Инсон ҳуқуқлари соҳасидаги Ўзбекистон Республикасининг халқаро мажбуриятларига риоя этилиши ҳолати юзасидан Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказининг ахборотини кўриб чиқиб, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси таъкидлайдики, мамлакатимизда 2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси доирасида инсон ҳуқуқлари соҳасидаги мамлакатимизнинг халқаро мажбуриятлари бажарилишини таъминлаш, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш борасида тизимли ишлар амалга оширилмоқда.

Бугунги кунда Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари соҳасидаги 70 дан зиёд халқаро ҳужжатга, шу жумладан БМТнинг 6 та асосий ва 4 та Факультатив протоколига қўшилган ҳамда уларнинг бажарилиши юзасидан миллий маърузалар доимий равишда БМТнинг тегишли органларига тақдим этилмоқда.

Фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқлари халқаро ҳуқуқ нормалари билан уйғунлаштирилмоқда. Ўзбекистон қатор нуфузли халқаро ташкилотлар томонидан қабул қилинган шартнома, битим ва конвенцияларга қўшилмоқда. Хусусан, 2017-2020 йиллларда Ўзбекистон Республикаси 7 та шартнома, 10 та битим, 7 та конвенция, 5 та устав ҳамда 5 та битим ва конвенцияга баённомани ратификация қилди, шунингдек, 6 та халқаро конвенция ва шартномага қўшилди.

Инсон ҳуқуқлари соҳасидаги халқаро мажбуриятларни амалга ошириш бўйича қатор қонун ҳужжатлари халқаро норма ва стандартлар асосида такомиллаштирилмоқда. Жумладан, фуқароларнинг сайлов ҳуқуқларини амалга ошириш механизмларини такомиллаштиришга қаратилган Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодекси қабул қилинди. Кодексга ўнлаб янги норма ва қоидалар киритилиб, амалда бўлган айрим тартиб-таомиллар бекор қилинди. Хусусан, Экологик ҳаракатга қўйилган квота бекор қилиниб, сиёсий майдон тўлиқ сиёсий партияларга берилди, ижтимоий хавфи катта бўлмаган ва унча оғир бўлмаган жиноятларни содир этган шахсларнинг сайловда иштирок этишини чекловчи нормалар чиқарилди, сайловчиларнинг ягона электрон рўйхатини юритиш тартиби жорий этилди, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларидан кузатувчилар барча сайловларда қатнашиши мумкинлиги белгиланди.

Хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш механизмларини кучайтиришга қаратилган «Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги Қонун қабул қилинди. Қонун билан давлат сиёсатининг асосий йўналишлари белгиланди, хотин-қизларга нисбатан тазйиқлар ва зўравонликнинг олдини олиш, уларни аниқлаш, уларга чек қўйишнинг самарали ташкилий-ҳуқуқий механизмлари яратилди, тазйиққа дуч келган хотин-қизларга ҳимоя ордери бериш тартиби жорий этилди.

Маъмурий назоратнинг асосий принципларини белгилаш, жазони ижро этиш муассасаларидан озод қилинган айрим тоифадаги шахслар томонидан ҳуқуқбузарликлар содир этилишининг олдини олишга қаратилган «Жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган айрим тоифадаги шахслар устидан маъмурий назорат тўғрисида»ги Қонун қабул қилинди.

Шунингдек, қонун ҳужжатларини инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари соҳасидаги халқаро-ҳуқуқий нормалар билан уйғунлаштириш, хусусан, фуқароларнинг шахсий, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳуқуқлари ва эркинликларини амалга ошириш ҳамда инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлашга қаратилган Ўзбекистон Республикасининг Фуқролик процессуал ва Иқтисодий процессуал кодекслари, «Маъмурий тартиб-таомиллар тўғрисида»ги, «Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги, «Жабрланувчиларни, гувоҳларни ва жиноят процессининг бошқа иштирокчиларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги каби қонунлар қабул қилинди.

Инсон ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш бўйича халқаро ва минтақавий тузилмаларнинг тавсияларини амалга ошириш бўйича «йўл хариталари» ишлаб чиқилиб, улар парламент палаталари Кенгашларининг қўшма қарорлари билан тасдиқланмоқда. Жумладан, инсон ҳуқуқлари бўйича Осиё форуми якунларига доир таклифлар ва тавсияларни амалга ошириш, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари соҳасида таълим ва тарбия тўғрисидаги декларацияси қоидаларини амалга ошириш бўйича миллий ҳаракатлар дастури ижроси юзасидан «йўл хариталари» шулар жумласидандир.

Шу билан бирга, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг миллий тизимини янада такомиллаштириш, бу соҳасидаги умум эътироф этилган қоидаларни ҳамда халқаро шартномаларни миллий қонунчиликка имплементация қилиш, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалалари бўйича халқаро ҳамкорликни янада ривожлантириш борасидаги ишларни доимий равишда давом эттириш талаб этилмоқда.

Юқоридагилардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси қарор қилади:

1. Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказининг «2018 — 2019 йилларда инсон ҳуқуқлари соҳасидаги Ўзбекистон Республикасининг халқаро мажбуриятларига риоя этилиши ҳолати тўғрисида»ги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.

2. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасидаги сиёсий партияларнинг фракциялари ҳамда қўмиталарга «2018 — 2019 йилларда инсон ҳуқуқлари соҳасидаги Ўзбекистон Республикасининг халқаро мажбуриятларига риоя этилиши ҳолати тўғрисида»ги ахборотни ўз фаолиятларида эътиборга олиш тавсия этилсин.

3. Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказига:

инсон ҳуқуқлари соҳасидаги Ўзбекистон Республикаси халқаро мажбуриятларининг бажарилиши борасидаги ишларда давлат органлари фаолиятига кўмаклашишни кучайтириш;

инсон ҳуқуқлари ва эркинликларига риоя этилишининг ҳолатини мунтазам равишда мониторинг ҳамда таҳлил қилиб бориш;

инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича халқаро ва минтақавий тузилмаларнинг тавсиялари бажарилишини мониторинг қилиш борасидаги ишлар самарадорлигини ошириш;

инсон ҳуқуқлари соҳасида халқаро ташкилотлар ва тузилмалар, хорижий мамлакатлар миллий институтлари билан ҳамкорликни янада жонлантириш;

инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро шартномаларни миллий қонун ҳужжатларига имплементация қилиб бориш тавсия этилсин.

4. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.