Аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларни қийнаб келаётган муаммоларни ҳал этиш бўйича Бухоро вилоятида амалга оширилаётган ишларнинг ҳолатини ўрганиш якунларини муҳокама қилиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши таъкидлайдики, халқ депутатлари Кенгашлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, секторлар раҳбарлари томонидан бу борада муайян ишлар амалга оширилган.

Ўрганишлар давомида пандемия шароитида иқтисодиёт тармоқлари ва соҳаларининг узлуксиз ишлашини таъминлаш, аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва даромадлари кескин пасайиб кетишининг олдини олиш бўйича давлатимиз раҳбари томонидан қабул қилинган фармон ва қарорларда белгиланган вазифаларни амалга ошириш юзасидан вилоятда қатор чоралар кўрилаётганлиги маълум бўлди.

Жойларда бюджет тушумлари, республика бюджетидан ажратилаётган трансфертлар ва бошқа маблағлар биринчи навбатда коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши курашиш тадбирларига, жумладан дори воситалари, тиббиёт буюмлари, озиқ-овқат маҳсулотларини сотиб олишга, шунингдек иш ҳақи, пенсиялар ва нафақаларни ўз вақтида тўлашга, коммунал тўловлар ва бошқа кечиктириб бўлмайдиган харажатларнинг ўрнини қоплашга йўналтирилмоқда.

Коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши курашиш ишларига жалб қилинган тиббиёт, санитария-эпидемиология хизмати ходимлари ҳамда бошқа ходимларни ижтимоий ва моддий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш учун махсус рағбатлантирувчи тўловлар, бир йўла бериладиган қўшимча тўловлар амалга ошириб келинмоқда.

Айрим хўжалик юритувчи субъектларни қўллаб-қувватлаш мақсадида тақдим этилган имтиёзлар асосида вилоятдаги 379 та тадбиркорлик субъектига нисбатан жами 5,2 млрд. сўмлик мол-мулк солиғи, ер солиғи ва сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқларни олти ойга кечиктириш (бўлиб-бўлиб тўлаш) имтиёзи қўлланилган. Ҳудуддаги 902 та корхонага айланма маблағларини шакллантириш учун 117,4 млрд. сўмлик кредит маблағлари ажратилган.

Шунингдек 5 512 нафар тадбиркорга ажратилган 4,6 трлн. сўмлик кредитдан 1 трлн. 293 млрд. сўмни тўлаш муддати жорий йилнинг 1 октябрига қадар узайтирилган, 27 та экспортёр корхонанинг 23,3 млрд. сўмлик қўшимча қиймат солиғи қайтариб берилган.

Мамлакатимиз Президентининг 2020 йил 12 майдаги ПФ-5992-сонли Фармони асосида банклар томонидан аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг мавжуд кредитлари ундирилишини кечиктириш ҳамда молиявий хизматларга бўлган талабини қаноатлантириш, инвестиция лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш механизми («лойиҳалар фабрикаси») бўйича ҳам вилоятда қатор ишлар амалга оширилган.

Жумладан, тижорат банклари томонидан 3 629 нафар юридик шахснинг 1 242,0 млрд. сўмлик, 1 883 нафар якка тартибдаги тадбиркорнинг 51,7 млрд. сўмлик, 87 760 нафар жисмоний шахснинг 231,6 млрд. сўмлик, жами 93 272 нафар фуқаро ва тадбиркорнинг 1 525,0 млрд. сўмлик кредит муддатлари узайтирилган.

Тадбиркорларга кўрсатилган ёрдам ва карантин талаблари юмшатилиши натижасида фаолияти вақтинча тўхтатилган 11 058 та корхонадан 9 661 тасининг фаолияти карантин қоидаларига риоя этган ҳолда қайта йўлга қўйилган.

Қайд этиш лозимки, камбағалликнинг олдини олиш бўйича вилоят 52 та кичик ҳудудга бўлинган бўлиб, уларнинг ҳар бири бўйича аниқ чора-тадбирлар ишлаб чиқилган. Ушбу ишлар натижасида 12 442 нафар кам таъминланган фуқаронинг бандлиги таъминланган.

Президентимизнинг 2020 йил 27 апрелдаги ПФ-5986-сонли Фармонига асосан, 374 нафар пенсионерга янглиш тўланган 524 898,0 минг сўмлик ортиқча тўловдан воз кечилган.

Шу билан бирга, ўрганишлар жараёнида вилоятда ҳали ўз ечимини кутаётган қатор муаммолар, эътибор қаратилиши керак бўлган масалалар ҳам мавжудлиги аниқланди. Жумладан, банклар томонидан аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига берилиши лозим бўлган кредитларни кечиктириш, молиявий хизматларга бўлган талабни тўлиқ қаноатлантирмаслик, инвестиция лойиҳаларини ўз вақтида қўллаб-қувватламаслик каби ҳолатлар мавжуд.

Масалан, Жондор туманидаги «Глобал Мега Текст» корхонасига маҳсулотларни экспорт қилганидан сўнг қўшилган қиймат солиғи бўйича қайтарилиши керак бўлган 387,0 млн. сўмлик маблағ, Бухоро туманидаги «Бухоро Шатен Клейн» МЧЖнинг эса 244,6 млн. сўм қўшилган қиймат солиғининг ортиқча суммаси корхоналарга қайтарилмаган. Олот туманидаги «Парвоз Қурувчи» МЧЖга Халқ банкининг вилоят филиали томонидан ажратилган 2,5 млн. АҚШ доллар миқдоридаги кредитнинг муддатини узайтириш масаласини ҳал этиш охирига етказилмаган.

Бухоро шаҳридаги «Сайфулло-мангу» МЧЖнинг келгусида 50 та янги иш ўрни яратилиши мумкин бўлган 7,0 млрд. сўмлик лойиҳасини амалга ошириш билан боғлиқ ишларни якунига етказиш бўйича етарли чоралар кўрилмаган.

Ўрганишларда айрим туманларда «темир дафтар»га киритилган тоифадаги фуқаролар қолган туманларда бошқа мезонларга таянилиши натижасида, бу тоифага киритилмай қолганлиги аниқланди. Бу каби турли ёндашувлар жойларда мураккабликларни келтириб чиқармоқда.

Коронавирус пандемияси даврида айрим тиббиёт ходимлари учун ажратилган махсус рағбатлантирувчи маблағлар тўлиқ тўлаб берилмаётганлиги аниқланди. Жумладан, Когон шаҳрида карантин тадбирларига жалб этилган 80 нафар шифокордан 9 нафарига 30,3 млн. сўм маблағ тўланган, холос. 71 нафар ходимга 81,5 млн. сўм маблағ тўланмаган.

Когон шаҳар санитария-эпидемиологик осойишталик маркази ходимларига 16 март — 30 апрель учун 63,9 млн. сўм миқдорида 6 фоизлик тўловлар тўланган бўлса, май ойи учун тўланиши лозим бўлган 49,4 млн. сўмлик маблағлар тўланмаган. Бундай қўшимча тўловларни тўламаслик ҳолатлари вилоятнинг Олот, Қоракўл, Ромитан, Пешку, Бухоро туманларида ҳам кузатилди.

Депутатлар томонидан ушбу муаммони ҳал этиш чоралари кўрилиши натижасида мазкур тўловлар тўлиқ амалга оширилди.

Қишлоқ хўжалиги кооперацияларида иштирок этаётган, ижтимоий ҳимояга муҳтож, кам таъминланган оилалар тоифасига кирувчи ҳар бир оилага парранда боққан даври учун Жамоат ишлари жамғармасидан қўшимча маблағлар ажратилиши масаласига етарли даражада эътибор қаратилмаган.

Вилоятда олиб борилган ўрганишлар ҳудудларда юзага келган муаммолар, аниқланган камчиликлар айрим секторларда ишларнинг аниқ режа асосида, қониқарли ташкил этилмаганлигини, масалага масъулият билан ёндашилмаётганини кўрсатмоқда.

Ўрганишлар давомида аниқланган, аҳоли ва тадбиркорларни ташвишлантираётган бошқа қатор муаммоларни депутат ва парламент назорати шаклларидан самарали фойдаланган ҳолда ҳал қилиш чораларини кўришга келишилди.

Юқоридагилардан келиб чиқиб, муҳокамаларда билдирилган фикр-мулоҳазалар ва таклифларни инобатга олган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларнинг муаммоларини ҳал этиш бўйича ишчи гуруҳининг «Бухоро вилоятида аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларни қийнаб келаётган муаммоларни ҳал этиш бўйича секторлар томонидан амалга оширилаётган ишларнинг ҳолатини ўрганиш якунлари тўғрисида»ги ахбороти ҳамда мазкур масала юзасидан Бухоро вилояти ҳокими К. Камаловнинг ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.

2. Халқ депутатлари Бухоро вилояти, туман ва шаҳарлар Кенгашларига аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларнинг муаммоларини ҳал этиш борасидаги масалаларни мунтазам равишда Кенгашлар йиғилишларида кенг жамоатчилик, тадбиркорлик субъектлари, ОАВ вакиллари иштирокида муҳокама қилишни давом эттириш ҳамда мавжуд муаммоларни ўз вақтида бартараф этиш чораларини кўриб бориш, бунда депутатлар назоратини янада кучайтириш чораларини кўриш тавсия этилсин.

3. Бухоро вилояти ҳокими (К. Камалов) ва туман (шаҳар) ҳокимларига:

Ўзбекистон Республикаси Президентининг коронавирус пандемияси муносабати билан қабул қилинган фармон ва қарорларида назарда тутилган имтиёзлар ва енгилликлар жойларда қандай татбиқ этилаётганлиги, жумладан, тадбиркорлар дуч келаётган муаммоларни ҳал қилиш борасидаги ишларнинг бориши юзасидан брифинг ўтказиб, оммавий ахборот воситалари ва кенг жамоатчилик олдида ҳисобот бериб бориш;

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси томонидан ўрганишлар давомида аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан аниқ чора-тадбирларни белгилаб олиш тавсия этилсин. Бунда секторлар раҳбарлари, тегишли маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг масъулиятини янада ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратиш тавсия этилсин.

4. Пешку туманининг 4-сектор раҳбари У. Мухторовга, Олот туманининг 2-сектор раҳбари М. Муҳаммедовга, Бухоро туманининг 3-сектор раҳбари Ў. Бадаловга секторлар фаолиятини самарали йўлга қўйиш зарурлиги, бунда ҳудудда яшовчи аҳоли ҳамда тадбиркорлик субъектларининг муаммоларини аниқлаш ва уларни бартараф этиш борасидаги ишлар етарли эмаслиги кўрсатиб ўтилсин.

5. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Фуқароларнинг соғлиғини сақлаш масалалари қўмитасига (Е. Борисова) Коронавирус инфекцияси билан касалланган беморлар билан мулоқот қиладиган, касалланган беморлар жойлаштирилган объектларда ҳамда коронавирус инфекциясини аниқлаш лабораторияларида фаолият олиб бораётган тиббиёт, санитария-эпидемиология хизмати ходимлари ва бошқа ходимлар учун белгиланган махсус қўшимча рағбатлантириш тўловларининг тўланмаслиги ҳолатлари республиканинг кўплаб ҳудудларида кузатилаётганлигини инобатга олган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси молия вазирига ҳамда соғлиқни сақлаш вазирига парламент сўровини юбориш масаласини кўриб чиқиш тавсия этилсин.

6. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитасига (Ш. Назаров) Ўзбекистон Республикаси Давлат солиқ қўмитасига маҳсулотларни экспорт қилгандан сўнг корхоналарга қўшилган қиймат солиғини қайтариш, аҳоли ва тадбиркорлик субъектларига берилган солиқ имтиёзлари ва преференцияларнинг жойларда қандай татбиқ этилаётганлиги юзасидан амалга оширилаётган чора-тадбирлар юзасидан асослантирилган тушунтириш олиш мақсадида парламент сўровини юбориш тавсия этилсин.

7. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари А. Хаитов зиммасига юклатилсин.

8. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.