Қарақалпақстан Республикасының нызамы
Қарақалпақстан Республикасының айырым нызамларына өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизиў ҳаққында
Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси қарар етеди:
Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси тәрепинен қабыл етилген төмендеги нызамларға өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилсин:
І. 2001-жыл 28-декабрьде қабыл етилген, 2004-жыл 9-октябрь ҳәм 2007-жыл 5-октябрьде өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилген «Мәдений мийрас объектлерин қорғаў ҳәм олардан пайдаланыў ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамына төмендеги өзгерислер киргизилсин:
1) 3-статьяның тексти төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Усы Нызамда төмендеги тийкарғы түсиниклер қолланылады:
ансамбллер — тарийхый қәлиплескен аймақта анық көзге тасланатуғын, әтирап көриниси менен улыўмалылығы ямаса байланыслылығы тарийхый, археологиялық, архитектуралық, эстетикалық яки социаллық-мәдений қунлылыққа ийе болған, жәмийетлик, архитектуралық, диний, илимий, билимлендириў, фортификациялық, сарай, турақ жай, саўда, өндирислик ҳәм басқа да әҳмийетке ийе ҳәмде сүўретшилик, мүсиншилик, әмелий безеў көркем өнери, архитектуралық шығармалар менен байланыслы ҳалда өз алдына ямаса өзара биргеликте турған естеликлер, имаратлар ҳәм қурылмалар топарлары, сондай-ақ, мәканлардың тарийхый жоба сызылмаларының ҳәм жай-имаратлардың қалдықлары, ландшафт архитектурасы ҳәм бағ-парк көркем өнери шығармалары (бағлар, демалыс бағлары, қыябанлар, бульварлар);
дыққатқа ылайықлы орынлар — инсан ҳәм тәбият дөретиўшилигиниң биргеликтеги туўындылары, сондай-ақ тарийхый, археологиялық, қала қурылысы, эстетикалық, этнологиялық яки антропологиялық әҳмийетке ийе болған аймақлар, соның ишинде халық өнерментшилиги жайласыў орынлары, тарийхый мәканлардың ямаса қалалардың қурылыўы жоба сызылмалары ҳәм үй-имаратлары жайласқан орайлар тарийхый (соның ишинде әскерий) ўақыялар, естеликлер, уллы тарийхый тулғалардың турмысы менен байланыслы болған имаратлар, естелик орынлары, тәбийий ландшафтлар, сондай-ақ, ески қалалар, гөне қалалардың орынлары, мәканлар және имаратлардың мәдений қатламлары, қалдықлары, мәресимлер атқарылатуғын орынлар;
естеликлер — тарийхый, илимий, көркем ямаса өзгеше мәдений әҳмийетке ийе болған айырым имаратлар, жайлар ҳәм қурылмалар, оларға байланыслы сүўретшилик, мүсиншилик, әмелий безеў көркем- өнер шығармалары ҳәм усы имаратлар, жайлар, қурылмалардың тарийхый қәлиплескен аймақлары менен бирге, мемориал үйлер, квартиралар, қойымшылықлар, махбаралар ҳәм айырым қәбирлер, монументал көркем өнер дөретпелери, илим ҳәм техника (соның ишинде әскерий техника) объектлери, антропология, этнография, нумизматика, эпиграфика, картография, фотография материаллары, кинофильмлер, аудио-видео жазыўлар ҳәм басқа да усылдағы жазыўлар, әдебият ҳәм көркем өнер шығармалары, архивлик, қолжазба ҳәм сызба ҳүжжетлер, ески қолжазба китаплар, ҳәрип териў усылында шығарылған дәслепки китаплар, антиквар ҳәм сийрек басылымлар, ноталар, реликвиялар (муқаддес буйымлар) ҳәм мемориаллық өзгешеликке ийе болған затлар, тас естеликлер, жартасқа ойып салынған сүўретлер, археологиялық естеликлер;
мәдений мийрас объектлери — материаллық ҳәм материаллық емес мәдений мийрас объектлери;
материаллық мәдений мийрас объектлери — тарийхый, илимий, көркем яки басқа да мәдений әҳмийетке ийе болған ансамбллер, дыққатқа ылайық орынлар ҳәм естеликлер;
материаллық емес мәдений мийрас объектлери — тарийхый, илимий, көркем яки басқа да мәдений әҳмийетке ийе болған үрп-әдетлер, халық дөретиўшилиги (сөз, аяқ-ойын, музыка, тамаша көркем өнери), сондай-ақ, олар ҳәм халық көркем өнерментшилиги ҳәмде әмелий көркем-өнери менен байланыслы билимлер, көнликпелер, әсбап-үскенелер, артефактлар, мәдений мәканлар»;
2) 4-статьядағы «Мәдений мийрас», «мәдений мийрас» деген сөзлер тийислисинше «Материаллық мәдений мийрас», «материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
3) 6-статьяның:
төртинши абзацы төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрын ҳәм Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимин жүргизиў тәртибин белгилейди»;
алтыншы абзацындағы «мәдений мийрас объектлериниң» деген сөзлер «материаллық мәдений мийрас объектлериниң» деген сөзлер менен алмастырылсын.
4) 7-статьяның:
үшинши ҳәм төртинши абзацлары төмендеги редакцияда баян етилсин:
«мәдений мийрас объектлерин қорғаў, сақлаў, үгит-нәсиятлаў ҳәм олардан пайдаланыўдың мәмлекетлик бағдарламаларын ислеп шығыў ҳәм әмелге асырыўда қатнасады;
материаллық мәдений мийрас объектлерин илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеў, консервациялаў, қайта тиклеў ҳәм ҳәзирги заманда пайдаланыўға бейимлестириў бойынша мәмлекетлик бағдарламаларды әмелге асырады»;
жетинши абзацы төмендеги редакцияда баян етилсин:
«материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрын ҳәм материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимин жүргизеди»;
5) 10-статьяның екинши бөлими төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Мәдений мийрас объектлериниң мәмлекет тәрепинен қорғалыўы:
тарийхый-мәдений әҳмийетке ийе болған объектлерди мәмлекет есабына алыў ҳәм материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрын ҳәм материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимин жүргизиў;
мәдений мийрас объектлериниң илимий ҳәм илимий-техникалық изертлениўин раўажландырыў;
мәдений мийрас объектлерин тарийхый-мәдений экспертизадан өткериў;
материаллық мәдений мийрас объектлерин қорғаў зоналарының жойбарларын ислеп шығыў;
материаллық мәдений мийрас объектлери жайласқан жерлерде жер қазыў, жер дүзиў, қурылыс, мелиорация, хожалық жумыслары ҳәм басқа да жумысларды, материаллық мәдений мийрас объектлерин сақлаў бойынша жумысларды өткериў, сондай-ақ материаллық мәдений мийрас объектлеринде илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер өткериў ушын рухсатнамалар бериў;
айрықша тәртиплестирилиўи шәрт болған ҳәм материаллық мәдений мийрас объектлерин қорғаў менен байланыслы қала қурылысы турмысы объектлериниң шегараларын белгилеў;
материаллық мәдений мийрас объектлеринде қорғаў белгилерин орнатыў;
мәдений мийрас объектлери жағдайының мониторингин әмелге асырыў.
Мәдений мийрас объектлерин мәмлекет тәрепинен қорғаў нызам ҳүжжетлерине муўапық басқа да илажлар арқалы тәмийинлениўи мүмкин»;
6) 11 ҳәм 12-статьялар төмендеги редакцияда баян етилсин:
«11-статья. Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастры ҳәм Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизими
Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастры Мәмлекетлик кадастрлардың бирден-бир системасының қурамалы бөлеги болып есапланады ҳәм ол материаллық мәдений мийрас объектлериниң географиялық жайласыўы, ҳуқықый статусы, муғдар, сапа тәрийплери ҳәм баҳасы ҳаққында жаңаланып турылатуғын мағлыўматлар менен ҳүжжетлер системасынан ибарат болады.
Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрын жүргизиўге төмендегилер киреди:
материаллық мәдений мийрас объектлерине тийисли мүлк ҳуқықы ҳәм басқа да ҳуқықларды мәмлекетлик дизимнен өткериў;
материаллық мәдений мийрас объектлериниң муғдар ҳәм сапа тәрийплерин есапқа алыў;
материаллық мәдений мийрас объектлерин сапа ҳәм қун жағынан баҳалаў;
кадастр мәлимлемесин системаға салыў, сақлаў ҳәм жаңалап барыў;
материаллық мәдений мийрас объектлериниң жағдайы ҳаққында есабатлар дүзиў;
Мәмлекетлик кадастрлардың бирден-бир системасына киргизиў ушын тийисли мәлимлеме бериў;
пайдаланыўшыларды нызам ҳүжжетлеринде белгиленген тәртипте кадастр мәлимлемеси менен тәмийинлеў.
Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизими материаллық емес мәдений мийрас объектлери ҳаққындағы жаңаланып турылатуғын мағлыўматлар көрсетилген есапқа алыў ҳүжжетинен ибарат болады.
Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимин жүргизиўге төмендегилер киреди:
материаллық емес мәдений мийрас объектин идентификациялаў;
тийисли материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң тармақлары, бағдарлары, жанрлары ҳәм усылларын классификациялаў;
материаллық емес мәдений мийрас объектлерин турақлы рәўиште тиклеўши шахсларды, топарларды көрсетиў;
мағлыўматларды системаға салыў, сақлаў ҳәм жаңалап барыў;
материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң сапа жағдайын анықлаў ҳәм оның нәтийжелери бойынша есабатлар дүзиў.
Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрын ҳәм материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимин жүргизиў тәртиби Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси тәрепинен белгиленеди.
12-статья. Мәдений мийрас объектин Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына ямаса Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимине киргизиў
Тарийхый-мәдений әҳмийетке ийе болған объектлерди Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына ямаса Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимине киргизиў Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери бойынша министрлиги тәрепинен жергиликли мәмлекетлик ҳәкимият уйымлары, сондай-ақ юридикалық
ҳәм физикалық шахслардың усыныслары тийкарында әмелге асырылады.
ҳәм физикалық шахслардың усыныслары тийкарында әмелге асырылады.
Тарийхый-мәдений әҳмийетке ийе болған объектлерди Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына ямаса Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимине киргизиўдиң мақсетке муўапықлығы ҳаққында тарийхый-мәдений экспертиза жуўмағы алынған күннен баслап усы объектлер анықланған мәдений мийрас объектлери қатарына жатады.
Археологиялық естеликлер табылыўдан-ақ анықланған мәдений мийрас объектлери қатарына киргизиледи.
Тарийхый, илимий, көркем ямаса басқа да мәдений әҳмийетке ийе болған жаңадан анықланған материаллық мәдений мийрас объектлери Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына киргизилиўи ҳаққындағы мәселе шешилгенге шекем усы Нызам талапларына муўапық қорғалыўы керек.
Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги анықланған Материаллық мәдений мийрас объектиниң меншик ийесин усы объект Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына киргизилгенлиги ҳаққындағы шешим қабыл етилген пайыттан баслап отыз күн ишинде хабардар етиўи шәрт»;
7) 13 ҳәм 14-статьялардағы «Мәдений мийрас», «мәдений мийрас» деген сөзлер тийислисинше «Материаллық мәдений мийрас», «материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
8) 15-статья төмендеги редакцияда баян етилсин:
«15-статья. Мәдений мийрас объектлериниң тарийхый-мәдений экспертизасы
Мәдений мийрас объектлериниң тарийхый-мәдений экспертизасы:
мәдений мийрас объекти Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына ямаса Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимине киргизилиўин тийкарлаў;
материаллық мәдений мийрас объектиниң категориясын анықлаў;
материаллық мәдений мийрас объектиниң категориясы өзгертилиўин тийкарлаў;
материаллық мәдений мийрас объектин Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрынан шығарыў;
материаллық мәдений мийрас объектлери қорғаў зоналары жойбарларының қала қурылысы ҳәм жойбарлаў ҳүжжетлерине, сондай-ақ, нәзерде тутылып атырған жер қазыў, жер дүзиў, қурылыс, мелиорация, хожалық жумыслары ҳәм басқа жумыслардың Материаллық мәдений мийрас объектлерин сақлаў талапларына муўапықлығын анықлаў мақсетлеринде өткериледи.
Мәдений мийрас объектлериниң тарийхый-мәдений экспертизасы Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги тәрепинен шөлкемлестириледи ҳәм әмелге асырылады»;
9) 16-статьяның тексти төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Тарийхый-мәдений экспертиза объектлери төмендегилер болып есапланады:
хожалық жақтан өзлестирилиўи шәрт болған жер қыйтақлары, егер оларда Материаллық мәдений мийрас объектлери жайласқан болса;
мәдений мийрас объектлери Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына ямаса Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимине киргизилиўин тийкарлаўшы материаллар;
Материаллық мәдений мийрас объектлери Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрынан шығарылыўын тийкарлаўшы материаллар;
Материаллық мәдений мийрас объектиниң категориясы белгилениўин ямаса өзгертилиўин тийкарлаўшы материаллар;
усы Нызамда белгиленген жағдайларда қала қурылысы ҳәм жойбарлаў ҳүжжетлери;
материаллық мәдений мийрас объектлерине тиккелей ямаса тиккелей емес тәсир көрсетиўи мүмкин болған жер дүзиў, жер қазыў, қурылыс, мелиорация, хожалық жумыслары ҳәм басқа да жумысларды тийкарлаўшы ҳүжжетлер»;
10) 17-статьяның атамасы ҳәм биринши бөлиминдеги «Мәдений мийрас» деген сөзлер «Материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
11) 18-статьяның тексти төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги, жергиликли мәмлекетлик ҳәкимият уйымлары Материаллық мәдений мийрас объектлериниң мәмлекетлик кадастрына ямаса Материаллық емес мәдений мийрас объектлериниң дизимине киргизилген материаллық мәдений мийрас объектлери жағдайын қадағалап турыўы ҳәм материаллық мәдений мийрас объектлериниң сақланыўы бойынша ағымдағы ҳәм келешек бағдарламаларды ислеп шығыў мақсетинде бес жылда бир мәрте материаллық мәдений мийрас объектлериниң жағдайын көзден өткериўи ҳәм оларды белгилеп қойыўы шәрт»;
12) 19-статья төмендеги редакцияда баян етилсин:
«19-статья. Мәдений мийрас объектлерин Жержүзилик мәдений мийрас дизимине ямаса Инсаният материаллық емес мәдений мийрасының репрезентатив дизимине киргизиў
Тарийх, көркем-өнер, илим, эстетика, этнология ямаса антропология көз-қарасынан ҳәр тәреплеме салыстырып болмайтуғын қунға ийе болған мәдений мийрас объектлери Жержүзилик мәдений ҳәм тәбийий мийрасты қорғаў ҳаққындағы конвенция ҳәм Материаллық емес мәдений мийрасты қорғаў ҳаққындағы халықаралық конвенцияда белгиленген тәртипте тийислисинше Жержүзилик мәдений мийрас дизимине ямаса Инсаният материаллық емес мәдений мийрасының репрезентатив дизимине киргизиў жолы менен дүнья жүзи мәдений мийрасы объектлери қатарына киргизилиўи мүмкин.
Мәдений мийрас объектлери тарийхый-мәдений экспертизасының жуўмағы тийкарында мәдений мийрас объектлерин Жержүзилик мәдений мийрас дизимине ямаса Инсаният материаллық мәдений мийрасының репрезентатив дизимине киргизиў ҳаққындағы усыныслар ҳәм Бирлескен Миллетлер Шөлкеминиң Билимлендириў, илим ҳәм мәденият мәселелери бойынша шөлкеми (ЮНЕСКО) жанындағы Жержүзилик мийрас комитети ҳәм Материаллық емес мәдений мийрасты қорғаў бойынша ҳүкиметлер аралық комитеттиң талапларына муўапық рәсмийлестирилген ҳүжжетлерди юридикалық ҳәм физикалық шахслар тәрепинен Өзбекстан Республикасының ЮНЕСКО ислери бойынша Миллий комиссиясына жибериледи»;
13) 20-статьяның тексти төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Материаллық мәдений мийрас объектлерин сақлаў илажлары оларды консервациялаў, дүзетиў, оңлаў, ҳәзирги заманда пайдаланыўға бейимлестириўди, сондай-ақ, олар менен байланыслы илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер, жойбарлаў ҳәм өндирислик жумысларды өз ишине алады.
Материаллық мәдений мийрас объектин консервациялаў — материаллық мәдений мийрас объектин бар көринисинде сақлаў ҳәм оның жағдайы жаманласыўының алдын алыў мақсетинде әмелге асырылатуғын илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер, жойбарлаў ҳәм өндирислик жумыслар комплекси.
Материаллық мәдений мийрас объектин дүзетиў — материаллық мәдений мийрас объектиниң қорғалыўы мазмунын қурайтуғын өзине тән өзгешеликлерин өзгертпеген ҳалда объектти пайдаланыў жағдайында сақлап турыў мақсетлеринде әмелге асырылатуғын илимий, илимий-техникалық изертлеўлер, жойбарлаў ҳәм өндирислик жумыслар комплекси.
Материаллық мәдений мийрас объектин оңлаў — материаллық мәдений мийрас объектиниң тарийхый ҳәм эстетикалық қунлылығын анықлаў ҳәм сақлап қалыў және оның пүтин сақланыўын тәмийинлеў мақсетинде әмелге асырылатуғын илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер, жойбарлаў ҳәм өндирислик жумыслар комплекси.
Материаллық мәдений мийрас объектин ҳәзирги заманда пайдаланыўға бейимлестириў — материаллық мәдений мийрас объектиниң тарийхый-көркемлилик қунлылығын ҳәм сақланыўын өзгертпестен оның тарийхый-мәдений қунлылыққа ийе болған элементлерин дүзетиў тийкарында оннан ҳәзирги заманда пайдаланыўға шараятлар жаратыў мақсетинде әмелге асырылатуғын илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер, жойбарлаў ҳәм өндирислик жумыслар комплекси.
Материаллық емес мәдений мийрас объектин сақлаў илажлары илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер, ҳүжжетлестириў, үгит-нәсиятлаў ҳәм хошаметлеў жумысларын өз ишине алады.
Материаллық мәдений мийрас объектин сақлаўға байланыслы жумыслар Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлиги тәрепинен берилетуғын рухсатнама тийкарында әмелге асырылады»;
14) 21-статья төмендеги редакцияда баян етилсин:
«21-статья. Жоғалған мәдений мийрас объектин өз ҳалына келтириў
Жоғалған материаллық мәдений мийрас объекти айрықша тарийхый, илимий, көркем, қала қурылысы ямаса өзгеше жәмийетлик әҳмийетке ийе болған жағдайларда жоғалған материаллық мәдений мийрас объекти қайта тиклеў усыллары арқалы бурынғы қәлпине қайтарылады.
Жоғалған материаллық емес мәдений мийрас объекти айрықша тарийхый, илимий, көркем ямаса өзгеше жәмийетлик әҳмийетке ийе болған жағдайларда жоғалған материаллық емес мәдений мийрас объекти илимий ҳәм илимий-техникалық изертлеўлер, қайта тиклеў усыллары арқалы бурынғы қәлпине қайтарылады.
Жоғалған мәдений мийрас объекти Қарақалпақстан Республикасы мәмлекетлик бюджети қаржылары есабынан бурынғы қәлпине қайтарыў ҳаққындағы шешимди Қарақалпақстан Республикасы Мәденият ҳәм спорт ислери министрлигиниң мәдений мийрас объектлериниң тарийхый-мәдений экспертизасы жуўмағы тийкарындағы усынысына муўапық мәпдар уйымлар ҳәм шөлкемлердиң пикирин есапқа алған ҳалда Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси қабыл етеди»;
15) V-баптың атамасындағы «МӘДЕНИЙ МИЙРАС» деген сөзлер «МАТЕРИАЛЛЫҚ МӘДЕНИЙ МИЙРАС» деген сөзлер менен алмастырылсын;
16) 23-28-статьялардағы «Мәдений мийрас», «мәдений мийрас» деген сөзлер тийислисинше «Материаллық мәдений мийрас», «материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
17) 29-статьяның биринши бөлиминдеги «Мәдений мийрас», «мәдений мийрас» деген сөзлер тийислисинше «Материаллық мәдений мийрас», «материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
18) 30-статьяның текстиндеги ҳәм 32-статьяның биринши бөлиминдеги «мәдений мийрас» деген сөзлер «материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
19) 33-статьяның:
биринши ҳәм екинши бөлимлериндеги «мәдений мийрас», «Мәдений мийрас» деген сөзлер тийислисинше «материаллық мәдений мийрас», «Материаллық мәдений мийрас» деген сөзлер менен алмастырылсын;
үшинши бөлиминдеги «мәдений мийрас объектлерин қорғаў бойынша» ҳәм «мәдений мийрас объектлерин сақлаў ушын» деген сөзлер тийислисинше «материаллық мәдений мийрас объектлерин қорғаў бойынша» ҳәм «материаллық мәдений мийрас объектлерин сақлаў ушын» деген сөзлер менен алмастырылсын;
20) 34-статьяның тексти төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Мәдений мийрас объектлерин мәмлекетлик қорғаў бойынша жумысты қаржыландырыў дәреклери Қарақалпақстан Республикасы мәмлекетлик бюджет қаржылары ҳәм бюджеттен тысқары қаржылар есапланады.
Юридикалық ҳәм физикалық шахслардың мүлки болған материаллық мәдений мийрас объектлериниң қорғалыўы ҳәм олардан пайдаланыў меншик ийелери ҳәм пайдаланыўшылардың қаржылары есабынан қаржыландырылады.
Материаллық мәдений мийрас объектлерин пайдаланыўға бериўден, хызметлер көрсетиўден, юридикалық ҳәм физикалық шахслардың ықтыярлы ажыратпалары ҳәм қайырқомлықтан түскен қаржылар нызам ҳүжжетлерине муўапық материаллық мәдений мийрас объектлерин қорғаў, сақлаў ҳәм үгит-нәсиятлаўға және материаллық мәдений мийрас объектлерин қорғаў ҳәм олардан пайдаланыўда бәнт болған хызметкерлерди материаллық хошаметлеў ушын сарпланады».
ІІ. 1999-жыл 28-августта қабыл етилген, 2003-жыл 12-ноябрь, 2005-жыл 29-август, 2008-жыл 12-ноябрь ҳәм 2010-жыл 22-майда өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилген «Пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамының 14-статьясы төмендеги редакцияда баян етилсин:
«14-статья. Пуқаралар жыйынларының баслықлары (ақсақаллары) тәрепинен өлимди дизимге алыў ҳәм исеним қағазларын тастыйықлаў
Посёлка ҳәм аўыл пуқаралар жыйынларының баслықлары (ақсақаллары) өлимди дизимге алыўды белгиленген тәртипте әмелге асырыўы мүмкин.
Пуқаралар жыйынларының баслықлары (ақсақаллары) хат-хабарды, соның ишинде пул ҳәм жөнелтпени алыў ушын, ис ҳақыны ҳәм мийнет қатнасықлары менен байланыслы басқа да төлемлерди алыў ушын, авторлар ҳәм ойлап табыўшылардың ҳақыларын, пенсиялар, напақалар ҳәм стипендияларды, сондай-ақ банклардан суммаларды алыў ушын исеним қағазларын белгиленген тәртипте тастыйықлаўы мүмкин».
ІІІ. 2000-жыл 27-сентябрьде қабыл етилген, 2001-жыл 28-декабрь, 2004-жыл 29-май, 2004-жыл 9-октябрь, 2005-жыл 29-август, 2006-жыл 29-август, 2007-жыл 5-октябрь, 2009-жыл 25-апрель ҳәм 2010-жыл 22-майда өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилген «Исбилерменлик жумысы еркинлигиниң кепилликлери ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамы 401-статьясының төртинши абзацы төмендеги редакцияда баян етилсин:
«банклардағы есап бетлери бойынша операцияларды тоқтатып қойыў, нызамда нәзерде тутылған жағдайлар буған кирмейди».
IV. 1996-жыл 14-декабрьде қабыл етилген, 1997-жыл 15-декабрь, 1998-жыл 10-сентябрь, 2004-жыл 9-октябрь, 2007-жыл 29-август, 2007-жыл 26-декабрь, 2009-жыл 25-апрель, 2009-жыл 8-октябрь ҳәм 2010-жыл 28-декабрьде өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилген «Акционерлик жәмийетлер ҳәм акционерлердиң ҳуқықларын қорғаў ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамына төмендеги өзгерислер киргизилсин:
1) 33-статьяның алтыншы бөлиминдеги «ғәрезсиз баҳалаўшы шығарыўы» деген сөзлер «баҳалаўшы шөлкем баҳалаўы» деген сөзлер менен алмастырылсын.
2) 46-статьяның:
екинши бөлими төмендеги редакцияда баян етилсин:
«Мүлктиң базар баҳасын анықлаў ушын баҳалаўшы шөлкем тартылыўы мүмкин»;
үшинши бөлиминдеги «ғәрезсиз баҳалаўшыны» деген сөзлер «баҳалаўшы шөлкемди» деген сөзлер менен алмастырылсын;
3) 82-статья биринши бөлиминиң оныншы абзацы төмендеги редакцияда баян етилсин:
«мүлктиң базар баҳасын белгилеўди шөлкемлестириў».
V. 1999-жыл 28-августта қабыл етилген, 2003-жыл 12-ноябрь, 2007-жыл 5-октябрь, 2007-жыл 26-декабрь ҳәм 2010-жыл 22-майда өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилген «Реклама ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасының Нызамына төмендеги өзгерислер киргизилсин:
1) 6-статьяның екинши бөлими төмендеги мазмундағы тоғызыншы — он екинши абзацлар менен толықтырылсын:
«мәлимлеме мазмунының бузылыўына алып келиўи мүмкин болған шет ел сөзлери ҳәм ибараларынан пайдаланыў;
өним мәмлекетлик уйымлар ямаса олардың лаўазымлы шахслары тәрепинен мақулланғанлығын көрсетиў;
қатнасыў ушын белгили бир өнимди алыў шәрти қойылған хошаметлеўши лотерея, таңлаў, ойын ямаса усыған уқсас басқа да илажлар өткериўди илаждың шөлкемлестириўшисин, оны өткериў қағыйдалары ҳәм мүддетлерин, бундай илаж ҳаққындағы мәлимлеме дерегин, сыйлықлар ямаса утыслар муғдарын, оларды алыў мүддетлери, орны ҳәм тәртибин көрсетпеген ҳалда реклама етиў;
өнимлерди товар белгиси ямаса хызмет көрсетиў белгиси реклама етиў қадаған етилген яки реклама етиўге байланыслы тийисли шеклеўлер ямаса талаплар белгиленген өнимниң товар белгиси яки хызмет көрсетиў белгиси менен алжастырып жиберетуғын дәрежеде бир қыйлы ямаса оған дәл уқсас болған басқа да өнимниң рекламасы көринисинде реклама етиў»;
2) 13-статьясының үшинши бөлиминдеги «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў, бәсекилик ҳәм исбилерменликти қоллап-қуўатлаў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў ҳәм бәсекиликти раўажландырыў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер менен алмастырылсын.
3) 14-статья төмендеги мазмундағы үшинши бөлим менен толықтырылсын:
«Рекламаны жасырын деп табыў ҳаққындағы шешимди мәмлекетлик ўәкилликли уйым нызам ҳүжжетлеринде белгиленген тәртипте қабыл етеди»;
4) 23-статьяның тексти төмендеги мазмунда баян етилсин:
«Темеки, темеки өнимлери ҳәм ҳәр қандай қуўатлықтағы алкоголли ишимликлер рекламасы қадаған етиледи, соның ишинде:
темеки, темеки өнимлери ҳәм алкоголли ишимликлер үлгилерин тегин тарқатыў;
темеки, темеки өнимлери ҳәм алкоголли ишимликлердиң атамасы, товар белгиси ямаса сүўретинен пайдаланылатуғын илажларға қәўендерлик етиў;
темеки, темеки өнимлери ҳәм алкоголли ишимликлердиң атамасы, товар белгиси түсирилген товарларды (футбол майкалары, бас кийимлер, ойынлар ҳәм басқаларды) тарқатыў, соның ишинде сатыў;
саўда объектлериниң алдыңғы тәрепинде, кириў (транспортта кириў) орынларында, витриналарында, тысқарыға алып шығылатуғын предметлеринде ҳәм басқа да орынларында темеки, темеки өнимлери ҳәм алкоголли ишимликлердиң сүўретлерин, атамаларын ҳәм олар ҳаққындағы басқа да мәлимлемени орнатыў қадаған етиледи»;
5) 29-статьяның екинши ҳәм төртинши бөлимлери төмендеги мазмундағы екинши — жетинши бөлимлер менен алмастырылсын:
«Реклама бериўшилер, реклама таярлаўшылар ҳәм реклама тарқатыўшылар — юридикалық шахслар ўәкилликли мәмлекетлик уйым тәрепинен төмендеги муғдарларда жәриймаға тартылыўы мүмкин:
надурыс реклама бергенлиги, қарсы реклама бериўден бас тартқанлығы, реклама етилиўи нызам ҳүжжетлери менен қадаған етилген өнимди реклама еткенлиги ушын — ең кем ис ҳақының жетпис есесинен жүз есесине шекемги муғдарда;
реклама ҳаққындағы нызам ҳүжжетлериниң бузылыўын тоқтатыў ҳаққындағы көрсетпени өз мүддетинде орынламағанлығы, сыртқы рекламаны жайластырыў тәртибине бойсынбағаны ушын — ең кем ис ҳақының отыз есесинен елиў есесине шекемги муғдарда;
реклама мәлимлемесине қатнаслы ҳүжжетлер ҳәм материалларды ўәкилликли мәмлекетлик уйымға белгиленген мүддетте усынбағанлығы ямаса билқастан надурыс мағлыўматлар усынғаны ушын — ең кем ис ҳақының он есесинен жигирма есесине шекемги муғдарда.
Реклама бериўши реклама ҳаққындағы нызам ҳүжжетлериниң реклама таярлаў ушын усынылатуғын мәлимлемениң мазмунына қатнаслы бөлеги бузылғанлығы ушын, егер усы нызам бузыўшылық реклама таярлаўшының ямаса реклама тарқатыўшының айыбы менен жүз бергенлиги дәлилленбесе, жуўапкер болады.
Реклама таярлаўшы реклама ҳаққындағы нызам ҳүжжетлериниң реклама таярлаўға байланыслы бөлеги бузылғанлығы ушын жуўапкер болады.
Реклама тарқатыўшы реклама ҳаққындағы нызам ҳүжжетлериниң рекламаны тарқатыў ўақты, орны ҳәм қуралларына байланыслы бөлеги бузылғанлығы ушын жуўапкер болады.
Исбилерменлик субъектлерине жәрийма салыў суд тәрепинен, олар исленген ҳуқықбузарлықтағы айыбын мойнына алған ҳәм жәрийманы ықтыярлы рәўиште төлеген жағдайда болса, ўәкилликли мәмлекетлик уйым тәрепинен әмелге асырылады. Реклама ҳаққындағы нызам ҳүжжетлерин бузғанлығы ушын исбилерменлик субъектиниң соңғы есабат сәнесиндеги ағымдағы активлери суммасының жәми 20 проценттен артық муғдарда жәрийма өндириў исбилерменлик субъектине өндириў ҳаққындағы шешим қабыл етилген күннен баслап өндирилетуғын сумманы алты ай даўамында айма-ай бөлип төлеў имканияты берилген ҳалда әмелге асырылады.
Жәрийма төлеў ўәкилликли мәмлекетлик уйымның шешими ямаса көрсетпесин орынлаў яки реклама ҳаққындағы нызам ҳүжжетлеринде нәзерде тутылған басқа да ҳәрекетлерди әмелге асырыў миннетлемесинен азат етпейди».
VI. 1996-жыл 14-декабрьде қабыл етилген, 2002-жыл 7-август, 2003-жыл 12-ноябрь, 2006-жыл 17-декабрь, 2007-жыл 19-август ҳәм 2010-жыл 22-майда өзгерислер ҳәм қосымшалар киргизилген «Тутыныўшылардың ҳуқуқларын қорғаў ҳаққында»ғы Қарақалпақстан Республикасы Нызамына төмендеги өзгерислер киргизилсин:
1) 23-статья үшинши бөлиминиң биринши абзацындағы «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў, бәсекилик ҳәм исбилерменликти қоллап-қуўатлаў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў ҳәм бәсекиликти раўажландырыў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер менен алмастырылсын;
2) 25-статьяның атамасы ҳәм биринши абзацындағы «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў, бәсекилик ҳәм исбилерменликти қоллап-қуўатлаў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў ҳәм бәсекиликти раўажландырыў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер менен алмастырылсын;
3) 27-статья екинши бөлиминиң биринши абзацындағы «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў, бәсекилик ҳәм исбилерменликти қоллап-қуўатлаў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер «Қарақалпақстан Республикасы Монополиядан шығарыў ҳәм бәсекиликти раўажландырыў мәмлекетлик комитети» деген сөзлер менен алмастырылсын.
Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы М. ЕРНИЯЗОВ
Нөкис қаласы,
2011 жыл 30 июнь,
88/VI-сон