Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ердан фойдаланиш самарадорлигини ошириш тўғрисида» 1994 йил 24 ноябрдаги Фармонига мувофиқ савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларини улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда, шунингдек, ер майдонларини якка тартибда уй-жой қуриш ва шахсий ёрдамчи хўжалик юритиш учун умрбод мерос қилиб қолдириш шарти билан эгалик қилиш учун хусусий мулк сифатида фуқароларга сотиш амалиётини кенгайтириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси ҳамда Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан ўтказилган Ўзбекистон Республикаси шаҳарлари, шаҳар кўринишидаги ва қишлоқ аҳоли яшаш жойлари ерларини (1991 йилги базис нархларда) комплекс иқтисодий баҳолаш натижалари 1 ва 2-иловаларга* мувофиқ маъқуллансин.

2. Қуйидагилар:

Савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларини улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда ҳамда ер майдонларини мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун хусусий мулк сифатида сотиш тартиби тўғрисидаги Низом 3-иловага мувофиқ;

фуқароларга хусусий мулк сифатида берилмайдиган ва кимошди савдоларида мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун сотилмайдиган ерлар рўйхати 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари савдо ва хизмат кўрсатиш объектларини улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда хусусий мулк сифатида сотиш, шунингдек, якка тартибда уй-жой қурилиши ва шахсий ёрдамчи хўжалик юритиш учун фуқароларга мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун ер майдонлари ажратиш ишларини фаоллаштирсинлар.

4. Қуйидагилар ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин:

Вазирлар Маҳкамасининг «Савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларини улар жойлашган ер участкалари билан биргаликда хусусий мулк қилиб сотиш тартиби тўғрисида» 1994 йил 4 июлдаги 341-сон қарори;

Вазирлар Маҳкамасининг «Ердан фойдаланиш самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1994 йил 29 ноябрдаги 575-сон қарори 3-бандининг иккинчи хатбоши;

Вазирлар Маҳкамасининг 1992 йил 15 июндаги 282-сон қарори билан тасдиқланган «Ўзбекистон Республикасида ерларнинг қишлоқ ва ўрмон хўжалигини юритиш билан боғлиқ бўлмаган эҳтиёжлар учун олиниши муносабати билан қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчилиги ҳажмларини аниқлаш ҳамда уларнинг ўрнини қоплаш тартиби тўғрисида Низом»нинг 4-банди.

5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари В.А. Чжен зиммасига юклансин.

1. Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Иқтисодий ислоҳотларни янада чуқурлаштириш, хусусий мулк манфаатларини ҳимоя қилиш ва тадбиркорликни ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» ва «Ердан фойдаланиш самарадорлигини ошириш тўғрисида»ги фармонларини бажариш мақсадида ишлаб чиқилган.

2. Ер майдонларининг бошланғич нархи маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан ушбу қарорнинг 1 ва 2-иловаларига мувофиқ, ерларни комплекс иқтисодий баҳолаш натижалари асосида аниқланади.

Бошланғич нархни аниқлаш учун ер участкасининг қиймати «Ўзистиқболстат» давлат қўмитаси томонидан Ўзбекистон Республикаси «Давархитектқурилиш» ва Қишлоқ хўжалиги вазирлиги билан биргаликда йилнинг ҳар чорагида аниқланадиган нархларнинг ўзгариш коэффициенти (индекси)га кўпайтирилади.

Бошланғич нархни белгилашда аниқ қарор топган талаб ва таклифларга боғлиқ ҳолда ошиб борувчи коэффициентлар қўлланиши мумкин.

3. Ерларни комплекс иқтисодий баҳолашга ҳокимликлар томонидан аҳоли яшайдиган жойни ободонлаштириш учун маблағлар сарфланишига қараб, яқин давр учун тегишли равишда асослаб, муҳандислик инфраструктурасини истиқболни ривожлантиришни ҳисобга олган ҳолда тузатишлар киритилиши мумкин.

4. Ер майдонларининг уларнинг жойлашган ўрни, муҳандислик коммуникациялари билан таъминланганлиги, архитектура ва бошқа хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда табақалаштирилган бошланғич нархларини белгилаш учун минтақалар ҳудудлари тегишли шаҳарлар ва туманлар ҳокимликлари қарори билан зоналарга бўлинади ва зарур бўлган ҳолларда улар бўйича нархлар лойиҳа институтлари билан биргаликда, ер кадастрларини ва якка тартибда иморат қуришга обод қилиш учун зарур бўлган битта участкага қилинадиган харажатларни ҳисобга олган ҳолда аниқланади.

5. Савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларини улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда ҳамда ер майдонларини мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун хусусий мулк сифатида сотиш битишувларини ёки шартларини ҳақиқий эмас деб ҳисоблаш тўғрисидаги низолар тегишли судда кўриб чиқилади.

6. Савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларини улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда жисмоний ва юридик шахсларга, шу жумладан, хорижий жисмоний ва юридик шахсларга, хусусийлаштириладиган объектларни сотиб олишда улар фойдаланадиган маблағларнинг манбалари ҳақида декларация талаб қилмаган ҳолда, хусусий мулк сифатида сотиш танлов асосида ёки кимошди савдоларида Ўзбекистон Республикаси давлат мулки объектларини давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг белгиланган тартибига ва мазкур Низомга мувофиқ амалга оширилади.

Сотиш тегишли ҳокимликлар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари савдо ва хизмат кўрсатиш объектлари жойлашган ер майдонларини хусусий мулк сифатида сотиш ҳақидаги қарорларни тақдим этишгандан кейин Давлат мулки қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари томонидан амалга оширилади.

7. Давлат мулки қўмитаси ёки унинг ҳудудий бошқармаси билан янги мулкдор ўртасида объектнинг фаолият тури тўғрисида шартнома тузиш танлов ёки кимошди савдосининг шарти ҳисобланади.

8. Вилоят, туман ва шаҳар ер тузиш хизматлари тегишли ҳудуд бўйича қурилган ва чала қурилган ер майдонларининг чегараларини (контурларини) натура тарзида белгилайдилар ҳамда сотувчига (Давлат мулки қўмитасига ёки унинг ҳудудий бошқармасига) ана шу майдонларнинг ҳажмини тасдиқловчи ҳужжатларни берадилар. Бунда ер майдони савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасининг сотиб олинаётган объектининг санитария ва технология жиҳатидан фаолият кўрсатишини таъминлаш учун зарур бўлган энг кам ҳажмдан ошмаслиги керак.

10. Танлов ёки кимошди савдоси ғолибига Давлат мулки қўмитаси ёки унинг ҳудудий бошқармаси томонидан уни кейинчалик тегишли ҳокимликлар ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларида рўйхатдан ўтказиш учун объектга у жойлашган ер майдони билан биргаликда эгалик қилиш ҳуқуқини берувчи давлат далолатномаси белгиланган тартибда берилади.

12. Савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектлари улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда танлов бўйича ва кимошди савдосида хусусий мулк сифатида сотилаётганда объектнинг ва ер майдонининг нархини ўз ичига олувчи ягона бошланғич нарх белгиланади.

13. Ер майдонлари мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун фуқароларга якка тартибда уй-жой қуриш учун 0,04 гектар ва шахсий ёрдамчи хўжалик юритиш учун 0,06 гектар доирасида кимошди савдоларида сотилади.

Қорақалпоғистон Республикасида тажриба тариқасида, халқ хўжалигида фойдаланилмаётган ер майдонлари, шунингдек, зарар кўриб ишлаётган ва паст рентабелли қишлоқ хўжалиги корхоналарининг ерлари фуқароларга мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун хусусий мулк сифатида кимошди савдоларида ва танлов асосида суғориладиган ерлар 3 гектаргача ва суғорилмайдиган ерлар 15 гектаргача доирада сотилади.

Кимошди савдосида ва танлов асосида тажриба сифатида сотиладиган Қорақалпоғистон Республикасидаги фойдаланилмаётган ер майдонларининг, шунингдек, зарар кўриб ишлайдиган ва паст рентабелли қишлоқ хўжалиги корхоналарининг мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун сотиладиган ерларининг бошланғич нархи, қарор топган талаб ва таклифни ҳисобга олган ҳолда, ерларни сифат жиҳатдан баҳолаш натижалари асосида Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши белгилайдиган тартибда белгиланади.

14. Кимошди савдоларини ўтказиш тартиби Давлат мулки қўмитаси томонидан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги билан келишган ҳолда белгиланади.

15. Якка тартибда уй-жой қуриш ва шахсий ёрдамчи хўжалик юритиш учун ер майдонларини мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун хусусий мулк сифатида сотиш бўйича кимошди савдоларида хорижий юридик ва жисмоний шахслар — дипломатик корпус ходимлари, Ўзбекистон Республикасида рўйхатга олинган матбуот вакиллари, доимий ваколатхоналар, фирмалар, компаниялар ва халқаро ташкилотлар ходимлари, қўшма корхоналарда доимий асосда ишловчи шахслар, шунингдек, республикада доимий яшайдиган ва яшаш гувоҳномасига эга бўлган шахслар қатнашишлари мумкин.

Шаҳар ва шаҳарчалардаги умумий фойдаланишдаги ерлар (майдонлар, кўчалар, тор кўчалар, йўллар, соҳил бўйлари, истироҳат боғлари, скверлар, хиёбонлар, сувни муҳофаза қилиш зоналари, чўмилиш жойлари ва бошқалар).

Табиат ёдгорликлари, ботаника боғлари ерлари.

Соғломлаштириш ва тарихий-маданий мақсадларга мўлжалланган ерлар.

Ер ости бойликларидан фойдаланиш ва уларни қўриқлаш учун берилган ерлар.

Хавфли моддалар билан зарарланган ва биоген захарланишга учраган ерлар.

Шаҳарларни ривожлантириш бош режаларида, мукаммал режалаштириш лойиҳаларида ва объектларни (савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси объектларидан ташқари) жойлаштириш схемаларида назарда тутилган ерлар.

Бош йўлларга туташ ерлар.

Электр қуввати узатиш линиялари, кабель линиялари ва подстанциялар, иссиқлик, сув ва канализация трассалари ҳамда газ қувурлари, умумдавлат алоқа линиялари учун ажратилган ерлар ва улардаги иншоотлар, сув хўжалиги иншоотлари.