19.08.2019 йилдаги 689-сон
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжат 16.12.2025 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Яйловлар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни ижросини таъминлаш, шунингдек, яйловлардан янада самарали фойдаланишни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисида низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 23 апрелдаги 299-сон қарори (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 2018 й., 4-сон, 92-модда) билан тасдиқланган Яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга 2-иловага мувофиқ ўзгартиришлар киритилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг аграр ва озиқ-овқат соҳаларини ривожлантириш масалалари бўйича маслаҳатчиси А.Д. Вахабов ва Ўзбекистон Республикаси Ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси раиси А.Х. Абдуллаев зиммасига юклансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2019 йил 19 август,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
689-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 августдаги 689-сон қарорига
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу Низом яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлар алмашиниши — яйловларни сақлаш ва такрор кўпайтиришга қаратилган тадбир, яйлов участкаларидан даврий равишда ва навбати билан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлар алмашиниши ротацияси — яйловлардан фойдаланишнинг бир неча йиллар давомида ишлаб чиқилган тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов дегрессияси — озуқа қийматига эга, чорва моллари ўтлатилмаган ўсимликлар, тартибсиз ва ортиқча чорва молларини ўтлатиш натижасида тупроқ деградациясига учраган яйловларда табиий яйлов ўсимликларининг йўқолиши ва ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов инфратузилмаси — яйлов чорвачилигида фойдаланиладиган суғориш иншоотлари (чорва молларини ва яйловларни суғориш учун жиҳозланган ва ишлатиладиган чашмалар, қудуқлар, бошқа суғориш пунктлари, насос станциялари, каналлар), сув ўтказгичлар, чорва моллари ўтадиган жойлар, йўллар, қўралар, сунъий уруғлантириш пунктлари, чорва молларини ўтлатиш учун ўраб олинган ҳудудлар, суғориш ва дам олиш жойлари, чўпонлар вақтинча яшайдиган жойлар, шунингдек, бошқа кўчмас мулк объектлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловларни такрор кўпайтириш — яйловлардаги тупроқ унумдорлигини, ўсимлик қопламининг миқдор ва сифат ҳолатини сақлаб туришнинг табиий жараёнларига кўмаклашиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловларни тиклаш — яйлов ўсимликларининг муайян турларини экиш чора-тадбирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлардан фойдаланувчилар — яйловларда чорва молларини боқадиган ва қонунда тақиқланмаган бошқа мақсадларда фойдаланадиган юридик ва жисмоний шахслар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари маълум жойнинг ўсимлик қопламасини унга зарар етказмасдан ўтлатиладиган яйловлар бирлигига тегишли шартли чорва моллари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Яйловлар алмашинишини таъминлашга оид ҳужжатлар яйловлардан оқилона фойдаланиш ва муҳофаза қилиш, уларни сақлаш ва такрор кўпайтириш мақсадида ишлаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чорва молларини ўтлатиш ва пичан ўриш белгиланган норма ва муддатларга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Яйловлар алмашинишини ташкил қилиш учун асосланган маълумотлар геоботаник тадқиқотлар ва яйловларни хатловдан ўтказиш ишлари натижасида олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Яйловларда геоботаник тадқиқотлар олиб бориш ва хатловдан ўтказиш, яйловлар алмашинишини ташкил этиш ва унда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти (кейинги ўринларда «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ деб аталади) томонидан режага мувофиқ ҳар беш йилда бир марта Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети ва қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
(5-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловлардан фойдаланувчилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Ўздаверлойиҳа» ДИЛИдан ўзларига тегишли яйлов участкалари тўғрисидаги мавжуд геоботаник тадқиқотлар ва хатлов маълумотларини текин олишлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловларда ўтказиладиган геоботаник тадқиқотлар ва хатлов ишларини белгиланган режада кўрсатилган муддатни кутмасдан ўз ҳисобидан шартнома асосида «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИга буюртма беришлари;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ушбу Низомда қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланган тартибда ўзларига ажратилган ер участкаларида яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилашлари ва яйловлар алмашинишини мустақил таъминлашлари;
(5-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлар алмашинишини ташкил этиш ва унда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш бўйича туман (шаҳар) ҳокимига таклифлар киритиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Яйловлар алмашиниши қуйидаги маълумотлар асосида таъминланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлар майдони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов ўсимликларининг тур таркиби, ҳолати ва озуқа бирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлар инфратузилмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлардан фойдаланиш мумкин бўлган яйлов мавсуми ва унинг давомийлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Яйлов ўсимликларининг таркиби ва ҳолатига оид маълумотлар геоботаник тадқиқотлар вақтида олинади ва муайян яйлов участкаларининг типлари, яйлов турларининг таркиби ҳамда ҳосилдорлиги тўғрисидаги ахборотлардан иборат бўлиб, ушбу Низомга 1-иловада кўрсатилган шаклга мувофиқ тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Яйловларнинг майдони ва инфратузилмасига оид маълумотлар яйловларни хатловдан ўтказиш вақтида олинади ҳамда улар ушбу Низомга 2-иловада кўрсатилган шаклга мувофиқ қишлоқ хўжалиги экин майдонлари тўғрисидаги ахборотлардан, шунингдек, режа-картографик материалларда тасвирланган яйловлар инфратузилмаси ахборотларидан иборат бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Яйловлар алмашиниши билан яйловларнинг унумдорлигини оширишга, уларнинг айрим жойларини йилнинг муайян фаслларида фойдаланишдан тўлиқ ёки қисман чиқариб ташлаш йўли билан ўтларни яхшилаш ва янгилашга эришилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловлар алмашинишини таъминлашда яйловлар алмашлаб ўтлатиш майдонларига ва майдонлар навбатдаги ўтлатиш участкаларига бўлинади ҳамда ушбу Низомга 3-иловада кўрсатилган шаклга мувофиқ яйловлар алмашинишининг календарь-режаси тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси бир неча йил учун тузилади. Унга яйловларни парвариш қилиш ва ундан фойдаланиш тадбирлари киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Яйловлар алмашинишида бир турдаги чорва молларини ўтлатишда фойдаланиладиган участкалар бирлаштирилади. Яйловлар алмашинишидаги йиллар даврийлиги яйловлар майдонининг сонини белгилайди. Яйловлар алмашиниши ротацияси яйловнинг тури, тупроқларига ва иқлим шароитига боғлиқ бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Йил давомида чорвани ўтлатишда фойдаланиладиган чўл, ярим чўл ва тоғолди яйловлари учун йил фасллари бўйича кетма-кет ўтлардан фойдаланиш орқали тўртта тўлиқ яйлов алмашиниши тавсия қилинади (1 майдон — баҳор, 2 — ёз, 3 — куз, 4 — қиш). Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловлар алмашиниши йили

Яйловлар алмашиниши майдонлари

1

2

3

4

1

баҳор

ёз

куз

қиш

2

қиш

баҳор

ёз

куз

3

куз

қиш

баҳор

ёз

4

ёз

куз

қиш

баҳор

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир майдонда бир марталик ўтлатиш навбатдаги ўтлатиш участкасига бўлиш орқали амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Ёз мавсумида фойдаланиладиган тоғли яйловлар учун 3 йиллик ротация билан яйловлар алмашинишини учта участкада алмашлаб ўтлатиш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Бир нечта турдаги яйловни ўз ичига олувчи катта яйлов майдонига эга яйлов хўжаликлари учун турли фаслларда яйловлардан фойдаланиш орқали яйловлар алмашинишини татбиқ этиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Дам олишга ва ўт ўсишга қолдирилган яйлов участкалари бир вақтнинг ўзида суғурта жамғармаси бўлиб хизмат қилади, яъни ўт ўсиш ноқулай бўлган йилларда чорва молларини ўтлатиш учун фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Яйловлар алмашинишини ташкил этишда навбатдаги ўтлатиш участкаларини ва майдонларини лойиҳалаш учун қуйидаги талаблар ҳисобга олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
навбатдаги ўтлатиш участка ва майдонларнинг тупроқ ва геоботаник нуқтаи назардан бир хиллиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
навбатдаги ўтлатиш участка ва майдонларининг шакли ва ўлчамларининг қулайлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
алмашлаб ўтлатиш майдонларининг рельефи, шамол йўналиши ва қутбий томонлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловлар инфратузилмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чорва молларини ўтлатиш жойларидан 5 километрдан узоқ бўлмаган радиусда жиҳозланган суғориш пунктининг мавжудлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Суғориш пунктлари ва яйлов алмашиниши майдонлари ўртасидаги алоқани амалга ошириш учун 20 — 30 метр кенгликдаги чорва молларини ҳайдаб ўтиш йўллари лойиҳаланади ва сим тўр билан чегараланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Яйловларда яйловлар алмашинишини ташкил этишнинг ўлчами мавжуд яйлов майдонларининг сони ва 15 фоизлик суғурта жамғармасини ҳисобга олган ҳолда ўртача йиллик ем захираси талабидан келиб чиқиб ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Яйловларнинг маълум бир участкасида чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари яйлов ўсимликларининг ҳосилдорлиги ва чорва молларини озиқлантириш имкониятларига қараб қуйидаги формула билан ҳисоблаб чиқилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рэн — маълум бир яйлов участкасида шартли чорва мол бошига нисбатан чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган нормаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оз — яйловларни тақсимлаш муддатларини ҳисобга олган ҳолда маълум бир яйлов участкасининг центнер ҳисобидаги озуқа захираси яйловлардан фойдаланиш давомийлигининг календарь муддатидан келиб чиқиб, мазкур участкадаги яйлов ўсимликларининг ҳосилдорлигини унинг майдонига кўпайтириш орқали олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йўм — битта шартли бош молни ўтлатиш учун кетадиган яйлов озуқасининг ўртача йиллик меъёри 3,74 центнер озуқа бирлигини ташкил қилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85 — яйлов озуқаси захирасини ҳисобга олиш фоизи, 15 фоиз об-ҳаво шароитлари ёмонлашган тақдирда суғурта жамғармаси сифатида қолдирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини ҳисоблаш ушбу Низомга 4-иловада келтирилган шаклга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Битта шартли бош учун қоракўл ёки Романов қўйлари қабул қилинган. Бир бош чорва моли ва паррандани шартли бошга ўгириш коэффициенти ушбу Низомга 5-иловага мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Яйловлар алмашинишида чорва молларини ўтлатишнинг календарь-режасини тасдиқлаш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ ва яйловдан фойдаланувчилар томонидан ишлаб чиқилади, бунда яйловни хатловдан ўтказиш ва геоботаник тадқиқот натижалари олингандан кейин уч ой давомида яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари ҳисобланади ҳамда туман (шаҳар) ҳокимига, ўрмон фонди яйловларида эса Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси раисига тасдиқлаш учун киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари бир ҳафта давомида туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан, ўрмон фонди яйловларида эса Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси томонидан кўриб чиқилади, тасдиқланади ва «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИга қайтарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар, яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари яйловлардан оқилона фойдаланиш, сақлаш, таъминлаш ва тиклашни таъминламаган тақдирда, муддати кўрсатилган ҳолда қайта ишлаш учун «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИга қайтарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйилган фойдаланиш нормалари тасдиқланмаган ҳудудларда чорва молларини боқишга йўл қўйилмайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловлардан фойдаланишга зарур эҳтиёжи бўлган, чорва молларини сақлаш учун ем-хашак сотиб олишга имконияти бўлмаган фуқароларнинг чорва молларини боқиши маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан тартибга солинади.
(23-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 декабрдаги 791-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. «Ўздаверлойиҳа» ДИЛИ яйловлар алмашинишининг календарь-режаси ва яйловларда чорва молларини ўтлатишнинг энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари туман (шаҳар) ҳокими тасдиқлагандан кейин бир ҳафта давомида режа-картографик материалларни илова қилган ҳолда тегишли яйловдан фойдаланувчига тақдим қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Ўрмон фонди яйловларида пичан ўриш ва чорва молларини ўтлатиш нормалари ҳамда муддатлари Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитасининг ҳудудий бўлимлари томонидан ишлаб чиқилади ва ушбу Низомнинг 22 ва 23-бандларига мувофиқ белгиланган муддатларда Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси раисига тасдиқлаш учун киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Яйловлар алмашинишига доир ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш ушбу Низомга 6-иловада келтирилган шаклга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Яйловлардан фойдаланиш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Яйловлар белгиланган мақсадлар учун маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг қарори билан доимий эгалик қилишга, ижарага ва вақтинчалик фойдаланишга берилиши мумкин.
(27-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 декабрдаги 791-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Яйловлардан қуйидаги мақсадларда фойдаланиш мумкин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чорва молларини ўтлатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пичан ўриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доривор ўсимликларни йиғиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловларни қайта тиклаш мақсадида уруғ йиғиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов ўсимликларини экиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов инфратузилмасини яратиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Яйловлардан фойдаланувчилар тасдиқланган яйлов алмашиниши календарь-режасига ва мазкур Низомга 7-иловага мувофиқ чорва молларини ўтлатиш муддатлари ва мавсум давомийлигига мувофиқ яйловлардан фойдаланади, сақлайди ва тиклайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Якунловчи қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Яйловдан фойдаланиш ҳуқуқи яйлов дегрессиясини ифодаловчи яйловлардан оқилона фойдаланмаган тақдирда тугатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Ушбу Низом талабларини бузган шахслар белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

1-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйлов типлари, яйлов турларининг таркиби ва ҳосилдорлиги тўғрисида

МАЪЛУМОТ

__________________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

________________________________________ туман, __________________________________ вилоят


Ҳисобга олиш йили

яйлов типи

Яйлов тури, номи ва рақами

Ер контурлари рақамлари

Яйлов

майдони, га.

Мавсумлар бўйича озуқа бирлиги ҳосилдорлиги, гектар

баҳор

ёз

куз

қиш

баҳор ва ёз

баҳор ва куз

баҳор ва қиш

ёз ва куз

ёз ва қиш

куз ва қиш

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

2-ИЛОВА

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Қишлоқ хўжалиги ер майдонлари тўғрисида

МАЪЛУМОТ

_____________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

________________________________________ тумани, __________________________________ вилояти

(гектар)

Контурлар рақами

Умумий майдони

Ҳайдалма ер

Кўп йиллик экинлар

Бўз ерлар

Яйлов ва пичанзорлар

Жами қишлоқ хўжалик ерлари

Томорқа ерлари ва боғдорчилик-узумчилик уюшмалари

Мелиоратив қурилиш ҳолатидаги ерлар

Ўрмонлар

Бутазорлар

Бошқа ерлар

жами

Суғориладиган

жами

суғориладиган

жами

суғориладиган

жами

суғориладиган

жами

сув билан
таъминланган

жами
(4+6+8+10)

суғориладиган

(5+7+9)

жами

осуғориладиган

жами

суғориладиган

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20



Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловлар алмашинишининг календарь-режаси

_________________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

________________________________________ тумани, __________________________________ вилояти

Яйловлар алмашиниш йили

Яйловлар алмашиниши майдонлари рақами

Яйловлар алмашиниши майдонлари, га

Фойдаланиш мавсуми

Фойдаланиш мавсумида ўтлатиш календарь муддати

Мавсумда фойдаланиш кунлари сони

Бир йилда фойдаланишнинг мавсумий давомийлиги, фоизда

Керакли ўртача йиллик озуқа захираси, яйловлар алмашиниши центнер бирликда*

Навбатдаги ўтлатиш участкаларида ўтлатишнинг календарь муддатлари

1 йил

1

баҳор




2

ёз




3

куз




4

қиш




2 йил

1

қиш




Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Яйловлар алмашиниши битта майдонида керакли ўртача йиллик озуқа захираси 15 фоиз суғурта фондини ҳисобга олган ҳолда, барча яйловлар алмашиниш майдонларининг ўртача йиллик озуқа захирасини йиллик яйловлар алмашиниш майдонлари сонига бўлиш орқали ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалари

_______________________________________________________

(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)

_________________ тумани,________________ вилояти

Яйлов тпии рақами

Яйлов тури номи ва рақами

Яйлов майдони, га

Йил мавсумида озуқа захираси

Жами озуқа захираси, центнер.
(6+9+12+15)

Ўртача йиллик озуқа захираси 15 фоиз суғурта фондини ҳисобга олган ҳолда, центнер(16/100%х85%)

1 гектарда ўртача ҳосилдорлик, центнер

(16/3)

шартли бошни ўтлатишнинг ўртача йиллик меъёри 3,74 центнер озуқа бирлигида энг
кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормалар

(17/3,74 ц.к. ед.)

Баҳор

Ёз

Куз

Қиш

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц.о.б
(3х4/100%х5)

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц. о. б
(3х4/100%х5)

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц.о.б
(3х4/100%х5)

Ҳосилдорлик, ц.о.б

Йилда мавсум давомийлиги,
% ҳисобида

Озуқа захираси, ц. о. б
(3х4/100%х5)



Жами:

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чорва молларини ва паррандаларни шартли бошга ўгириш коэффициенти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Чорва моллари турлари ва ёшга бўлиниш гуруҳлари

Шартли молга айлантириш коэффициентлари

Буқа ва сигирлар

1,0

Ёш қорамоллар

0,6

От ва туялар

1,0

Катта ёшдаги чўчқалар

0,3

Қўйлар

0,1

Катта ёшдаги паррандалар

0,025

Ёш паррандалар

0,002

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга

6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловлар алмашинишига доир ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СХЕМАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловларда чорва молларини ўтлатишда энг кўп йўл қўйиладиган фойдаланиш нормаларини белгилаш, яйловлар алмашинишини таъминлаш ва юритиш тартиби тўғрисидаги низомга
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Чорва молларини ўтлатиш муддатлари ва мавсум давомийлиги
______________________________________________________
(хўжалик номи ёки яйлов ер участкаси контури, майдони)
________________________________________ тумани, __________________________________ вилояти


Йил фасллари/

муддатлар

Яйлов

минтақалари

Баҳор

Ёз

Куз

Қиш

кун/ой

Кун давомийлиги

кун /ой

Кун давомийлиги

кун/ой

Кун давомийлиги

кун/ой

Кун давомийлиги

Чўлнинг жанубий зонаси

21.02. - 10.05.

79

16.09. -15.12.

91

16.12. - 20.02.

67

Чўлнинг марказий зонаси

25.02. - 20.05.

85

01.10. - 30.11.

61

01.12. - 24.02.

86

Чўлнинг шимолий зонаси

11.03. - 26.05.

76

01.10. - 15.11.

46

16.02. - 10.03.

115

Устюрт

01.04. - 31.05.

61

01.06. - 31.08.

92

01.09. - 31.10.

61

01.02. - 31.03.

151

Адир

16.03. - 31.05.

77

01.06. - 31.08.

92

01.09. - 30.11.

61

Тоғ

01.06. - 30.09.

122

Баланд тоғ

01.07. - 16.08.

46

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: Чорва молларини ўтлатишнинг мавсумий давомийлигига ҳудудларнинг иқлим шароитидан келиб чиқиб, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси ва вилоятлар ҳокимлари томонидан бир ойгача бўлган муддатларда ўзгартириш киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 августдаги 689-сон қарорига
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартиришлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. 3-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Яйловларда олиб борилган геоботаник тадқиқотлар материалларидан қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер майдонларининг норматив қийматини аниқлашда, фармацевтика саноатида табиий шифобахш ўсимликларнинг тарқалишини аниқлашда, давлат кадастрлари ягона тизимини юритишда, ер тузиш лойиҳаларини ишлаб чиқишда, яйлов ўсимликларининг озуқабоплик хусусиятларини кадастр жиҳатдан баҳолашда, яйловларда чорва молларини алмашлаб боқишни ташкил этишда, яйловлардан оқилона фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишга доир чора-тадбирларни ишлаб чиқишда фойдаланилади».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 7-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
««Давергеодезкадастр» қўмитасининг «Ўздаверлойиҳа» давлат илмий лойиҳалаш институти томонидан режага мувофиқ, яйлов ва пичанзорларда геоботаник тадқиқот ишлари ҳар беш йилда бир маротаба (йиллар бўйича ҳудудлар бўйича) ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйловлар мониторингини олиб бориш ишлари мунтазам равишда (мавсумий) олиб борилади».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. 12-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Геоботаник тадқиқот ишларининг якунлари «Ўздаверлойиҳа» институти томонидан ер участкаларини бериш (реализация қилиш) масалаларини кўриб чиқувчи туман комиссиясига тақдим этилади».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. 17-банд қуйидаги таҳрирда баён қилинсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Дала кузатув натижалари асосида қуйидаги тартибда камерал ишлар амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов ва пичанзорларда учрайдиган ўсимликлар тури, номи, ҳосилдорлигининг озуқа бирлиги ва ўсимликлар билан қопланиши ўсимликлар турларининг деградация даражаси аниқланади (3-илова);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйлов ўсимликлари турлари (контурлар) бўйича майдонлар ҳисобланади ва қайдномада қайд қилинади (планшетлар бўйича
Гаусс-Крюгер жадвали);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дала кузатув ишлари маълумотлари асосида планшетлар бўйича ўсимликлар турлари геоботаник электрон рақамланган масштабли хариталар яратилади (1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000) (4-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Дала дешифровка маълумотлари асосида қуйидаги электрон рақамли хариталар яратилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
геоботаник харита (типлари бўйича);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яйловларнинг сув билан таъминланганлик ҳолати акс эттирилган яйлов ва пичанзорлар харитаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Геоботаник харитада зарарли ва заҳарли ўсимликлар жойи, номлари кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Яйлов ва пичанзорлар харитасида яйловлар ҳосилдорлиги, мақоми, деградацияси, эрозияси ва маданий ҳолати, шунингдек, сув иншоотларининг ишлаш ёки ишламаслиги кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўрмон хўжалиги ерлари учун алоҳида геоботаник яйлов харитаси яратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Геоботаник тадқиқотлар бўйича ҳисоботлар тузилади. Ҳисоботда ўсимлик типлари ва майдонларининг ўзгарганлиги, янги типларнинг пайдо бўлиши, деградацияга учраган майдонлар, ҳосилдорликнинг ўзгариши тўғрисида қисқача маълумот берилади».
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.08.2019 й., 09/19/689/3586-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон; 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)