Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг
Қарори
Олдинги таҳрирга қаранг.
Қарз олувчи жисмоний шахсларнинг қарз юкини тартибга солиш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
(қарор номи Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2019 йил 19 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3205]
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги, «Нобанк кредит ташкилотлари ва микромолиялаштириш фаолияти тўғрисида»ги қонунлари ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 23 июлдаги ПҚ-4400-сон «Микромолиявий хизматлар оммабоплигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
1. Қарз олувчи жисмоний шахсларнинг қарз юкини тартибга солиш тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Марказий банк раиси М. НУРМУРАТОВ
Тошкент ш.,
2019 йил 28 сентябрь,
24/5-сон
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2019 йил 28 сентябрдаги 24/5-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Қарз олувчи жисмоний шахсларнинг қарз юкини тартибга солиш тўғрисидаги
НИЗОМ
(илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Мазкур Низом қарз олувчи жисмоний шахсларга микроқарзлар ажратилаётганда қарз юкини ҳисоблаш тартибини, қарз юкининг рухсат этилган миқдорини, шунингдек кредитлар ва микроқарзлар бўйича кунлик энг юқори фоиз ставкаларини белгилайди.
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз олувчи — кредит ташкилотига микроқарз олиш учун мурожаат қилган жисмоний шахс;
(1-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз юки кўрсаткичи — қарз олувчининг кредит ва/ёки микроқарзлари бўйича ўртача ойлик тўловлари миқдорининг унинг ўртача ойлик даромади миқдорига бўлган нисбати;
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз берувчи — банк, микромолия ташкилоти, ломбард ва микромолия ташкилоти фаолиятини амалга оширувчи тўлов ташкилоти;
(1-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
кредит (микроқарз) шартномаси бўйича тўловлар — кредитнинг (микроқарзнинг) тўлиқ қиймати, фоизлар, шартномани тузиш вақтида маълум бўлган бошқа тўловлар, шу жумладан учинчи шахс фойдасига тўланадиган тўловлар, агар бундай тўловлар шартнома шартларидан келиб чиқадиган бўлса;
ўртача ойлик тўловлар миқдори — қарз олувчи томонидан барча қарз берувчилар билан тузилган кредит (микроқарз) шартномалари, шунингдек қарз олувчи кафил ва/ёки биргаликда қарз олувчи сифатида иштирок этадиган кредит (микроқарз) шартномалари бўйича тўловларнинг ўртача ойлик қиймати;
Кейинги таҳрирга қаранг.
ўртача ойлик даромадлар миқдори — жисмоний шахснинг меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги, шунингдек пенсия ва бошқа даромадлари;
Кейинги таҳрирга қаранг.
биргаликда қарз олувчи — қарз олувчи билан кредит (микроқарз) ва унинг фоизлари бўйича ойлик тўловларда қатнашувчи, шунингдек кредит (микроқарз) бўйича солидар жавоб берувчи жисмоний шахслар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
2. Қарз юки кўрсаткичи ҳар бир қарз олувчига қарз берувчи томонидан микроқарз ажратишда унинг суммаси ва қарз олувчининг амалдаги кредит (микроқарз) шартномалари бўйича асосий қарз қолдиғи йиғиндиси базавий ҳисоблаш миқдорининг 50 бараваридан ошганда ҳисобланади.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
3. Қарз берувчи томонидан кредитга (микроқарзга) доир ҳуқуқлар сотиб олинганда қарз юки кўрсаткичи ҳисобланмаслиги мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
2-боб. Қарз олувчининг ўртача ойлик тўловлари миқдорини аниқлаш
4. Ўртача ойлик тўловлар миқдори ҳисоб-китобига қуйидаги тўловлар киритилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз берувчи томонидан микроқарз ажратиш тўғрисида кўриб чиқилаётган мурожаат бўйича;
(4-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
қарз берувчи томонидан микроқарз ажратиш тўғрисида кўриб чиқилаётган мурожаатда биргаликда қарз олувчи назарда тутилган тақдирда, унинг барча кредиторлар билан тузилган ҳар бир микроқарз шартномаси бўйича;
(4-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
қарз юки кўрсаткичини ҳисоблаш санасида қарз олувчи ва барча қарз берувчилар ўртасида тузилган ҳамда амалда бўлган кредит (микроқарз) шартномалари бўйича;
Кейинги таҳрирга қаранг.
қарз олувчи кафиллик шартномасига мувофиқ кафил сифатида иштирок этган кредитлар (микроқарзлар) бўйича, агар қарз юки кўрсаткичини ҳисоблаш санасида улар бўйича 30 кундан ортиқ муддати ўтган тўловлари мавжуд бўлса.
Кейинги таҳрирга қаранг.
5. Қарз берувчи ўртача ойлик тўловларни кредит бюроси томонидан тақдим этиладиган кредит ҳисоботидаги ва қарз берувчи бошқа расмий манбалардан олган маълумотларидан фойдаланган ҳолда ҳисоблаб чиқади. Бунда қарз берувчи ўртача ойлик тўловлари миқдорини ҳисоблашда актуал (олинган санаси 7 иш кунидан ошмаган) маълумотлардан фойдаланиши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
6. Қарз юки кўрсаткичини ҳисоблаш ва микроқарз бериш санаси ўртасидаги вақт оралиғи бир календар ойдан ошмаслиги керак.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
3-боб. Қарз олувчининг ўртача ойлик даромадлари миқдорини аниқлаш
7. Қарз олувчининг ўртача ойлик даромадлари миқдори қарз олувчи томонидан охирги 12 ой ичида олган даромадлари миқдорининг ўртача арифметик қиймати сифатида ҳисобланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Қарз берувчи томонидан кўриб чиқилаётган микроқарз ажратиш ҳақидаги мурожаатда биргаликда қарз олувчи назарда тутилган бўлса, унинг даромадлари ҳам ўртача ойлик даромади ҳисоб-китобига киритилади.
(7-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
8. Қарз берувчи қарз олувчининг ўртача ойлик даромадларини аниқлашда қарз олувчи томонидан тақдим этилган ва/ёки ўзи кредит бюродан ёки бошқа манбалардан мустақил равишда олган маълумотлардан фойдаланади.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
9. Қарз берувчи қарз олувчи ва биргаликда қарз олувчининг ўртача ойлик даромадларини аниқлашда қуйидаги тасдиқловчи ҳужжатлар ва маълумотлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга:
Кейинги таҳрирга қаранг.
иш берувчи томонидан тасдиқланган иш ҳақи тўғрисидаги маълумотлардан;
пенсия миқдори тўғрисидаги маълумотлардан;
фуқароларнинг жамғариб бориладиган пенсия бадаллари тўғрисидаги маълумотлардан;
қарз олувчининг банк ҳисобварақларига тушган даромадлари тўғрисидаги маълумотлардан;
тўланган солиқлар тўғрисидаги маълумотлардан;
фоизлар, дивидендлар, мол-мулкни ижарага беришдан олинган даромадлар тўғрисидаги маълумотлардан.
Бунда, қарз берувчи мазкур бандда келтирилган ҳужжатлар билан чекланмасдан бошқа маълумотлардан фойдаланиши мумкин.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
4-боб. Қарз юки ўсишини чеклаш меъёри
Олдинги таҳрирга қаранг.
10. Қарз берувчи томонидан микроқарзлар ажратилаётганда жисмоний шахснинг қарз юки кўрсаткичи 50 фоиздан ошмаслиги керак.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
11. Қарз берувчи томонидан жисмоний шахсларга ажратиладиган барча кредит ва микроқарз шартномалари бўйича кунлик энг юқори фоиз ставка 0,3 фоиздан ошмаслиги бироқ фоизлар, воситачилик ҳақи, пеня ва бошқа жавобгарлик чоралари миқдори йиллик қарз суммасининг ярмидан кўп бўлмаслиги лозим.
(11-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 23 августдаги 19/11-сонли қарори (рўйхат рақами 3205-1, 16.09.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон — 2022 йил 17 декабрдан кучга киради)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Кейинги таҳрирга қаранг.
5-боб. Якуний қоидалар
Олдинги таҳрирга қаранг.
12. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.
(12-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
13. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси билан келишилган.
Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси раиси А. ИКРАМОВ
2019 йил 6 декабрь
Кейинги таҳрирга қаранг.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.12.2019 й., 10/19/3205/4177-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 16.09.2022 й., 10/22/3205-1/0831-сон; 02.02.2023 й., 10/23/3205-2/0068-сон; 22.02.2024 й., 10/24/3205-3/0143-сон; 23.04.2025 й., 10/25/3205-4/0377-сон)