Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:

1. Банк фаолиятига рухсат бериш тартиби ва шартлари тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.

Мазкур Низом банк фаолиятига рухсат бериш, банк кузатув кенгашининг ва бошқарувининг аъзоларини, шунингдек муҳим аҳамиятга эга ходимларни баҳолаш ва уларни келишиб олиш, банкнинг алоҳида бўлинмаларини очиш ва ёпиш, банкнинг уставига киритилган ўзгартириш ва қўшимчаларни рўйхатдан ўтказиш ҳамда банкларни қайта ташкил этиш, ва тугатиш тартиби ҳамда шартларини белгилайди.

1. Ўзбекистон Республикасининг Марказий банкига (бундан буён матнда Марказий банк деб юритилади) мазкур Низомга мувофиқ тақдим этиладиган ариза ва бошқа ҳужжатлар қоғоз шаклида ёки электрон рақамли имзо билан тасдиқланган ҳолда ахборот-коммуникация тизими орқали электрон шаклда тақдим этилади.

Бунда, қоғоз шаклида тақдим этиладиган ва ҳажми бир варақдан ортиқ бўлган ҳужжатлар варақма-варақ тавсифланган, тикилган, рақамланган ва имзоланган бўлиши лозим. Йиллик молиявий ҳисоботлар (шарҳларни ўз ичига олган жамланма баланс, фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисобот ва молиявий ҳисоботнинг бошқа шакллари), шунингдек молиявий ҳисоботларнинг тўғрилигини тасдиқловчи аудиторлик хулосаси босмахона усулида босилган брошюралар кўринишида тақдим этилиши мумкин.

Марказий банкнинг талабига асосан алоҳида ҳужжатлар электрон шаклда тақдим этилиши лозим.

Электрон шаклда тақдим этилган ариза юзасидан қабул қилинган қарор тўғрисидаги хабарнома ариза берувчига ахборот-коммуникация тизими орқали электрон шаклда юборилади.

2. Чет эллик ариза берувчилар томонидан мазкур Низомга мувофиқ тақдим этиладиган ҳужжатлар ариза берувчи рўйхатга олинган ерда жойлашган Ўзбекистон Республикасининг консуллик муассасаси ёки бошқа консуллик муассасалари томонидан тасдиқланади.

Марказий банкка мазкур Низомга мувофиқ ариза билан мурожаат қилган шахс ариза берувчи ҳисобланади.

3. Мазкур Низомга мувофиқ тақдим этилган ариза чақириб олинган ёки уни қаноатлантириш рад этилган тақдирда ариза берувчи томонидан Марказий банкка тақдим этилган ҳужжатлар қайтарилмайди.

4. Мазкур Низомга мувофиқ тақдим этиладиган ҳужжатлар Ўзбекистон Республикасининг «Давлат тили ҳақида»ги Қонуни талабларига риоя этган ҳолда тақдим этилади.

5. Юридик ва жисмоний шахс бўлган резидентлар, шунингдек норезидентлар банк муассислари ва акциядорлари бўлиши мумкин.

6. Давлат Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президенти қарорлари асосида бошқа давлат ташкилотлари номидан банк муассиси ва акциядори бўлиши мумкин. Устав фондининг (устав капиталининг) эллик фоизидан ортиғи давлатга тегишли бўлган корхоналар ва ташкилотлар, агар қонун ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, банк муассислари ва акциядорлари бўлиши мумкин эмас.

7. Норезидент бўлган жисмоний шахсларнинг ва халқаро молия институтлари, чет эл банклари ва бошқа кредит ташкилотлари бўлмаган юридик шахсларнинг жами улуши банк устав капиталининг эллик фоизидан ошмаслиги керак.

Ушбу талаб мақсадларида бошқа кредит ташкилотлари деб қуйидагилар тушунилади:

мазкур Низомнинг 8-бандида кўрсатилган молиявий фаолият турларини амалга оширувчи компанияларни бошқариш мақсадида ташкил этилган холдинг компанияси (бошқарув компанияси);

ваколатли давлат органининг лицензияси (рухсатномаси) асосида мазкур Низомнинг 8-бандида кўрсатилган молиявий фаолият турларидан бирини амалга оширувчи ва жойлашган (рўйхатга олинган) давлатида консолидациялашган назорат мавжуд бўлган юридик шахслар.

8. Мазкур Низом мақсадларида қуйидаги фаолият турлари молиявий фаолият турлари ҳисобланади:

банк фаолияти;

микромолиялаш фаолияти;

суғурта фаолияти;

лизинг фаолияти;

ипотекани қайта молиялаш фаолиятини амалга ошириш.

9. Банк муассислари (акциядорлари) бўлган юридик шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда рўйхатга олинган ва камида бир йил фаолият юритаётган бўлиши керак.

10. Қуйидаги шахслар банк муассислари ва акциядорлари бўлиши мумкин эмас:

мазкур Низомнинг II бўлими 2-боби талабларига мувофиқ бўлмаган шахслар;

банкнинг устав капиталини шакллантириш ёки акцияларини олиш учун йўналтириладиган пул маблағларининг келиб чиқиш манбалари қонунийлигини Марказий банк томонидан белгиланган тартибда тасдиқламаган жисмоний ва юридик шахслар;

Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари ёки чет давлатнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ банк акцияларига эгалик қилишига тақиқлар ёки чекловлар мавжуд бўлган жисмоний ва юридик шахслар;

жамоат бирлашмалари ва диний ташкилотлар, жамоат фондлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари, бюджетдан ташқари жамғармалар.

имтиёзли солиқ режимини тақдим этувчи ва (ёки) охирги бенефициар мулкдорнинг шахсини ошкор қилиш ҳамда молиявий операцияларни ўтказиш чоғида ахборот тақдим этиш назарда тутилмайдиган давлатда ёки ҳудудда рўйхатга олинган юридик шахслар ва шундай давлатда ёки ҳудудда яшайдиган жисмоний шахслар (бундан чет эл фонд бозорларида банк акцияларини сотиб олган юридик ва жисмоний шахслар мустасно).

Мазкур банднинг иккинчи — бешинчи хатбошиларида кўрсатилган шахслар банк акцияларига билвосита ҳам эгалик қилиши мумкин эмас.

11. Банк муассислари банк рўйхатга олинган кундан бошлаб бир йил мобайнида банк акциядорлари таркибидан чиқишга ҳақли эмаслар.

12. Банк устав капиталининг энг кам миқдори ва уни шакллантириш тартиби Ўзбекистон Республикасининг «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонуни билан белгиланади.

13. Банкнинг номи банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари ҳамда фирма номлари тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқ бўлиши керак.

14. Банк ўзининг фирма номи сифатида уставида кўрсатилган номидан фойдаланади. Банк ҳар қандай ҳужжатларда, эълон ёки рекламаларда ўзини уставида кўрсатилган номдан фарқли номлашга ҳақли эмас.

15. Банкнинг фирма номида аҳоли пунктлари номларининг, шу жумладан банкнинг бундай аҳоли пунктларига тўлиқ ёки қисман мансублигини билдирувчи сўзларнинг ишлатилишига қуйидаги ҳолларда йўл қўйилади:

банк акцияларининг жами эллик фоизи ва ундан ортиғига эгалик қилувчи банк муассислари (акциядорлари) улар жойлашган давлатнинг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бундай аҳоли пунктлари номидан ҳар қандай ташкилотларда иш юритиш ва иштирок этиш ваколатига эга бўлсалар. Бунда улар жойлашган давлатнинг фирма номларидан фойдаланиш соҳасидаги ваколатли давлат органи томонидан берилган ушбу аҳоли пунктлари номларининг, шу жумладан банкнинг бундай аҳоли пунктларига тўлиқ ёки қисман мансублигини билдирувчи сўзларнинг ишлатилиши қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ рухсат этилганлигини тасдиқловчи ёзма тасдиқномаси ёхуд қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бундай рухсатнома (тасдиқнома) талаб этилмаслиги тўғрисидаги ушбу органнинг ёзма тасдиқномаси.

ишлатилаётган ном жойлашган давлатининг қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ рўйхатга олинган, муассис бўлган юридик шахснинг фирма номи ёки рўйхатга олинган товар белгиси билан мос бўлса.

Банкнинг фирма номида бошқа географик номларнинг (Евроосиё, Европа, Осиё ва б.) ишлатилишига банк акцияларининг жами эллик фоизи ва ундан ортиғига эгалик қилувчи банк муассислари (акциядорлари) бўлган юридик шахсларнинг асосий иқтисодий фаолияти кўрсатилган ҳудуднинг катта қисмида амалга оширилаётган бўлса йўл қўйилади.

Банк акциядорларининг таркиби, ҳолати ёки улуши ўзгариши оқибатида банк ушбу банд талабларини бажармаётган бўлса, Марказий банк банкнинг фирма номини ўзгартиришни талаб қилишга ҳақли.

16. Банкни ташкил этиш учун муассислар таъсис йиғилишини ўтказади ва ўзаро таъсис шартномасини имзолайди. Ушбу ҳаракатлар муассислар томонидан банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари ва акциядорлик жамиятлари фаолиятини тартибга солувчи бошқа қонунчилик ҳужжатлари талабларига риоя этган ҳолда амалга оширилади.

17. Муассислар банкни ташкил этиш бўйича уларнинг манфаатларини Марказий банкда ифода этишга ваколатли бўлган бир ёки бир неча шахсларни тайинлайди. Ушбу шахсларнинг ваколатлари таъсис шартномаси билан белгиланади.

18. Банк ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатлари ва устави, мазкур Низомга мувофиқ Марказий банк томонидан берилган банк фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга (бундан буён матнда лицензия деб юритилади) асосан амалга оширади.

19. Банкларни лицензиялаш тартиб-таомили қуйидаги икки босқичдан иборат:

Марказий банк томонидан банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани бериш;

бир вақтнинг ўзида лицензия берган ҳолда банкни давлат рўйхатидан ўтказиш.

20. Банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани олиш учун ариза берувчи мазкур банднинг 1-кичик бандида кўрсатилган ҳужжат имзоланганидан кейин уч ойдан кечиктирмай Марказий банкка ушбу Низомнинг 1-иловасига мувофиқ шаклда ариза тақдим этади ва унга қуйидагиларни икки нусхада илова қилади:

1) муассислар томонидан имзоланган таъсис шартномасини. Банк бир муассис томонидан таъсис этилган тақдирда, муассиснинг банкни таъсис этиш ҳақидаги якка тартибда қабул қилинган қарори тақдим этилади;

2) банк икки ва ундан ортиқ муассислар томонидан таъсис этилган ҳолларда таъсис йиғилишининг баённомасини. Баённома нусхалари банкнинг кузатув кенгаши раиси томонидан тасдиқланади;

3) муассислар томонидан тасдиқланган ва банкнинг кузатув кенгаши раиси томонидан имзоланган банк уставини;

4) мазкур Низомнинг 2-иловасига мувофиқ банкнинг кузатув кенгаши раиси томонидан тасдиқланган муассислар рўйхатини;

5) муассис бўлган юридик шахснинг аудиторлик ташкилоти томонидан тасдиқланган охирги уч йил учун молиявий ҳисоботларини;

6) мазкур Низомнинг 43-банди 1 — 4 ва 6-кичик бандларига мувофиқ ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган бевосита ва билвосита муассислар, шу жумладан охирги бенефициар мулкдорлар тўғрисидаги ахборотни. Ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган шахслар мавжуд бўлмаган тақдирда, банкнинг устав капиталида энг кўп улушларга эга бўлган, умумий улуши камида эллик фоизни ташкил этадиган бевосита ва билвосита муассислар, шу жумладан охирги бенефициар мулкдорлар тўғрисидаги ахборотни.

7) ариза берувчининг банкни ташкил этишда муассисларнинг манфаатларини Марказий банкда ифода этиш бўйича ваколатларини тасдиқловчи ҳужжатни;

8) банкнинг устав капиталини шакллантириш учун киритилган маблағларнинг манбалари тўғрисидаги ҳужжатлар билан тасдиқланган ахборотни;

9) банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари тўғрисида мазкур Низомнинг 107-банди 5 — 10-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатларни;

10) банкнинг ташкилий тузилмасини;

11) банкнинг ички аудит хизмати тўғрисидаги низом лойиҳасини;

12) банк фаолиятининг стратегиясини, йўналишларини, кўламини, молиявий истиқболларини ва мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ бошқа маълумотларни кўзда тутувчи банкнинг кейинги уч йилга мўлжалланган бизнес-режасини;

13) кейинчалик банкнинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланиши лозим бўлган, банкнинг кредит, инвестиция ва эмиссия сиёсати лойиҳаларининг, шунингдек таваккалчиликларни бошқариш ва ички назорат сиёсати лойиҳаларининг нусхаларини.

14) аризани кўриб чиққанлик учун йиғим тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатни.

20¹. Таъсис йиғилишининг баённомаси ва муассиснинг банкни таъсис этиш ҳақидаги якка тартибда қабул қилинган қарори банкни ташкил этиш, банкнинг устав капитали миқдорини белгилаш, банк уставини, ташкилий тузилмасини ва бизнес-режасини тасдиқлаш, банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзоларини сайлаш (тайинлаш) тўғрисидаги қарорларни ўз ичига олиши лозим.

20². Таъсис шартномасининг ва муассиснинг банкни таъсис этиш ҳақидаги якка тартибда қабул қилинган қарорининг нусхалари, улардаги жисмоний шахсларнинг имзолари нотариус ёки нотариал ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган бошқа мансабдор шахс томонидан тасдиқланади.

21. Агар ариза берувчи томонидан тақдим этилган, мазкур бобнинг 2 ва 3-параграфларида кўрсатилган ҳужжатлар ва ахборот банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани бериш тўғрисида қарор қабул қилиш учун етарли бўлмаса, Марказий банк ариза берувчидан қўшимча ҳужжатлар ва ахборот сўрашга ҳақли.

22. Банкни ташкил этишда ёки банкнинг устав капиталида чет эл банки иштирок этганда мазкур Низомнинг 20-бандида кўрсатилган ҳужжатларга қўшимча равишда қуйидаги ҳужжатлар икки нусхада тақдим этилади:

1) чет эл банки ваколатли органининг банкни ташкил этиш ёки банкнинг устав капиталида иштирок этиш тўғрисидаги қарори;

2) чет эл банки банкни назорат қилиш органининг мазкур чет эл банки унинг консолидациялашган назорати остида туриши, пул маблағларини депозитларга қабул қилиш ҳуқуқига эга эканлиги ва унга банкни назорат қилиш органининг банкни ташкил этиш ёки банкнинг устав капиталида иштирок этиш учун рухсатномаси берилганлиги тўғрисидаги ёзма тасдиқномаси ёхуд шундай рухсатнома талаб этилмаслиги тўғрисидаги тасдиқномаси;

3) чет эл банкининг устави;

4) чет эл банки капиталининг ва кредит рейтингининг қуйидаги талабларга мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат:

200 млн. евро эквивалентидан кам бўлмаган миқдордаги хусусий капиталнинг мавжудлиги;

«Standard & Poorʼs», «Moodyʼs Investors Service» ёки «Fitch-IBCA» рейтинг агентликлари томонидан берилган инвестицион рейтинг баҳосидан кам бўлмаган узоқ муддатли кредит рейтинги мавжудлиги.

Чет эл банкининг капитал монандлиги ёки кредит рейтинги мазкур кичик бандда кўрсатилган талабларга номувофиқ бўлганда ёки унда кредит рейтинги мавжуд бўлмаганда, пруденциал талаблари Марказий банк томонидан миллий талабларга эквивалент деб топилган чет давлатнинг банк назорати органи томонидан чет эл банки молиявий салоҳиятига берилган баҳоси, агар ушбу орган томонидан Марказий банкка юборилган ҳужжатлар мавжуд бўлганда, эътиборга олинади.

23. Халқаро молия институтлари, чет эл банклари ва бошқа кредит ташкилотлари бўлмаган, норезидент бўлган юридик шахсларнинг банкни ташкил этишида ёки банкнинг устав капиталида иштирок этишида мазкур Низомнинг 20-бандида кўрсатилган ҳужжатларга қўшимча равишда қуйидаги ҳужжатлар икки нусхада тақдим этилади:

1) юридик шахс ваколатли органининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банк ташкил этиш ёки унинг банк устав капиталида иштирок этиши тўғрисидаги қарори;

2) юридик шахс жойлашган давлатдаги назорат қилиш органининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банк ташкил этишга ёки банк устав капиталида иштирок этишга розилигини тасдиқловчи ҳужжат, ёхуд шундай рухсатнома талаб этилмаслиги тўғрисидаги тасдиқномаси;

3) юридик шахс устави;

4) устав капиталидаги ўз улуши учун тўловни амалга оширишга маблағлари мавжудлигининг тасдиғи.

24. Юқори капитал ва кредит рейтинги кўрсаткичларига эга бўлган халқаро молия институтлари, чет эл банклари ҳамда бошқа кредит ташкилотлари томонидан банк ташкил этишда ёки банкнинг устав капиталида иштирок этишда ариза берувчи ушбу Низомнинг 1-иловасига мувофиқ аризани қуйидагиларни икки нусхада илова қилган ҳолда тақдим этади:

1) муассислар томонидан имзоланган таъсис шартномасини. Банк бир муассис томонидан таъсис этилган тақдирда, муассиснинг банкни таъсис этиш ҳақидаги якка тартибда қабул қилинган қарори тақдим этилади;

2) банк икки ва ундан ортиқ муассислар томонидан таъсис этилган ҳолларда таъсис йиғилишининг баённомасини;

3) муассислар томонидан тасдиқланган ва банкнинг кузатув кенгаши раиси томонидан имзоланган банк уставини;

4) муассислар ваколатли органининг банкни ташкил этиш ёки банкнинг устав капиталида иштирок этиш тўғрисидаги қарорини;

5) банк устав капиталидаги улушлари миқдорини кўрсатган ҳолда муассислар рўйхатини;

6) муассисларнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳномаси нусхасини ва тўлов реквизитларини;

7) капиталининг ва кредит рейтингининг мазкур Низомнинг 25-банди 2-кичик бандида келтирилган мезонларга мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатни;

8) банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари тўғрисида мазкур Низомнинг 107-банди 5 — 10-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатларни;

9) банкнинг ташкилий тузилмасини;

10) банкнинг ички аудит хизмати тўғрисидаги низом лойиҳасини;

11) банкнинг кейинги уч йилга мўлжалланган бизнес-режасини. Унда банк фаолиятининг стратегиясини, йўналишларини, кўламини, молиявий истиқболларини ва мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ бошқа маълумотларни ёритиш зарур.

12) кейинчалик банкнинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланиши лозим бўлган, банкнинг кредит, инвестиция ва эмиссия сиёсати лойиҳаларининг, шунингдек таваккалчиликларни бошқариш ва ички назорат сиёсати лойиҳаларининг нусхаларини.

13) аризани кўриб чиққанлик учун йиғим тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжатни.

25. Мазкур Низом мақсадларида:

1) халқаро молия институтлари деганда Жаҳон банки гуруҳи (Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки, Халқаро молия корпорацияси, Инвестицияларни кафолатлаш бўйича кўп томонлама агентлик, Халқаро тараққиёт уюшмаси), Халқаро ҳисоб-китоблар банки, Халқаро валюта фонди, Европа тикланиш ва тараққиёт банки, Европа инвестиция банки, Европа инвестиция жамғармаси, Европа Кенгашининг тараққиёт банк, Европа марказий банки, Осиё тараққиёт банки, Осиё инфратузилма инвестицияси банки, Ислом тараққиёт банки тушунилади;

2) юқори капитал ва кредит рейтинги кўрсаткичларига эга бўлган чет эл банклари ва бошқа кредит ташкилотлари деганда капитали ва кредит рейтинги қуйидаги талабларга мувофиқ бўлган шахслар тушунилади:

500 млн. евро эквивалентидан кам бўлмаган миқдордаги устав капиталининг мавжудлиги;

«Standard & Poorʼs», «Moodyʼs Investors Service», «Fitch-IBCA» рейтинг агентликларининг мос равишда «А+», «А1», «А+» рейтинг баҳосидан кам бўлмаган узоқ муддатли кредит рейтингининг мавжудлиги.

26. Банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани бериш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш Марказий банк томонидан Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 16-моддасида белгиланган тартибда амалга оширилади.

27. Банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани бериш тўғрисидаги аризани кўриб чиқишда Марказий банк:

банк капитали, шу жумладан, устав капитали миқдорини доимий кўпайтириб боришнинг режалаштирилганлиги, кўзда тутилаётган даромадлар ҳамда фондларни шакллантириш истиқболлари, шунингдек муассисларнинг зарур ҳолларда қўшимча капитал кирита олиш қобилияти каби омиллар билан аниқланувчи ташкил этилаётган банк капиталининг етарлилик даражасини;

Марказий банк билан чет эл банки бўлган муассиснинг банкни назорат қилиш органи ўртасида ахборот айирбошлаш тўғрисидаги келишув мавжудлигини;

норезидент жойлашган мамлакат ваколатли органларининг ахборотини ва фикрларини инобатга олади.

28. Банкни давлат рўйхатига олиш ва лицензия олиш учун ариза берувчи банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатнома олинганидан кейин олти ойдан кечиктирмай Марказий банкка қуйидагиларни тақдим этиши керак:

банкни давлат рўйхатига олиш ва лицензия бериш тўғрисидаги ариза. Лицензия бериш тўғрисидаги аризада ариза берувчининг электрон почта манзилининг кўрсатилиши унинг қабул қилинган қарор тўғрисидаги хабарномани ахборот-коммуникация тизими орқали электрон шаклда олишга бўлган розилигидир;

банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимлари тўғрисида мазкур Низомнинг 107-банди 5 — 10-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатлар;

ташкил этилаётган банк жойлашган ердаги Марказий банк ҳудудий бош бошқармасининг банк бинолари, уларнинг муҳофаза қилиниши таъминланганлиги, ускуналар, ишларни ташкил этиш техника воситалари билан жиҳозланганлиги ва дастурий таъминотининг Марказий банк талабларига мувофиқлиги тўғрисидаги мазкур Низомнинг 4-иловасига мувофиқ шаклда берилган хулосаси;

банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган энг кам миқдордан кам бўлмаган суммада банкнинг устав капитали шакллантирилганлигини тасдиқловчи ҳужжат, шунингдек муассисларнинг рўйхати;

мазкур Низомнинг 20 — 24-бандларига мувофиқ тақдим этилган ҳужжатларнинг электрон шаклдаги кўчирма нусхалари.

Мазкур банднинг учинчи — бешинчи хатбошиларида кўрсатилган ҳужжатлар икки нусхада тақдим этилади.

29. Банкни давлат рўйхатидан ўтказиш ва лицензия бериш учун тақдим этилган ҳужжатларнинг Марказий банк томонидан кўриб чиқилиши Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 20-моддасида белгиланган тартибда амалга оширилади.

32. Лицензияни қайта расмийлаштириш Ўзбекистон Республикасининг «Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ амалга оширилади.

33. Банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани бериш тўғрисидаги аризани кўриб чиқиш учун базавий ҳисоблаш миқдорининг беш баравари миқдорида йиғим ундирилади.

34. Лицензия берилганлиги учун банк устав капитали энг кам миқдорининг 0,1 фоизи миқдорида давлат божи ундирилади.

35. Лицензияни қайта расмийлаштириш учун ушбу Низомнинг 33-бандида назарда тутилган йиғим суммасининг ярми ундирилади.

36. Марказий банк томонидан банк ҳақидаги Банкларнинг давлат реестрида сақланувчи маълумотлар кўчирма кўринишида бепул тақдим этилади.

37. Ташкилий-техник тадбирларни бажариш, банк биноларини тайёрлаш, уларнинг муҳофаза қилиниши таъминлаш, ускуналар, ташкилий-техник воситалари билан жиҳозлаш ва дастурий таъминот билан таъминлаш бўйича харажатлар муассислар ҳисобидан қопланади. Бунинг учун муассислар томонидан банкни ташкил этиш бўйича харажатларнинг тахминий ҳисоб-китоби қилинади ҳамда бир ёки бир неча муассис томонидан харажатларни амалга ошириш тўғрисида ўзаро шартнома тузилади, ушбу ҳужжатлар банк рўйхатга олингунга қадар Марказий банкка тақдим этилади.

38. Банк давлат рўйхатига олинган ва унга лицензия берилгандан сўнг муассислар акциядорлар умумий йиғилишида банкни ташкил этиш бўйича харажатларни амалга ошириш тўғрисидаги шартномага мувофиқ қилинган харажатлар ҳақида ҳисобот беради. Уларнинг ҳаракати акциядорлар умумий йиғилиши томонидан маъқулланган тақдирда, уларнинг қилган харажатлари банк томонидан шартномага мувофиқ қайтариб берилади.

39. Жисмоний ва юридик шахслар ёки биргаликда ҳаракат қилувчи шахслар, шу жумладан норезидентлар бир ёки бир неча битим натижасида банкнинг устав капиталидаги:

беш ва ундан кўпроқ фоизни, лекин кўпи билан йигирма фоизни;

йигирма ва ундан кўпроқ фоизни, лекин кўпи билан эллик фоизни;

эллик ва ундан кўпроқ фоизни ташкил этадиган улушни бевосита ёки билвосита олишдан олдин Марказий банкнинг дастлабки рухсатномасини олиши шарт.

40. Биргаликда ҳаракат қилувчи шахслар бўлиб Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 22-моддасида назарда тутилган шахслар ҳисобланади.

41. Банклар бошқа банкнинг акцияларини бевосита ёки билвосита олишдан олдин Марказий банкнинг дастлабки рухсатномасини олиши шарт. Банклар бошқа банкнинг устав капиталидаги улушини кўпайтириш учун Марказий банкнинг такрорий дастлабки рухсатномасини олиши шарт.

42. Банк томонидан бошқа банкнинг акцияларини сотиб олишда рухсат беришга доир мажбурий талаблар ва шартларга банкнинг барқарор молиявий ҳолати, шунингдек сотиб олиш натижасида пруденциал нормативларга риоя этилиши киради. Ушбу банд талаблари банклар томонидан ўз акцияларини сотиб олиш ҳолатларига ҳам татбиқ этилади.

43. Банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатномани олиш учун Марказий банкка қуйидаги ҳужжатларни илова қилган ҳолда мазкур Низомнинг 5-иловасига мувофиқ ариза тақдим этилади:

1) потенциал олувчи — жисмоний шахс томонидан:

норезидент бўлган жисмоний шахснинг фуқаролик паспорти нусхаси;

банк акцияларини олиш учун фойдаланиладиган маблағларнинг келиб чиқиш манбалари ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни тасдиқловчи ҳужжатлар;

мазкур Низомнинг 6-иловасида келтирилган шаклга мувофиқ маълумотлар;

2) потенциал олувчи — юридик шахс томонидан:

давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома (норезидент бўлган юридик шахслар учун) ва таъсис ҳужжатлари (устав ва таъсис шартномаси);

барча иштирокчилар (акциядорлар) тўғрисида мазкур Низомнинг 2-иловасига мувофиқ маълумотлар;

ушбу юридик шахсда ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган охирги бенефициар мулкдорлар тўғрисида мазкур Низомнинг 6-иловасига мувофиқ маълумотлар;

потенциал олувчи тўғрисида мазкур Низомнинг 7-иловасига мувофиқ маълумотлар;

банкда ҳал қилувчи эгаликни олиш тўғрисидаги ваколатли органнинг қарори;

охирги 3 йил учун, агар фаолият 3 йилдан кам муддатга амалга оширилган бўлса — амалда фаолият олиб борилган йиллар учун молиявий ҳисоботларнинг ишончлилиги ва бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи аудиторлик хулосаси нусхаси;

банк акцияларини олиш учун фойдаланиладиган маблағларнинг келиб чиқиш манбалари ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотларни тасдиқловчи ҳужжатлар;

мазкур Низомнинг 8-иловасида келтирилган шаклга мувофиқ анкета;

кузатув кенгаши ва ижро этувчи орган аъзоларининг мазкур Низомнинг 52-бандида белгиланган ишчанлик обрўси мезонига мувофиқлигини тасдиқловчи маълумотлар;

3) потенциал олувчи — банк томонидан, агар банк сотиб олиш натижасида банклар гуруҳининг бир қисмига айланса:

мазкур банднинг 2-кичик бандида кўрсатилган ҳужжатлар ва маълумотлар;

банклар гуруҳи тузилмаси тўғрисидаги маълумотлар;

банклар гуруҳи иштирокчилари тўғрисидаги ахборот, шу жумладан гуруҳга кирувчи иштирокчиларнинг асосий фаолияти тўғрисидаги маълумотлар;

банклар гуруҳининг таваккалчиликларни бошқариш ва ички назорат бўйича сиёсати;

банклар гуруҳида назоратни амалга оширувчи шахслар тўғрисидаги маълумотлар;

гуруҳ иштирокчиларининг молиявий ҳолати тўғрисидаги маълумотлар, шу жумладан ариза берувчининг охирги 3 йил учун консолидациялашган молиявий ҳисоботларининг ишончлилиги ва бухгалтерия ҳисоби тўғрисидаги қонунчилик талабларига мувофиқлигини тасдиқловчи аудиторлик хулосаси нусхаси (маълумот ариза топшириш санасига қадар 90 кундан кеч бўлмаган санага бўлиши лозим);

4) потенциал олувчи — чет эл банки томонидан:

мазкур банднинг 2-кичик бандида кўрсатилган ҳужжатлар ва маълумотлар;

мазкур Низомнинг 22-банди 2 — 4-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатлар;

5) потенциал олувчи — юқори капитал ва кредит рейтинги кўрсаткичларига эга бўлган халқаро молия институти, чет эл банки ҳамда бошқа кредит ташкилоти томонидан:

мазкур банднинг 2-кичик банди иккинчи, учинчи, олтинчи ва еттинчи хатбошиларида кўрсатилган ҳужжатлар;

капиталининг ва кредит рейтингининг мазкур Низомнинг 25-банди 2-кичик бандида кўрсатилган мезонларга мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат;

6) потенциал олвучи — халқаро молия институти, чет эл банки ва бошқа кредит ташкилоти бўлмаган норезидент томонидан:

мазкур банднинг 2-кичик бандида кўрсатилган ҳужжатлар ва маълумотлар;

мазкур Низомнинг 23-банди 2-кичик бандида кўрсатилган ҳужжат.

44. Ҳал қилувчи эгаликка билвосита эгалик қилувчи, шу жумладан охирги бенефициар мулкдор томонидан мазкур Низомнинг 43-бандида назарда тутилган ҳужжатлар тақдим этилади, бундан биринчи кичик банднинг учинчи хатбошисида ва 2-кичик бандининг саккизинчи хатбошисида кўрсатилган ҳужжатлар мустасно.

45. Шахс ўзига боғлиқ бўлмаган ҳолатларда, хусусан ҳуқуқий ворислик, мерос, ҳадя тартибида, суднинг қарорига асосан мулк ҳуқуқини олиш ёки банк устав капиталининг камайтирилиши натижасида мазкур Низомнинг 39-бандида кўрсатилган ҳажмдаги банк акцияларига эгалик қилишга Марказий банкнинг рухсатномасини олиши учун мазкур Низомнинг 43-бандида кўрсатилган ҳужжатларни банк акцияларини ўзига боғлиқ бўлмаган ҳолатларда олган кунидан эътиборан 60 кун ичида тақдим этади.

46. Ҳал қилувчи эгаликка бевосита ёки билвосита эгалик қилувчи, шу жумладан охирги бенефициар мулкдор қуйидаги ҳолларда Марказий банкни ва банкни 10 кунлик муддатда ушбу Низомнинг 9-иловасига мувофиқ ёзма шаклда, шу жумладан электрон шаклда хабардор қилиши шарт:

банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатнома олинган битим амалга оширилганда;

дастлабки рухсатнома олинган, ушбу Низомнинг 39-бандида белгиланган акциялар улуши кўпайганда;

банк устав капиталидаги ҳал қилувчи эгаликни бошқа шахсга бериш ёки камайтириш тўғрисида қарор қабул қилиш натижасида ҳал қилувчи эгалик тегишлича эллик фоиздан, йигирма фоиздан ёки беш фоиздан кам бўлиб қолганда;

ушбу Низомнинг 39-бандида белгиланган ҳажмдаги банк акциялари шахс томонидан ўзига боғлиқ бўлмаган ҳолатларда олинганда.

47. Потенциал олувчини баҳолашни якунлаш учун зарур бўлган қўшимча ҳужжатлар ва маълумотларни талаб қилиш ва тақдим этиш, банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатномани олиш ёки шахс томонидан ўзига боғлиқ бўлмаган ҳолатларда банк акцияларини олишга Марказий банкнинг рухсатномасини олиш учун тақдим этилган ҳужжатларни Марказий банк томонидан кўриб чиқиш, ҳал қилувчи эгалик сотиб олинганлиги, ўзгартирилганлиги ёки бошқаларга берилганлиги тўғрисида хабарнома бериш, шунингдек Марказий банкни хабардор килиш Ўзбекистон Республикасининг «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонуни билан ўрнатилган тартибда амалга оширилади.

48. Банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатнома қуйидаги ҳолларда бекор қилинади:

ариза берувчининг рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатни бекор қилиш тўғрисидаги мурожаатига кўра;

банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатнома қалбаки ҳужжатлардан фойдаланган ҳолда олинганлиги факти аниқланганда.

49. Потенциал олувчининг сифатини баҳолаш банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатномани олиш учун тақдим этиладиган ҳужжатларнинг тузулиши ва мураккаблигига, шунингдек баҳолаш жараёнига тадбиқ этиладиган мутаносиблик тамойилига риоя қилган ҳолда амалга оширилади.

50. Марказий банк потенциал олувчининг сифатини қуйидаги мезонларни биргаликда кўриб чиқиш йўли билан:

потенциал олувчининг ишчанлик обрўсини;

мўлжалланган олиш амалга оширилганидан кейин тайинланиши назарда тутилаётган банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзоларининг, шунингдек муҳим аҳамиятга эга ходимларининг ишчанлик обрўси, билими, малакаси ва тажрибасини;

потенциал олувчининг молиявий салоҳиятини, хусусан акцияларини олиш мўлжалланилаётган банк фаолиятининг кўлами ва ихтисослашуви жиҳатидан салоҳиятини;

мўлжалланган сотиб олиш амалга оширилганидан кейин банкнинг банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган пруденциал талабларни бажара олиш имкониятини;

мўлжалланган сотиб олиш борасида жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролининг тарқатилишини молиялаштиришга доир амалга оширилган ёки амалга оширилаётган уринишлар мавжудлиги ҳақидаги шубҳалар, шунингдек мўлжалланган олиш амалга оширилганидан кейин шундай таваккалчиликнинг ортиши тўғрисидаги тахмин мавжуд эмаслигини;

потенциал олувчи фаолиятининг банк фаолияти билан уйғунлашуви эҳтимолини ва бунинг банк фаолиятининг ривожланишига таъсирини;

потенциал олувчи корпоратив бошқаруви ташкилий тузилмасининг ва унга алоқадор бўлган шахсларнинг банкни тартибга солишга ҳамда унинг устидан назорат қилишга доир таъсирини баҳолайди.

51. Марказий банк потенциал олувчини баҳолашни амалга оширишда бошқа ваколатли органлар ёки чет давлатларнинг тегишли органлари билан маслаҳатлашишга ҳақли.

52. Потенциал олувчининг ишчанлик обрўси мезонига мувофиқлигини баҳолашда қуйидагилар ҳисобга олинади:

1) потенциал олувчининг ахлоқий фазилатлари ва виждонлилиги (мутаносиблик тамойилини қўлламаган ҳолда):

потенциал олувчига нисбатан иқтисодиёт соҳасидаги, бошқарув тартибига қарши жиноятлар ёки жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятлар учун тугалланмаган ёки олиб ташланмаган судланганликнинг мавжуд эмаслиги;

потенциал олувчи юридик шахсни тўловга қобилиятсизлик ҳолатига ёки танг молиявий аҳволга олиб келган ҳаракатлар учун жавобгар бўлганлиги тўғрисидаги далилларнинг йўқлиги;

потенциал олувчини молия соҳасида профессионал фаолият билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум қилиш тўғрисидаги суд қарорининг мавжуд эмаслиги;

ваколатли назорат органи томонидан потенциал олувчига нисбатан юридик шахснинг устав фондига (устав капиталига) эгалик қилишни чеклайдиган санкцияларнинг ўтмишда қўлланилганлиги;

Марказий банкка ҳаққоний бўлган маълумотларни тақдим этганлиги;

потенциал олувчи баҳолашдан ўтмасликка уринганлиги тўғрисидаги далилларнинг мавжуд эмаслиги;

2) касбий лаёқати (мутаносиблик тамойилини қўллаган ҳолда):

потенциал олувчи томонидан юридик шахсларнинг улушларини (акцияларини) эҳтиёткорлик билан бошқариш амалга оширилганлиги;

молия бозорида фаолият юритувчи юридик шахсларнинг назоратни амалга оширувчи иштирокчиси (акциядори) ва (ёки) раҳбари сифатида тўпланган эҳтиёткорлик билан бошқариш тажрибаси.

53. Агар потенциал олувчи юридик шахс бўлса, ишчанлик обрўси мезонига мувофиқлигини баҳолаш юридик шахснинг ўзини, шунингдек унинг иштирокчилари (акциядорлари) ва бошқарув органлари аъзоларини қамраб олади.

54. Марказий банк потенциал олувчининг ахлоқий фазилатлари ва виждонлилигини баҳолашда унга алоқадор шахсларнинг, хусусан потенциал олувчи билан амалий иш ёки қариндошлик муносабатларига эга бўлган ёки бундай муносабатларга эга бўлганлиги тахмин қилинган шахсларнинг ахлоқий фазилатлари ва виждонлилиги тўғрисидаги маълумотларни кўриб чиқиши мумкин.

55. Марказий банк банк устидан назоратни амалга оширадиган потенциал олувчи томонидан ушбу Низомнинг III бўлимига мувофиқ тақдим этилган ҳужжатлар асосида мўлжалланган олишдан кейин тайинланиши кўзда тутилган банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари, шунингдек мухим аҳамиятга эга ходимларининг ишчанлик обрўси, билим, кўникма ва тажрибаларини дастлабки баҳолашдан ўтказади.

56. Потенциал олувчи томонидан мазкур Низомнинг III бўлими талабларига мувофиқ келмайдиган банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари, шунингдек мухим аҳамиятга эга ходимларининг тайинлаш учун тақдим этилиши банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатномани беришни рад этиш учун асос бўлиши мумкин.

57. Мўлжалланган олиш амалга оширилганидан сўнг тайинланадиган банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзоларини, шунингдек муҳим аҳамиятга эга ходимларини келишиб олиш тўғрисидаги якуний қарор, уларни мазкур Низомнинг III бўлими талабларига мувофиқ деб топиш ёки топмаслик асносида, Марказий банк томонидан банкнинг ваколатли органи уларни тасдиқлаганидан ва мазкур бўлимда белгиланган ҳужжатлар тўпламини тақдим этганидан кейин қабул қилинади.

58. Потенциал олувчининг молиявий салоҳият мезонига мувофиқлигини баҳолаш мазкур Низомнинг 6 ёки 8-иловаларига мувофиқ тақдим этилган ҳужжатлар асосида, унинг банк акцияларини сотиб олишни молиялаштириш, бакннинг барқарор молиявий ҳолатини сақлаб туриш, шунингдек яқин уч йил мобайнида банкни самарали ва оқилона бошқариш имкониятини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.

59. Потенциал олувчининг молиявий салоҳиятини баҳолашда унинг банк акцияларини сотиб олишга доир дастлабки рухсатномани олиш учун ҳужжатлар тақдим этгунига қадар иқтисодий, молиявий ва бошқа турдаги фаолиятларда фаоллиги ва самарадорлиги ҳисобга олинади.

60. Марказий банк потенциал олувчи ва банк ўртасидаги молиявий муносабатларни, шунингдек бу муносабатларнинг банкнинг барқарор молиявий ҳолатини беқарорлаштириши мумкин бўлган манфаатлар тўқнашувини келтириб чиқаришга қодирлигини кўриб чиқади.

61. Агар потенциал олувчи пруденциал талаблари Марказий банк томонидан миллий талабларга эквивалент деб топилган чет давлатнинг банк назорати органи томонидан тартибга солинадиган ва назорат қилинадиган норезидент юридик шахс бўлса, Марказий банк чет давлатнинг банк назорати органи томонидан потенциал олувчининг молиявий салоҳиятига берилган баҳосини, агар ушбу орган томонидан Марказий банкка юборилган ҳужжатлар мавжуд бўлганда, эътиборга олишга ҳақли.

62. Марказий банкда мўлжалланган олиш амалга оширилгунга қадар потенциал олувчининг молиявий салоҳияти келгусида ёмонлашувига олиб келишини тасдиқлайдиган маълумотлар мавжуд бўлган тақдирда, ушбу маълумотлар банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатнома беришни рад этиш учун асос бўлиши мумкин.

63. Потенциал олувчининг сифатини баҳолаш банк устидан назоратни амалга оширадиган потенциал олувчи томонидан банк акциялари олинганидан кейин банкнинг банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган пруденциал талабларни бажара олиш имкониятини кўриб чиқади.

64. Мўлжалланган олиш банкнинг банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган пруденциал талабларга мувофиқлигига салбий таъсир кўрсатмаслиги керак.

65. Банк томонидан банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида белгиланган пруденциал талабларни бажара олиш имкониятларини баҳолаш нафақат мўлжалланган олишни амалга оширгунга қадар, балки доимий тарзда ўтказилади. Шу мақсадда потенциал олувчи Марказий банкка яқин 3 йил учун бизнес-режасини тақдим этади.

66. Мўлжалланган олиш орқали жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролининг тарқатилишини молиялаштиришга уринишларни амалга оширганлиги ёки амалга ошираётганлиги ҳақида шубҳаларнинг мавжуд эмаслиги тўғрисидаги мезонга потенциал олувчининг мувофиқлигини, шунингдек мўлжалланган олиш амалга оширилганидан кейин бундай таваккалчиликнинг ортиши ҳақидаги тахминларни баҳолаш мўлжалланган олишнинг миқдоридан қатъи назар ахлоқий фазилатлар ва виждонлиликни баҳолаш билан уйғунликда амалга оширилади.

Мўлжалланган олиш амалга оширилганидан кейин жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролининг тарқатилишини молиялаштириш билан боғлиқ таваккалчиликнинг ортиши ҳақидаги тахминларни баҳолаш потенциал олувчига алоқадор шахсларга нисбатан иқтисодиёт соҳасида, бошқарув тартибига қарши жиноятлар ёки жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятлар учун судланганликнинг мавжудлиги омили таъсирини баҳолашни ҳам ўз ичига олади.

67. Мўлжалланган олиш учун ишлатиладиган маблағлар қонуний маблағлардан ташкил топиши, молиялаштириш механизми эса шаффоф бўлиши лозим. Ушбу мақсадлар учун потенциал олувчи Марказий банкка қуйидагиларни тақсдиқловчи маълумотлар тақдим этади:

маблағларнинг келиб чиқиш манбалари;

ушбу маблағларнинг ҳаракати схемаси;

имтиёзли солиқ режимини тақдим этувчи ва (ёки) охирги бенефициар мулкдорнинг шахсини ошкор этишни ҳамда молиявий операцияларни ўтказиш чоғида ахборот тақдим этишни назарда тутмайдиган давлат ёки ҳудуднинг ваколатли органлари назорати остидаги молиявий ташкилотлар орқали ушбу маблағларнинг ҳаракатланмаганлиги.

Мазкур банднинг тўртинчи хатбошисида кўрсатилган маълумот банк акциялари чет эл фонд бозорларида сотиб олинганда тақдим этилмайди.

68. Агар потенциал олувчи мамлакат ичида ёки чет элда ваколатли органлар томонидан қуйидагилар сифатида гумон қилинган ёки танилган бўлса, Марказий банк банк акцияларини олишга доир дастлабки рухсатномани беришни рад этади:

мўлжалланган олишга уларнинг алоқасидан қатъи назар, жиноятлардан олинган даромадларни легаллаштириш операцияларида ёки шунга ўхшаш уринишларда иштирок этган шахс;

террорчилик фаолиятида ёки оммавий қирғин қуролини тарқатишда иштирок этаётган ёки иштирок этишда гумон қилинаётган шахслар рўйхатига киритилган шахс;

ушбу банднинг иккинчи ва учинчи хатбошларида кўрсатилган шахслар билан алоқадор бўлган шахс.

69. Мўлжалланган олишни амалга ошириш натижасида банкда бошқа шахслар билан юзага келадиган яқин алоқалар, банк билан яқин алоқада бўлган бир ёки бир нечта шахснинг фаолиятини тартибга солувчи қонунлар ёки норматив ҳужжатлар, бошқа давлатнинг ваколатли органлари томонидан ушбу шахсларга тақиқ ва чекловлар қўлланилиши Марказий банкнинг назорат функцияларини амалга оширишга тўсқинлик қилмаслиги керак.

70. Марказий банк потенциал олувчига дастлабки рухсатномани қуйидаги ҳолларда беради:

потенциал олувчи ушбу Низомнинг 50-бандида кўрсатилган мезонларга тўлиқ мос келса;

потенциал олувчи мўлжалланган олишнинг охирги бенефициар мулкдори эмаслиги хусусида шубҳа мавжуд бўлмаса;

акциядорлар бўлган юридик шахсларнинг ҳаддан ташқари (потенциал олувчидан охирги бенефициар мулкдоргача учта поғонадан кўп) даражаларга табақалаштирилиши мавжуд бўлмаса;

ҳужжатлар тўлиқ ҳажмда топширилган бўлса;

потенциал олувчи тақдим этган ҳужжатларда ва ахборотда нотўғри ёки бузиб кўрсатилган маълумотлар мавжуд бўлмаса.

71. Акциядор бўлган юридик шахсларнинг даражаларга табақалаштирилишини баҳолашда қуйидагилар инобатга олинади:

табақалаштирилиш занжирида иштирок этувчи шахсларнинг шаффофлиги ва уларнинг Марказий банк билан ҳамкорлик қилиши;

табақалаштирилиш занжирида иштирок этувчи барча шахслар тўғрисида банк назорати органлари ва бошқа ваколатли органлар билан самарали маълумот алмашинуви имконияти;

табақалаштирилиш занжирида иштирок этувчи шахсларнинг келиб чиқиш мамлакатидаги банк назорати органи ёки бошқа ваколатли органнинг ушбу шахсларга Ўзбекистон Республикасида банк акцияларини олишга рухсатнома берилганлиги тўғрисидаги ёзма тасдиқномаси, агар буни ушбу мамлакатлар қонунчилик ҳужжатлари талаб этса.

72. Ҳал қилувчи эгаликка бевосита ёки билвосита эгалик қилувчи, шу жумладан охирги бенефициар мулкдор банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига номувофиқ бўлган ҳолларда Марказий банк уларга нисбатан Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 25-моддасида назарда тутилган чоралар ва санкцияарни қўллашга ҳақли.

73. Ушбу бобнинг талаблари ариза берувчи томонидан банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани бериш учун ҳужжатлар тақдим этилган пайтда муассисларни баҳолашга нисбатан ҳам татбиқ этилади.

74. Банк ўз акцияларини сотиб олиш учун Марказий банкнинг дастлабки рухсатномасини олиши шарт. Банк томонидан сотиб олинадиган ўз акцияларининг суммаси банк устав капиталининг 10 фоизидан ошиши мумкин эмас.

75. Банк томонидан ўз акцияларини сотиб олишга доир Марказий банкнинг дастлабки рухсатномасини олиш учун ариза берувчи Марказий банкка қуйидагиларни тақдим этади:

банкнинг кузатув кенгаши раиси томонидан имзоланган, ушбу Низомнинг 10-иловасига мувофиқ шаклдаги банк томонидан ўз акцияларини сотиб олишга доир дастлабки рухсатномани бериш тўғрисидаги аризани;

банк акциялари уларни кейинчалик бекор қилиш шарти билан банк устав капиталини камайтириш учун сотиб олинганда банк акциядорлари умумий йиғилишининг қарорини, кейинчалик белгиланган тартибда қайта сотиш мақсадида сотиб олинганда — банк кузатув кенгашининг қарорини. Бунда қарорда банк томонидан ўз акцияларини сотиб олиш сабаблари кўрсатилади.

76. Банк устав капиталини камайтириш мақсадида ўз акцияларини сотиб олишга доир дастлабки рухсатномани олгандан сўнг уставига банк устав капиталини камайтириш билан боғлиқ ўзгартиришларни киритади.

77. Қуйидаги раҳбар ходимлар лавозимига киришишидан олдин Марказий банк билан келишиб олиниши лозим:

1) банк кузатув кенгаши аъзолари, шу жумладан раиси;

2) банк бошқаруви аъзолари, шу жумладан раиси ва унинг ўринбосарлари;

3) банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимлари, агар улар бир пайтнинг ўзида банк бошқаруви аъзолари бўлмаса:

банкнинг бош бухгалтери;

ички аудит таркибий бўлинмаси раҳбари;

таваккалчиликларни бошқаришга масъул таркибий бўлинма раҳбари;

ички назорат ва (ёки) комплаенс назорат учун масъул бўлган таркибий бўлинма раҳбари;

банк активлари ва пассивларини (ғазначиликни) бошқаришга масъул бўлган таркибий тузилма раҳбари;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни ва оммавий қирғин қуроллари тарқатилишини молиялаштиришга қарши курашишга масъул таркибий бўлинма раҳбари;

4) банкнинг вақтинчалик бошқарувчиси;

5) банкнинг тугатиш комиссияси аъзолари, шу жумладан раиси.

Ўз лавозим мажбуриятларидан келиб чиқиб, мазкур банднинг 1 — 5-кичик бандларида келтирилган шахсларга тенглаштирилган ёки мазкур банднинг 3-кичик бандида кўрсатилган таркибий бўлинмалар фаолиятини мувофиқлаштириб борувчи шахслар ҳам Марказий банк билан келишиб олиниши лозим. Бунда ушбу шахсларга нисбатан вазифалари мазкур шахсларнинг вазифаларига тенгаштирилган раҳбарлар учун ёки фаолиятини мувофиқлаштириб борувчи таркибий бўлинма раҳбарлари учун мазкур низом билан белгиланган талаблар қўлланилади.

78. Банк раҳбарликка номзодни (бундан буён матнда номзод деб юритилади) мазкур Низом талабларига мувофиқлигини дастлабки баҳолаш учун жавобгардир. Бунда банк номзоднинг ишчанлик обрўси, тажрибаси, билим ва кўникмалари, мустақил мулоҳаза юритиши, вақтининг етарлилиги ва жамоавий яроқлилигини мазкур Низом ва банкнинг ички талабларига мувофиқлигини, шунингдек номзод томонидан баҳолаш учун тақдим этилган маълумотларнинг ҳаққонийлигини текширади.

79. Мазкур Низомнинг 78-бандида назарда тутилган баҳолаш, банк томонидан номзодни сайлаш ёки тайинлаш тўғрисидаги қарор қабул қилинишидан олдин амалга оширилади.

80. Мазкур Низомнинг 78-бандига асосан банк томонидан ўтказилган баҳолаш натижаларига кўра номзод мазкур Низом талабларига жавоб бермаслигини кўрсатган тақдирда, у раҳбар сифатида сайланмаслиги ёки тайинланмаслиги лозим.

81. Банк доимий равишда раҳбар ходимларнинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигини қайта баҳолаб бориши лозим.

82. Агарда банк томонидан мазкур Низомнинг 81-бандига мувофиқ амалга оширилган қайта баҳолаш натижалари раҳбар мазкур Низом талабларига эндиликда мувофиқ эмаслигини кўрсатган тақдирда, банк номувофиқлик аниқланган кундан эътиборан 3 иш куни ичида Марказий банкни бу ҳақда ёзма хабардор қилади ва юзага келган ҳолатни яхшилаш учун энг камида қуйидагиларни ўз ичига олган чораларни кўради:

тенг даражадаги раҳбарлар ўртасида мажбуриятларни қайта тақсимлаш;

раҳбарни касбий тайёрлаш;

манфаатлар тўқнашувини тартибга солиш;

раҳбарни алмаштириш.

83. Номзодни ва (ёки) раҳбарни баҳолаш ва келишиб олиш қуйидаги ҳолатларда амалга оширилади:

банкни ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани олиш ва банкни давлат рўйхатидан ўтказиш учун ариза бериш доирасида;

раҳбарни лавозимига киришишдан олдин, бундан мазкур Низомнинг 84-бандида кўрсатилган ҳолатлар мустасно;

раҳбарнинг мазкур Низом талабларига мувофиқлилигига таъсир кўрсатувчи янги ҳолатлар вужудга келганда.

84. Раҳбарнинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигига таъсир кўрсатувчи янги ҳолатлар мавжуд бўлмаганда, қуйидагиларни қайта келишиб олиш талаб этилмайди:

шу банкнинг ўзида янги муддатга сайланган кузатув кенгаши аъзосини;

келишиб олинган кунидан бошлаб 12 ой мобайнида шу банкнинг ўзида ўша талаблар қўйилган бошқа лавозимга ёки ўзи эгаллаб турган лавозимга қайта сайланган ёки тайинланган раҳбарни;

шу банкнинг ўзида, ўша талаблар ёки камроқ талаблар қўйилган қуйироқ даражадаги бошқа лавозимга тайинланган раҳбарни.

85. Раҳбар лавозимга фақатгина банк унинг номзодини Марказий банк билан келишиб олгандан сўнггина киришиши мумкин.

Агар муҳим аҳамиятга эга ходимларни объектив сабабларга кўра олдиндан келишиб олишнинг имкони бўлмаса, банк унинг лавозимга тайинланган кундан бошлаб 30 иш куни ичида Марказий банкка кейинги келишиб олиш тартибидан ўтиш учун ариза юбориши зарур.

86. Банк бошқаруви раиси, унинг ўринбосарлари ва бошқа бошқарув аъзоларининг вазифаларини улар йўқлигида вақтинча бажариш келишиб олиш тартибидан ўтган раис ўринбосарлари ёки бошқарув аъзолари зиммаларига юкланади.

87. Номзод банкни самарали ва тадбирли бошқариши учун мазкур Низом талаблари билан белгиланган ишчанлик обрўси, тажриба, билим ва кўникмалар, мустақил мулоҳаза юритиш, вақтининг етарлилиги мезонларига мувофиқ бўлиши лозим.

Банкнинг кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари мазкур бандда келтирилган мезонларга қўшимча равишда, жамоавий яроқлилик мезонига ҳам мос бўлишлари лозим.

88. Марказий банк номзодни алоҳида баҳолайди ва унинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигини жумладан асослантирилган мулоҳазадан фойдаланган ҳолда аниқлайди.

89. Номзод эгаллаган лавозимидан, шунингдек банкнинг тизимли аҳамиятга моликлиги, хусусияти, кўлами, фаолияти мураккаблилигидан қатъи назар бенуқсон ишчанлик обрўсига эга бўлиши лозим.

90. Номзоднинг ишчанлик обрўсини баҳолашда қуйидагилар эътиборга олинади:

расмий маълумотларда номзоднинг профессионаллигини, виждонлилигини, тартиблилигини ва бошқа сифатларини тасдиқловчи, номзод қонунчилик ҳужжатлар асосида иш юритиши ва банкни хатарга ва унга нисбатан ишончнинг йўқотилишига олиб келувчи ҳаракатлари қилмайди деб ҳисоблашга асос бўлувчи бенуқсон ишчанлик обрўсининг мавжудлиги;

номзодда иқтисодиёт соҳасида, бошқарув тартибига қарши жиноятлар ёхуд жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятлар учун тугалланмаган ёки олиб ташланмаган судланганликнинг мавжуд эмаслиги;

номзодга алоқадор шахсларга нисбатан иқтисодиёт соҳасида, бошқарув тартибига қарши жиноятлар ёхуд жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятлар учун судланганликнинг мавжудлиги омилининг салбий таъсири, хусусан номзод лавозимига киришганидан кейин банкнинг жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ёки терроризмни молиялаштириш ёки оммавий қирғин қуролининг тарқатилишини молиялаштириш фаолиятига жалб этилиши билан боғлиқ таваккалчиликнинг ортиши тўғрисидаги тахмин мавжуд эмаслиги;

номзод юридик шахснинг лицензияси чақириб олиниши ва (ёки) унда вақтинчалик бошқарув режими жорий қилинишига, шунингдек ўзи масъул бўлган фаолият йўналишларида молиявий ва (ёки) маъмурий муаммолари юзага келишига олиб келган ҳаракатлар учун масъул эканлигини тасдиқловчи далилларнинг мавжуд эмаслиги;

Марказий банк талабига кўра номзоднинг ваколатларини муддатидан илгари тугатиш ёки уни эгаллаб турган лавозимидан четлатиш ҳолатларининг мавжуд эмаслиги;

молиявий фирибгарлик ёки солиқларни тўлашдан бўйин товлаш ҳолатларининг мавжуд эмаслиги;

номзоднинг Ўзбекистон Республикаси ёки чет давлатлар молиявий секторни назорат қилувчи органлари билан очиқ ва шаффоф бўлмаганлиги, ёлғон маълумот тақдим этганлиги, ҳамкорлик қилишдан бош тортганлиги ҳолатларини тасдиқловчи далилларнинг мавжуд эмаслиги;

Марказий банкнинг ёки чет давлат ваколатли органининг номзодни раҳбар лавозимига келишилишига (тайинланиши, тасдиқланиши) унинг ишчанлик обрўси номувофиқлиги сабабли рад этганлигининг мавжуд эмаслиги;

Марказий банк ёки чет давлат ваколатли органи томонидан номзоднинг раҳбарлик лавозимига келишилганлиги (тайинланганлиги, тасдиқланланлиги) чақириб олинганлиги ҳолати мавжуд эмаслиги;

Марказий банк ёки чет давлат ваколатли органи томонидан лавозимига киришишидан олдин келишиб олиниши (тайинланиши, тасдиқланиши) талаб қилинадиган номзоднинг раҳбар лавозимига, олдиндан келишиб олинмасдан (тайинланмасдан, тасдиқланмасдан) киришганлиги ҳолатининг мавжуд эмаслиги;

номзод ушбу юридик шахсда ёки унинг алоҳида бўлинмаларида раҳбар сифатида, шахсий ёки гуруҳ манфаатларини кўзлаб, мазкур юридик шахс ёки унинг алоҳида бўлинмасига зарар келтирадиган қарорлар қабул қилганини ёки қарор қабул қилишда иштирок этганини тасдиқловчи далиллар мавжуд эмаслиги;

номзодга нисбатан олиб борилаётган суриштирув, дастлабки тергов, суд жараёнининг мавжуд эмаслиги;

номзод ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги оқибатида ўзи ҳозирда ёки илгари ижроия органи, кузатув кенгаши аъзоси бўлган ёхуд ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган иштирокчиси (акциядори) сифатида ёки бошқа усулда назорат қилган ёки назорат қилаётган юридик шахсни тўловга қобилиятсизлик ва мажбурий ликвидация ҳолатига олиб келганлигини тасдиқловчи далилларнинг мавжуд эмаслиги;

номзод раҳбар бўлиб ишлаётган (ишлаган) юридик шахс ёки унинг алоҳида бўлинмасининг ташқи ёхуд бошқа объектив омиллар билан асосланмаган салбий молиявий кўрсаткичларга эгалигини (эга бўлганлигини) тасдиқловчи далилларнинг мавжуд эмаслиги;

номзод ҳозирда ёки олдин ижро органи, кузатув кенгаши аъзоси бўлган ёки ҳал қилувчи эгаси (акционери) бўлган ёхуд бошқа усулда назорат қилган ёки қилаётган юридик шахга нисбатан Ўзбекистон Республикаси ёки чет давлат молиявий сектор назорат органи томонидан қўпол ва жиддий қоидабузарликлар учун қўлланилган чора ва санкцияларнинг мавжуд эмаслиги;

ички ва ташқи аудитнинг номзодга нисбатан мазкур Низомнинг 77-бандида келтирилган, аввалги раҳбарлик лавозимларида номувофиқ фаолият юритганлиги тўғрисида ҳужжатларининг мавжуд эмаслиги;

номзодга нисбатан қўлланилган интизомий чоралар ёки индивидуал чора ва санкцияларнинг мавжуд эмаслиги;

номзод келишилган тақдирда банкнинг имиджи ва обрўсига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган бошқа омилларнинг мавжуд эмаслиги.

91. Номзоднинг малака, билим ва кўникмалари банкнинг тизимли аҳамиятга моликлиги, хусусияти, кўлами ва фаолияти мураккаблиги ҳамда унинг зиммасига юкланадиган мажбуриятларини инобатга олган ҳолда баҳоланади.

92. Марказий банк номзоднинг малака, билим ва кўникмаларига нисбатан ўрнатилган мезонларга мувофиқлигини баҳолашда қуйидагиларни эътиборга олади:

банкнинг сўнгги ҳисобот давридаги бизнес-режаси, жами активлари ҳажми, мижозларнинг депозитлари ва (ёки) банкнинг жами айланмалари;

банкнинг банклар гуруҳига тегишли бўлиши;

банкнинг географик жойлашуви, филиаллар ва бошқа алоҳида бўлинмалари тармоғи;

банк фаолиятини сўнгги уч йил ичида Марказий банк томонидан ўтказилган текшириш ва баҳолаш натижалари;

банкнинг молиявий воситалари, шартномалари ва маҳсулотлариниг хусусияти ва мураккаблиги.

93. Номзод билим ва кўникмаларга нисбатан ўрнатилган мезонларга мувофиқлигини тасдиқлаш учун банкнинг тизимли аҳамиятга моликлигига, хусусиятига, масштабига ва мураккаблигига, шунингдек, унинг зиммасига юклатилган мажбуриятларга мувофиқ келувчи билимга эгалигини намоён этиши ва камида қуйидаги олий маълумотга эга бўлиши лозим:

кузатув кенгаши аъзолари, шунингдек, унинг раиси учун — молия-иқтисод ёки юридик, шунингдек, банкнинг асосий йўналиши ва хусусиятидан келиб чиқиб, ахборот технологиялари ва бошқа мутахассисликлар;

банк бошқаруви аъзолари, шунингдек, унинг раиси ва ўринбосарлари учун — молия-иқтисод ёки юридик ёки ахборот технологиялари йўналиши, бунда бошқарув аъзоларининг кўпчилиги молия-иқтисод йўналиши бўйича олий маълумотга эга бўлиши лозим;

муҳим аҳамиятга эга ҳодимлари, банкнинг тугатиш комиссияси аъзоси ёки вақтинчалик бошқарувчиси учун — молия-иқтисод йўналиши ҳамда банкнинг асосий йўналиши ва хусусиятидан келиб чиқиб бошқа мутахассисликлар.

94. Малакага нисбатан ўрнатилган мезонларга мувофиқлигини тасдиқлаш учун, номзод сўнгги 10 йилда банкнинг тизимли аҳамиятга моликлиги, хусусияти, кўлами ва мураккаблиги, шунингдек, унинг зиммасига юклатилган мажбуриятларга мувофиқ келувчи тажрибага эга бўлиши лозим. Бунда номзоднинг аввалги иш жойидаги мажбурияти ва унинг давомийлиги, уни иш билан таъминлаган ташкилотнинг кўлами, қўл остидаги ҳодимлари, амалга оширилган фаолиятнинг ҳусусияти ва мураккаблиги қуйидагича ҳисобланади:

банк кузатув кенгаши аъзолари, шунингдек, унинг раиси учун — камида 5 йил иш тажрибасига, шу жумладан, камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида ва (ёки) ҳуқуқ, ахборот технологиялари ва молия-иқтисод фанлари бўйича академик тажрибага эга бўлиши;

банк бошқаруви раиси учун — банк ва (ёки) молия тизимида камида 10 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 5 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши;

банк бошқаруви аъзолари учун, бундан бошқарув раиси мустасно — банк ва (ёки) молия тизимида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши;

банкнинг муҳим аҳамиятга эга ходимлари учун, бундан бош бухгалтер мустасно — банк ва (ёки) молия тизимида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 3 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши;

бош бухгалтер учун — буҳгалтерия ҳисоби ва (ёки) молиявий ҳисоботи тузиш соҳасида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан банкнинг буҳгалтерия ҳисоби ва (ёки) молиявий ҳисоботини тузиш учун масъул бўлган ташкилий тузилмаси раҳбарлик ёки унинг ўринбосари лавозимида камида 3 йиллик иш тажрибасига ва (ёки) кредит ташкилотларини аудиторлик текширувидан ўтказувчи ташкилотларда аудитор сифатидаги иш тажрибасига эга бўлиши;

банкнинг тугатиш комиссиязи аъзоси ёки вақтинчалик бошқарувчиси учун — банк ва (ёки) молия тизимида камида 10 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан камида 5 йиллик раҳбарлик лавозимларида иш тажрибасига эга бўлиши.

Малакага нисбатан ўрнатилган талаб мақсадларида раҳбарлик лавозими деганда, ўзига юклатилган мажбуриятларга асосан, бир вақтнинг ўзида белгиланган миқдордаги ҳодимларини ва жараёнини бошқариш учун масъул шахснинг фаолияти тушунилади.

Бунда, хавфсизликни таъминлаш ва хўжалик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ масалаларни мувофиқлаштириш ишлари иш тажрибаси сифатида инобатга олинмайди.

95. Банк кузатуви кенгаши ва бошқаруви аъзолигига тавсия этилаётган номзодлар банк фаолиятини ва банк дучор бўлиши мумкин бўлган таваккалчиликларни яхши тушунишини намоён этиши лозим. Бунда номзоднинг бошқа банк кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари билан жамоавий масъул бўлган соҳалар бўйича билимлари инобатга олинади, бундан якка тартибда масъул бўлган соҳалари мустасно.

96. Банкнинг кузатув кенгаши, бошқаруви аъзолари ва муҳим аҳамиятга эга ҳодимлари ўз мажбуриятларини амалга оширишда асосланган, объектив ва мустақил қарорлар қабул қилиш имкониятига эга бўлишлари керак.

97. Номзод мулоҳазаларининг мустақиллигини баҳолашда қуйидаги ҳақиқий ёки потенциал манфаатлар тўқнашувининг мавжудлигига ва унинг даражасига эътибор қаратилади:

а) шахсий манфаатлар тўқнашуви. Номзод кузатув кенгаши ёки бошқаруви аъзолари, муҳим аҳамиятга эга ҳодимлар ёки ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган акциядорнинг яқин қариндоши ёки улар билан яқин алоқаларга эга бўлса;

б) касбий манфаатлар тўқнашуви. Номзод ёки унинг яқин қариндошлари охирги 2 йил давомида мазкур низомнинг 77-банди 1 — 4-кичик бандларида кўрсатилган раҳбарлик лавозимларини рақобатчи банкларда ёки банк ёки унинг исталган рақобатчиси билан сезиларли тижорат алоқалари мавжуд бўлган ташкилотларда тенглаштирилган лавозимларни эгаллаган ёки эгаллаб турган бўлса;

в) молиявий манфаатлар тўқнашуви. Номзод ёки унга алоқадор шахслар ҳозирда қуйидагилар билан муҳим молиявий манфаатларга ёки мажбуриятларга эга бўлса:

банк;

ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган акциядор;

банк устунлик қиладиган улушларга эга бўлган ташкилотлар;

банкнинг ҳар қандай рақобатчилари;

банкнинг ҳар қандай мижозлари;

г) сиёсий манфаатлар тўқнашуви. Номзод ёки унга алоқадор шахслар охирги икки йилда юқори сиёсий лавозимни эгаллаган ёки эгаллаб турган бўлса.

98. Номзод ўз мажбуриятларини бажариши, шу жумладан банк фаолиятини, унинг асосий таваккалчиликларини ва уларни бошқариш стратегияларини ҳамда бизнес стратегияларини тушуниши учун етарли миқдордаги вақтга эга бўлиши лозим.

99. Номзоднинг вақти етарлилигини баҳолашда қуйидагиларга эътиборга олинади:

номзод кузатув кенгаши ёки ижро этувчи органи аъзоси, вақтинчалик бошқарувчи ёки тугатиш комиссияси аъзоси ҳисобланган ташкилотлари сони;

номзод кузатув кенгаши ёки ижро этувчи органи аъзоси, вақтинчалик бошқарувчи ёки тугатиш комиссияси аъзоси ҳисобланган ташкилотларнинг ҳажми, ҳусусияти, масштаби, фаолиятининг муракабблиги ва географик жойлашуви;

номзод кузатув кенгаши аъзоси сифатида сайланган ташкилотларда ўтказиладиган кузатув кенгаши йиғилишлари ва акциядорлар умумий йиғилишларининг сони;

нотижорат ёки бир гуруҳга мансуб бўлган ташкилотларнинг кузатув кенгашлари таркибидаги аъзолиги;

номзоднинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ёки унинг ташқарисидаги бошқа касбий ёки сиёсий мажбуриятлари;

номзоднинг мажбурий тусдаги касбни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш курслардаги иштироки.

100. Номзод ташкилот фаолиятининг кўлами, хусусияти, миқёси ва мураккаблиги, шунингдек бажарилаётган касбий мажбуриятларнинг хусусияти ва мураккаблигидан келиб чиқиб, бир вақтнинг ўзида бир нечта молиявий ёки номолиявий ташкилотларда раҳбарлик лавозимларини эгаллаши, бошқа касбий мажбуриятларни бажариши мумкин. Бунда номзодга қуйидагилар тақиқланади:

бир вақтнинг ўзида беш ва ундан ортиқ юридик шахснинг кузатув кенгаши аъзоси бўлиши;

бир вақтнинг ўзида икки ва ундан ортиқ банкнинг кузатув кенгаши аъзоси бўлиши, бундан мазкур банклар бир банк гуруҳига тегишли бўлган ҳоллар мустасно;

банкнинг кузатув кенгаши аъзоси бўла туриб, бир вақтнинг ўзида мазкур банкнинг бошқаруви аъзоси ёки унинг шуъба ва тобе хўжалик жамиятларида бошқарув органлари аъзоси бўлиши ёхуд уларда меҳнат шартномаси (контракт) асосида ишлаши;

банкнинг бошқаруви аъзоси, муҳим аҳамиятга эга ходими, вақтинчалик бошқарувчиси ёки тугатиш комиссияси аъзоси бўла туриб, бир вақтнинг ўзида бошқа икки ва ундан ортиқ корхона ва ташкилотларда, шу жумладан давлат органларида меҳнат шартномаси (контракт) асосида ишлаши;

банкнинг бошқаруви аъзоси, муҳим аҳамиятга эга ходими, вақтинчалик бошқарувчиси ёки тугатиш комиссияси аъзоси бўла туриб, бир вақтнинг ўзида бошқа уч ва ундан ортиқ юридик шахснинг кузатув кенгаши аъзоси бўлиши.

102. Банкнинг кузатув кенгаши ёки бошқаруви аъзосининг ишчанлик обрўси, тажриба, билим ва кўникмалари, мулоҳазаларнинг мустақиллиги ва индивидуал даражадаги вақтининг етарлилигини баҳолаш билан бир пайтда унинг жамоавий яроқлилиги ҳам баҳоланади.

103. Жамоавий яроқлиликни баҳолаш банк Кузатув кенгаши ва бошқаруви аъзолари учун алоҳида, мазкур параграфда белгиланган тартибда амалга оширилади.

104. Банк кузатуви кенгаши ва бошқаруви аъзоларининг тажриба, билим ва кўникмалари банкни самарали ва тадбирли бошқариш учун қуйидагиларни жамоавий равишда қамраб олиши лозим:

банк фаолиятининг асосий йўналишлари ва уларга боғлиқ бўлган таваккалчиликларни;

молиявий бозорларни, жумладан пул бозори ва қимматли қоғозларни;

бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботини;

банк асосий таваккалчилик турларини аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш, назорат қилиш ва юмшатишни ўз ичига олувчи таваккалчиликларни бошқаришни;

жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга, терроризмни молиялаштиришга ва оммавий қирғин қуролининг тарқатилишини молиялаштиришга қарши курашишни;

ички аудитни;

ахборот технологиялари ва хавфсизликни;

Ўзбекистон Республикасининг норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини;

стратегик режалаштириш қобилиятини, шунингдек банкнинг бизнес-режаси ва бизнес-стратегиясини тушуниш ва уларни амалга оширишни;

бошқарувчилик тажрибаси ва кўникмаларини;

105. Кузатув кенгаши аъзоларининг кўпчилиги банкка алоқадор шахслар бўлмаслиги керак, бундан уларнинг кузатув кенгашидаги аъзолиги мустасно. Агар кузатув кенгаши аъзолигига тавсия этилган номзод охирги 2 йил давомида Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 24-моддаси иккинчи қисмида кўрсатилган шахслардан бири бўлган бўлса, мазкур шахс ушбу талабга мувофиқ эмас деб ҳисобланади.

106. Банк кузатув кенгашининг камида бир нафар ва бошқарувининг камида икки нафар аъзоси давлат тилини билишлари лозим.

107. Банк номзодни келишиб олиш учун Марказий банкка қуйидагиларни тақдим этади:

1) банк бошқаруви раиси томонидан имзоланган ариза;

2) банк ваколатли органининг номзодни лавозимига сайлаш (тайинлаш) тўғрисидаги қароридан ёки бошқарув раисининг номзодни лавозимига тайинлаш тўғрисидаги буйруғидан кўчирма;

3) номзоднинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари батафсил кўрсатилган ҳужжат нусхаси;

4) номзоднинг мазкур Низом талабларига мувофиқлигини аниқлаш учун банк томонидан ўтказилган дастлабки баҳолаш натижалари акс эттирилган ҳужжат;

5) мазкур Низомнинг 11-иловасига мувофиқ номзод томонидан тўлдирилган анкета;

6) номзоднинг мазкур Низомнинг 12-иловасига мувофиқ шаклдаги объективка-маълумотномаси;

7) норезидент бўлган жисмоний шахснинг фуқаролик паспорти нусхаси;

8) номзоднинг меҳнат тажрибасини тасдиқловчи ҳужжат нусхаси, бундан Ўзбекистон Республикасида тўпланган меҳнат тажрибасини тасдиқловчи ҳужжат нусхаси мустасно;

9) номзоднинг олий маълумотга эга эканлигини тасдиқловчи ҳужжат нусхаси, бундан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида олинган олий маълумотни тасдиқловчи ҳужжат нусхаси мустасно;

10) номзод доимий яшаш жойига эга бўлган, 90 кундан ортиқ яшаган ёки яшаётган барча давлатларнинг (Ўзбекистон Республикасидан ташқари) масъул органлари томонидан сўнги 90 кун ичида берилган номзоднинг судланмаганлиги тўғрисидаги маълумотнома.

108. Вақтинчалик бошқарувчи лавозимига ёки банкни тугатиш жараёнида тугатиш комиссияси аъзолигига тавсия этилаётган шахслар Марказий банкка мазкур Низомнинг 107-банди 1 ва 5 — 10-кичик бандларида кўрсатилган ҳужжатларни ва қўшимча равишда қуйидагиларни тақдим этади:

1) номзод ёки унинг яқин қариндошлари ва банк ўртасида манфаатлар тўқнашувининг мавжуд эмаслиги тўғрисидаги маълумотнома, хусусан:

банк олдидаги мажбурияти, эгалик ҳуқуқи ёки ундаги иш фаолияти тўғрисида;

сўнгги 5 йил давомида бошқа банкларнинг ҳал қилувчи эгаликка эга акциядори ёки ишчиси сифатидаги муносабатлари тўғрисида;

банкнинг кўчмас мулкига рақобатчи бўлган мулкка эгалик қилиши тўғрисида, агар тугатиш ёки вақтинчалик бошқарув жараёнида мазкур мулкни баҳолаш, тасарруф этиш ёки бошқариш кўзда тутилган бўлса;

тугатиш жараёнида банк тугатувчиси ёки вақтинчалик бошқарувчи вазифасини холис бажариш учун тўсқинлик қилувчи ҳар қандай молиявий ва ишбилармонлик манфаатлари ёки ҳолатлари тўғрисида;

2) ўзининг шахсий манфаатлари ва Марказий банк билан муносабатлари натижасида манфаатлар тўқнашувининг мавжуд эмаслиги, агар тўқнашув мавжуд бўлса ушбу тўқнашув тўғрисидаги маълумот.

110. Тақдим этилган ҳужжатларда камчиликлар мавжуд бўлган ва (ёки) тўлиқ бўлмаган ҳужжатлар тўплами тақдим этилган ҳолларда Марказий банк мазкур ҳужжатлар тақдим этилган кундан эътиборан 10 иш куни ичида банкка бартараф этилиши лозим бўлган камчиликлар ва (ёки) тақдим этилиши лозим бўлган ҳужжатлар рўйхати тўғрисида хабарнома юборади.

111. Номзоднинг ҳужжатларини кўриб чиқиш жараёнида, тақдим этилган ҳужжатларга ўзгартиришлар киритилган тақдирда, банк Марказий банкни хабардор қилишга ва тегишли ўзгартиришлар киритилган ҳужжатларни тақдим этишга мажбур.

112. Ҳужжатлар тўплами белгиланган тартибда тасдиқланиб, тўлиқ равишда Марказий банкка тақдим этилган кундан эътиборан 30 кун ичида номзодни келишиб олиш тўғрисидаги қарор қабул қилинади.

113. Тақдим этилган ҳужжатлар номзодни келишиб олиш тўғрисидаги қарор қабул қилиш учун етарли бўлмаса, Марказий банк банкдан қўшимча ҳужжатларни сўраб олишга, вазирликлар, давлат қўмиталари, идоралар, давлат ва хўжалик бошқаруви органлари ҳамда бошқа юридик шахслар билан номзоднинг фаолияти юзасидан маслаҳатлашишга ҳақли.

Банк қўшимча сўралган ҳужжатларни 20 кундан ошмаган муддатда, норезидентлар билан боғлиқ ҳолатда эса 30 кундан ошмаган муддатда Марказий банкка тақдим этиши лозим. Бунда номзодни келишиб олиш муддати тўхтатиб турилади.

114. Номзоднинг ўз мажбуриятларини амалга ошириши учун зарур бўлган банк фаолияти соҳасидаги амалий ва назарий билимлари даражасини, шунингдек банк фаолиятини ва у дучор бўлиши мумкин бўлган таваккалчиликларни тушуниш даражасини баҳолаш мақсадида Марказий банк номзод билан суҳбат ўтказишга ҳақли.

115. Марказий банк номзод билан суҳбат ўтказилиши ва уни ўтказиш санаси тўғрисида банкни хабардор қилади. Банк номзоднинг суҳбатда қатнашиш учун белгиланган кунда ва вақтда Марказий банкда ҳозир бўлишини ёки видеоконференц-алоқа тизимига уланишини таъминлаши лозим.

116. Номзод билан суҳбат шахсни тасдиқловчи ҳужжатга мувофиқ номзоднинг шахси аниқланганидан сўнг, Марказий банк томонидан номзод шахсан иштирок этган ҳолда амалга оширилади.

117. Марказий банк қуйидаги ҳолларда тақдим этилган ҳужжатларни кўриб чиқмасдан қайтаради:

банкнинг кузатув кенгаши аъзолигига тақдим этилган номзоднинг келишиб олиниши мазкур Низомнинг 101 ва 105-бандлари талабларининг бузилишига олиб келса;

номзодга нисбатан қўзғатилган жиноят иши мавжуд бўлган тақдирда;

Марказий банк томонидан мазкур Низомнинг 113-бандига мувофиқ сўралган қўшимча ҳужжатлар белгиланган муддат ичида тақдим этилмаганда;

номзод белгиланган вақтда суҳбатга келмаса ва унинг суҳбатга келмаслик сабабларини асословчи аризаси мавжуд бўлмаса ёки Марказий банк томонидан аризада келтирилган сабаблар узрли деб топилмаса.

118. Марказий банк тақдим этилган ҳужжатлар, ўтказилган суҳбат натижалари ва (ёки) номзод ҳақидаги Марказий банкда мавжуд бўлган бошқа маълумотларга кўра номзодни келишиб олиш ёки келишиб олишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади.

119. Номзодни келишиб олиш ёки келишиб олишни рад этиш тўғрисидаги қарор, мазкур қарор қабул қилинган кундан эътиборан 3 кун ичида банкка ёзма равишда, шунингдек ахборот коммуникациялар тизими орқали электрон шаклда юборилади.

120. Марказий банк номзодни келишиб олишни рад этиш тўғрисидаги қарорни қуйидаги асосларга кўра қабул қилади:

номзод мазкур Низом билан ўрнатилган бир ёки бир нечта мезонларга ва талабларга мувофиқ бўлмаса;

ёлғон маълумотлар мавжуд бўлган ҳужжатлар тақдим этилса.

121. Номзод малака, билим ва кўникма, мулоҳазанинг мустақиллиги ёки вақтнинг етарлилиги мезонларига номувофиқ бўлганда, Марказий банк номзодни маълум шартлар асосида келишиб олиш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин. Бундай ҳолатда номзодни келишиб олиш тўғрисидаги қарорда кўрсатилган шартлар бажарилгандан сўнг номзод лавозимига киришишга ҳақли.

122. Объектив сабабларга кўра Марказий банк билан олдиндан келишиб олинмаган ва банкнинг муҳим аҳамиятга эга ҳодими лавозимига тайинланган шахс келишиб олишни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинганлиги ҳақидаги Марказий банкнинг хабарномаси банк томонидан олинган кундан эътиборан 10 иш куни ичида эгаллаб турган лавозимидан озод этилади.

123. Келишиш жараёнидан ўтган раҳбар, ўз фаолиятининг кейинги даврида Марказий банк томонидан мазкур Низом талабларига мувофиқлигини текшириш мақсадида қўшимча суҳбат ўтказиш учун таклиф этилиши мумкин.

124. Банк 5 иш куни ичида Марказий банк билан келишиб олинган номзоднинг ўз мажбуриятларини бажаришга киришганлиги тўғрисида Марказий банкни ёзма равишда хабардор этади. Мазкур талаб тугатиш комиссияси аъзолари ва вақтинчалик бошқарувчиларга нисбатан қўлланилмайди.

125. Банк Марказий банкни 5 иш куни ичида мазкур Низомга мувофиқ раҳбар Марказий банк билан қайта келишиб олиш талаб этилмайдиган бошқа лавозимга ўтказилганлиги тўғрисида ёзма равишда ҳабардор қилади. Хабарнома мазкур ўзгаришларнинг сабабини, шунингдек, масъул орган томонидан тасдиқланган шахсни бошқа лавозимга ўтказиш тўғрисидаги қарордан кўчирмани ўз ичига олиши лозим.

126. Банк 2 иш куни ичида раҳбарни мазкур Низом талабларига эндиликда мувофиқ эмаслиги ҳамда банкни самарали ва тадбирли бошқариш учун унинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи маълумотлар мавжудлиги тўғрисида Марказий банкни ёзма равишда хабардор қилади.

127. Кузатув кенгаши аъзосининг ваколати муддатидан олдин тугатилганида, бошқаруви аъзоси ёки бош бухгалтернинг меҳнат шартномаси бекор қилинганида ва (ёки) бошқа лавозимга ўтказилганда, банк сабабларини кўрсатган ҳолда мазкур қарор қабул қилинган кундан эътиборан бир кун ичида Марказий банкни ёзма равишда хабардор қилиши лозим. Муҳим аҳамиятга эга ҳодимлар билан боғлиқ ҳолларда мазкур муддат 5 иш кунини ташкил этади, бундан бош бухгалтер мустасно.

128. Банкнинг ташаббуси билан, меҳнат қонунчилик ҳужжатлари талаблари бузилиши оқибатида молиявий операцияларни амалга оширишда иштирок этувчи бошқа ходимлар билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинган ҳолларда, банк сабабларини кўрсатган ҳолда мазкур қарор қабул қилинган кундан эътиборан 10 иш куни ичида Марказий банкни ёзма равишда хабардор қилиши лозим. Мазкур Низомда молиявий операцияларни амалда оширишда бевосита иштирок этувчи ҳодимлар деганда, молиявий операцияларни амалга оширишнинг ҳар қандай босқичида жалб этиладиган банкнинг ҳодимлари тушунилади.

129. Банк, бошқарув аъзоси ҳамда муҳим аҳамиятга эга ҳодимларнинг бошқа лавозимга ўтказилиши ва (ёки) улар билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилиниши натижасида бўшаб қолган лавозимларга мазкур Низом талабларига мувофиқ келувчи номзодларни 30 кун ичида Марказий банкка келишиб олиш учун тақдим этиши лозим. Мазкур тартиб кузатув кенгаши аъзоларига қуйидаги ҳолларда тадбиқ этилади:

уларнинг сони банк Уставида белгиланган миқордан 75 фоиз ёки ундан камини ташкил этса ва (ёки) банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ўрнатилган энг минимал талабдан камроқни ташкил этса;

қисқариш натижасида уларнинг миқдори жуфт сонни ташкил этса;

банк томонидан кузатув кенгаши аъзолари таркибида банкка алоқадор бўлмаган шахсларнинг сонига нисбатан ўрнатилган талаблар бузилса, бундан уларнинг кузатув кенгашидаги аъзолиги мустасно.

130. Банклар Ўзбекистон Республикасида Марказий банкни хабардор қилган ҳолда филиаллар очиши мумкин.

Банк филиали банкнинг кузатув кенгаши қарорига мувофиқ очилади ва тугатилади ҳамда ўз фаолиятини банкка берилган лицензия ва банкнинг кузатув кенгаши томонидан тасдиқланган филиал тўғрисидаги низом асосида амалга оширади.

131. Банклар ўз филиалини очганлик ёки тугатганлик тўғрисида Марказий банкка мазкур Низомнинг тегишли равишда 132 ва 139-бандларида белгиланган тартибда хабарнома юбориши шарт.

Банк филиалини очганлик ёки тугатганлик тўғрисида Марказий банкни белгиланган тартибда хабардор қилмай амалга ошириладиган фаолият қонунга хилофдир.

132. Банк филиал очганда ҳамда мазкур Низомнинг 132¹-бандида кўрсатилган талаблар ва шартларга риоя этган тақдирда Марказий банкка банк филиалини очганлик тўғрисида мазкур Низомнинг 13-иловасига мувофиқ шаклда ёзма хабарнома юборади ва унга қуйидаги ҳужжатларни илова қилади:

банк кузатув кенгашининг филиални очиш тўғрисидаги қарори;

филиал раҳбари ва бош бухгалтерининг мазкур Низомнинг тегишли равишда 134¹ ва 134²-бандларида кўрсатилган талабларга мувофиқлигини тасдиқловчи маълумотлар;

филиал жойлашган ердаги Марказий банк ҳудудий бош бошқармасининг филиал биноси, унинг муҳофаза қилиниши таъминланганлиги, ускуналар, ташкилий-техника воситалари билан жиҳозланганлиги ва дастурий таъминотининг Марказий банк талабларига мувофиқлиги тўғрисидаги мазкур Низомнинг 4-иловасига мувофиқ шаклда берилган хулосаси.

132¹. Банк филиалини очганлик тўғрисидаги хабарномани Марказий банкка юбориш учун банк қуйидаги талаблар ва шартларга риоя этиши лозим:

банкнинг барқарор молиявий ҳолатга эга бўлиши;

филиал раҳбари ва бош бухгалтерининг мазкур Низомнинг тегишли равишда 134¹ ва 134²-бандларида белгиланган малака талабларига мувофиқ бўлиши;

филиал биноси, унинг муҳофазаси таъминланиши, ускуналар, ташкилий-техника воситалари ва дастурий таъминот билан жиҳозланиши Марказий банк талабларига мувофиқ бўлиши.

133. Филиалга банк мол-мулки бириктирилади ва «филиал» сўзи қўшимча қилинган ҳолда банкнинг номи билан тўлиқ мос бўлган номга эга бўлади.

134. Филиал раҳбари банк уставига мувофиқ ваколатли бошқарув органи томонидан тайинланади ва белгиланган тартибда берилган ишончномага асосан фаолият юритади. Ишончномада филал раҳбарининг ваколатлари рўйхати кўрсатилиши лозим.

134¹. Филиал раҳбари қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:

молия-иқтисод йўналишида олий маълумотга эга бўлиши;

банк-молия соҳасида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан раҳбарлик лавозимларида камида 2 йиллик иш тажрибасига эга бўлиши;

иқтисодиёт соҳасидаги, бошқарув тартибига қарши жиноятлар ёхуд жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштириш билан боғлиқ жиноятлар учун тугалланмаган ёки олиб ташланмаган судланганликка эга бўлмаслиги;

ижро органи аъзоси, кузатув кенгаши аъзоси ёки ҳал қилувчи эгаликка эга бўлган иштирокчи (акциядор) сифатида ёхуд бошқа усулда ўзи томонидан назорат қилинган юридик шахсни ҳаракатлари ёки ҳаракатсизлиги оқибатида тўловга қобилиятсизлик ва мажбурий ликвидация ҳолатига олиб келмаган бўлиши;

бир банкда раҳбарлик ёки моддий жавобгарлик билан боғлиқ лавозимларда бири иккинчисига бевосита бўйсуниб ёхуд унинг назорати остида ишловчи яқин қариндошлардан бири бўлмаслиги.

134². Филиал бош бухгалтери қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:

молия-иқтисод йўналишида олий маълумотга эга бўлиши;

банк-молия соҳасида камида 5 йиллик иш тажрибасига, шу жумладан банкнинг бухгалтерия ҳисоби ва (ёки) молиявий ҳисоботни тузиш учун масъул бўлган таркибий бўлинмасида камида 2 йиллик иш тажрибасига эга бўлиши.

135. Банк филиалининг жойлашган ерини (почта манзилини) ўзгартириш тўғрисида қарор қабул қилинганда банк мазкур банднинг учинчи хатбошисида кўрсатилган хулоса олинган санадан эътиборан 10 иш кунидан кечиктирмай Марказий банкка филиалнинг жойлашган ери (почта манзили) ўзгарганлиги тўғрисида ёзма хабарнома юборади. Хабарномага қуйидагилар илова қилинади:

банк филиалининг жойлашган ерини (почта манзилини) ўзгартириш ҳақидаги банк кузатув кенгашининг қарори. Бунда қарорда филиалнинг янги манзили кўрсатилиши лозим;

банк филиалининг янги биноси жойлашган ердаги Марказий банк ҳудудий бош бошқармасининг филиал биноси, унинг муҳофаза қилиниши таъминланганлиги, ускуналар, ташкилий-техника воситалари билан жиҳозланганлиги ва дастурий таъминотининг Марказий банк талабларига мувофиқлиги тўғрисидаги мазкур Низомнинг 4-иловасига мувофиқ шаклда берилган хулосаси;

филиал манзили ўзгаришининг банк омонатчилари ва кредиторларига таъсири тўғрисида ахборот.

Маъмурий-ҳудудий бирликлар (вилоятлар, туманлар, шаҳарлар), аҳоли пунктлари ва уларнинг таркибий қисмлари (маҳаллалар, шоҳкўчалар, кўчалар) номининг ўзгариши натижасида банк филиалининг почта манзили ўзгарганда банк тегишли ўзгаришлар содир бўлган санадан эътиборан 20 иш кунидан кечиктирмай Марказий банкка мазкур ўзгаришларни тасдиқловчи ҳужжатларни илова қилган ҳолда ёзма хабарнома юборади.

136. Банк қуйидаги ҳолларда филиалининг жойлашган ерини (почта манзилини) ўзгартиришга ҳақли эмас:

банк филиалининг янги биноси, унинг муҳофаза қилиниши таъминланганлиги, ускуналар, ташкилий-техника воситалари билан жиҳозланиши ва дастурий таъминоти Марказий банк талабларига номувофиқ бўлганда;

банк филиалининг биноси, унинг муҳофаза қилиниши, ускуналар, ташкилий-техник воситалар билан жиҳозланиши ва дастурий таъминоти Марказий банк талабларига номувофиқ бўлганда;

филиал жойлашган ерининг ўзгариши натижасида омонатчилар ва кредиторлар маблағларининг сақланишига таҳдид мавжудлигини кўрсатувчи асослар бўлганда;

136¹. Банк филиалининг номи ўзгарганда банк филиал номини ўзгартириш тўғрисидаги кузатув кенгашининг қарори қабул қилинган санадан эътиборан 10 иш кунидан кечиктирмай Марказий банкка ушбу қарорни илова қилган ҳолда ёзма хабарнома юборади.

137. Банк томонидан филиални ёпиш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, банк мижозларни филиал ёпилишидан 15 кун олдин хабардор қилиши ва уларнинг олдидаги мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш чораларини кўриши ёки бу мажбуриятларни мижоз билан келишилган ҳолда бошқа филиалга ўтказиши шарт.

138. Банк филиални ёпиш тўғрисида қарор қабул қилинган санадан эътиборан 2 иш куни ичида Марказий банкка қуйидагиларни тақдим қилади:

филиалнинг ёпилиш сабаблари ва муддатлари кўрсатилган хабарнома;

банк кузатув кенгашининг филиални ёпиш тўғрисидаги қарори;

мижозлар олдидаги мажбуриятларнинг бажарилишини таъминлашга доир режа.

139. Филиални тугатиш жараёни якунлангандан сўнг банк Марказий банкка қуйидагиларни илова қилган ҳолда банк филиалини тугатганлик тўғрисида ёзма хабарнома юборади:

филиални тугатиш комиссиясини тузиш ҳақидаги банкнинг ваколатли бошқарув органининг қарори;

филиалнинг тугатиш комиссиясини тузиш ҳақидаги қарор;

охирги иш кунида банк филиалининг баланси;

тугатиш (ноль) баланси;

балансдан ташқари ҳисобварақлар бўйича тугатиш (ноль) баланси;

банк филиалининг ҳужжатлари ва йиғмажилдлари йўқ қилиш учун ажратилганлиги тўғрисидаги далолатнома;

ҳужжатларнинг архивга сақланиш учун топшириш-қабул қилиш тўғрисидаги далолатнома;

банк филиалининг муҳрлари ва штампларининг йўқ қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжат;

банкнинг расмий веб-сайтида қўйилган филиалнинг ёпилиши ҳақидаги эълон нухаси.

141. Банклар Марказий банкнинг рухсатномаси билан Ўзбекистон Республикаси «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 31-моддасида белгиланган ҳолларда чет элда шуъба банклар очиши ва филиаллар ташкил этиши, банкларнинг капиталида иштирок этиши, шу жумладан чет эл банкларини ташкил этишда иштирок этиши мумкин.

142. Чет элда шуъба банкини очиш, филиални ташкил этиш, банкларнинг капиталида иштирок этиш, шу жумладан чет эл банкларини ташкил этишда иштирок этиш учун банк Марказий банкка ушбу Низомнинг 14-иловасига мувофиқ аризани қуйидагиларни илова қилган ҳолда тақдим этади:

банк кузатув кенгашининг чет элда шуъба банкини очиш, филиални ташкил этиш, банкларнинг капиталида иштирок этиш, шу жумладан чет эл банкларини ташкил этишда иштирок этиш тўғрисидаги қарори;

чет элда шуъба банкини очиш, филиални ташкил этиш, банкларнинг капиталида иштирок этиш, шу жумладан чет эл банкларини ташкил этишда иштирок этишнинг иқтисодий асосланиши;

раҳбарлик лавозимига (банк бошқарув органларининг аъзолари, филиал раҳбари) тайинланаётган номзодлар ҳақидаги маълумотлар;

қабул қилаётган давлатда назорат режими бўйича маълумотлар.

143. Марказий банк аризани мазкур Низомнинг 142-бандида кўрсатилган ҳужжатлар тўлиқ ҳажмда тақдим этилган кундан бошлаб 20 иш кунидан ошмаган муддатда кўриб чиқади.

144. Марказий банк банк томонидан мазкур Низомнинг 141-бандида белгиланган талабларга риоя қилинмаган, шунингдек Марказий банк томонидан қуйидагилар аниқланган тақдирда чет элда шуъба банкини очиш, филиални ташкил этиш, банкларнинг капиталида иштирок этиш, шу жумладан чет эл банкларини ташкил этишда иштирок этишни рад этиши мумкин:

қабул қилаётган давлатда банк назорати етарлича ва самарали, шу жумладан консолидациялашган асосда таъминланмаганлиги;

қабул қилаётган давлатнинг назорат қилувчи органлари билан самарали ҳамкорлик қилиш имконияти, шу жумладан ахборот алмашиш бўйича имконияти мавжуд эмаслиги.

145. Банкнинг чет элдаги шуъба банки ёки филиалининг раҳбари, жойлашган манзили ўзгарган тақдирда, банк Марказий банкни банкнинг бошқарув органи томонидан тегишли қарори қабул қилинган кундан бошлаб 5 иш куни давомида ёзма равишда хабардор қилади.

146. Банкнинг шуъба банклари ҳамда ваколатхоналари улар очиладиган ва (ёки) ташкил этиладиган мамлакат қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ очилади ва (ёки) филиаллари ташкил этилади.

147. Банк томонидан чет элда ваколатхона очиш, шуъба банкни, ваколатхонани ёки филиални ёпиш, шунингдек чет эл банки акцияларини сотиш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, банк бундай қарор қабул қилинган санадан эътиборан 30 кун ичида Марказий банкни хабардор қилиши ва ушбу қарор банкнинг молиявий барқарорлигига қандай таъсир кўрсатиши тўғрисида ахборот тақдим этиши шарт.

148. Банк мижозларга тезкор хизмат кўрсатиш мақсадида Ўзбекистон Республикасида банк хизматлари офисларини ташкил қилишга ҳақли.

149. Банк хизматлари офиси банк ёки банк филиали биносидан ташқарисида жойлашган банкнинг таркибий бўлинмаси ҳисобланади ва банк ёки унинг филали билан ягона бўлган банк (филиал) баланси ва кодига эга бўлади.

150. Банк хизматлари офиси «минибанк», «чакана хизматлар маркази», «банк хизматлари маркази» ва бошқа сўз ва сўз бирикмалари қўлланилган ҳолда турли хил номланиши мумкин.

153. Банк хизматлари офиси ташкил этилаётган ҳудудда банкнинг филиали мавжуд бўлиши талаб этилмайди.

154. Банк хизматлари офислари пул омбори билан ёки пул омборисиз (қимматликларни сақлаш бўйича шартнома тузилган ҳолларда) ташкил этилиши мумкин.