Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг
қарори
Аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларнинг муаммоларини ҳал этиш борасида Сирдарё вилоятида амалга оширилаётган ишларнинг ҳолатини ўрганиш якунлари тўғрисида
Аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларни қийнаб келаётган муаммоларни ҳал этиш бўйича Сирдарё вилоятида амалга оширилаётган ишларнинг ҳолатини ўрганиш якунларини муҳокама қилиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши таъкидлайдики, халқ депутатлари Кенгашлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, секторлар раҳбарлари томонидан бу борада муайян ишлар амалга оширилган.
Ўрганишлар давомида пандемия шароитида иқтисодиёт тармоқлари ва соҳаларининг узлуксиз ишлашини таъминлаш, аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва даромадлари кескин пасайиб кетишининг олдини олиш бўйича давлатимиз раҳбари томонидан қабул қилинган фармон ва қарорларда белгиланган вазифаларни амалга ошириш юзасидан вилоятда қатор чоралар кўрилаётганлиги маълум бўлди.
Жойларда бюджет тушумлари, республика бюджетидан ажратилаётган трансфертлар ва бошқа маблағлар биринчи навбатда коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши курашиш тадбирларига, жумладан дори воситалари, тиббиёт буюмлари, озиқ-овқат маҳсулотларини сотиб олишга, шунингдек иш ҳақи, пенсиялар ва нафақаларни ўз вақтида тўлашга, коммунал тўловлар ва бошқа кечиктириб бўлмайдиган харажатларнинг ўрнини қоплашга йўналтирилмоқда.
Коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши курашиш ишларига жалб қилинган тиббиёт, санитария-эпидемиология хизмати ходимлари ҳамда бошқа ходимларни ижтимоий ва моддий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш учун махсус рағбатлантирувчи тўловлар, бир йўла бериладиган қўшимча тўловлар амалга ошириб келинмоқда.
Жумладан, айрим хўжалик юритувчи субъектларни қўллаб-қувватлаш мақсадида тақдим этилган имтиёзлар асосида 52 та тадбиркорлик субъекти жами 2,2 млрд. сўмлик ер солиғи, 41 та тадбиркорлик субъекти жами 3,1 млрд. сўмлик мол-мулк солиғи, 6 та тадбиркорлик субъекти 37 млн. сўмлик айланмадан олинадиган солиқ ҳамда 7 та тадбиркорлик субъектининг 65 млн. сўмлик ижтимоий солиқларига олти ойга кечиктириш (бўлиб-бўлиб тўлаш) имтиёзи қўлланилган.
Шунингдек, вилоятда 4,1 млрд. сўмлик кредитларнинг 918 млн. сўми 2020 йилнинг 1 октябрига қадар 6 ой муддатга узайтирилган, жумладан 65 мингта жисмоний шахснинг 1,3 млрд. сўмлик кредитининг 260 млн. сўмининг тўлов муддатлари узайтирилган.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 12 майдаги ПФ-5992-сонли Фармони асосида банклар томонидан аҳоли ва тадбиркорлик субъектларининг мавжуд кредитлари ундирилишини кечиктириш ҳамда молиявий хизматларга бўлган талабини қондириш, инвестиция лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш механизми («лойиҳалар фабрикаси») бўйича ҳам вилоятда қатор ишлар амалга оширилган.
Жумладан, тижорат банклари томонидан 2 944 та тадбиркорлик субъектининг 658,2 млрд. сўм, жисмоний шахсларнинг 260,3 млрд. сўмлик кредитларининг тўлов муддатлари узайтирилган.
Ўрганишлар давомида тадбиркорларга кўрсатилган ёрдам ва карантин талабларининг юмшатилиши натижасида фаолияти вақтинча тўхтатилган 8 835 та корхонадан карантин қоидаларига риоя этган ҳолда 7 403 тасининг фаолияти қайта йўлга қўйилган.
Камбағалликнинг олдини олиш бўйича сектор раҳбарлари томонидан аниқ чора-тадбирлар ишлаб чиқилган. Ушбу ишлар натижасида 26 минг нафардан зиёд кам таъминланган фуқаронинг бандлиги таъминланган. 718 нафар ишсизлар касб-ҳунарга ўқитилиб, бандлиги таъминланган бўлса, 2 066 нафар ишсизга 300 млн. сўм ишсизлик нафақаси тўлаб берилган. Шунингдек, меҳнат органларининг йўлланмаси билан 3 минг нафар ишсиз фуқаро ишга жойлаштирилган бўлиб, 19 минг нафар ишсиз фуқаро жамоат ишларига жалб этилган ва уларга иш ҳақи тўлови учун қарийб 10 млрд. сўм тўлов амалга оширилган.
Мамлакатимиз Президентининг 2020 йил 1 майдаги ПҚ-4700-сонли Қарорига асосан, вилоятнинг 8 та туманида 20 та қишлоқ хўжалиги кооперативи ташкил этилиб, 868 нафар ишсиз фуқаро кооператив аъзолигига бириктирилган ҳамда уларга қарийб 2 млрд. сўм субсидия маблағлари ажратилган.
Шу билан бирга, ўрганишлар жараёнида вилоятда ҳали ўз ечимини кутаётган қатор муаммолар, эътибор қаратилиши керак бўлган масалалар ҳам мавжудлиги аниқланди. Жумладан, мамлакатимиз Президентининг коронавирус пандемияси муносабати билан қабул қилинган фармон ва қарорларида кўзда тутилган имтиёзлар ва енгилликлар жойларда етарли даражада татбиқ этилмаган, ишлаб чиқарувчилар дуч келаётган муаммоларни ҳал қилиш борасидаги ишлар лозим даражада ташкил этилмаган.
Хусусан, Гулистон туманидаги «Орол неъматлари» фермер хўжалиги жорий йилнинг ўтган даврида 174 минг АҚШ доллари миқдорида мева-сабзавот маҳсулотлари экспортини амалга оширган бўлса-да, мамлакатимиз Президентининг 2020 йил 1 майдаги ПҚ-4700-сонли қарорида белгиланган мева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилувчиларга автотранспорт воситаларида юк ташиш харажатларининг 50 фоизигача Экспортга кўмаклашиш жамғармаси ҳисобидан қоплаб берилишига доир имтиёз қўлланилмаган.
Ховос туманидаги «Fashion tekstil» МЧЖда ташкил этилган тикувчилик мажмуаси ишчиларига пандемия муносабати билан белгиланган субсидияларни ажратиш масаласини ҳал қилиш ишлари якунига етказилмаган.
Коронавирус инфекцияси билан касалланган беморлар билан мулоқот қиладиган, касалланган беморлар жойлаштирилган объектларда ҳамда коронавирус инфекциясини аниқлаш лабораторияларида фаолият олиб бораётган тиббиёт, санитария-эпидемиология хизмати ва бошқа ходимлар учун белгиланган махсус қўшимча рағбатлантириш тўловларини тўлаш борасидаги ишлар лозим даражада ташкил этилмаган.
Қишлоқ хўжалиги кооперацияларида иштирок этаётган, ижтимоий ҳимояга муҳтож, кам таъминланган оилалар тоифасига кирувчи ҳар бир оилага парранда боққан даври учун Жамоат ишлари жамғармасидан қўшимча маблағлар ажратилиши масаласига етарли даражада эътибор қаратилмаган.
Вилоятда олиб борилган ўрганишлар ҳудудларда юзага келган муаммолар, аниқланган камчиликлар айрим секторларда ишларнинг аниқ режа асосида, қониқарли ташкил этилмаганлигини, масалага масъулият билан ёндашилмаётганини кўрсатмоқда.
Юқоридагилардан келиб чиқиб, муҳокамаларда билдирилган фикр-мулоҳазалар ва таклифларни инобатга олган ҳолда, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларнинг муаммоларини ҳал этиш бўйича ишчи гуруҳининг «Сирдарё вилоятида аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларни қийнаб келаётган муаммоларни ҳал этиш бўйича секторлар томонидан амалга оширилаётган ишларнинг ҳолатини ўрганиш якунлари тўғрисида»ги ахбороти ҳамда мазкур масала юзасидан Сирдарё вилояти ҳокими Ғ. Мирзаевнинг ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.
2. Халқ депутатлари Сирдарё вилояти, туман ва шаҳарлар Кенгашларига аҳолининг турмуш даражасини яхшилаш, бандлигини таъминлаш, камбағалликни қисқартириш, тадбиркорларнинг муаммоларини ҳал этиш борасидаги масалаларни мунтазам равишда Кенгашлар йиғилишларида кенг жамоатчилик, тадбиркорлик субъектлари, ОАВ вакиллари иштирокида муҳокама қилишни давом эттириш ҳамда мавжуд муаммоларни ўз вақтида бартараф этиш чораларини кўриб бориш, бунда депутатлар назоратини янада кучайтириш чораларини кўриш тавсия этилсин.
3. Сирдарё вилояти ҳокими (Ғ. Мирзаев) ва туман (шаҳар) ҳокимларига:
Ўзбекистон Республикаси Президентининг коронавирус пандемияси муносабати билан қабул қилинган фармон ва қарорларида назарда тутилган имтиёзлар ва енгилликлар жойларда қандай татбиқ этилаётганлиги, жумладан, тадбиркорлар дуч келаётган муаммоларни ҳал қилиш борасидаги ишларнинг бориши юзасидан брифинг ўтказиб, оммавий ахборот воситалари ва кенг жамоатчилик олдида ҳисобот бериб бориш;
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси томонидан ўрганишлар давомида аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан аниқ чора-тадбирларни белгилаб олиш, бунда секторлар раҳбарлари, тегишли маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг масъулиятини янада ошириш масалаларига алоҳида эътибор қаратиш тавсия этилсин.
4. Сайхунобод туманининг 1-сектори раҳбари Б. Мирзоқуловга, Гулистон туманининг 2-сектори раҳбари Б. Бердиевга, Ховос туманининг 1-сектори раҳбари У. Камоловга, Боёвут туманининг 2-сектори раҳбари О. Юлдашевга секторлар фаолиятини самарали йўлга қўйиш зарурлиги, бунда ҳудудда яшовчи аҳоли ҳамда тадбиркорлик субъектларининг муаммоларини аниқлаш ва уларни бартараф этиш борасидаги ишлар етарли эмаслиги кўрсатиб ўтилсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Аграр ва сув хўжалиги масалалари қўмитаси (Р. Мамутов)га ўз мажлисида Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирининг кластерлар фаолиятини ташкил қилиш, уларнинг ҳуқуқий мақомини белгилаш, фермерлар билан муносабатларини тўғри йўлга қўйишнинг механизмларини жорий этиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан ахборотини эшитиш тавсия этилсин.
6. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари Б. Алиханов зиммасига юклатилсин.
7. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Спикери Н. ИСМОИЛОВ
Тошкент ш.,
2020 йил 26 июнь,
368-IV-сон