaxsga soʻrov olingan sanadan eʼtiboran besh kunlik muddat ichida yuboriladi.
Rad etish toʻgʻrisidagi xabarda soʻralayotgan axborotni berish mumkin emasligi sababi koʻrsatilishi kerak.
Maxfiy axborot mulkdori, egasi axborotni soʻrayotgan shaxslarni bu axborotni olishning amaldagi cheklovlari toʻgʻrisida xabardor etishi shart.
Axborot berilishi qonunga xilof ravishda rad etilgan shaxslar, shuningdek oʻz soʻroviga haqqoniy boʻlmagan axborot olgan shaxslar oʻzlariga yetkazilgan moddiy zararning oʻrni qonunda belgilangan tartibda qoplanishi yoki maʼnaviy ziyon kompensatsiya qilinishi huquqiga ega.
11-modda. Axborotni muhofaza etish
Har qanday axborot, agar u bilan qonunga xilof ravishda muomalada boʻlish axborot mulkdori, egasi, axborotdan foydalanuvchi va boshqa shaxsga zarar yetkazishi mumkin boʻlsa, muhofaza etilmogʻi kerak.
Axborotni muhofaza etish:
shaxs, jamiyat va davlatning axborot sohasidagi xavfsizligiga tahdidlarning oldini olish;
axborotning maxfiyligini taʼminlash, tarqalishi, oʻgʻirlanishi, yoʻqotilishining oldini olish;
axborotning buzib talqin etilishi va soxtalashtirilishining oldini olish maqsadida amalga oshiriladi.
12-modda. Axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi davlat siyosati
Axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi davlat siyosati axborot sohasidagi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan boʻladi hamda shaxs, jamiyat va davlatning axborot borasidagi xavfsizligini taʼminlash sohasida davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining asosiy vazifalari hamda faoliyat yoʻnalishlarini, shuningdek fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlarining, fuqarolarning oʻrni va ahamiyatini belgilaydi.
13-modda. Shaxsning axborot borasidagi xavfsizligi
Shaxsning axborot borasidagi xavfsizligi uning axborotdan erkin foydalanishi zarur sharoitlari va kafolatlarini yaratish, shaxsiy hayotiga taalluqli sirlarini saqlash, axborot vositasida qonunga xilof ravishda ruhiy taʼsir koʻrsatilishidan himoya qilish yoʻli bilan taʼminlanadi.
Jismoniy shaxslarga taalluqli shaxsiy maʼlumotlar maxfiy axborot toifasiga kiradi.
Jismoniy shaxsning roziligisiz uning shaxsiy hayotiga taalluqli axborotni, xuddi shuningdek shaxsiy hayotiga taalluqli sirini, yozishmalar, telefondagi soʻzlashuvlar, pochta, telegraf va boshqa muloqot sirlarini buzuvchi axborotni toʻplashga, saqlashga, qayta ishlashga, tarqatishga va undan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi, qonunchilikda belgilangan hollar bundan mustasno.
(13-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Jismoniy shaxslar toʻgʻrisidagi axborotdan ularga moddiy zarar va maʼnaviy ziyon yetkazish, shuningdek ularning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari roʻyobga chiqarilishiga toʻsqinlik qilish maqsadida foydalanish taqiqlanadi.
Fuqarolar toʻgʻrisida axborot oluvchi, bunday axborotga egalik qiluvchi hamda undan foydalanuvchi yuridik va jismoniy shaxslar bu axborotdan foydalanish tartibini buzganlik uchun qonunda nazarda tutilgan tarzda javobgar boʻladilar.
Ommaviy axborot vositalari axborot manbaini yoki taxallusini qoʻygan muallifni ularning roziligisiz oshkor etishga haqli emas. Axborot manbai yoki muallif nomi faqat sud qarori bilan oshkor etilishi mumkin.
14-modda. Jamiyatning axborot borasidagi xavfsizligi
Jamiyatning axborot borasidagi xavfsizligiga quyidagi yoʻllar bilan erishiladi:
demokratik fuqarolik jamiyati asoslari rivojlantirilishini, ommaviy axborot erkinligini taʼminlash;
qonunga xilof ravishda ijtimoiy ongga axborot vositasida ruhiy taʼsir koʻrsatishga, uni chalgʻitishga yoʻl qoʻymaslik;
jamiyatning maʼnaviy, madaniy va tarixiy boyliklarini, mamlakatning ilmiy va ilmiy-texnikaviy salohiyatini asrash hamda rivojlantirish;
milliy oʻzlikni anglashni izdan chiqarishga, jamiyatni tarixiy va milliy anʼanalar hamda urf-odatlardan uzoqlashtirishga, ijtimoiy-siyosiy vaziyatni beqarorlashtirishga, millatlararo va konfessiyalararo totuvlikni buzishga qaratilgan axborot ekspansiyasiga qarshi harakat tizimini barpo etish.
15-modda. Davlatning axborot borasidagi xavfsizligi
Davlatning axborot borasidagi xavfsizligi quyidagi yoʻllar bilan taʼminlanadi:
axborot sohasidagi xavfsizlikka tahdidlarga qarshi harakatlar yuzasidan iqtisodiy, siyosiy, tashkiliy va boshqa tusdagi chora-tadbirlarni amalga oshirish;
davlat sirlarini saqlash va davlat axborot resurslarini ulardan ruxsatsiz tarzda foydalanilishidan muhofaza qilish;
Oʻzbekiston Respublikasining jahon axborot makoniga va zamonaviy telekommunikatsiyalar tizimlariga integratsiyalashuvi;
Oʻzbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumini zoʻrlik bilan oʻzgartirishga, hududiy yaxlitligini, suverenitetini buzishga, hokimiyatni bosib olishga yoki qonuniy ravishda saylab qoʻyilgan yoxud tayinlangan hokimiyat vakillarini hokimiyatdan chetlatishga va davlat tuzumiga qarshi boshqacha tajovuz qilishga ochiqdan-ochiq daʼvat etishni oʻz ichiga olgan axborot tarqatilishidan himoya qilish;
urushni va zoʻravonlikni, shafqatsizlikni targʻib qilishni, ijtimoiy, milliy, irqiy va diniy adovat uygʻotishga qaratilgan terrorizm va diniy ekstremizm gʻoyalarini yoyishni oʻz ichiga olgan axborot tarqatilishiga qarshi harakatlar qilish.
16-modda. Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
(16-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2002-yil 12-dekabr,
439-II-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-y., 1-son, 2-modda; 2015-y., 52-son, 645-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)